سردي دست و پا
نبض ضعيف و سريع
عدم آگاهي به موقعيت و گيجي
اضطراب بهصورت احساس مرگ قريبالوقوع
رنگپريدگي، خيسي و تعريق پوست
كوتاهي نفس و تندي تنفس
فقدان ادرار
فشار خون پايين. فشار خون ممكن است به حدي پايين باشد كه با وسايل معمول قابل اندازهگيري نباشد.
علل
از دست دادن ناگهاني خون در اثر جراحت يا اختلالاتي نظير زخم گوارشي خونريزيدهنده، پارگي آنوريسم يا پارگي محصولات بارداري نابجا (شوك هيپوولميك)
از دست دادن مايعات در اثر سوختگي شديد، اختلال آب و الكتروليت، يا پريتونيت
اختلال عمل پمپاژ قلب در اثر حمله قلبي، نامنظمي ريتم قلب، پريكارديت يا آمبولي ريه (شوك كارديوژنيك)
مسموميت خون كه باعث اتساع بيش از حد عروق خوني ميشود، مانند آنچه كه در نشانگان شوك سمي يا عفونتهاي وخيم (شوك سپتيك) رخ ميدهد.
برخي بيماريهاي غددي، نظير بيماري آديسون يا ديابت شيرين
عوامل افزايشدهنده خطر
جراحت عمده اخير؛ جراحي اخير
زايمان
كمخوني، عفونت، سرطان
استفاده از داروهايي كه با شوك آنافيلاكسي (آلرژيك) همراهند، نظير پنيسيلين، داروهاي بيحسكننده موضعي و برخي داروهاي ديگر
مسموميت با داروهاي روانگردان
مصرف بيش از حد الكل
پيشگيري
تا حد امكان از علل و عوامل خطرزاي اين اختلال اجتناب كنيد.
عواقب موردانتظار
اين بيماري معمولاً با تشخيص و درمان زودرس قابل معالجه است. شوك بدون درمان، ميتواند كشنده باشد.
عوارض احتمالي
ايست قلبي، ايست تنفسي، آسيب مغزي دايمي
درمان
اصول كلي
- بستري در بيمارستان جهت تجويز مايعات وريدي، حمايت تنفسي با دستگاه مكانيكي و تجويز داروهايي براي بالا بردن فشار خون و درمان علت زمينهاي شوك ضروري است.
- جراحي براي متوقف كردن خونريزي ممكن است لازم باشد. اگر شما نشانههاي شوك را در فردي مشاهده كرديد تا رسيدن امداد پزشكي اقدامات زير را انجام دهيد:
- خونريزي خارجي را با اعمال فشار به موضع خونريزي متوقف كنيد.
- بيمار را طوري بخوابانيد كه پاهاي وي بالاتر از بدن قرار گيرد. بيمار را بپوشانيد تا گرم شود.
- از اين كه راه هوايي بيمار باز بوده و تنفس طبيعي برقرار است اطمينان حاصل كنيد. اگر تنفس متوقف شده است، تنفس مصنوعي دهان به دهان را شروع كنيد. اگر هم تنفس و هم نبض قطع شده است احياي قلبي ـ تنفسي را شروع كنيد.
داروها
نوع داروهاي تجويزي به اختلال زمينهاي بيمار بستگي دارد.
اگر شوك در اثر از دست دادن خون يا مايعات ايجادشده باشد، درمان شامل تزريق خون يا مايعات وريدي است.
اگر فشار خون در حد خطرناكي پايين است. داروهاي بالابرنده فشار خون ممكن است تجويز شوند.
در صورت وجود عفونت، آنتيبيوتيك تجويز ميشود.
فعاليت
تا بهبود كامل در بستر استراحت نماييد. براي كاهش احتمال لخته شدن خون در وريدهاي پا، در همان حال كه در بستر خوابيدهايد پاها را بهطور فعال حركت دهيد.
رژيم غذايي
رژيم خاصي نياز نيست.
در اين شرايط به پزشك خود مراجعه نماييد
اگر شما يا يكي از اعضاي خانواده تان داراي علايم شوك باشيد يا اين علايم را در فرد ديگري مشاهده كنيد. فوراً درخواست كمك كنيد زيرا اين حالت يك اورژانس است.
اگر دچارعلايم جديد و غيرقابل توجيه شده ايد. داروهاي تجويزي ممكن است با عوارض جانبي همراه باشند.