خواری
عزیزان
چرابرخی دراین دنیابادست زدن به اعمالی شخصیت خودراخواروذلیل می نمایند؟
آیادنیای دوروزه ارزش این موضوع روداره؟
خواری وذلت راتعریف کنید.
خواری وذلت بدین معنی ست که خودراکوچک کردن درمقابل امریاعواملی
کلا"بااین موضوع بنده مخالفم انسان تاسرحدجان بایدازاراضی وحق خوددفاع نمایدوهیچگاه نبایدخودرابخاطرامریااوامری پیش دیگران کوچک وخوارنمایدچه بسادربرخی مواردباذلیل کردن خودتون به هدف هم نرسیدکه اونجادیگرواقعا"کارمشکل ودرخورتامل است.
احادیثی در مورد ذلت
احساس ذلّت و زبونی
-
امام صادق (ع) می فرمود : به شما سفارش می کنم پرهیزگار باشید و با ارتکاب گناه ، مردم را بر خود مسلّط نکنید و خویشتن را دچار ذلّت و خواری ننمایید.
منبع : وسائل جلد 3 ص202
-
علی بن ابی طالب به حضرت حسین (ع) در ضمن وصایای خود فرموده است : کسیکه نسبت به مردم تکبّر نماید ذلیل و خوار خواهد شد.
منبع : تحف العقول ، ص88
-
و نیز فرموده است :چه بسا عزیزانی که اخلاق ناپسند ، آنها را به ذلّت و خواری انداخته و چه بسا مردم پست و کوچکی که صفات پسندیده ، آنان را عزیز و محبوب ساخته است.
منبع : سفینه ، خلق ص411
-
علی (ع) فرموده است : بنده شهوت اسیری است که هرگز آزادی نخواهد داشت .
منبع : غرر الحکم ،ص499و765
-
و نیز فرموده است : کسیکه مغلوب شهوت خویشتن است ذلّت و خواریش بیش از برده ی زر خرید است.
منبع : غرر الحکم ،ص499و765
-----------------------------------------------------------------------------------------------------
ذلت طمع و حرص
-
علی (ع) فرموده اند : ذلت و پستی و بدبختی ، در خوی ناپسند حرص و آز نهفته است .
منبع : غررالحکم ، ص96
-
علی (ع) فرمودند: در نظر افراد آگاه و درّاک ،خوی ناپسند حرص ، مایه ی پستی و ذلّت است.
منبع : فهرست غرر ،ص61
-
علی (ع) فرموده اند : آنکس که بیماری حرص بر جانش مستولی گردد، به خواری و ذلّت بزرگ دچار خواهد شد.
منبع : غررالحکم ،ص 629
علی (ع) فرموده اند : حرص فراوان و طمع شدید یک انسان را می توان دلیل بدی او گرفت و به آن استشهاد کرد.
منبع : فهرست غرر، ص63
-
علی (ع) فرموده اند : کسیکه صفحه ی خاطر را از پستی طمع پاک نکند خویشتن را ذلیل و پست کرده و در قیامت به خواری و اهانت بیشتری گرفتار است.
منبع : غررالحکم ، ص690
-
علی (ع) در عبارتی کوتاه و حکیمانه تنافی چند خواهش نفسانی را با یکدیگر بیان فرموده اند:
چه عجیب و حیرت آور است کار بشر ، اگر در موردی امیدوار شود طمع خوارش خواهد کرد ،اگر طمع او را به جنبش درآورد حرص هلاکش می کند ، اگر دچار ناامیدی شود غم و غصّه او را می کشد ، اگر به خوشبختی و سعادت رسد نگاهداری آن را فراموش می کند ، اگر دچار خوف و هراس شود از ترس حیرت زده می گردد ، اگر در گشایش امنیّت قرار گیرد غافل می شود، اگر نعمت بر او تجدید شود دچار گردن کشی و بلند پروازی می گردد ، اگر دچار مصیبتی شد تأثّر و حزن او را رسوا می کند ، اگر ثروتی بدست آورد دچار طغیان مالی می گردد ، اگر فقر گریبان گیرش شد غرق اندوه می شود ، اگر گرفتار تعب گرسنگی شد از ناتوانی زمین گیر می گردد ، و اگر در خوردن زیاده روی کند از فشار شکم ناراحت می شود ، پس کندرویها در زندگی بشر مضر است و تندرویها نیز مایه ی ویرانی و فساد ، هر خیری را شرّی و هر نوشی را نیشی است.
