واحد دانش و تکنولوژی تبیان زنجان

ميل لنگ يك قطعه ريختگي يكپارچه از آلياژ فولاد مي‌باشد كه با عمليات حرارتي و چكش‌كاري تهيه مي‌شود و داراي استحكام مكانيكي قابل توجهي است، ميل لنگ بايد به اندازه كافي محكم باشد تا بتواند ضربه‌هائي را كه در زمان احتراق به پيستون وارد مي‌شود بدون پيچش زياد تحمل نمايد.

علاوه بر اين ميل لنگ بايد با نهايت دقت متعادل گردد تا از ارتعاشات آن كه در اثر وزن خارج از مرگز لنگ به وجود مي‌آيد جلوگيري به عمل آيد. براي متعادل ساختن ميل لنگ، در مقابل هر لنگ وزنه‌هائي به ميل لنگ اضافه شده است.

قدرتي كه از طرف پيستون‌ها به ميل لنگ داده مي‌شود يكنواخت نيست. موقعي كه زمان هاي قدرت با هم اشتراك پيدا مي‌كنند (در موتورهاي شش سيلندر و هشت سيلندر) لحظه‌اي وجود دارد كه در آن مقدار قدرت از زمان‌هاي ديگر بيشتر است، اين عمل موجب مي‌شود كه سرعت ميل لنگ كم يا زياد شود. البته چرخ لنگر بر اين تمايل غلبه مي‌كند.

فلايول يك فلكه نسبتاً سنگين مي‌باشد كه به اتنهاي عقب ميل لنگ با پيچ و مهره بسته مي‌شود، اينرسي چرخ لنگر تمايل دارد كه آن را با سرعت ثابت حركت دهد بنابراين چرخ لنگر در موقعي كه ميل لنگ تمايل به افزايش سرعت داشته باشد قدرت را مي‌گيرد و هنگامي كه تمايل به كاهش سرعت داشته باشد قدرت را به آن پس مي‌دهد.

علاوه بر اين عمل، چرخ لنگر در محيط‌ خارجي خود دندانه‌هائي دارد كه در موضع روشن كردن موتور با دنده محرك دستگاه استارت درگير مي‌شود. ضمناً دستگاه كلاچ به قسمت جلوي ميل لنگ سه قطعه مختلف سوار مي‌شود كه عبارتند از يك چرخ دنده يا چرخ زنجير كه ميل بادامك را به حركت در مي آورد، يك نوسان گير و يك پولي پروانه، پولي، توسط يك تسمه پروانه، پروانه، پمپ آب و ژنراتور را مي‌چرخاند.

واحد دانش و تکنولوژی تبیان زنجان

شاتون موتورهاي خورجيني (v) شكل

طرز قرار گرفتن شاتون در روي موتورهاي خورجيني بر سه نوع مي باشد:

شاتون موازي

در اين نوع موتور دو عدد شاتون مربوط به دو پيستون در کنار يکديگر و در روي يک گلوئي ميل لنگ بسته مي شوند. ساختمان اين نوع شاتون ها مثل شاتون هاي معمولي است.

شاتون ضربدري (متقاطع)

در اين نوع شاتون نيز مثل قبلي ياتاقانهاي متحرک هر دو شاتون مربوط به دو سيلندر مقابل به هم در روي يک گلوئي ميل لنگ قرار ميگيرد با اين تفاوت که (کفه يکي از شاتون ها به شکل دو شاخه بوده و انتهاي شاتون ديگر باريک مي باشد) در نتيجه انتهاي يکي از شاتونها داخل شاتون ديگر شده و سپس هر دو روي ميل لنگ بسته مي شوند.

شاتون لولايي

در اين نوع يکي از شاتون ها در روي گلوئي ميل لنگ وصل مي شود و شاتون ديگر که سر آن داراي يک سوراخ مي باشد و به وسيله يک پين به قسمت بالاي کفه متحرک پشت زين کفه شاتون اولي وصل مي گردد.

عيب هاي شاتون ها

معمولا به ندرت اتفاق مي افتد که شاتون احتياج به تعويض پيدا کند مگر اينکه صدمه شديدي در اثر تصادف به شاتون وارد شود و يا در اثر کار مداوم موتور شاتون کج شده و يا تاب بر ميدارد. به طور کلي محور گژنپين کاملا موازي محور لنگ متحرک ميل لنگ و براي اطمينان هنگام جمع کردن موتور بايد شاتون نو يا کار کرده را قبل از بستن روي موتور از نظر خميدگي (تاب داشتن) پيچيدگي امتحان و آزمايش نمود و به خاطر اين که اگر شاتون خم شده باشد محور گژنپين با محور لنگ ميل لنگ موازي نبوده و باعث اعمال نيروي جانبي نامناسب به ميل لنگ و ياتاقانهاي متحرک و همچنين به گژن پين وارد مي شود.

تذکر مهم براي شاتون

بلندي طول شاتون با قدرت موتور نسبت مستقيم دارد يعني اگر طول شاتون بلند باشد موتور داراي قدرت زياد است ولي تعداد دور آن در دقيقه کمتر است. اختلاف وزن شاتون ها در موقع تعويض در موتورهاي سواري از پنج گرم و در موتورهاي سنگين از ده گرم نباید بيشتر باشد. در مواقع ضروري مي توان به مقدار کم از پاي شاتون تراشيده و وزن شاتونها را يکسان نمود.

در هنگام جا زدن بوش کوچک شاتون (بوش گژن پين) بايد به مجراي روغن بوش دقت نمايید که اشتباه قرار نگيرد به خاطر اين که مسير روغن شاتون را کور ميکند البته اين موضوع براي شاتون هايی است که مسير روغن گژن پين از وسط شاتون مي گذرد.

بايد توجه داشته باشيم هنگام جا زدن خار گژنپين حتما دهانه خار به سمت بالاي پيستون قرار بگيرد و در غير اين صورت اين امکان وجود دارد که خار از محل خود خارج شود. به اين دليل در هنگام احتراق ضربه وارده بر روي پيستون اگر دهانه به سمت پايين باشد باعث جمع شدن فنر و خارج شدن آن ميگردد ولي اگر به سمت بالا باشد در اثر ضربه دهانه بازتر شده و کاملا در محل خود قرار مي گيرد.

واحد دانش و تکنولوژی تبیان زنجان

تراشه الكترونيكي درون چرخ يكي از قطعات اصلي سيستم مي باشد . اين واحد به سوپاپي مجهز شده و در داخل چرخ قرار دارد . اين واحد بايد بتواند با شرايط محيطي مختلفي كار كند .

اين واحد بايد توانايي تحمل دماي بين 40- تا 120 درجه سانتيگراد ، و حتي دماهاي بالاتر از 150 درجه سانتيگراد با مقدار شتاب بالاي 000/2 g را داشته باشد .

نوعي سنسور درون چرخ

بدنه تراشه به همراه سوپاپ متصل كننده در محل رينگ در تماس مي باشد به همين دليل تقريبا با همه رينگ ها يي كه بطور مشابه طراحي می شوند می توان از اين تراشه استفاده نمود .

سنسور چرخ

 اين تراشه در داخل محفظه اي قرار داده شده است تا محفظه ، اين تراشه را در برابر نفوذ اب محافظت نمايد و همچنين عايقي در برابر مواد شيميايي باقيمانده در تاير باشد .

 مدارات درون سنسور

هنگامي كه فشار هوا بر ديافراگم حاوي عنصر پيزو اعمال مي گردد ديافراگم خم مي شود و در نتيجه مقاومت عنصر مقاومتي پيزو تغيير مي كند . تغيير مقاومت عنصر پيزو سبب مشخص شدن فشار پشت ديافراگم مي شود . بطور مشابه ، عنصرهاي پيزو الكتريك هم متناسب با تغيير شكل موادشان ، پتانسيل الكتريكي توليد مي كنند . ديگر تكنولوژي هاي سنسور فشار بر اساس الكترومغناطيسي ، نوري و پتانسيومتري كار مي كنند . اگر چه تكنولوژي سنسورها متفاوت مي باشد اما اساس عملكرد انها مشابه مي باشد . هر سنسور فشار ، فشار را با تغييرات جابجايي مواد داخل سنسور تشخيص مي دهد و اطلاعات بدست امده را به مقادير فشار تبديل مي كند .

