چگونه رفع گرمازدگی کنیم؟
معاون درمان دانشگاه شهید بهشتی گفت: دوغ و شربت آبلیموی خنک، بهترین راه درمان گرمازدگی در فصل تابستان بوده و ترجیحا بهتر است خانگی و دست ساز باشد.
دکتر امام هادی با بیان این که گرمازدگی یک اصطلاح کلی است و بهتر است به جای آن صدمه حرارتی را عنوان کرد، گفت: زمانی که بدن در معرض حرارت قرار گرفته و دچار آسیب میشود، عملا در اثر گرما فرد دچار گرمازدگی شده یا این که به فرسودگی گرمایی مبتلا میشود که علائم این دو با هم متفاوت است.
وی درباره گرمازدگی توضیح داد: زمانی که بدن قادر به دفع حرارت اضافی نباشد، در نتیجه حرارت در بدن باقی مانده و بدن شروع به داغ کردن میکند، این افراد دچار تب شدیدی شده و درجه حرارت آنها به ۴۲ درجه هم میرسد.
دکتر امام هادی در ادامه افزود: افراد گرمازده پوست بدن و زبانشان خشک است و دچار قرمزی و برافروختگی میشوند. معمولا افراد پیر و یا افرادی که دچار صدمه مغزی شدهاند به خصوص در حجاج مسن این عارضه مشاهده میشود.
وی تصریح کرد: افرادی که در گرمای شدید فعالیت میکنند، دچار گرمازدگی میشوند به ویژه نوزادانی که دچار سرما خوردگی شدهاند و تب مختصری دارند. گاهی مادران به علت این که سرما خوردگی کودک تشدید نشود، او را در زیر پتو قرار میدهند که این امر سبب تداوم تب شده و نوزاد دچار گرمازدگی میشود. امام هادی با بیان این که کودکانی که دچار گرمازدگی شدهاند، باید پاشویه شوند، اظهار کرد: هنگامی که کودکی دچار تب شدید میشود باید بلافاصله شکم و پشت نوزاد را با آب ولرم شستشو داد و نباید برخلاف تصور غلط مردم از الکل استفاده کرد.
وی یادآور شد: فردی که در معرض گرمای شدید عرق میکند آب زیادی از بدنش را از دست میدهد و به علت تبخیر و ادرار زیاد نمک بدنش کاهش یافته و دچار فرسودگی گرمایی میشود.
علاوه بر مورد قبل راه دیگری برای رفع گرمازدگی دم کرده عناب و زرشک است که همراه با مقداری شکر میل میشود.صورت برافروخته، سردرد، بیحسی و قرمزی چشمها، خشکی دهان و زبان، خشکی بینی، تب به ویژه در نواحی شکم، گرگرفتگی کف دست و پا، خشکی گلو، احساس کمبود اکسیژن و نفس نفس زدن و تپش قلب از جمله علائم گرمازدگی است.
بنابراین گزراش، هنگام گرمازدگی زیاد رگهای سطحی بدن باز میشوند و تبخیر آب از سطح بدن به چند برابر افزایش پیدا میکند. در نتیجه املاح خون تقلیل یافته و قلب و مغز قدری ناراحت میشوند! طوری که گاهی ناراحتیهای قلبی و روانی عارض میشود.
همچنین وقتی انسان از یک محیط سرد یا ملایم وارد منطقه گرم سیر میشود، تقریبا ۱۰ روز زمان میبرد تا بدن او بتواند با محیط جدید سازش کند و از همین رو برای جلوگیری از گرمازدگی ضمن اینکه لازم است در حد توان، خود را از گرما دور نگه دارد باید از آبی که حدود یک در هزار نمک طعام در آن موجود است میل کند تا به کم آبی مبتلا نگشته و مقداری نمک دفع شده از بدن نیز جبران شود. فرد تازمانی که به هوای گرم عادت کند باید فعالیت جسمی ملایمی داشته باشد و لباسهای گشاد کتانی بپوشد تا عرق به خوبی از آن خارج شود.
همچنین باید تغذیه کافی داشته باشند و از خوردن مشروبات الکلی بپرهیزند و از دخانیات نیز کمتر استفاده کند.
خستگی زیاد، گیجی، کم شدن آب بدن که عطش مفرط از علائم آن است، گاهی قطع عمل تعریق در پوست بدن و بروز اختلالهای روانی و پیدایش حال اغما و حتی سنگ کوب نیز حاصل گرمازدگی است.
برای رفع گرمازدگی بهتر است عناب را جوشانده و با کمی شکر به صورت خنک میل شود. همچنین خوردنیهای سرد و تر مانند گل بنفشه، خاکشیر، هندوانه و تخم خیارین(خیار کدو هندوانه خربزه) نیز توصیه میشود. البته بهترین دارو برای رفع گرمازدگی دم کرده عناب و زرشک است که همراه با مقداری شکر میل میشود.