احاديث
حدیث (1147) پیامبر اکرم (ص) می فرمایند:
لاتَختَلِفوا، فَإِنَّ مَن كانَ قَبلَكُمُ اختَلَفوا فَهَلَكوا .
باهم اختلاف نكنيد، كه پيشينيان شما دچار اختلاف شدند و نابود گشتند.
علل الشرايع، ج 1، ص 265، ح 9
حدیث (1148) پیامبر اکرم (ص) می فرمایند:
عَلَيكُم بِالدُّبّاءِ فَاِنَّهُ يُذَكِّى العَقلَ وَ يَزيدُ فِى الدِّماغِ
كدو بخوريد، چرا كه عقل را تيز و (كارآيى) مغز را زياد مىكند.
كافى، ج 6، ص 344، ح 1
حدیث (1149) پیامبر اکرم (ص) می فرمایند:
مَن اُعطِىَ اَربَعَ خِصالٍ فِى الدُّنيا فَقَد اُعطِىَ خَيرَ الدُّنيا وَ الآخِرَةِ وَ فازَ بِحَظِّهِ مِنهُما؛ وَرَعٌ يَعصِمُهُ عَن مَحارِمِ اللّهِ وَ حُسنُ خُلُقٍ يَعيشُ بِهِ فِى النّاسِ وَ حِلمٌ يَدفَعُ بِهِ جَهلَ الجاهِلِ وَزَوجَةٌ صالِحَةٌ تُعينُهُ عَلى اَمرِ الدُّنيا وَ الآخِرَةِ
به هر كس در دنيا چهار خصلت داده شود، خير دنيا و آخرت به او داده شده و بهره خويش را از آن دو بر گرفته است: تقوايى كه او را از حرامهاى خدا باز دارد، اخلاق خوشى كه با آن در ميان مردم زندگى كند، حلمى كه با آن جهالت نادان را از خود دور سازد و زنى شايسته كه در كار دنيا و آخرت او را يارى رساند.
بحارالأنوار، ج 69، ص 404، ح 106
حدیث (1150) امام رضا (ع) می فرمایند:
دَعاهُ رَجُلٌ فَقالَ لَهُ عَلىٌّ عليه السلام: قَد أجَبتُكَ عَلى اَن تَضمَنَ لى ثَلاثَ خِصالٍ . قالَ: وما هِىَ يا اَميرَالمُؤمِنينَ ؟ قالَ: لاتُدخِل عَلَىَّ شَيئاً مِن خارِ جٍ وَ لا تَدَّخِر عَنّى شَيئاً فِى البَيتِ، وَ لا تُجحِف بِالعِيالِ . قالَ : ذاكَ لَكَ يا اَميرَ المُؤمِنينَ ، فَاَجابَهُ عَلىُّ بنُ اَبى طالِبٍ عليه السلام
مردى، امير المؤمنينعليه السلام را به ميهمانى دعوت كرد . حضرت فرمودند : مىپذيرم به شرط اين كه سه قول به من بدهى . عرض كرد : چه قولى اى امير المؤمنين؟ فرمودند : از بيرون چيزى براى من تهيه نكنى ، حاضرى خانهات را از من دريغ ننمايى و به زن و فرزندنت زور نگويى . عرض كرد : قبول مىكنم اى امير المؤمنين . پس على بن ابى طالبعليه السلام دعوت را پذيرفتند .
حدیث (1151) امام رضا (ع) می فرمایند:
وَ الّذى نَفسى بِيَدِهِ لايَدخُلُ الجَنَّةِ اِلاّ رَحيمٌ قالوا: كُلُّنا رَحيمٌ. قالَ: لا حَتّى تَرحَمَ العامَّةَ.
سوگند به آن كس كه جانم در دست اوست، كسى جز اهل ترحم به بهشت نمی رود. عرض كردند: «همه ما دلْرحم و مهربانيم»، فرمودند: نه، مگر آن گاه كه به عموم مردم رحم كنيد
كافى ، ج 2، ص 104، ح 5
منبع : مستدرک 2 ،ص67
منبع : کافی 2 ،ص164
حضرت رضا (ع) فرموده: نصف عقل آدمی اظهار دوستی ومحبت به عموم مردم است.
منبع:وسائل3،صفحه207
امام باقر (ع) فرموده است :بشاشت و گشاده روئی در برخوردهای اجتماعی ، مایه ی جلب محبت مردم و قرب به خداوند است.
منبع : بحار 17،ص624
حدیث (1152) امام علی (ع) می فرمایند:
اِنَّ صِلَةَ الرحامِ لَمِن موجِباتِ الاِسلامِ وَ اِنَّ اللّهَ سُبحانَهُ اَمَرَ بِاِكرامِها وَ اِنَّهُ تَعالى يَصِلُ مَن وَصَلَها وَ يَقطَعُ مَن قَطَعَها وَ يُكرِم مَن اَكرَمَها
به راستى كه صله رحم از واجبات اسلام است و خداى سبحان، امر فرموده كه آن را گرامى بدارند و خداوند متعال با هر كس كه صله رحم كند، رابطه برقرار میكند و با هر كس كه قطع رحم كند، قطع رابطه می كند و هر كس كه صله رحم را گرامى بدارد، گرامی اش میدارد.
