حدیث روز
معارف دین
امام صادق علیه السلام مَن أضَرَّ بِشَى ءٍ مِن طَريقِ المُسلِمينَ فَهُوَ لَهُ ضامِنٌ ؛
هر كس بخشى از راه عبور مسلمانان را تباه كند، ضامن آن است .
الكافى ، ج ۷ ، ص ۳۵۰
عبادت و دعا
پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله ثَلاثُ فَرَحاتٍ لِلمُؤمِنِ فِي الدُّنيا: لِقاءُ الإِخوانِ، وتَفطيرُ الصّائِمِ، وَالتَّهَجُّدُ مِن آخِرِ اللَّيلِ.
سه چیز مایۀ شادمانی مؤمن در دنیاست: ديدار برادران، افطاری دادن به روزهدار، و عبادت آخر شب.
کتاب من لایحضره الفقيه: ج۴ ص۳۶۰ ح۵۷۶۲
معارف دین
پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله إنَّ يَومَ الجُمُعَةِ سَيِّدُ الأَيّامِ، وأَعظَمُ عِندَ اللّهِ عز و جل مِن يَومِ الأَضحى ويَومِ الفِطرِ، فيهِ خَمسُ خِصالٍ: خَلَقَ اللّهُ عز و جل فيهِ آدَمَ علیه السلام، وأَهبَطَ اللّهُ فيهِ آدَمَ إلَى الأَرضِ، وفيهِ تَوَفَّى اللّهُ آدَمَ، وفيهِ ساعَةٌ لا يَسأَلُ اللّهَ العَبدُ فيها شَيئاً إلّا آتاهُ، ما لَم يَسأَل حَراماً، وما مِن مَلَكٍ مُقَرَّبٍ، ولا سَماءٍ ولا أرضٍ ولا رِياٍح ولا جِبالٍ ولا بَرٍّ ولا بَحرٍ، إلّا وهُنَّ يُشفِقنَ مِن يَومِ الجُمُعَةِ أن تَقومَ فيهِ السّاعَةُ.
بیتردید، روز جمعه، سرآمد روزها و در نزد خدا بزرگتر از روز [عید] قربان و روز [عید] فطر است و در آن پنج ویژگی است: خداوند آدم را در این روز آفرید و در چنین روزی وی را به زمین فرو فرستاد، در این روز خداوند آدم را میراند و در آن ساعتی است که بنده در آن از خدا هر چه بخواهد عطایش میکند مگر آن که ناروایی را درخواست کند؛ و نیز هیچ فرشتۀ مقرّبی نیست و نه آسمان و زمین و بادها و کوهها و خشکی و دریایی، جز آن که برای روز جمعه به جهت برپاشدن قیامت در آن روز دلواپس اند.
الخصال: ص316 ح97
دانش و بینش
امام علی علیه السلام كُلُّ وِعاءٍ يَضيقُ بِما جُعِلَ فيهِ إلاّ وِعاءَ العِلمِ ؛ فإنَّهُ يَتَّسِعُ بِهِ .
هر ظرفى وقتى چيزى در آن گذارند، گنجايش خود را از دست مى دهد، مگر ظرف دانش كه با افزودن آن گنجايشش بيشتر مى شود.
نهج البلاغة : الحكمة 205.
رفتار و کردار
امام علی علیه السلام إذا وَقَعَ في يَدِكَ يَومُ السُّرورِ فَلا تُخَلِّهِ، فَإِنَّكَ إذا وَقَعتَ في يَدِ يَومِ الغَمِّ لَم يُخَلِّكَ .
چون روزگار شادمانى به دستت رسيد، رهايش مكن؛ زيرا اگر به دست روزگار غم، گرفتار آيى، رهايت نمیكند .
شرح نهج البلاغة لابن أبي الحديد : ج 20 ص 286 ح 270 .
دانش و بینش
پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله قَلبٌ لَيسَ فيهِ شَيءٌ مِنَ الحِكمَةِ كَبَيتٍ خَرِبٍ، فتَعَلَّموا و عَلِّموا و تَفَقَّهوا، و لا تَموتوا جُهّالاً؛ فإنَّ اللّهَ لا يَعذِرُ عَلَى الجَهلِ .
دلى كه در آن چيزى از حكمت نباشد، مانند خانهاى مخروبه است. پس، دانش بياموزيد و بياموزانيد و فهميدگى به دست آوريد و نادان نميريد؛ زيرا خداوند عذرِ نادانى را نمىپذيرد.
كنز العمّال : ح28750.
حکومت و جامعه - سبک زندگی
امام علی علیه السلام إيّاكُم وتَأخيرَ العَمَلِ ودَفعَ الخَيرِ ؛ فَإِنَّ في ذلِكَ النَّدَمَ .
بپرهيزيد از عقب انداختن كارها و كنارگذاردن خوبىها؛ چرا كه در آن، پشيمانى است .
