شيشهٔ عمر
زير گنبد کبود يک حاجى در دهى با پسرش زندگى مى‌کرد. دهاتى‌ها به حاجى مى‌گفتند:
 
ـ چرا براى پسرت زن نمى‌گيري؟
 
حاجى جواب داد:
 
ـ تا طلبکارى‌هايم را وصول نکنم براى پسرم زن نمى‌گيرم.
 
و روزى به پسرش گفت:
 
ـ برو ده بالا طلب‌هايم را وصول کن!
 
و سفارش کرد:
 
ـ به ده بالا نرسيده، دهى هست، آنجا که رسيدى براى خودت دوستى پيدا کن! به او پول بده تا برايت غذا بپزد، موقع تقسيم غذا اگر او بيشتر به تو داد و کمتر خودش برداشت، نگهش دار، ولى اگر چنين نکرد ولش کن.
 
پسر حاجى راه افتاد و رفت، رفت تا به همان ده نرسيده به ده بالا رسيد. جلو ده رودى جارى بود و پسرکى کنارى ايستاده بود. پسر حاجى نزديکش رفت و او پرسيد:
 
ـ با من دوست مى‌شوى که به اتفاق هم طلبکارى‌هاى پدرم را بستانيم؟
 
پسرک قبول کرد و دو نفرى به‌سوى 'ده بالا' راه افتادند، به‌جائى رسيدند که چند تا خانه بود و ديگر خسته و گرسنه‌شان هم شده بود. پسر حاجى به دوستش پولى داد و او هم به يکى از خانه‌ها رفت و پولش را داد غذائى گرفت و برگشت. موقع تقسيم، قسمت بيشترش را خودش برداشت و قسمت کمتر را به پسر حاجى داد. پسر حاجى ياد سفارش پدرش افتاد و از دوستى‌اش گذشت و او را ول کرد.
 
به تنهائى راه افتاد. به آسيابى رسيد که در جلويش پسرى نشسته بود. نزديکش رفت و گفت:
 
ـ با من دوست مى‌شوى که به اتفاق هم طلبکارى‌هاى پدرم را بستانيم؟
 
پسر قبول کرد و به راه افتادند. در بين راه دوست پسر حاجى گاه به گاه به خود مى‌گفت:
 
ـ توى اين خانه کار دارم و بعد نوبت آن خانه است!
 
سپس به خانهٔ موردنظرش مى‌رفت و زودى برمى‌گشت و به دنبالش جيغ و شيون و فرياد اهل خانه به آسمان مى‌رفت. در راه دو و سه بار اين‌کار تکرار شد. که پسر حاجى را کنجکاو کرد و به دوستش گفت:
 
ـ اين شيون و زارى چيست که تو درست مى‌کني!
 
دوستش جواب داد:
 
ـ عزرائيل هستم، شيشهٔ عمر همهٔ آدم‌ها در دست من است، نوبتشان که شود در خانه و يا هر جائى که باشند، جانشان را مى‌گيرم و بعد اطرافيانشان جيغ و شيون راه مى‌اندازند.
 
پسر حاجى پرسيد:
 
ـ من چقدر عمر مى‌کنم؟
 
ـ عمرت در شيشهٔ سربسته است و مى‌توانى صد سال عمر بکني، اما اگر زن بگيرى فردايش مى‌ميري!
 
بالاخره پسر حاجى و دوستش به 'ده بالا' رسيدند، طلبکارى‌هاى حاجى را وصول کردند و آن‌وقت از دوستش جدا شد و به تنهائى به ده برگشت. پس از چند روزى پدرش به او گفت:
 
ـ حتماً بايد زن بگيري!
 
اما او زير بار نرفت و اصرار حاجى را رد کرد و سرانجام دليل اين‌کار را گفت:
 
ـ اگر من زن بگيرم، فردايش مى‌ميرم!
 
حاجى گفت:
 
ـ ما جان و مالمان را برايت مى‌دهيم تا تو زنده بماني!
 
پسر حاجى حاضر شد و با دخترى عروسى کرد، فرداى روز عروسى بود که عزرائيل آمد.
 
پسر حاجى او را شناخت و به پدرش گفت:
 
ـ حالا به آنچه قول دادي، عمل کن.
 
اما پدرش از ترس به انبارى زد و خودش را قايم کرد. تازه‌عروس بى‌خبر از همه‌جا پرسيد:
 
ـ چه خبر شده؟
 
پسر حاجى صلاح را در اين ديد که موضوع را بگويد و گفت. زنش اول سخت جا خورد و ترسيد ولى بلافاصله گفت:
 
ـ حاضرم که به جايت بميرم!
 
پسر حاجى قبول نکرد و گفت:
 
ـ تو گناهى نداري، گناهکار اصلى پدر من است که قولى داد ولى حالا خودش را قايم کرده است، اگر قولش نبود من که عروسى نمى‌کردم. عزرائيل جلو آمد و به پسر حاجى گفت:
 
ـ وقتى قول حاجى را شنيدم، عمرش را به شيشهٔ تو کردم و عمر تو را به شيشهٔ صد سالهٔ ديگري.
 
اين را گفت و به انبارى رفت، پس از چند لحظه پسر حاجى و زنش به انبارى رفتند، حاجى را مرده يافتند و از عزرائيل خبرى نبود.
 
ـ شيشهٔ عمر
ـ افسانه‌هاى شمال ـ ص ۱۸۴
ـ گردآورنده: سيدحسين ميرکاظمى
ـ انتشارات روزبهان ـ چاپ اول ۱۳۷۲
ـ به نقل از: فرهنگ افسانه‌هاى مردم ايران ـ جلد هشتم
على‌اشرف درويشيان ـ رضا خندان (مهابادي)، نشر کتاب و فرهنگ، چاپ اول ۱۳۸۰.