منبع : آداب النفس جلد 2 ص 111- ارشاد مفید ص142
-
و نیز فرموده است: حرص شدید به لذائذ و مشتهیات نفسانی ، آدمی را گمراه می کند و از راه سعادت و رستگاری منحرف می سازدو سرانجام باعث هلاکت و نابودی او می شود.
منبع : غررالحکم ،ص781
-------------------------------------------------------------------------------------------------------
ذلت سؤال
-
علی (ع) فرموده اند : بردباری در فقر تؤام با عزّت ، بهتر از ثروت آمیخته به خواری و ذلّت است.
منبع : غررالحکم ،ص89
-
و نیز فرموده اند: گرسنگی بهتر از ذلّت سرافکندگی و زبونی است.
منبع : فهرست غرر، ص125
-
علی (ع) فرموده اند : گدائی طوق ذلّتی است که عزّت را از عزیزان و شرافت خانوادگی را از شریفان سلب می کند.
منبع : غررالحکم ،ص96
-
علی (ع) دستور داد : که هرکس به من حاجتی دارد درخواست خود را در نامه ای بنویسید،می خواهم بدینوسیله آبروی درخواست کننده را از ذلّت سؤال محفوظ دارم.
-----------------------------------------------------------------------------------------------------
پرهیز از ذلّت
-
رسول اکرم (ص) فرموده اند : بر هیچ مسلمانی جایز نیست که خود را ذلیل و خوار نماید.
منبع : تاریخ یعقوبی ،ص67
-
امام صادق (ع) فرموده اند : خداوند تمام کارهای مسلمانان را به خود او واگذار کرده و در اختیارش قرار داده است ولی به او اختیار نداده که خود را خوار وذلیل نماید.
منبع : کافی 5،ص63
-
علی (ع) فرموده اند :یک ساعت ذلّت با عزّت تمام دوران زندگی برابری نمی کند.
منبع : غررالحکم ، ص434
-
حضرت سجاد (ع) می فرمایند :دوست ندارم که با ذلت نفس به ار زنده ترین سرمایه ها و ثروتها دست یابم.
منبع : مستدرک 2، ص364
-
امام صادق (ع) فرموده اند : خداوند تمام کارهای هر مسلمانی را به خود او واگذار نموده است مگر ذلیل کردن خود، یعنی مؤمن حق ندارد موجبات خواری و ذلّت خود را فراهم آورد.
منبع : کافی جلد 5 ص63
-
حضرت امام حسن عسکری (ع) فرمودند : چقدر قبیح است که در باطن مسلمان ، میل و رغبت به چیزی باشد که سبب ذلّت و خواری او شود.
منبع : تحف العقول ص489
-
امام صادق (ع) فرمودند: خداوند امور مربوط به مؤمن را به خود او واگذار نموده ولی ذلیل کردن نفس عزیز خود را به وی واگذار نکرده است.
منبع : محجة البیضاء جلد 4 ص 108
-
امام صادق (ع) فرموده اند: خداوند تمام کارهای مؤمنین را به خودشان واگذار کرده است ، ولی این اختیار را به آنان نداده که خود را ذلیل و خوار نمایند.
منبع : وسائل ، کتاب امر به معروف ، ص 70
-
علی (ع) می فرمایند : مرگ ، بر زندگی آمیخته به پستی و خواری ترجیح دارد.
منبع : نهج البلاغه ، کلمه ی 390
-------------------------------------------------------------------------------------------------------
ذلّت بی سوادی
-
رسول اکرم (ص) فرموده اند : آنکس که ساعتی ، ذلّت فراگرفتن علم را تحمّل نکند و با حقارت موقّت آن نسازد برای همیشه در ذلّت نادانی می ماند و یک عمر با خواری جهل به سر خواهد برد.