انواع سنسورهاي فشار

واحد دانش و تکنولوژی تبیان زنجان

کلیه دنده ها به جز دنده چهار زوزه می کشد

1- سائیدگی و کچلی دو طرف میل دنده زیر محل قرار گرفتن ساچمه ها

2- کچلی و سائیدگی ساچمه ها یا بلبرینگ دنده زیر

 یکی از دنده ها هنگام حرکت زوزه می کشد (مثلا دنده دو)

1- سائیدگی و معیوب شدن بوش همان دنده

2 – تیز کردن و سائیدگی همان دنده

 هنگام حرکت دو دنده از یک ماهک بیرون می زند (مثال دنده دو و سه)

1- معیوب بودن یا شکستن فنر و ساچمه ماهک

2- خلاصی و سائیدگی بیش از حد میل ماهک و ماهک

 کلیه دنده ها بیرون می زند

1-خلاصی افقی بیش از حد مجاز دند

2- سائیدگی بیش از حد واشر مسی دو طرف دنده زیر

 هنگام حرکت و رها کردن کلاچ از گیربکس صدای زوزه شنیده می شود

معیوب بودن بلبرینگ یا بو سر میل لنگ

 کلیه دنده های تعویضی تولید صدا می کند معیوب

1- معیوب بودن سیستم کلاچ از جمله هوا

2- رگلاژ نبودن کلاچ

3- معیوب بودن دیسک و صفحه کلاچ

 هنگام تعویض دنده عقب صدا می کند و ه سختی تعویض می شود

چون دنده عقب فاقد دنده برنجی می باشد احتمالا دور ارام موتور زیاد است

 چکونگی ازمایش دنده برنجی

وظیفه دنده برنجی هماهنگ نمودن دور بین دو دنده می باشد در نتیجه هنگام تعویض و ازمایش

ان پس از قرار دادن دنده برنجی در محل خود و چرخاندن تا زمانی که دنده برنجی در جای خود دیگر

نچرخد سپس توسط فیلتر دنده گیر را اندازه گیری کرده وبا اندازه مجاز ان مقایسه می کنیم

 علت روغن ریزی گیربکس

1- گرفتگی هواکش گیربکس

 2- ابندی نبودن واشرهای اب بندی و کاسه نمدها

 علت روغن ریزی از کاسه نمد گلدانی عقب گیربکس

1- معیوب بودن کاسه نمد جلو و شفت وردی

 2- زیاد بودن واسگازین گیربکس

 چگونگی تشخیص معیوب بودن بلیرینگ شفت ورودی گیربکس

هنگامی که موتور روشن و دنده خلاص است تولید صدا کرده و با گرفتن کلاچ صدا قطع می شود

در چنین حالتی باید بلبرینگ شفت ورودی عوض شود

1- معیوب بودن و پاره شدن لاستیک دسته موتور و گیربکس دنده ها را نیز دچار اشکال می کند

خلاصی زیاد دسته دنده و لرزش ان هنگام حرکت اتومبیل را موجب می شود

2- سائیدگی محل قرار گرفتن دسته دنده

 وظیفه ضامن دنده عقب در گیربکس

برای جلوگیری از جا رفتن دنده چهار به جای دنده عقب و بلعکس از ضامن دنده عقب استفاده

می شود که در اتومبیل های مختلف فرق می کند

 وظیفه ضامن در دنده جلو

برای جلوگیری از درگیری دو دنده در یک لحظه طراحی میل ماهک و اهرم تعویض به گونه ای است

که هنگام تعویض دنده فقط یک دنده تعویض می شود

واحد دانش و تکنولوژی تبیان زنجان

 از رانندگی با سرعت زیاد در جاده های ناهموار یا دارای سنگ ریزه خودداری کنید.

 بدنه خودرو خودر را همیشه تمییز نگه دارید و از آلوده شدن به مواد روغنی ،جلوگیری نمایید.

 از پارک کردن خودرو در فضاهای آلوده، محیط های صنعتی ،کارگاههای ساختمانی،زیر درختان ،انبارهای دارای رطوبت و زیر نور شدید آفتاب خودداری کنید.درصورتضرورت حتما از چادر خودرو استفاده کنید.بهترین مکان پارک (توقف)خودرو فضاهای سرپوشیده با جریان هوای آزاد است.

 لکه های احتمالی، رنگهای مزاحم، قیر و ..... را قبل از شست و شوی ، با حلالهای مناسب که به رنگ اصلی خودرو،آسیبی وارد نمیکنند پاک کنید.

 نقاطی از خودرو که قابل رویت نیستند مثل زیر گلگیرها را همیشه از رسوبات تمییز کنید تا باعث پوسیدگی بدنه خودرو نشوند.

 بعد از انجام رانندگی بعلت وجود نمک و سنگ ریزه در گل ولای و برف ،خودرو را بشوئید

 در صورت نشت آب به صندوق عقب و قسمتهای داخلی ،خودرو آن را حتما خشک کنید.

 اگر قسمتهای مختلف متصل به خودرو،در هنگام رانندگی شل شده و باعث ایجاد لرزش و سر و صدا میشود آنهارا محکم کنید.

تنظیم مداوم درهاو راحت باز و بسته شدن آنها باعث سالم ماندن ستونهای خودرو میشود.

 روغن کاری لولای مختلف خودرو قفل در پوش موتورو صندوق عقب رابطور مرتب انجام دهید.

 از محکم بودن اتصالات موتور بر روی شاسی خودرو (دسته موتور)اطمینان حاصل کنید.

 از حمل و نقل اجسام فلزی حجیم مثل کپسول گاز ، در صندوق عقب بدون اطمینان از ثابت ماندن آن و همچنین از حمل سوخت اضافی،در خارج از باک جدا خودداری نمائید.

 از حمل بارهای حجیم که مانع بسته شدن در صندوق عقب خودرو میشوند جدا خودداری نمائید.

انجام موارد زیر برای مراعات مقررات ایمنی ضرورت دارد.

 یک دستگاه اطفاء حریق و جعبه کمکهای اولیه پزشکی را در دسترس داشته باشید.

 باطریها محتوی مایع اسید سولفوریک هستند که در صورت تماس آن با پوست بدن و یا چشمهاباعث ایجاد صدمات جدی میشود .در چنین مواردی نقاط آغشته به اسید را با آب کاملا بشوئید و یا در صورت لزوم برای پیشگیری از ضایعات به پزشک مراجعه نمائید.

 برای کار در زیر خودرو از پایه های مطمئن و با ایمنی کامل استفاده نمائید.جکها فقط برای بالا بردن خودرو مورد استفاده قرار میگیرند.برای مراعات موارد ایمنی در هنگام کار در زیر خودرو آنرا در روی پایه های مطمئن قرار دهید.قبل از بالا بردن خودرو توسط جک ،ترمز دستی را بکشید و جلوی چرخ هایی را که در روی زمین قرار خواهند داشت با موانعی مسدود نمائید.

 در هنگام استفاده از روغن ترمز ضدیخ،رنگها و حلالها به دستورات کارخانجات سازنده جهت طریقه استفاده صحیح از آنها با ایمنی لازم توجه نمائید.مایعات مذکور سمی و خطرمرگ را بهمراه دارند.همیشه پس از استفاده،در پوش ظرف محتوی آنها را کاملا بسته،آب بندی کنیدوآنها را در جای امن و دور از دسترس کودکان نگهداری نمائید.

 از ابزارها بطور مناسب استفاده کرده و نگهداری و مراقبتهای لازم را در مورد آنها بعمل آورید. لقی دسته چکش ،عدم اتصال بدنه در مدارهای الکتریکی، خوردگی بیش از حد در سنبه ها ،دم باریک و پیچ گوشتیها،سائیدگی و ترک در آچار بکس هاو نیز آچارهای معمولی ،خرابی دسته جغجغه و اتصال غلط در مدارهای الکتریکی میتواند بنوبه خود خطر آفرین باشد.

 در هنگام استفاده از آچار قابل تنظیم(انبرقفلی)،فکهای آن کاملا باید با مهره یا سر پیچ در گیر شوندونیروی وارد بر آن در هنگام محکم کردن باید بر روی فک ثابت اعمال گردد.

از آچار بکس و آچارهای دو سر با اندازه مناسب با سر پیچ یا مهره استفاده نمائید.آچارها در هنگام استفاده برای باز و بستن پیچ و مهره ها باید کاملا بطور صحیح در روی آنها قرارداده شوند.

در بعضی موارد برای درگیر نمودن آچار با پیچ و مهره ،میتوان از ضربات آرام چکش که در جهت عمود بر آنها نواخته میشود استفاده نمود.

 قبل از شروع بکار بر روی موتور روشن ،ترمز دستی را بکشیدو جلوی چرخها ی محرک خودرو را با موانعی مسدود نمائید.

مواردی که در هنگام تعمیر و نگهداری خودرو باید از آن جدا خودداری کرد:

موتور خودرو را در محلهایی که فاقد تهویه مناسب است به حالت در جا نگذارید زیرا تنفس گازهای خروجی از لوله اگزوز مانند گاز منواکسید کربن برای سلامتی افراد بسیار مضر میباشد.این گاز سمی پس از ورود به ریه در مجاری تنفسی رسوب و در اثر ادامه تنفس در هوای آلوده به چنین گازی بتدرج مسمومیت های شدیدی در بدن ایجاد مینمایند. برای جلو گیری از این پیامد در محیطهای سربسته و گاراژها باید از تهویه مناسب استفاده شود.

