گاسترو آنتريت عبارت است از آزردگي و عفونت لوله گوارش كه غالباً ميتواند باعث به هم خوردن ناگهاني و گاهي شديد وضعيت گوارشي شود. گاستروآنتريت ممكن است با كوليت اسپاستيك اشتباه گرفته شود. گاستروآنتريت در تمام سنين روي ميدهد اما در كودكان كم سن و سال (5-1 سال) و افراد بالاي 60 سال شديدتر است.
علايم شايع
تهوع و گاهي استفراغ
اسهال كه ميتواند از روزانه 3-2 بار اجابت مزاج شل تا تعداد زيادي اجابت مزاج آبكي متغير باشد.
دلپيچه، درد، يا حساس بودن شكم هنگام لمس
بياشتهايي
تب
ضعف
علل
انواع مختلفي از ويروسها، باكتريها، يا انگلها كه غذا يا آب را آلوده ميكنند.
مصرف مسهلهاي قوي
تغيير در باكتريهايي كه معمولاً در رودهها وجود دارند.
وجود سموم شيميايي در بعضي گياهان، غذاهايي دريايي، يا غذاهاي آلوده
مسموميت با فلزات سنگين
عوامل افزايش دهنده خطر
افراد بالاي 60 سال
نوزادان يا شيرخواران
رژيم غذايي نامناسب
سوء مصرف الكل
مصرف داروهاي مثل آسپيرين، داروهاي ضد التهابي غيراستروييدي، آنتيبيوتيكها، مسهلها، داروهاي كورتيزوني، يا كافئين
مسافرت به مناطق نامناسب از نظر بهداشتي
پيشگيري
اگر شما يا يكي از اطرافيان گاستروآنتريت داريد، دستان خود را مرتب بشوييد.
هر چقدر كه ميتوانيد از علل و عوامل خطري كه در بالا ذكر شد اجتناب كنيد.
به هنگام آماده كردن غذا بهداشت را رعايت كنيد.
عواقب مورد انتظار
استفراغ و اسهال معمولاً در عرض 5-2 روز برطرف ميشود، اما بزرگسالان ممكن است تا يك هفته دچار ضعف و خستگي باشند.
عوارض احتمالي
كمآبي جدي كه نيازمند سرم باشد.
وجود يك بيماري جدي غير از گاستروآنتريت كه به دليل شباهت علايم گاستروآنتريت به علايم آن، ممكن است با گاستروآنتريت اشتباه گرفته شود.
درمان
اصول كلي
اقدامات تشخيصي ممكن است شامل آزمايش خون و مدفوع باشد.
درمان معمولاً حمايتي است (استراحت، مايعات)
موارد خفيف نيازي به بستري ندارند و در منزل درمان ميشوند.
لزومي ندارد افرادي كه گاستروآنتريت دارند از بقيه جدا شوند.
بستري شدن در صورتي كه كم آبي شديد باشد.
داروها
معمولاً هيچ دارويي مورد نياز نيست، اما اگر گاستروآنتريت شديد يا طولانيمدت باشد، امكان دارد داروي ضد تهوع و ضد اسهال تجويز شود. بعضي از داروهاي ضد اسهال (مثل لوموتيل) ممكن است باعث طولاني شدن اسهال و ناراحتي بيشتر شوند.
امكان دارد براي بعضي از باكتريها و انگلها درمان آنتيبيوتيكي اختصاصي مورد نياز باشد.
فعاليت
تا زماني كه تهوع، استفراغ، اسهال و تب برطرف نشده باشند در رختخواب استراحت كنيد.
رژيم غذايي
مرتباً قطعات يخ بمكيد يا مقدار كمي از مايعات رقيق بنوشيد.
پس از متوقف شدن اسهال و استفراغ، مقادير كمي از مايعات رقيق مثل چاي، سودا، سوپ رقيق، يا ژلاتين بنوشيد.
اگر تا 12 ساعت با مايعات مشكلي پيش نيامد، مقادير كمي از غذاهاي نرم مثل غلات، برنج، تخممرغ، يا سيبزميني پخته شده، و ماست بخوريد.
اگر تا 3-2 روز با غذاهاي نرم مشكلي پيش نيامد، تدريجاً رژيم عادي خود را از سر گيريد. از خوردن يا آشاميدن موارد زير تا چند روز بعد از خودداري كنيد: الكل، غذاهاي پر ادويه (پيتزا، اسپاگتي، پياز)، سس گوشت، سبزيجات و ميوههاي خام، سس سالاد، قهوه و شير.
در اين شرايط به پزشك خود مراجعه نماييد
اگر علايم گاستروآنتريت بيش از دو روز طول بكشد.
اگر يكي از موارد زير هنگام درمان رخ دهد:
ـ وجود مخاط يا خون در اجابت مزاج
ـ تب 3/38 درجه سانتيگراد يا بالاتر
ـ تورم شكم
ـ درد شديد در شكم يا راست روه، خصوصاً دردي كه از وسط شكم شروع شود و تدريجاً به قسمت پاييني شكم در سمت راست تغيير مكان دهد
- اگر استفراغ و اسهال پس از درمان مجدداً بازگردند.
- اگر علايم كمآبي مثل خشكي دهان، پوست چروكيده، تشنگي زياد، يا كاهش ادرار به وجود آيند.