منبع : بحار ،جلد 1 ،ص57
------------------------------------------------------------------------------------------------------
گفتار و رفتر ذلت آمیز
-
علی (ع) فرمودند: روزی رسول اکرم بر جمعی از اصحاب خود وارد شد . آنان با گشاده روئی و حسن احترام، حضرت را سید ومولای خود خواندند. پیغمبر اکرم سخت خشمگین شد ، فرمود اینطور سخن نگویید و مرا سید و مولا نخوانید بلکه بگویید پیغمبر ما و فرستاده ی خدای ما ، سخن به راستی و حقیقت بگویید و در گفتار خود زیاده روی و غلونکنید که گرفتار ضلالت و گمراهی خواهید شد.
منبع : جعفر پات ص184
-
روزی علی (ع) بر مرکب سوار شد ،جمعی پیاده به پشت سرش به راه افتادند ،حضرت به آنها فرمود : مگر نمی دانید پیاده روی مردم در رکاب سوار باعث فساد اخلاق سوار و ذلت و خواری پیادگان است، برگردید و به راه خود بروید.
منبع : تحف العقول ص209
-
علی (ع) در راه مسافرت شام با سربازان خود به شهر انبار آمد. در خارج شهر ، مردم به رسم و آیین دوره ی ساسانیان کنار جاده زیر آفتاب به انتظار ایستاده بودند ، موقعیکه رئیس مملکت به صف مستقبلین رسید ، کدخدایان و تجار و بزرگان شهر یکباره به سوی آن حضرت هجوم بردند و در رکابش پیاده شروع کردند به دویدن . علی (ع) از مشاهده ی این حرکت وهن آور و ذلّت بار، که منافی با آزادگی و شرافت اسلامی بود،سخت ناراحت شد وپرسید این چه کاری بود که کردید ؟ گفتند : این رسم و روش ما است که به منظوربزرگداشت امراء و فرمانروایان خود انجام می دهیم . علی (ع) آن روش تحقیر آمیز را به شدت نکوهش کرد و فرمود امراء و زمامدارانتان از این کار بهره ای نمی برند ولی شما با این عمل موهن ، خویشتن را در دنیا به رنج و مشقت می اندازید و خود را حقیر و خوار می سازید . به علاوه در آخرت نیز عذاب و مشقت خواهید داشت و برای تن دادن به پستی و ذلت کیفر خواهید شد. سپس فرمود : چه زیان آور است مشقتی که آدمی از پی آن عذاب و کیفر بیند و چه پر منفعت است آسودگی و آرامشی که با آن ایمنی از عذاب الهی باشد.
منبع : نهج البلاغه ،کلمه ی 36
-
موقعیکه رسول اکرم سواره حرکت می کرد اجازه نمی داد کسی با او پیاده راه برود مگر آنکه او را به ترک خود سوار کند و اگر پیاده از سوار شدن خودداری می نمود به وی می فرمود شما بیشتر بروید و در مکان مورد نظر یکدیگر را ملاقات خواهیم کرد.
منبع : بحار ،ص153
-
ابی بصر به امام صادق (ع) عرض کرد: مردی کم بضاعت با افراد متمکن و ثروتمند رفیق سفر می شود. آنان با ثروت بسیاری که دارند آزادانه مصارف مسافرت را می پردازند ولی او قادر نیست مانند آنها خارج کند. امام فرمود : دوست ندارم که خود را ذلیل و پست نماید ، البته با کسانی رفیق راه شود که در ثروت همانند وی هستند.
منبع : مکارم اخلاق ، ص131
-
امام باقر (ع) فرموده اند:با اقران و امثال خود مصاحبت کن و با کسانیکه مساعدت و کمک آنان بی نیازت میسازد رفاقت مکن چه این کار مایه ی ذلت و خواری است.