در هنگام کار با وسایل و قطعات متحرک ،از لباس کار گشاد استفاده نموده و از بستن کراوات جدا خودداری نمائید. ضمنا لباس کارهای آستین کوتاه ایمنی بیشتری دارند.برای محافظت انگشتان پا از صدمات احتمالی و جلوگیری از لغزیدن در سطوح لغزان محیطهای کار ،از کفشهای ایمنی مناسب استفاده نمائید. ساعتهای مچی ،دستبندفسگک های تزئینی کمربند،زنجیر گردن و وسایلی از این قبیل نیز میتواند در هنگام کار باعث صدمات و ضایعات زیادی شوند. موهای بلند سر را مهار کردهو یا آنها را در زیر کلاه جمع کنید.

 از جیبهای لباس کار خود بعنوان جعبه ابزار استفاده نکنید. احتمال فرورفتن ابزارهایی مانند پیچ گوشتی به بدن در اثر وارد آمدن ضربه یا لغزیدن و افتادن برروی زمین وجود دارد. حتی یک دستمال آویزان از جیب لباس کار میتواند در بین قسمتهای محرک خودرو درگیر شده و خطراتی ایجاد نماید.

 از استعمال دخانیات در هنگام کار در محیطهایی که مایعات قابل اشتعال وجود دارد،جدا خودداری نمائید.

 از استعمال دخانیات در هنگام کار با باطری جدا خودداری نمائید.زیرا در هنگام شارژباطری گاز هیدروژن از آن متصاعد شده که در اثر بی احتیاطی میتواند باعث انفجار باطری گردد.

دستهای خود را با بنزینتمییز نکنید.برای این کار از صابون و مایعات پاک کننده مناسب استفاده نمائیدسرب موجود در بنزین میتواند از طریق بریدگیهای دست وارد بدن شده و باعث ایجاد امراض گوناگون میگردد.بنزین همچنین چربی های طبیعی پوست دست را از بین برده و پوست را برای جذب روغن و گریس آماده مینماید.

باطری خودرو

بررسی ارتفاع سطح مایع (باستثنای باتریهایی که نیاز به سرویس و نگهداری ندارند)حداقل یکبار در ماه و در مناطق گرمسیر با فواصل زمانی کوتاهتر از یک ماه بررسی نمائید.

در باتریهایی که دارای پوسته نیمه شفاف هستند .سطح آب باتری را میتوان ازبیرون مورد بررسی قرار داد.در سایر باتری ها برای این کار باید درپوش خانه های باتری را از روی آن باز نموده و سطح آب باطری در هر یک از خانه ها باید تا ارتفاع پائین حلقه شکاف دار داخلی یا ارتفاع علامت بر روی پوسته باتری در نظر گرفته شود را مورد بررسی قرار داد. در صورت پایین بودن سطح مایع ،فقط آب مقطر به آن اضافه نمائید.

 خانه های باطری کاملا جدا از هم ساخته شده اند ،لذا بررسی ارتفاع سطح آب باتری در هر یک از آنها باید بطور جداگانه صورت گیرد .در هنگام برودت زیاد هوا بهتر است ÷س از اضافه نمودن آب مقطر به باطری ،مسافت مناسبی را با خودرو طی کرد تا بدین وسیله آب با آب باطری مخلوط شده و از انجماد آن جلوگیری شود.

مخزن روغن ترمز خودرو

نکته : هر روز یکبار باید سطح روغن در مخزن روغن ترمز بازدید گردد.

 خودرو را در روی یک سطح صاف پارک نمائید.

 در پوش منبع روغن ترمز را قبل از باز کردن آن تمیز کنید.بعضی از درپوشها به وسیله پیچ درجای خود بسته میشوند.در بعضی از مدلهای جدید مخزن روغن ترمز از مواد پلاستیکی ساخته شده و دارای در پوش پیچی میباشد.در پوش را باز کنید.در انجام این کار دقت نمائید باعث افتادن و یا پاره شدن لاستیک دیافراگم زیر آن نشود.از ریختن و یا تماس روغن ترمز با قسمت های رنگ شده بدنه خودرو نیز جلوگیری کنید،زیرا این روغن باعث خوردگی رنگ میشود.

 ارتفاع سطح روغن ترمز در سیلندر اصلی باید در حدود 6 میلی متر پائین تر از لبه بالای آن باشد.

 در صورت نیاز به افزودن روغن ،فقط از روغن ترمزهای مرغوب استفاده نمائید.روغن ترمز باید تازه باشد. زیرا روغن ترمز فاسد و کهنه باعث خوردگی و تخریب سیستم مدار ترمز میگردد.

 اطمینان از صحت قرار گرفتن درپوش سیلندر ترمز و لاستیک دیافراگم ،در محل مناسب خود .در صورت پائین رفتن ارتفاع سطح روغن در سیلندر ترمز ،باید سیستم ترمز را از نظر نشتی مورد بررسی قرار داد. لازم به ذکر است که پائین رفتن سطح روغن در سیلندر ترمز در نتیجه سائیده شدن تدریجی لنت های ترمز میباشد . نزول سطح روغن به مقدار 3 میلی متر پس از طی حدود 1700 کیلومتر قابل پیش بینی میباشد.

نکته: روغن ترمز میتواند رطوبت هوا را جذب نماید. در اثر این کار میزان کیفیت و کارایی آن کاهش یافته و باعث زنگ زدگی سیلندر ترمز در مدار داخلی سیستم ترمز میگردد.برای جلوگیری از این کار در پوش سیلندر اصلی ترمز را بلافاصله پس از بررسی های لازم در جای خود قرار دهید.

میزان کشش تسمه های خودرو (تنظیم تسمه)

 هر ماه یکبار و یا پس از طی 2000 کیلومتر ، باید کشش تسمه های پمپ آب ، دینام (مولد برق خودرو)،پمپ فرمان هیدرولیکی ، پمپ هوا و کمپرسور دستگاه تهویه مطبوع و نیز شرایط آنها بررسی نمود. در صورت سایش و یا نخ نما شدن ،حتما آنها را تعویض نمائید.

 کشش تسمه بوسیله ابزار مخصوص که به همین منظور در نظر گرفته شده بررسی میگردد.در صورت مهیا نبودن چنین ابزاری ،این کار را میتوان با فشار دادن انگشت شست در نقطه ای از وسط تسمه انجام داد.در صورتی که طول تسمه در بین دو فولی کمتر از30 سانتی متر باشد مقدار خلاصی آن باید بین 3 تا 6 میلیمتر و طویلتر از 30 سانتی متر بین 3 تا 10 میلی متر باشد.

نکاتی در مورد یخ و ضد جوش

تاپنجا سال پیش از آب به عنوان مایع خنک کننده خودروها ، باموفقیت استفاده میشد اما آب در عین حال که از لحاظ خواص انتقال حرارت بسیار خوب است از برخی لحاظ آب دارای نقایص زیادی میباشد بویژه در سیستمهای خنک کننده موتورهای جدید که در شرایط سخت تری باید کار کنند لذا سازندگان خودرو، مخلوطی از آب و ضد یخ به نسبت 50 به 50 راتوصیه میکننددلایل چنین توصیه ای هم این است که:

آب به تنهایی نقطه جوش پائینی داردیعنی در دمای بالای کارکرد موتور به نقطه جوش میرسد.

 نقطه انجماد بالایی دارد یعنی در سرما زود یخ میبندد.از همه مهمتر باعث پوسیدگی و زنگ زدگی قطعات رادیاتور و بدنه موتور میشود.

ضد یخهای مرغوب، حاوی اتیلن گلیکول و مواد افزودنی ضد یخ در سیستم خنک کننده مصرف میشود نقطه جوش مایع ،بالاتر از آب خالص خواهد بود و نقطه انجماد مایع کاهش میابد همچنین قطعات سیستم خنک کننده از زنگ زدگی و پوسیدگی مصون میمانند.

وایر شمع خودرو

 با وجودی که علائم خرابی در وایر شمع ها معمولا قابل رویت نمیباشند ولی باید آنها را هر بار هنگام تنظیم موتور مورد بررسی قرار داده و پس از 8000 کیلومتر تعویض گردند.

 ترک و بریدن در وایرها قابل رویت میباشد ولی بعضی از آنها دارای عایق سیلیکونی میباشند که وجود عیوب یاد شده در آنها را نمیتوان روئیت نمود.

 همه وایر شمع ها باید یکجا تعویض گرددو وایرهای تعویضی بهتر است از همان جنس قبلی انتخاب شوند.

