نارسايي حاد كليه نارسايي ناگهاني عملكرد كليهها. كليهها در حالت طبيعي وظيفه پاك كردن بدن از مواد زايد را بهعهده دارد، و در صورت نارسايي آنها، مواد زايد تجمعيافته و باعث بروز علايمي ميشوند كه شدت آنها متغير است. اين اختلال معمولاً داراي يك سير كوتاه و نسبتاً شديد بوده ولي اغلب قابل علاج است.
علايم شايع
مراحل اوليه:
قطع برونده ادراري يا برونده ادراري كم مراحل پيشرفته:
تهوع، استفراغ، اسهال و بياشتهايي
تغييرات ذهني از قبيل تحريكپذيري، خوابآلودگي، استوپور يا اغما
تشنج
خارش شديد
فشار خون بالا يا پايين
بروز بدون توجيه كبودي، نقاط خونريزي زيرپوستي يا خونريزي خودبهخودي علايم بيماريهاي زمينهساز نارسايي حاد كليه (به قسمت «علل» رجوع شود) نيز ممكن است وجود داشته باشد.
علل
بيماريهاي خود كليه يا ساير قسمتهاي بدن ميتوانند باعث اختلال عملكرد كليه گردند كه در نتيجه مواد زايد در جريان خون و بافتها تجمع مييابند. بيماريهاي زمينهساز نارسايي حاد كليه عبارتند از:
شوك همراه با فشار خون بسيار پايين
مسموميت خون (سپتيسمي)
نارسايي احتقاني قلب
عدم تعادل مايعات و الكتروليتها
واكنش به تزريق خون
تصادفات شديد همراه با آسيب عضلاني گسترده
گلومرولونفريت حاد
ميلوم متعدد
انسداد جريان خون مشروبكننده كليه
سنگهاي كليه كه باعث انسداد هر دو حالب و يا پيشابراه شده باشند. بزرگي پروستات
مصرف برخي داروها، از قبيل داروهاي ضد سرطان، كانامايسين، آمفوتريسين بي، داروهاي ضدتشنج يا مصرف بيش از حد ويتامين ـ د
مسموميت با بسياري از سموم يا داروها، بهخصوص داروهاي روانگردان (داروهاي مورد مصرف در بيماريهاي رواني)
عوامل افزايشدهنده خطر
افرادي كه تنها يك كليه دارند.
جراحي اخير
تصادفات منجر به آسيبهاي شديد
سابقه طبي بيماريهاي درگيركننده كليه، نظير ديابت يا نقرس
پيشگيري
پيشگيري خاصي ندارد. در صورت امكان درصدد درمان هرچه سريعتر علل زمينهساز و عوامل افزايشدهنده خطر ذكرشده در بالا برآييد.
عواقب موردانتظار
اگر علت زمينهاي قابل كنترل بوده و درمان فوري نارسايي كليه امكانپذير باشد، احتمال بهبود كامل وجود دارد. در غير اين صورت، اين اختلال ميتواند به نارسايي مزمن كليه يا مرگ بينجامد.
تا بهبود اين اختلال در بستر استراحت نماييد. پس از بهبود علايم فعاليتهاي طبيعي خود را هرچه سريعتر از سر بگيريد.
رژيم غذايي
غذاها و مايعات دريافتي بايد با دقت كنترل شوند تا از بروز اختلالات آب و الكتروليت جلوگيري شده و تجمع مواد زايد در بدن به حداقل برسد. طرحريزي يك رژيم غذايي حاوي كربوهيدرات زياد و پروتئين (منبع اصلي توليد مواد زايد در بدن) كم براي كاستن از بار كاري كليهها ممكن است بخشي از درمان اين اختلال باشد.
در اين شرايط به پزشك خود مراجعه نماييد
اگر شما يا يكي از اعضاي خانواده تان داراي علايم نارسايي كليه باشيد.
بروز موارد زير در طي درمان:
ـ تب، لرز، سردرد، يا درد عضلاني
ـ كوتاهي نفس
ـ خونريزي غيرمنتظره از هر جاي بدن