منبع : مکارم الاخلاق ،ص131
--------------------------------------------------------------------------------------------------------
ذلت بی لیاقتی
-
امام صادق (ع) فرموده اند: شایسته نیست مؤمن ، خویش را ذلیل و خوار نماید. راوی سؤال می کند چگونه خود را ذلیل می کند؟ حضرت در جواب فرمود در امری مداخله می نماید که شایسته یآن نیست و سرانجام باید از آن عذر بخواهد.
منبع : کافی جلد 5 ص64
-
و نیز فرموده اند : سزاوار نیست مرد با ایمان موجبات خواری و ذلت را فراهم نماید . عرض شد چگونه آدمی باعث خواری خود می شود؟ فرمود به کاری دست می زند که قدرت وطاقت انجام آنرا ندارد.
منبع : سفینه (طمع) ص 93
-
امام باقر (ع) فرموده اند: بد آدمی است آنکس که در خویشتن مِیلی را بپرورد که در راه رسیدن به آن دچار ذلت و خواری شود.
منبع : محجة البیضاء جلد 4 ص108
-------------------------------------------------------------------------------------------------------
ذلت ترس و جزع
-
علی (ع) فرموده اند:مردم از ترس خواری به سوی ذلت و خواری می شتابند و با این کار ، پستی و حقارت خویش را افزایش می دهند.
منبع : غررالحکم ، ص104
-
امام صادق (ع) می فرمودند: که آدمی از ذلت و حقارت کوچکی اظهار ناراحتی و اندوه می کند و همین جزع و بی قراری ، او را به ذلت بزرگتری گرفتار می نماید.
منبع : تحف العقول ص366
-------------------------------------------------------------------------------------------------------
احساس ذلّت و زبونی
-
امام صادق (ع) می فرمود : به شما سفارش می کنم پرهیزگار باشید و با ارتکاب گناه ، مردم را بر خود مسلّط نکنید و خویشتن را دچار ذلّت و خواری ننمایید.
منبع : وسائل جلد 3 ص202
-
علی بن ابی طالب به حضرت حسین (ع) در ضمن وصایای خود فرموده است : کسیکه نسبت به مردم تکبّر نماید ذلیل و خوار خواهد شد.
منبع : تحف العقول ، ص88
-
و نیز فرموده است :چه بسا عزیزانی که اخلاق ناپسند ، آنها را به ذلّت و خواری انداخته و چه بسا مردم پست و کوچکی که صفات پسندیده ، آنان را عزیز و محبوب ساخته است.
منبع : سفینه ، خلق ص411
-
علی (ع) فرموده است : بنده شهوت اسیری است که هرگز آزادی نخواهد داشت .
منبع : غرر الحکم ،ص499و765
و نیز فرموده است : کسیکه مغلوب شهوت خویشتن است ذلّت و خواریش بیش از برده ی زر خرید است.
عزت و ذلت در آینه آیات و روایات
شیعیان همواره در طول تاریخ قریب به 1400 ساله ی خویش با الهام از حسین بن علی علیهالسّلام و عزتجویی ایشان در برخورد طاغوت زمان یزید بن معاویه، عزّت و افتخار خویش را در مبارزه با طاغوتیان زمان خویش جستجو میكردهاند لذا در این مختصر ما بر آن شدیم تا با بهرهگیری هر چند كوتاه از آیات قرآن كریم بیانات این امام همام و همچنین روایات دیگر ائمه معصوم به بررسی اجمالی عزت و ذلّت در آینه آیات و روایات بپردازیم:
الف ـ عزّت در پرتو آیات و روایات
خداوند متعال در قرآن كریم در آیات متعددی، عزّت را تماماً و بالاصالة از آن خویش میداند[1] و در آیات دیگر آن را بعد از خود، متعلق به رسول خدا و مؤمنین میداند[2] و نیز میفرماید هر كه را خداوند اراده نماید، عزیز و هر كه را بخواهد، ذلیل میگرداند.[3]
در دعای عرفه به نقل از سالار شهیدان میخوانیم كه تمام عزّت و بلند مرتبگی ویژه خداوند است و هر كه خدا را دوست بدارد عزیز و الّا ذلیل خواهد بود.[4] حضرت علی علیهالسّلام در حدیثی ضمن رد هر گونه اعمال سلطهای میفرمایند: هر عزیزی كه تحت قدرت و سلطهای قرار بگیرد ذلیل خواهد بود، همچنین ایشان در جاهای دیگر هر عزّت غیر خدائی را ذلّت تلّقی نموده و معتقدند طلب عزّت فقط از خدا شایسته است و هر كس عزّت را به غیر از او طلب كند هلاك خواهد گشت، و نیز ایشان در جای دیگر میفرمایند هیچ عزّتی بالاتر از بردباری نیست.