سطح روغن در موتور خودرو

 ارتفاع سطح روغن موتور باید بطور مرتب هر هفته یک بار و یا در هر توقف برای شوخت گیری بررسی گردد . این کار بهتر است در هنگامی که درجه حرارت موتور در حد عادی میباشد انجام گیرد.

بررسی ارتفاع سطح روغن در موتور بلافاصله پس از خاموش کردن آن ، مقدار حقیقی روغن داخل آنرا مشخص نمیکنند چون هنوز همه روغنها از قسمت های مختلف به داخل مخزن برگشت داده نشده اند.برای تشخیص ارتفاع صحیح روغن خودرو را در سطحی تراز پارک نمائید:

1 - میله عمق سنج را از جای خود خارج نموده وپس از تمییز کردن،مجدداآنرا در جای خودقرار دهید.

2- میله عمق سنج (گیج)رامجددا از جای خود خارج نمائید و با جلوگیری از ریزش روغن آنرا به حالت افقی نگهدارید.سطح روغن باید بین علائم add (اضافه) و یا full (پر) برروی میله عمق سنج باشد.

3- در صورت پایین تر بودن ارتفاع روغن از علامت سطح پائین میبایست مقدار کافی روغن در موتور بریزید تا ارتفاع آن برابر با علامت با علامت بالائی میله عمق سنج گردد . فواصل علائم روی میله در حدی است که با ریختن کمتر از یک لیتر روغن به داخل موتور ارتفاع سطح آن از علامت add به علامت fullصعود خواهد کرد. روغن از مجرای در پوش دار واقع در روی درب سوپاپ ها به داخل موتور ریخته میشود . فقط از روغن های مرغوب توصیه شده از طرف کارخانه سازنده خودرو استفاده نمائید.

4_از ریختن روغن اضافی در داخل موتور خودداری شود.زیرا این کار باعث نشت از شمعها و نیز خرابی کاسه نمد میگردد.

مایع شستشوی شیشه خودرو

سطح آب مخزن شستشو شیشه خودرو باید هرهفته مورد بازدید قرار گیرد.

برای شستشوی بهتر ،مایع داخل مخزن را میتوان به نسبت 50 – 50 با مواد تمییزکننده مخلوط نمود. هرگز از محلول ضد یخ استفاده نکنید.زیرا این محلول به رنگ خودرو صدمه میرساند.

برف پاکن و شستشو دهنده شیشه

برای استفاده مفید و موثر و نیز دوام عمر برف پاک کن و تیغه های آن باید آنها را تمییز نگهدارید.شیره های گیاهی گزدوخاک و گل و لای جاده ها در صورت باقی ماندن در روی شیشه باعث خرابی تیغه برف پاک کن میشود.

توصیه میگردد که شیشه جلو را حداقل هر هفته یکبار با مواد پاک کننده شیشه به دقت شستشو نموده و لاستیک تیغه برف پاکن را با پارچه مرطوب و تمییز خشک کنید.در صورت ترک یا بریدگی در لاستیک و نیز مشاهده خرابی در تیغه ها آنها را تعویض نمائید.

تایر (لاستیک) خودرو

فشار هوای داخلی لاستیکها باید یکبار در هفته بازدید گردد.در این رابطه ممکن است جدولی جهت توصیه فشار مناسب هوای داخل لاستیکها ارائه شده باشد.تنظیم دقیق فشار هوای داخل لاستیکها ،تنظیم سوخت و نیز دوام عمر لاستیک را به همراه خواهد داشت.معمولا فشار هوای لاستیک زاپاس به مراتب بیشتر از بقیه آنها در نظر گرفته میشور.

همزمان با تنظیم فشار،آج لاستیک را از نظر بریدگی ،سائیدگی و سایر صدمات احتمالی بررسی نمائید.سروالف (روزنه ورودی باد لاستیکها )را از نظر نشتی آزمایش شده.

لاستیکها را همچنین از نظر سایش غیر یکنواخت بررسی نمائیدو در صورت لزوم زوایای چرخهای جلو راتنظیم نمودهو یا لاستیکها را مطابق با جهت و دستورالعمل داده شده از طرف کارخانه سازنده جابجا نمائید.

قبل از خرید لاستیک به خصوص از نظر نوع،اندازه و کیفیت و موارد زیر مورد توجه قرار دهید:

1- کیفیت و ظاهر هر چهار لاستیک باید مانند هم باشد.

2- ابعاد لاستیکها باید متناسب با رینگ چرخها باشد.در این رابطه فروشندگان لاستیک جداول راهنمائی را در اختیار دارند،عدم تناسب اندازه های لاستیکبا رینگ چرخ باعث فرسایش سریع آن میگردد.

3- قطر خارجی بزرگتر از اندازه معمول رینگ و لاستیک باعث از بین رفتن دقت سرعت سنج ،برهم خوردن تناسب ساعت دورانی موتور نسبت به سرعت خودرو،بالا رفتن مصرف سوخت و کم شدن شتاب اولیه خودرو میگردد.سازندگان لاستیک کلیه ابعاد آنها را برای جلوگیری از موارد ذکر شده دقیقا مورد بررسی قرار میدهند.

4- لاستیک یدک (زاپاس) خودرو باید برای استفاده د رمسافتهای کوتاه و همراه با سرعت متوسط خودرو باشد.

5- لاستیکها نباید د رهنگام دور زدن خودرو یا عبور از موانع و نیز در هنگام اعمال بار با بدنه قسمتهای اطراف خود(گلگیر) تماس پیدا نماید.

جابجایی لاستیکها:

برای سایش یکنواخت کلیه لاستیکها باید آنها را ÷س از طی (حدود 10000 کیلو متر) جابجا نمود.

و تایرهای کم باد در خودرو

پنچر شدن در واقع خروج هوای داخل لاستیکها میباشد که این امر میتواند در اثر وارد شدن میخ یا یک شی تیز به داخل تایر ،اتفاق بیفتدحتی اگر تایر نو باشد. لاستیکهایی که دارای بافت فولادی هستند در مقابل عوامل موجود درراه باعث بروز پنچری میشوند،مقاومت بیشتری از خود نشان خواهند داد.

اکثر مواقع پنچر شدن باعث کاهش فشار هوای داخل تایرها شده و آنها را از رینگ جدا می کند. میانگین عمر لاستیکها معمولا 96000 کیلومتر است ،ولی تحت شرایط زیر کاهش میابد،ترمزهای شدید،رانندگی در هوای گرم، رانندگی با سرعتهای زیاد،باشتاب زیاد شروع به حرکت کردن،رانندگی در راههای با شرایط بد.

هرگز زمان تعویض تایر را تا موقعی که کاملا سائیده و سطح آنها صاف شده و یا رویه آنها ترک خورده باشد به تعویق نیندازید.همواره با کنترل فشار هوای داخل لاستیکها، بالانس کردن لاستیکها و میزان کردن فرمان میتوان عمر لاستیکها را افزایش داده و از پنچر شدن آنها جلوگیری کرد.

برای تعویض لاستیک از روش زیر استفاده کنید:

1- اگر خودروی شما دنده اتوماتیک است،دنده را در حالت پارک قرار دهید و اگر سیستم دنده دستی است،آنرا در وضعیت دنده عقب قرار دهید.فلاشر های عقب را روشن کرده و ترمز دستی رانیز بکشید.مطمئن شوید که همه سرنشینان از خودرو پیاده شده اندپس از آن در پست خودرو مثلث خطر و یااشیاء منعکس کننده نور قررار دهید بطوری که حداقل از 45 متری قابل روئیت باشد.

برای آنکه مطمئن شوید که ماشین سر نخورده یا از روی جک نخواهد غلطید،یک تکه آجر سنگ یا چوب یا چوب چرخ به عنوان مانع در جلو یا عقب تایر ماشین بصورت مورب قرار دهید.گذاشتن مانع برای جلوگیری از حرکت در شیب است.در سطح صاف تفاوتی ندارد ولی بهتر است اگر چرخ عقب نیاز به تعویض دارد زیر چرخ جلو و اگر چرخ جلو نیاز به تعویض دارد زیر چرخ عقب گذاشته شود.

3- جک را در محل مناسب خود که در راهنما خودرو مشخص کرده ، در زیر ماشین قرار دهید.به آرامی جک بزنید تا ماشین بلند شود. مطمئن شوید که جک به خوبی با ماشین در گیر شده است . جک زدن را تا جایی ادامه دهید که ماشین به اندازه کافی از زمین بلند شود و بتوان پیچهای لاستیکرا که در تماس با زمین است را باز کرد مراقب باشید در چنین وضعیتی هیچ قسمتی از بدن شما زیر خودرو قرار نگیرد.

