مهمان ناخوانده دهان

حفره دهان هم يكي از بخش‌هايي است كه استعداد فراواني براي سرطاني شدن دارد. طبق آمارها سرطان دهان 3 درصد كل سرطان‌هاي بدن را شامل مي‌شود كه معمولا شدت بدخيمي در آن زياد است و حتي اگر شدت بدخيمي كم باشد، اغلب با حذف بخش وسيعي از بافت‌هاي دهان و صورت همراه است و مشكلات و عوارض بسيار زيادي را در پي خواهد داشت. اين بيماري در هند عامل 50 درصد از سرطان‌هاي مرگبار است. احتمال ابتلاي مردان به اين نوع سرطان از زنان بيشتر است كه آن هم به دليل مصرف بيشتر سيگار و الكل بين مردان است. اگرچه امروز آمار مصرف سيگار بين زنان در حال افزايش است و همين امر باعث شده كه اين نوع سرطان در ميان زنان نسبت به سال‌هاي گذشته بيشتر مشاهده شود و به كمترين ميزان اختلاف با مردان مبتلا به سرطان برسد. الكل بعد از سيگار دومين عامل خطر براي ابتلا به سرطان دهان است. در حالي كه ميزان استعمال دخانيات به علت افزايش آگاهي مردم از خطرهاي سيگار كاهش يافته است ولي به دليل مصرف الكل، همچنان آمار سرطان دهان بالاست. برخي پزشكان معتقدند تشعشعات آنتن‌هاي تلفن همراه يا دستگاه‌هاي WIMAX آثار منفي روي بدن انسان دارد و باعث بروز بيماري‌هاي خوني، مغزي و سرطان مي‌شود، اما هنوز هيچ گزارش علمي معتبري درباره آثار مخرب احتمالي اين امواج مخابراتي منتشر نشده است.

اين سرطان معمولا پس از 40 سالگي رخ مي‌دهد و متوسط سني افراد مبتلا به اين بيماري 65 سال است.

سرطان دهان، رشد سلول‌هاي بدخيم در دهان يا زبان است كه معمولا به صورت زخم بروز مي‌كند يا ممكن است بخش زيرمخاطي را درگير كرده باشد كه زخمي به صورت ظاهري مشاهده نشود ولي با لمس كردن توسط فرد يا پزشك قابل شناسايي باشد. در لب‌ها كه معمولا در معرض تابش مستقيم اشعه خورشيد هستند، احتمال ابتلا به سرطان نسبت به قسمت‌هاي داخل حفره دهان بيشتر است. اگرچه اين سلول‌هاي سرطاني مي‌تواند در زبان، مخاط‌گونه‌ها يا حتي روي لثه‌ها و كف دهان نيز ظاهر شود.

از ضايعات شايع در بين مردم كه حفره دهان را درگير مي‌كند، آفت است. تفاوتي كه اين ضايعات با زخم‌هاي سرطاني بدخيم دارند، اين است كه دردناك بوده و در مدت زمان كوتاهي خود به خود از بين مي‌روند ولي زخم‌هاي سرطاني، طولاني و كشنده بوده و معمولا بدون درد است، اما مردم بايد دقت كنند هر نوع زخم چه بدون درد يا دردناك اگر بيش از 2 هفته در دهان بماند، بايد به پزشك مراجعه كرد و نمونه‌برداري شود تا در صورت وجود سلول‌هاي سرطاني بموقع تشخيص داده شود و از پيشرفت آن جلوگيري گردد. همين مساله مسووليت پزشكان بخصوص پزشكان عمومي را كه معمولا مردم با مشاهده چنين زخم‌هايي به آنها مراجعه مي‌كنند، بيشتر مي‌كند.

در كشور ما نبود غربالگري و ضعف سيستم بهداشت و بي‌توجهي و عدم مراجعه بموقع به پزشك از عوامل مهم تشخيص ديررس انواع سرطان بويژه سرطان دهان است.

عوامل موثر در ايجاد سرطان دهان بسيار متعدد و متفاوت است كه دوري كردن از تمام آنها عملا ناممكن است،‌ اما برخي از اين عوامل را مي‌توان كاملا از زندگي حذف كرد. از مهم‌ترين اين عوامل مي‌توان به اين موارد اشاره كرد.