امام صادق علیهالسّلام نیز ضمن رفیع دانستن جایگاه مؤمن و عزّت والای او میفرمایند خداوند اختیار هر كاری را به مؤمن داده به جز این كه او اختیار ندارد خود را ذلیل نماید. و در حدیث دیگری ایشان راستی را مایه عزّت و نادانی را مایه ذلّت توصیف مینمایند. امام سجاد علیهالسّلام نیز ضمن اهمیت دادن به اطاعت دادن به اطاعت از اولی الامر، فرمان بردن از فرمان روایان الهی را كمال عزّت دانستهاند.
ـ موجبات عزّت در پرتو احادیث
1. اطاعت مطلق از خداوند: حضرت علی علیهالسّلام میفرمایند هر كه میخواهد بدون داشتن مال و ثروت و ایل و تبار عزتمند گردد میبایست از معصیت الهی دوری و به اطاعت او روی آورد. ایشان در تأیید این مطلب در جای دیگر میفرمایند: خداوند متعال خطاب به داود علیهالسّلام فرمودند: ای داود من عزّت را در اطاعت خود قرار دادهام در حالی كه مردم آن را در خدمت به سلطان جستجو میكنند و لذا آن را نمییابند پیامبر اكرم صلی الله علیه و آله نیز در حدیثی عزّت را در پروا داشتن از خداوند میدانند و در حدیث دیگر خوار بودن در برابر حق را به عزّت نزدیكتر میدانند تا عزّت یافتن به وسیله باطل.
2. قطع طمع از مردم: حضرت علی علیهالسّلام بالصراحة عزّت را با قطع طمع همراه میدانند. امام صادق علیهالسّلام نیز عزّت را تنها در خانهای میدانند كه اهل آن خانه چشم طمع به دست مردم ندوخته باشند. امام باقر علیهالسّلام نیز چشم نداشتن به دست مردم را موجب عزّت دینی مؤمن میدانند. همچنین در حدیث است كه لقمان در نصیحت به فرزند خویش فرمود: اگر میخواهی عزّت دنیا را به دست آوری، طمع خویش را از آن چه مردم دارند قطع كن زیرا پیامبران و صدیّقان به سبب بركندن طمع خویش به آن مقامات رسیدهاند.
3. در احادیث گوناگون دیگر موجبات عزّت در عواملی همچون انصاف، بخشش، پایبندی به حق، گذشت، فروتنی، مناعت طبع، توكل، حفظ زبان، فرو خوردن خشم، شكیبائی، قناعت و غیره آمده است. به عنوان نمونه حضرت علی علیهالسّلام رفتار منصفانه با مردم را باعث عزّت دانسته و در احادیث دیگر شجاعت و قناعت را از عوامل نیل به عزّت بر میشمارند، همچنین رسول خدا صلی الله علیه و آله عفو و بخشش را مایه رسیدن به عزّت و در حدیث دیگر فروتنی و مناعت طبع را مایه عزّت مؤمن میدانند امام باقر علیهالسّلام نیز توكل به خدا را موجب عزّت مومن میدانند و در جای دیگر صبر و شكیبائی را مایه عزّت میشمارند.