اگر رینگ دارای قالپاق میباشد برای دسترسی به پیچها آنرا بردارید.همه ی پیچها را شل کنیدولی بطور کامل در نیاورید.اگر پیچها مدت زیادی است که باز نشده اند ممکن است باز نمودن آنها مشکل باشد.اگر روغن ترمز همراه خود دارید کمی از آنرا در روی پیچها (محل رزوه)بریزید و چند دقیقه صبر کنید.حتی اگر لازم باشد میتوان از فشار بدن و پاها نیز برای باز کردن پیچها و یا لوله ای به اندازه نیم متر که بتوان آنرا در داخل دسته آچار چرخ وارد نمود و استفاده کرد.پیچها را به صورت متقاطع و دایرهای باز کنید.

5- جک زدن را ادامه دهید تا چرخ بطور کامل از روی زمین بلند شود. مهره ها را از روی پیچها باز کنید . لاستیک را بطوز کامل از محل خود در آورید و در محل امنی قرار دهید که در صورت در رفتن جک آسیبی به ماشین نرسد. سوراخهای رینگ زاپاس را در امتداد پیچها قرار داده و با کمی فشار و بهآرامی لاستیک را جا بزنید. پس از جا زدن لاستیکها مهره ها را ابتدا چند رزوه با دست ببندید که این کار باعث جلوگیری از هرز شدن رزوها میشود را با همان روش در جای خود قرار داده و بصورت یکی در میان و ضربدری با استفاده از آچار سفت کنید.

6- برای سفت نمودن مهره ها ،اهرم جک را در جهت مخالف پیچانده و خودرو را پائئی بیاورید . مطمئن شوید که خودرو بطور کامل روی زمین قرار گرفته است.لاستیک پنچر را در پوشش زاپاس قرار دهید. پس از اتمام کار اشیائی را که محض اطمینان در جلویا عقب خودرو قرار داده اید بردارید.

 اکثر لاستیکها ی زاپاس برای حداکثر سرعت 80 کیلومتر در ساعت طراحی شدهاند و حرکت با سرعتی بیش از آن میتواند خطر آفرین باشد و به هیچ عنوان توصیه نمیشود.

 

واحد دانش و تکنولوژی تبیان زنجان

1- اگر خودروی شما دنده اتوماتیک است،دنده را در حالت پارک قرار دهید و اگر سیستم دنده دستی است،آنرا در وضعیت دنده عقب قرار دهید.فلاشر های عقب را روشن کرده و ترمز دستی رانیز بکشید.مطمئن شوید که همه سرنشینان از خودرو پیاده شده اندپس از آن در پست خودرو مثلث خطر و یااشیاء منعکس کننده نور قررار دهید بطوری که حداقل از 45 متری قابل روئیت باشد.

برای آنکه مطمئن شوید که ماشین سر نخورده یا از روی جک نخواهد غلطید،یک تکه آجر سنگ یا چوب یا چوب چرخ به عنوان مانع در جلو یا عقب تایر ماشین بصورت مورب قرار دهید.گذاشتن مانع برای جلوگیری از حرکت در شیب است.در سطح صاف تفاوتی ندارد ولی بهتر است اگر چرخ عقب نیاز به تعویض دارد زیر چرخ جلو و اگر چرخ جلو نیاز به تعویض دارد زیر چرخ عقب گذاشته شود.

3- جک را در محل مناسب خود که در راهنما خودرو مشخص کرده ، در زیر ماشین قرار دهید.به آرامی جک بزنید تا ماشین بلند شود. مطمئن شوید که جک به خوبی با ماشین در گیر شده است . جک زدن را تا جایی ادامه دهید که ماشین به اندازه کافی از زمین بلند شود و بتوان پیچهای لاستیکرا که در تماس با زمین است را باز کرد مراقب باشید در چنین وضعیتی هیچ قسمتی از بدن شما زیر خودرو قرار نگیرد.

اگر رینگ دارای قالپاق میباشد برای دسترسی به پیچها آنرا بردارید.همه ی پیچها را شل کنیدولی بطور کامل در نیاورید.اگر پیچها مدت زیادی است که باز نشده اند ممکن است باز نمودن آنها مشکل باشد.اگر روغن ترمز همراه خود دارید کمی از آنرا در روی پیچها (محل رزوه)بریزید و چند دقیقه صبر کنید.حتی اگر لازم باشد میتوان از فشار بدن و پاها نیز برای باز کردن پیچها و یا لوله ای به اندازه نیم متر که بتوان آنرا در داخل دسته آچار چرخ وارد نمود و استفاده کرد.پیچها را به صورت متقاطع و دایرهای باز کنید.

5- جک زدن را ادامه دهید تا چرخ بطور کامل از روی زمین بلند شود. مهره ها را از روی پیچها باز کنید . لاستیک را بطوز کامل از محل خود در آورید و در محل امنی قرار دهید که در صورت در رفتن جک آسیبی به ماشین نرسد. سوراخهای رینگ زاپاس را در امتداد پیچها قرار داده و با کمی فشار و بهآرامی لاستیک را جا بزنید. پس از جا زدن لاستیکها مهره ها را ابتدا چند رزوه با دست ببندید که این کار باعث جلوگیری از هرز شدن رزوها میشود را با همان روش در جای خود قرار داده و بصورت یکی در میان و ضربدری با استفاده از آچار سفت کنید.

6- برای سفت نمودن مهره ها ،اهرم جک را در جهت مخالف پیچانده و خودرو را پائئی بیاورید . مطمئن شوید که خودرو بطور کامل روی زمین قرار گرفته است.لاستیک پنچر را در پوشش زاپاس قرار دهید. پس از اتمام کار اشیائی را که محض اطمینان در جلویا عقب خودرو قرار داده اید بردارید.

 اکثر لاستیکها ی زاپاس برای حداکثر سرعت 80 کیلومتر در ساعت طراحی شدهاند و حرکت با سرعتی بیش از آن میتواند خطر آفرین باشد و به هیچ عنوان توصیه نمیشود.

واحد دانش و تکنولوژی تبیان زنجان

گیربکس مکانیکی

گیربکس یکی از اعضای سیستم انتقال قدرت می باشد وظیفه گیربکس تبدیل دور و گشتاور بوده گیربکس وظیفه دارد که گشتاور (قدرت) و دور موتور را تغییر داده و به دلخواه راننده و نیاز جاده و خیابان دور را کم قدرت را زیاد یا بلعکس دور را زیاد و قدرت را کم کند.

 در مواقعی نیاز می باشد که از قدرت بیشتری جهت حرکت اتومبیل استفاده شود همین طور نیاز می شود که پس از حرکت اتومبیل سرعت بیشتری داشته و به حرکت خود ادامه دهد.

 امروزه به علل اقتصادی و ایمنی بیشتر گیربکس های دنده ای را ترجیح می دهند در گیربکس های دنده ای هر زوج دنده فقط یک نسبت دور و گردش را به وجود می اورد در نتیجه برای به دست اوردن نسبت تبدیل های مختلف باید از چندین زوج دنده استفاده کرد.

انواع گیربکس

گیربکس دو نوع است :

گیربکس معمولی و گیربکس اتوماتیک . در بعضی از اتومبیل ها دسته دنده بغل فرمان قرار دارد و در اکثر اتومبیل ها دسته دنده در سمت راست راننده روی گیربکس بسته شده است که به ان دنده گیربکس گویند

 

انواع محور یا شفت در گیربکس (جعبه دنده)

1- شفت ورودی (شفت کلاچ)

 2- شفت اصلی یا شفت دو

3- شفت دنده عقب

 وظیفه دنده ها در گیربکس تغییر دور گشتاور وظیفه دنده ها می باشد وظیفه دنده برنجی هماهنگ کننده دور بین دنده بوده و عمل تعویض دنده را تسریع می کند وظیفه خار موشکی جلو برنده و نگه دارنده دنده برنجی می باشد

 وظیفه مته ساچمه ماهک برای جلوگیری از بیرون زدن دنده هنگام حرکت اتومبیل و ثابت ماندن دنده از مته و ساچمه استفاده می شود

واحد دانش و تکنولوژی تبیان زنجان

گیربکس مکانیکی

گیربکس یکی از اعضای سیستم انتقال قدرت می باشد وظیفه گیربکس تبدیل دور و گشتاور بوده گیربکس وظیفه دارد که گشتاور (قدرت) و دور موتور را تغییر داده و به دلخواه راننده و نیاز جاده و خیابان دور را کم قدرت را زیاد یا بلعکس دور را زیاد و قدرت را کم کند.

 در مواقعی نیاز می باشد که از قدرت بیشتری جهت حرکت اتومبیل استفاده شود همین طور نیاز می شود که پس از حرکت اتومبیل سرعت بیشتری داشته و به حرکت خود ادامه دهد.

 امروزه به علل اقتصادی و ایمنی بیشتر گیربکس های دنده ای را ترجیح می دهند در گیربکس های دنده ای هر زوج دنده فقط یک نسبت دور و گردش را به وجود می اورد در نتیجه برای به دست اوردن نسبت تبدیل های مختلف باید از چندین زوج دنده استفاده کرد.