حدیث (1153) امام باقر می فرمایند:
ما بَينَ الحَقِّ وَ الباطِلِ اِلاّ قِلَّةُ العَقلِ. قيلَ: وَ كَيفَ ذلِكَ يَابنَ رَسولِ اللّهِ؟ قالَ: اِنَّ العَبدَ يَعمَلُ العَمَلَ الَّذى هُوَ لِلّهِ رِضا فَيُريدُ بِهِ غَيرَ اللّهِ فَلَو اَنَّهُ اَخلَصَ لِلّهِ لَجاءَهُ الَّذى يُريدُ فى اَسرَعَ مِن ذلِكَبه.
ميان حق و باطل جز كم عقلى فاصله نيست. عرض شد: چگونه، اى فرزند رسول خدا؟ فرمودند: انسان كارى را كه موجب رضاى خداست براى غير خدا انجام می دهد، در صورتى كه اگر آن را خالص براى رضاى خدا انجام می داد، زودتر به هدف خود می رسيد تا براى غير خدا.
محاسن، ج 1، ص 254، ح 280
حدیث (1154) امام صادق می فرمایند:
لا يَستَيقِنُ القَلبُ اَنَّ الحَقَّ باطِلٌ اَبَدا وَ لا يَستَيقِنُ اَنَّ الباطِلَ حَقٌّ اَبَدا
هرگز دل به باطل بودن حق و به حق بودن باطل يقين نمى كند
تفسير العياشى، ج 2، ص 53، ح 39
حدیث (1155) امام علی می فرمایند:
لا تَقسِروا اَولادَكُم عَلى آدابكُم ، فَاِنَّهُم مَخلوقونَ لِزَمان غَيرِ زَمانِكُم
آداب و رسوم خود را به فرزندانتان تحميل نكنيد، زيرا آنان براى زمانى غير از زمان شما آفريده شده اند
شرح نهج البلاغه ابن ابى الحديد ، ج20، ص267، ح102
حدیث (1156) پیامبر اکرم (ص) می فرمایند:
صِفَةُ العاقِل اَن يَحلُمَ عَمَّن جَهِلَ عَلَيهِ وَ يَتَجاوَزَ عَمَّن ظَلَمَهُ وَ يَتواضَعَ لِمَن هُوَ دونَهُ وَ يُسابِقَ مَن فَوقَهُ فى طَلَبِ البِرِّ وَ اِذا اَرادَ اَن يَتَكَلَّمَ تَدَبَّرَ فَاِن كانَ خَيرا تَكَلَّمَ فَغَنِمَ وَ اِن كانَ شرّا سَكَتَ فَسَلِمَ وَ اِذا عَرَضَت لَهُ فِتنَةٌ اِستَعصَمَ بِاللّهِ وَ اَمسَكَ يَدَهُ وَ لِسانَهُ وَ اِذا رَى فَضيلَةً اِنتَهَزَ بِها لا يُفارِقُهُ الحَياءُ وَ لا يَبدو مِنهُ الحِرصُ فَتِلكَ عَشرُ خِصالٍ يُعرَفُ بِهَا العاقِلُ.
ويژگى عاقل اين است كه در برابر رفتار جاهلانه بردبارى كند، از كسى كه به او ظلم كرده درگذرد، در برابر زير دست خود متواضع باشد، با بالا دست خود در طلب نيكى رقابت كند، هرگاه بخواهد سخن بگويد بينديشد، اگر خوب بود بگويد و سود برد و اگر بد بود سكوت كند و سالم ماند، هرگاه با فتنهاى روبهرو شود به خدا پناه برد، دست و زبان خود را نگاه دارد، هرگاه فضيلتى ببيند آن را غنيمت شمارد، شرم و حيا از او جدا نشود و حريص نباشد، اينها ده خصلتاند كه عاقل با آنها شناخته مىشود.
تحف العقول، ص 28
حدیث (1157) پیامبر اکرم (ص) می فرمایند:
مَن رَزَقَهُ اللّهُ حُبَّ الاَئِمَّةِ مِن اَهل بَيتى فَقَد اَصابَ خَيرَ الدُّنيا وَ الآخِرَةِ، فَلا يَشُكَّنَّ اَحَدٌ اَنَّهُ فِى الجَنَّةِ فَاِنَّ فى حُبِّ اَهل بَيتى عِشرينَ خَصلَةً عَشَرَةٌ مِنها فِى الدُّنيا وَ عَشَرَةٌ مِنها فِى الآخِرَةِ
هر كس كه خداوند محبت امامان از اهل بيت مرا نصيب او كرده بىگمان به خير دنيا و آخرت دست يافته و بدون شك در بهشت خواهد بود، پس هيچ يك (از شيعيان) نبايد در اين كه اهل بهشت است شك كند؛ زيرا در دوستى اهل بيت من بيست ويژگى است كه ده مورد آن در دنيا و ده مورد آن در آخرت است.
بحارالأنوار، ج 27، ص 78، ح 12