ـ عوامل پایداری و بقاء عزّت:
در احادیث مختلف از بین بردن طمع و زندگی در تنهائی را به عنوان دو عامل بقاء، و پایداری عزّت ذكر نمودهاند: امام باقر علیهالسّلام پایداری عزّت را در از بین بردن طمعجوئی و امام صادق علیهالسّلام تنهائی و دوری گزیدن از مردم را باعث پایداری بیشتر عزّت ذكر میكنند بدیهی است این حدیث شریف مغایر با ابعاد اجتماعی اسلام نیست بلكه منظور دل كندن از مردم و نداشتن انتظارات و توقعات نابجا از مردم میباشد. به یك انسان كه جز خدا دل به امید احدی از مردم نبندد و نه آن كه هیچگونه رابطهای با مردم نداشته باشد.
ب ـ ذلّت در پرتو احادیث
[5]
در خصوص ذلّت نیز احادیث و روایات بسیاری وارد شده كه به بعض آنها اشاره خواهیم كرد:
امام حسین علیهالسّلام الگو و پرچمدار عزّت آفرینی و ذلّت ستیزی در نزد شیعیان جهان، در این خصوص مرگ با عزّت را بر زندگی توأم با ذلّت ترجیح میدهند ایشان در روز عاشورا خطاب به لشگر یزید فرمودند: آگاه باشید كه این ملعون مرا میان دو امر مخیّر كرده است: میان شمشیر و ذلّت، امّا هیهات كه من تن به ذلّت و پستی دهم زیرا كه خدا و رسول او و نیاكان و تربیت كنندگان ما هرگز خواری را نپذیرند و هلاكت زبونانه را بر كشته شدن شرافتمندانه ترجیح ندهند.
از مولای متقیان علی علیهالسّلام نیز عبارتی به همین مضمون وارد شده است و یا ایشان در جای دیگر ضمن توصیه به قناعت نمودن به اندك، انسانها را از پذیرش ذلّت و خواری بر حذر میداند امام صادق علیهالسّلام نیز میفرمایند: خدای متعال اختیار هر كاری را به مومن داده است امّا اختیار خوار كردن خویش را به او نداده است.
ـ عوامل خوار كننده انسان:
در احادیث مختلف موارد گوناگونی به عنوان عوامل خوار كننده انسان قلمداد گردیده است از جمله پیامبر اكرم صلی الله علیه و آله بخل ورزیدن، اشتغال به داد و ستد و رها كردن جهاد در راه خدا را از عوامل خوار كننده انسان میدانند حضرت علی علیهالسّلام در تبیین عوامل خوار كننده انسان به عواملی همچون طمع، پرده برداشتن از گرفتاری شخصی در نزد دیگران و عزّت جوئی نزد غیر خداوند اشاره میفرمایند، امام صادق علیهالسّلام نیز در حدیثی، دلبستگی به زندگی دنیا را مایه خواری میدانند و در احادیث دیگر ستمگری و ظلم را مایه ذلّت و خواری بیان میفرمایند، امام حسن مجتبی علیهالسّلام نیز ترس از راستی را مایه ذلّت میدانند.
ـ ذلیلترین انسانها:
در احادیثی از رسول اكرم صلی الله علیه و آله زبونترین مردم كسی دانسته شده كه مردم را خوار نماید، و در حدیث دیگری از حضرت علی علیهالسّلام آزمندی به دنیا به عنوان خوار كنندهترین مسئله برای انسان تعریف گردیده است. امید آن كه با بهرهمندی هر چه بیشتر از فیوضات و كلمات گهربار این بزرگان پیش از بیش به دنبال زندگی عزّتمندانه و توأم با رستگاری باشیم.
دوستان
خارج ازارائه اطلاعات لطف کنن نظرشخصی خودشونم پیرامون موضوع ارائه نمایندباتشکر
سلام و تشکر
کسی که خودش رو خوار و ذلیل میکنه
دنیا براش پابان همه چیز و حاضر همه کاری براش انجام بده
آبت الله بهجت فرمودن
ما به دنیا نیامدیم که به هر قیمتی زندگی کنیم به دنیا امدیم تا قیمتی زندگی کنیم