انواع گیربکس

گیربکس دو نوع است :

گیربکس معمولی و گیربکس اتوماتیک . در بعضی از اتومبیل ها دسته دنده بغل فرمان قرار دارد و در اکثر اتومبیل ها دسته دنده در سمت راست راننده روی گیربکس بسته شده است که به ان دنده گیربکس گویند

 

انواع محور یا شفت در گیربکس (جعبه دنده)

1- شفت ورودی (شفت کلاچ)

 2- شفت اصلی یا شفت دو

3- شفت دنده عقب

 وظیفه دنده ها در گیربکس تغییر دور گشتاور وظیفه دنده ها می باشد وظیفه دنده برنجی هماهنگ کننده دور بین دنده بوده و عمل تعویض دنده را تسریع می کند وظیفه خار موشکی جلو برنده و نگه دارنده دنده برنجی می باشد

 وظیفه مته ساچمه ماهک برای جلوگیری از بیرون زدن دنده هنگام حرکت اتومبیل و ثابت ماندن دنده از مته و ساچمه استفاده می شود

واحد دانش و تکنولوژی تبیان زنجان

تعلیق های هوایی به دو صورت بکار می روند که عبارتند از :

تعلیق هوایی برای چهار چرخ خودرو

تعلیق هوایی برای هر دو چرخ خودرو

تعلیق هوایی برای چهار چرخ خودرو :

در این نوع تعلیق هوایی ، برای تعلیق هر چرخ از یک کیسه هوا استفاده شده است .

اصولا هر دستگاه فنر هوایی یک کیسه قابل ارتجاع هوایی می باشد که بوسیله یک روکش فلزی پوشیده شده است. این کیسه از هوای فشرده پر می شود که وزن اتومبیل را تحمل می نماید. موقعی که یک چرخ روی جاده با یک مانع موجه می گردد ، هوا بیشتر فشرده شده ضربه را مستهلک می کند یک کمپرسور هوا یا تلمبه ، هوای لازم را به دستگاه می دهد. کمپرسور معمولا با تسمه پروانه موتور به گردش در می آید. فشار در مخزن هوا به میزان 300 پوند بر اینچ مربع (تقریبا 21 کیلوگرم بر سانتی متر مربع) نگهداشته می شود. هوا از طریق دو مدار به چهار کیسه هوایی داده می شود.

 در یکی از مدارها فشار بوسیله یک رگلاتور به psi 160 (تقریبا kg/Cm2 2/11) تقلیل داده می شود. این فشار ، از طریق سوپاپ های کنترل ارتفاع به چهار چرخ داده می شود. این سوپاپ ها به اسکلت اتومبیل متصل شده و اهرم آنها به تعلیق چرخ مربوط می گردد. موقعی که در یک کیسه هوایی ، هوا به اندازه کافی نباشد ، آن سمت اتومبیل پائین خواهد آمد. این عمل موجب می گردد که میله رابط ، اهرم افقی کننده را حرکت داده سوپاپ را باز کند تا هوای بیشتری وارد کیسه هوایی شود.

فشار psi 300 (تقریبا kg/Cm2 21) برای تصحیح بار اضافی روی اتومبیل بکار برده می شود. این فشار باعث می شود که اتومبیل با داشتن مسافر یا بدون آن همیشه در سطح معین و ثابتی نگهداشته شود. عملی که در دستگاه اتفاق می افتد به شرح زیر می باشد ، موقعی که در اتومبیل باز می شود سوئیچ در وصل می شود تا چراغ داخل اتومبیل روشن گردد. در همین موقع سولونوئید دستگاه تعلیق هوای از راه سوئیچ به باطری متصل می گردد و سوپاپ سولونوئید باز می شود. در این حالت هوا با فشار psi 300 به سوپاپ های افقی کننده می رسد. ا

گر کیسه هوایی به علت افزایش وزن فشرده شده باشد (مانند موقعی که مسافری وارد اتومبیل می شود) سوپاپ افقی کننده به سرعت فشار هوای اضافی را به کیسه کم هوا می دهد و آن را به سطح مناسب و صحیح می رساند. از طرف دیگر ، اگر مسافر بیرون برود ، کیسه هوایی بلند می شود. حال سوپاپ متعادل کننده هوا را از داخل کیسه خارج می کند تا اینکه آن را تا سطح پائین بیاورد .

بعضی از دستگاه ها دارای کنترل مخصوص می باشند که راننده می تواند با بکار انداختن آن هوا را با فشار بیشتری وارد کیسه های هوایی نماید. این دستگاه در بعضی مواقع مانند موقعی که خودرو از یک پیچ تند عبور می کند یا در جاده ای حرکت می کند که پستی و بلندی آن زیاد باشد برای جلوگیری از برخورد شاسی به سطح جاده ، بسیار مفید می باشد .

تعلیق هوایی برای چرخ های پشت

در بیشتر خودروهای مسافربری استفاده شده است که د رآن سیلندهای هوای لاستیکی در داخل فنرهای مارپیچ قرار می گیرند .

این تعلیق شامل سوپاپ کنترل ارتفاع وکمپرسور می باشد که به روش ساده ای کار می کنند .

وقتی که عقب خودرو بوسیله بار اضافی حرکت می کند سوپاپ کنترل ارتفاع هوا ، را از کمپرسور به سیلندر هوایی لاستیکی (که در داخل فنر مارپیچ پشت قرار گرفته) منتقل می کند در نتیجه سیلندرهای هوای لاستیکی منبسط می شوند و عقب خودرو را بالا آورده و تراز می نمایند همچنین وقتی که بار اضافی از خودرو برداشته می شود عقب خودرو به سطح بالاتری می رود و سوپاپ کنترل ارتفاع هوا را از سیلندر هوایی لاستیکی خارج می کند و اجازه می دهد که خودرو در سطح قبلی مستقر شود .

 عللي عبدالهي

واحد دانش و تکنولوژی تبیان زنجان

لامپ اخطار دهنده ترمزدستی به جهت جلوگیری از حرکت خودرو با ترمز دستی در جلو داشبورت کنار دیگر نشان دهنده ها قرار گرفته شده است. این چراغ هنگام استفاده از ترمز دستی روشن شده وراننده را از فعال بودن سیستم ترمز دستی آگاه می سازد. این چراغ به خاطر اهمیت غیر فعال بودن ترمز دستی در هنگام رانندگی طراحی گردیده است گاهی اوقات برای همه ما پیش آمده است که در هنگام فعال بودن ترمز دستی به حرکت با خودرو پرداخته ایم خصوصا وقتی که ترمز دستی مدتی مدید کار کرده ودیگر حساسیت لازم را ندارد و نیروی مقاوم محسوسی در برابر حرکت خودرو به وجود نمی آورد در چنین موقعی (حرکت با ترمز دستی) باعث به وجود آمد حرارت زیاد در سیستم ترمز میشود که باعث خراب شدن

۱- لاستیک های سیستم ترمز

2- روغن ریزی از سیستم وهمچنین به علت بالا رفتن حرارت در اغلب اوقات لنتها اصطکاک اولیه خود را از دست میدهند یا به قول معروف لنتها شیشه میکنند.

در همه این موارد رفع عیب مستلزم هزینه زیاد وتلف شدن وقت مصرف کننده میشود به همین علت این چراغ در جلو داشبورد طراحی ونصب گردیده که همه ما هشدار آن را در بعد از کشیدن ترمز دستی شاهد هستیم و خیلی وقتها ما را سر حواس میاورد تا ترمز دستی را غیر فعال کنیم (بخوابانیم) وسپس شروع به حرکت کنیم . حال که با این لامپ ولزوم وجود آن آشنا شدیم میتوانیم به نحوه کار کرد آن بپردازیم .اجزای این مداروهمچنین ترتیب عبور جریان به ترتیب زیر است.

1- باطری 2- اتومات استارت 3- آمپر متر 4- سوییچ 5- جعبه فیوز 6- لامپ جلو داشبورت 7- کلید ترمز دستی.

نحوه قرار گرفتن اجزا هم در مدار درست مطابق ترتیب بالا میباشد.

این لامپ در جلو آمپر قرار داده شده است و دو سر سیم آن در پشت آمپر عایق شده یک سیم آن به ترمینال ignition استارت متصل میگردد و سر دیگر سیم به کلید فشاری متصل میگردد (لازم به ذکر است که این کلید طوری اهرم بندی شده است که با کشیدن ترمز دستی قسمت فشاری آن رها میگردد و ترمینال خود را بدنه میکند) این چراغ هشدار دهنده جریان مثبت خود را بعد از قرار گرفتن سویچ در حالت ignition از پشت سوییچ تامین میکند حال اگر ترمز دستی فعال باشد اهرم فشاری کلید قطع و وصل به کار رفته در سیستم آزاد است وچراغ خود را از طریق کلید بدنه میکند در نتیجه روشن میشود این چراغ مادامی که ترمز دستی فعال است ودر عین حال سوییچ هم باز است روشن میماند تا این که یکی از آن دو (کلید فشاری یا سوییچ موتور) قطع گردد قابل ذکر است برخی از خودرو ها علاوه بر این چراغ از آلارم هم استفاده میکنند که در هنگام فعال بودن ترمز دستی آلارم خاص خود را پخش میکند .

