گلومرولونفريت عبارت است از التهاب گلومرولها (فيلترهاي كوچك و گردي كه در كليهها وجود دارند). آسيب به گلومرولها باعث ميشود كه آنها نتوانند مواد زايد را به خوبي از خون تصفيه كنند. اين امر ممكن است پيامدهاي جدي در بر داشته باشد. گلومرولونفريت ميتواند در هر سني رخ دهد، اما در كودكان (1 تا 11 سال) شايعتر است.
علايم شايع
گلومرلونفريت خفيف هيچ علامتي ايجاد نميكند و تشخيص آن تنها با آزمايش ادرار ميسر ميشود. گلومرولونفريت شديد علايم زير را ايجاد ميكند:
ادرار تيره يا كمي قرمز
احساس كسالت
خوابآلودگي
تهوع يا استفراغ
سردرد
گاهي تب
بياشتهايي
كاهش ادرار
جمعشدن مايع در بدن، خصوصاً پف كردن چشمها و ورم مچ پا
تنگي نفس
بالارفتن فشار خون
وجود پروتئين در ادرار
اختلال بينايي (به علت بالا بودن فشار خون)
علل
گلومرولونفريت حاد به دنبال يك عفونت استرپتوككي رخ ميدهد. شايعترين مكانهاي عفونت عبارتند از گلو و پوست. علايم كليوي معمولاً 3-2 هفته بعد از عفونت استرپتوككي رخ ميدهند.
گلومرولونفريت مزمن نادر است و امكان دارد دلايلي غير از گلومرولونفريت حاد داشته باشد.
ساير علل شناخته شده عبارتند از لوپوس، عفونتهاي ويروسي، آندوكارديت باكتريايي. گاهي علت آن ناشناخته است.
عوامل افزايش دهنده خطر
مواجهه با ديگران در مكانهاي عمومي كه عفونتهاي استرپتوككي ميتوانند در آنجا سرايت يابند.
عفونت استرپتوككي (مخملك يا باد سرخ)
پيشگيري
از تماس با بيماراني كه عفونت استرپتوككي دارند خودداري كنيد.
براي درمان آنتيبيوتيكي هرگونه عفونت كه شايد استرپتوككي باشد به پزشك مراجعه كنيد.
عواقب مورد انتظار
علايم در عرض 2 هفته تا چند ماه رفع ميشوند. حدود 90% از كودكان بدون بروز هيچگونه عارضهاي بهبود مييابند. بزرگسالان نيز بهبود مييابند، اما سير بهبودي آنها آهستهتر است.
عوارض احتمالي
نارسايي كليه، كه ممكن است نيازمند دياليز يا ساير درمانهاي اساسي باشد.
درمان
اصول كلي
اقدامات تشخيصي شامل شمارش سلولهاي خون، آزمايش ادرار به دفعات براي تعيين وجود پروتئين يا ساير عناصر غيرطبيعي در ادرار، اندازهگيري تيتر پادتن ضداسترپتوكك، و آزمايشات مربوط به كار كليه.
اهداف درمان عبارتند از بهبود علايم و پيشگيري از بروز علايم
روزانه 3 بار درجه حرارت بدن را اندازه بگيريد.
ادرار خود را در عرض 24 ساعت جمعآوري كنيد تا براي آزمايش فرستاده شود.
در موارد شديد ممكن است نياز به بستري كردن بيمار وجود داشته باشد.
داروها
داروهاي كورتيزوني يا سيتوتوكسيك در صورتي كه بيماري شديد باشد.
داروهاي ادرارآور (ديورتيك) براي افزايش ادرار
داروهاي ضد فشار خون در صورتي كه فشار خون بالا رفته باشد.
مكملهاي آهن و ويتامين در صورت وجود كمخوني
فعاليت
تا زماني كه تمام علايم بيماري برطرف نشده باشند، در رختخواب استراحت كنيد مگر براي رفتن به توآلت. استراحت در رختخواب باعث ميشود خون كافي به كليهها جريان يابد. اصولاً جريان خون به كليهها در حالت درازكش بهتر از حالات ديگر است.
پس از بهبود، فعاليتهاي عادي خود را تدريجاً از سر گيريد.
رژيم غذايي
تا زماني كه كليههاي شما كار خود را به خوبي انجام ميدهند ميتوانيد رژيم غذايي طبيعي و متعادل داشته باشيد. البته بايد سديم (نمك) رژيم غذايي را به مقدار زيادي كاهش داد.
در اين شرايط به پزشك خود مراجعه نماييد
اگر شما يا يكي از اعضاي خانواده تان علايم گلومرولونفريت را داريد.
اگر يكي از موارد زير به هنگام درمان رخ ميدهد:
ـ سردرد شديد يا تشنج
ـ كاهش ادرار به حدود 600 ميليليتر يا كمتر در عرض 24 ساعت
ـ تب
ـ بثورات پوستي
ـ تجمع فزاينده مايع در بدن
ـ زيادتر شدن حالت تهوع، استفراغ، يا اسهال