لكوپلاكي يك ناحيه ضخيم شدگي بر روي پوشش ظريف داخل دهان يا زبان. اين بيماري مسري نيست، ولي ممكن است پيش سرطاني باشد. اين عارضه ميتواند مخاط داخل گونه؛ كف دهان؛ زبان؛ كام؛ و سقف دهان را درگير سازد. لكوپلاكي در هر سني ممكن است بروز كند ولي در بزرگسالان بالاي 60 سال شايعتر است.
علايم شايع
حساسيت به غذاهاي تند و داغ
وجود لكه سفيدرنگ كوچكي در داخل دهان. اين لكه در لمس ثابت، زبر و سفت احساس شود.
در مراحل اوليه علامت ندارد.
علل
در برخي موارد علت نامشخص است؛ علل ساير موارد عبارتند از:
كمبود ويتامينهاي ـ آ يا ب
كمبود هورمونهاي زنانه يا مردانه
سيفيليس
تحريك مزمن دهان. اين تحريك ممكن است ناشي از دندانهاي ناهموار، دندان مصنوعي نامتناسب، غذاهاي داغ يا تند، مصرف بيش از حد الكل يا نيكوتين باشد.
عوامل افزايشدهنده خطر
مصرف محصولات تنباكو نظير سيگار، تنباكوي جويدني، انفيه، پيپ يا سيگار برگ
دندان مصنوعي
آسيب مزمن و مكرر به ناحيه دهان (گاز گرفتن داخل گونه يا لب)
مصرف الكل
پيشگيري
از مصرف سيگار خودداري كنيد
در صورت داشتن دندان مصنوعي يا استعمال دخانيات بهطور منظم دهان خود را معاينه كنيد.
در صورت بروز ضايعات مشكوك مصرف غذاهاي داغ يا پرادويه را كاهش دهيد.
عواقب موردانتظار
گاهي با حذف عامل تحريك (نظير تنباكو) يا با جراحي قابل علاج است.
عوارض احتمالي
اين ضايعه بدون درمان ممكن است سرطاني شود (حدوداً در 5% بيماران).
پس از درمان ضايعات جديدي ممكن است بروز كند.
درمان
اصول كلي
- هرگونه تحريك قابلشناسايي بايد اصلاح شده يا حذف گردد. مصرف الكل (شامل دهانشويههاي الكلي) و استعمال دخانيات را ترك كنيد. ضايعات پس از حذف اين عوامل ممكن است برطرف گردند.
- نمونهبرداري (برداشت مقدار كوچكي از بافت يا مايع جهت بررسي آزمايشگاهي كمككننده به تشخيص).
- اين ضايعات ممكن است از طريق جراحي (جراحي با منجمد كردن بافت) با استفاده از بيحسي موضعي برداشته شوند. پس از جراحي يا نمونهبرداري:
- در صورت بروز خونريزي، يك گاز نخي را با ملايمت بر روي موضع عمل فشار دهيد. 24 ساعت پس از عمل، دهان را با آب نمك گرم شستشو دهيد. براي تهيه آبنمك نصف قاشق چايخوري نمك را در 250 سيسي آب (معادل يك بطري نوشابه) حل كنيد. هر 2-1 ساعت شستشوي دهان را تكرار كنيد.
- در طي دوره التيام محل عمل دندانها را بهطور مكرر مسواك زده و از دهانشويههاي ضدعفونيكننده استفاده كنيد. تميزي دهان باعث تسريع التيام زخم ميگردد.
- مراجعه مجدد به پزشك جهت اطمينان از موفقيت درمان
داروها
براي درد خفيف، ممكن است مصرف داروهاي بدون نسخه نظير استامينوفن كافي باشد.
انواع موضعي يا خوراكي ويتامين ـ آ ممكن است تجويز شود.
فعاليت
محدوديتي وجود ندارد
رژيم غذايي
استفاده از غذاهاي نرم يا مايعات براي 24 ساعت؛ پس از آن رژيم خاصي نياز نيست.
در اين شرايط به پزشك خود مراجعه نماييد
اگر شما يا يكي از اعضاي خانواده تان داراي علايم لكوپلاكي باشيد.
بروز موارد زير پس از جراحي: خونريزي پس از 12 ساعت درد شديد ظاهر شدن ضايعات بيشتر