واحد دانش و تکنولوژی تبیان زنجان

چرخه کار موتور

اعمال یا رویدادهایی که در موتور شمع دار انجام می شود به چهار بخش یا حرکت پیستون تقسیم میشود این حرکتها عبارتند از مکش تراکم انبساط و تخلیه هر حرکت از نقطه مرگ بالایی به پایینی است در موتورهای چهار زمانه یک چرخه کامل از رویداد ها در سیلندر مستلزم دو دور چرخش کامل میل لنگ است.

زمان مکش

در حین حرکت مکش در موتور شمع دار سوپاپ بنزین (هوا) باز می شود و پیستون به طرف پایین حرکت میکند در نتیجه در بالای پیستون خلاء جزئی ایجاد می شود فشار جو مخلوط هوا سوخت را از طریق دریچه بنزین به درون سیلندر سرا زیر میکند وقتی پیستون از نقطه مرگ پایینی میگذرد سوپاپ بنزین بسته می شود در نتیجه بخش بالایی سیلندر درز بندی می شود

زمان تراکم

پس از عبور پیستون از نقطه مرگ پایینی حرکت رو به بالای آن آغاز می شود و هر دو سوپاپ بسته می شوند پیستونی که بسمت بالا می رود مخلوط هوا – سوخت را متراکم می کند و آن را به فضای کوچکتری بین سطح بالایی پیستون و سرسیلندر محدود می سازد این فضا را محفظه احتراق می نامند در موتورهای شمع دار معمولا مخلوط هوا و سوخت چنان متراکم می شود که حجم آن به یک هشتم حجم اولیه یا کمتر برسد.

میزان تراکم مخلوط هوا و سوخت را نسبت تراکم می نامند. نسبت تراکم بین حجم اولیه به نسبت مخلوط ثانویه را نسبت تراکم گویند. اگر حجم مخلوط پس از تراکم به یک هشتم حجم اولیه برسد آنگاه نسبت تراکم 8 به 1 خواهد شد.

زمان انبساط

وقتی در پایان حرکت تراکم پیستون به نقطه مرگ بالایی می رسد شمع جرقه می زند. گرمای حاصل از جرقه شمع مخلوط هوا – سوخت متراکم را مشتعل می سازد این مخلوط به سرعت میسوزد و دمای زیادی تا حدود 2500 درجه سانتیگراد تولید می شود و همین افزایش فشار پیستون را پایین می راند شاتون این نیرو را به میل لنگ انتقال می دهد و میل لنگ میچرخد تا چرخهای خودرو را بچرخاند.

زمان تخلیه

وقتی در حرکت انبساط پیستون به نقطه مرگ پایینی نزدیک می شود سوپاپ دود باز میشود پیستون پس از عبور از نقطه مرگ پایینی دوباره بالا می رود گازهای حاصل از احتراق از دریچه دود خارج می شوند وقتی پیستون به نقطه مرگ بالای نزدیک می شود سوپاپ بنزین باز می شود وقتی پیستون از نقطه مرگ بالایی می گذرد و حرکت به طرف پایین را آغاز میکند سوپاپ دود بسته می شود و حرکت مکش دیگری آغاز می شود و کل چرخه - مکش- تراکم - انبساط و تخلیه تکرار می شود تا وفتی موتور روشن است این اعمال در همه سیلندر ها تکرار می شوند.

واحد دانش و تکنولوژی تبیان زنجان

1-شرایط کار دستگاه و موتور ان

2-کیفیت مکانیکی موتور به ویژه سیستم سوخت رسانی و انژکتورها و نیز وضیعت برق ان

3-کیفیت روغن موتور و سوخت مصرفی

4-کیفیت فیلترهای هوا و روغن

5-نوع و مدل و سال ساخت موتور و خودرو

6-مدت زمانی که روغن در کارتر می ماند

 منظور از شرایط کار موتور و خودرو چیست؟

1-سرعت خیلی زیادخودرو(تخته گاز رانندگی کردن)

2-رانندگی با بارزیاد ودر سر بالائیها و یدک کشیدن ها

3-زیاد در جا کارکردن موتور (مثل ترافیک سنگین)

4-رانندگی در سرما ;قبل از اینکه موتور کمی گرم شده باشد

5-به طور مستمر مسافتهای کوتاه را طی کردنوخودرو را خاموش و روشن کردن به ویژ در سرما

6-رانندگی در هوائی که خیلی مرطوب و یا خیلی گرد وغبار داشته باشد

لذا در این شرایط توصیه می گردد که روغن موتور زودتر تعویض گردد . با توجه به تجربیات موجود رعایت این نکته برای طول عمر موتور توصیه می گردد

 نوع و کیفیت سوخت چه نقشی در تعویض روغن دارد؟

سرب موجود در بنزین که برای بهسوری بهتر به بنزین اضافه می شد پس از ورود به روغن باعث اکسید شدن سریعتر روغن می گردید.در حال حاض این ماده از بنزین موجود در کشور حذف گردیده است.

بنزین با اکتان پایین نیز به دلیل عدم یک احتراق کامل باعث اضافه کردن دوده بیشتر به روغن می گردد.استفاده از بنزینهای سوپر نیز این مورد را تاحدودی کاهش می دهد.

 ایا نوع روغن نقش مهمی در مدت زمان تعویض خواهد داشت؟

عموما با بالا رفتن مدل خودروها شرایط موتور نیز ار لحاظسرعت و راندمان حجمی و در نتیجه فشار وارده و درجه حرارت ایجاد شده بالاتر می رود.سازندگان سعی نموده اند علاوه بر ساخت روغن های متنایب با مدل های جدید روغن هائی نیز بسازند که مدت زمتن تعویض ان نیز بیشتر باشد.

لذا معتبرترین مرجع برای تعویض روغن سازنده موتور است.سازندگان موتور معمولا موتور را برای حالت عادی (با شدت کار منوسط)ذکر می کنند.بدیهی است اگر شرایط کار موتور سخت تر شود باید زمان تعویض روغن را کاهش داد.

میزان کارکرد نوع و کیفیت روغن موتور

۳۰۰۰کیلومتر CC/SC

 ۴۰۰۰کیلومتر CC/SD

 ۵۰۰۰کیلومتر SE/CC

 بیش از ۱۰۰۰۰کیلومتر SG

 **این حروف مشخص کننده سطح کیفیت بر روی ظرف حاوی روغن درج شده است

توجه:

اگر خودرو مدت قابل ملاحضه ائی در یک طوفان خاک یا شن (مثل حرکت در نقاط کویری)کار کند;وضعش از حالت عادی متفاوت است و روغن را باید در اولین فرصت تعویض کرد چون مقدار قابل ملاحضه ائی خاک وماسه وارد روغن شده و انرا به گرد سمباده معلق در روغن تبدیل نموده است که اگر تعویض نشود به سرعت سائیدگی و فرسودگی ایجاد خواهدشد.

نکته جالب و مهم دیگر اینکه در سالهای اخیر با وجود معرفی استانداردهای بسیار بالا برای کیفیت روغن موتورها توصیه زمان تعویض توسط سازندگان خودروها برای این روغن ها افزایش نیافته است وحتی کاهش یافته است.

مثلا اکثر خودروسازان یک روغن API SJ را برای حدود 10000کیلومتر کارکرد توصیه می کننددر صورتیکه با توجه به کیفیت بالای این روغن ها انتظار 20000کیلومتر وبیشتر می رفت

.علت اینست در موتورهای امروزی میزان روغن سوزی به دلیل مسائل زیست محیطی;بسیار محدود شده و لذا سر ریز روغن جدید روی روغنی که داخل موتور است;کاهش یافته و روغن داخل موتور بدون انکه توسط سرریز روغن جدید تقویت شود باید بار شدید کار در موتور را تحمل کندکه مسلما میزان این تحمل محدود خواهد شد.

 لذا با توجه به اینکه در بازار کشور روغن برای موتور ها در هر درجه ائی یافت می شود توصیه می گردد با رجوع به دستور العمل کارخانه سازنده نسبت به استفاده از روغن توصیه شده اقدام گردد و فقط در خصوص زمان تعویض; مسائل ذکر شده رعایت گردد.

واحد دانش و تکنولوژی تبیان زنجان

یکی از قطعات موتور که میباید در زمان معین خود یعنی 60000کیلومتر تعویض گردد تسمه تایمینگ موتور است.

دراکثرخودروهای امروزی(بجز پژو2000)درموتور انها تاج پیستون صاف بوده و در صورت خرابی تسمه و از تایم افتادن موتور بلافاصله سوپاپها با سطح پیستون برخورد می نمایند.

که علاوه بر خرابی پیستون وکج شدن سوپاپها باعث صدمه جدی به سیلندر و سرسیلندر خواهد شدکه هزینه تعمیراتی بیش از 500000تومان را به دنبال خواهد داشت.

در این حالت موتور خاموش شده و تحت هیچ شرایطی روشن نمی گردد و می باید با یک جرثقیل و یا بکسل کردن ان را به تعمیرگاه منتقل نمایید.

لذا پیشنهاد میگردد حتما این تسمه را در زمان اعلام شده از طرف سازنده خودرو;تعویض نمایید تا از این خسارت جدی و خطرناک جلوگیری گردد.

علیرغم اینکه تسمه تایمینگی که من برای خودروی خود در این کیلومتر تعویض نمودم کوچکترین خرابی نداشت ولی به به دلیل اینکه هزینه تعویض تسمه پایین تر است و ریسک توقف موتور نیز پایین می اید این تعمیر پیشگیرانه را انجام دادم.

توصیه میگردد از مرغوبترین تسمه تایم در بازار استفاده گردد.چون استفاده از یک تسمه نامرغوب باعث جداشدن دندانه های تسمه خواهد شد .و موتور بلافاصله از تایم خارج خواهد شد و اتفاق فوق به وجود خواهد امد.

 دلایل از تایم خارج شدن موتور

1-پارگی تسمه تایمینگ به دلیل استهلاک بالا و تنش های زیاد وارده به ان

2-جدا شدن دندانه های تسمه

3-شل بودن زیاد تسمه تایمینگ که بیشتر به دلیل خرابی تسمه سفت کن اتفاق می افتد.

جهت تست شل ویا سفت بودن تسمه با فشار انگشت دست تسمه باید بین 2 الی 3 میلیمتر انعطاف داشته باشد.

 عواملی که باعث پارگی تسمه و یا کنده شدن دندانه های ان میگردد:

1-استفاده زیاد از دورهای بالای موتور بخصوص در دورهای بیش از 4000دور در دقیقه که باعث استهلاک سریع قطعات می گردد.

2-عدم استفاده از دنده مناسب بخصوص در سربالائی ها و یا عبور از روی سرعت گیرها ;که باعث فشار خیلی زیاد روی موتور و به عبارتی روی این تسمه میگردد.که در سربالائی حتما از دنده سنگین باید استفاده گردد.

3-خرابی تسمه سفت کن که در صورت گیرپاژ کردن ان باعث کشیدگی و پارگی تسمه تایم خواهد شد.

4-زیاد سفت کردن تسمه که در ابتدا باعث خرابی تسمه سفت کن و در نهایت خرابی تسمه خواهد شد.

5-تسمه های نامرغوب در بازار به وفور یافت می شود که توان تحمل بارهای زیاد را ندارند و به سرعت مستهلک میگردند. لازم است جهت خرید یک تسمه مناسب با یک تعمیر کار مجرب مشورت نمایید.

6-در صورت خرید تسمه تایم با یک بازدید چشمی از عدم شکستگی در سطح تسمه مطمئن گردید و از تا زدن ویا از قراردان در جای نامناسب (مثل قرار دادن درجعبه ابزار و یا گذاشتن وسایل روی ان)خودداری نمائید.وظاهر کلیه دندانه های تسمه بازدید گردد و در صورت رویت سیم هائی نازک شبیه نایلون از ان استفاده نگردد.

7- رانندگی بدون تنش بر موتور شرط اصلی جهت جلوگیری از استهلاک کلیه قطعات خواهد شدمانند take off

واحد دانش و تکنولوژی تبیان زنجان

تاب داشتن بلوک سیلندر

در اثر حرارت و نیروی وارد به بلوک سیلندر باعث پیچیدگی و تاب دیدگی بلوک می شود و جایاتاقانیها از محور اصلی منحرف می شوند. این عیب سریع یاتاقانها را از بین خواهد برد. تغییر مکان جایاتاقانیها نباید بیشتر از 0.05 میلی متر باشد. اگر این تغییر مکان بیش از این باشد باید کلیه آنها را تراشیده و هم محور کنید.

تابدیدگی جایاتاقانی یا کپه های بلوک سیلندر

کپه یاتاقانیها در محل نشت خود پیچیدگی پیدا می کنند و این پیچیدگی باعث می شود که این یاتاقانها سریع از بین بروند. روغن ریزی موتور در این حالت بالا می رود. این کپه ها را می توان بوسیله سوهان و سمباده نرم و آغشته به روغن در یک محل صاف مثل صافی و یا شیشه، آن را صاف و پرداخت کرد.

بوشهای سیلندر

سیلندر با توجه به طراحی موتور به اقسام گوناگون ساخته می شود.

سیلندرهای تکی

از این نوع سیلندرها در موتورهایی که با هوا خنک می شوند استفاده می شود.

سیلندرهای یکپارچه

سیلندر و بلوک موتور یکپارچه ریخته شده است.

سیلندر با بوش قابل تعویض

که این بوش بر حسب تماس با آب به دو دسته تقسیم می شود.

بوش تر

در قسمت بالا و پایین به وسیله رینگ های لاستیکی یا رینگهای مخصوص که با بوشها همراه است، آبنندی می گردند تا آب از اطراف بوش خارج نشود. در این نوع، آب به طور مستقیم با بدنه بوش در تماس می باشد.

موقع جازدن بوش تر باید رینگهای لاستیکی را بازدید نموده که سالم باشند سپس مختصری صابون به رینگهای لاستیکی زده و آن را در جای خود با فشار قرار می دهیم در ضمن اندازه بیرون ماندن بوش از روی صفحه (بالائی) سیلندر به وسیله ساعت اندازه گیری طبق کاتالوگ اندازه می گیریم. تلرانسی در نظر گرفته شده بین 0.05 تا 0.01 میلیمتر می باشد. تفاوت بلندیهای بوش در یک موتور چند سیلندر نبایستی از 0.02 میلی متر بیشتر باشد.

اگر لازم شد می توان بوش را در محل خودش به وسیله روغن سنباده، آب بندی کرده و سپس جا بزنیم. در صورتی که بخواهید بوش سیلندر را مجددا مورد استفاده قرار دهیم جهت بوش را در روی محل مربوط روی بدنه علامت گذاری کنید زیرا سائیدگی اطراف بوش یکنواخت نبوده و ممکن است باعث روغن سوزی گردد.

بوش خشک

بوشهای خشک کاملا به بدنه سیلندر چسبیده و با آب تماس مستقیم ندارد. این بوشها توسط کارخانه تولید کننده موتور ساخته شده و به بازار عرضه شده و یا اینکه در صورت عدم دسترسی به آن تراشکارها می توانند آن را بتراشند. قطر داخلی این بوشها استاندارد بوده و از پیستونهای استاندارد نیز استفاده می شود.

واحد دانش و تکنولوژی تبیان زنجان

حرکت رفت و آمد پیستون در سیلندر و اصطکاک رینگ ها با جدار سیلندر، تغییر جهت شاتون در نقاط مرگ بالا و پایین، فشار ناشی از احتراق مخلوط به محفظه احتراق و به خصوص به رینگها، عدم روغن کاری مناسب سیلندر در نقطه مرگ بالا و در زمان احتراق به علت وجود حرارت زیاد عوامل ایجاد سائیدگی در سیلندر می باشد.

سیلندر یکی از قطعات یا محلهایی است که بعد از باز کردن موتور و شستشوی آن و پس از خشک کردن حتما باید خیلی دقیق مورد بررسی و عیب یابی قرار گیرد.

سایش سیلندر

دلایل سایش نا متعادل سیلندر عبارتند از:

وجود رینگ در قسمت بالا.

تاثیر عوامل شیمیایی (وجود دود).

عدم روغن کافی.

نیروی جانبی.

فشار زیاد و حرارت زیاد.

به طور کلی سایش معمولی سیلندر برای هر صد هزار کیلومتر 0.02 تا 0.04 میلیمتر می باشد.

وظایف سیلندر

هدایت پیستون.

تشکیل محوطه احتراق.

هدایت احتراق.

گرفتن فشار احتراق.

نیروهای موثر در سیلندر

نیروی حرارت.

نیروی سایش.

نیروی فشاری.

عوامل شیمیایی.

مشخصات سیلندر

مقاومت در مقابل حرارت.

مقاومت در مقابل فشار.

مقاومت در مقابل عوامل شیمیایی.

قابلیت هدایت پیستون.

قابلیت هدایت حرارت.

انبساط کم در مقابل حرارت.

---