وقعة صفّين : ص 108
معارف دین
امام باقر علیه السلام إِنَّ اللَّهَ تَعَالَىٰ لَيُنَادِي كُلَّ لَيلَةِ جُمُعَةٍ مِن فَوقِ عَرشِهِ مِن أَوَّلِ اللَّيلِ إِلَى آخِرِهِ: أَ لَا عَبدٌ مُؤمِنٌ يَدعُونِي لِآخِرَتِهِ وَ دُنيَاهُ قَبلَ طُلُوعِ الفَجرِ لِأُجِيبَهُ؟ أَ لَا عَبدٌ مُؤمِنٌ يَتُوبُ إِلَيَّ مِن ذُنُوبِهِ قَبلَ طُلُوعِ الفَجرِ فَأَتُوبَ عَلَيهِ؟ أَ لَا عَبدٌ مُؤمِنٌ قَد قَتَّرتُ عَلَيهِ رِزقَهُ فَيَسأَلَنِي الزِّيَادَةَ فِي رِزقِهِ قَبلَ طُلُوعِ الفَجرِ فَأَزِيدَهُ وَ اُوَسِّعَ عَلَيهِ؟ أَ لَا عَبدٌ مُؤمِنٌ سَقِيمٌ يَسأَلُنِي أَن أَشفِيَهُ قَبلَ طُلُوعِ الفَجرِ فَأُعَافِيَهُ؟...
خداوند متعال هر شبِ جمعه، از آغاز شب تا پايان آن، از بلندای عرش خويش ندا مىدهد: "آيا بندۀ مؤمنى نيست که از آغاز شب تا پيش از سپيدهدَم، مرا براى آخرت و دنيايش بخواند و من پاسخش دهم؟ آيا بندۀ مؤمنى نيست که پيش از سپيدهدم از گناهانش به درگاه من، توبه کند و من هم به سوى او بازگردم [و توبهاش را بپذيرم]؟ آيا بندۀ مؤمنى نيست که من، روزىاش را بر او تنگ کرده باشم و او پيش از سپيدهدم، افزايشِ روزىاش را از من بخواهد و من، بر روزى او بيفزايم و به آن گشايش دهم؟ آيا بندۀ مؤمنِ بيمارى نيست که تا پيش از سپيدهدم، از من شفا بخواهد و عافیتش دهم؟ ...
تهذيب الأحكام: ج۳ ص۵ ح۱۱
امام مهدی عج، انتظار
پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله اللَّهُمَّ وَالِ مَن والى خُلَفائي وأَئِمَّةَ اُمَّتي بَعدي ، وعادِ مَن عاداهُم ، وَانصُر مَن نَصَرَهُم ، وَاخذُل مَن خَذَلَهُم ، ولا تُخلِ الأَرضَ مِن قائِمٍ مِنهُم بِحُجَّتِكَ ، ظاهِرا أو خافِيا مَغمورا ، لِئَلاّ يَبطُلَ دينُكَ وحُجَّتُكَ وبُرهانُكَ وبَيِّناتُكَ
«بار خدايا! دوست بدار هر كس كه جانشينان من و امامان امّتم را پس از من دوست مىدارد، و دشمن باش با هر كسى كه با آنان دشمنى مىكند، و يارى كن هر كسى را كه يارىشان مىكند، و فرو گذار هر كسى را كه آنان را فرو مىگذارد، و زمين را از وجود شخصى از آنان كه حجّت تو را بر پاى دارد ـ خواه آشكار باشد وخواه پنهان و گمنام ـ تُهى مدار تا دين تو و حجّت و برهان و نشانههايت، از ميان نروند».
كمال الدين: ص 262 ح 8 ، الاحتجاج: ج 1 ص 170 ح 35 .
آداب
امام صادق علیه السلام كُلُّ داءٍ مِنَ التُّخَمَةِ ، ما خَلَا الحُمّى ؛ فَإِنَّها تَرِدُ وُروداً .
هر دردى از پرخورى ( / بدگوارى) است ، جز تب كه به گونه اى به سراغ انسان مى آيد [و دلايل ديگرى دارد] .
. الكافي : ج6 ص269 ح8
اهل بیت (ع) - رفتار و کردار
امام علی علیه السلام كانَ (النبی ص)، دُخولُهُ لِنَفسِهِ مَأذونا لَهُ في ذلِكَ فَإذا أوى إلى مِنزِلِهِ جَزَّأَ دُخولَهُ ثَلاثَةَ أجزاءٍ : جُزءا للّهِِ تَعالى، وجُزءا لأَِهلِهِ، وجُزءا لِنَفسِهِ. ثُمَّ جَزَّأَ جُزءَهُ بَينَهُ وبَينَ النَّاسِ، فَيَرُدُّ ذلِكَ بِالخاصَّةِ عَلَى العامَّةِ ولا يَدَّخِرُ عَنهُم مِنهُ شَيئا، ....
پیامبر اکرم(ص)، ... هرگاه به خانه مىرفت وقت خود را سه قسمت مىكرد: يك قسمت براى خداوند ـ تبارك و تعالى ـ، يك قسمت براى خانواده، ويك قسمت نيز براى خود. سپس قسمت خود را بين خود و مردم تقسيم مىكرد و اوّل خواص وارد مىشدند و پس از آن ساير مردم و چيزى از وقت خود را از مردم دريغ نمىفرمود... »
عيون أخبار الرضا : ج 1 ص 316 ح 1
اصول دین (توحید) - معارف دین
امام علی علیه السلام عَجِبتُ لِمَن عَرَفَ رَبَّهُ كَيفَ لا يَسعى لِدارِ البَقاءِ!
تعجّب مى كنم از كسى كه پروردگارش را مى شناسد ، چگونه براى سراى ماندگارى ، تلاش نمى كند!
غرر الحكم : ج 4 ص 340 ح 6265
آداب
امام علی علیه السلام يا مُؤمِنُ، إنَّ هذَا العِلمَ وَالأَدَبَ ثَمَنُ نَفسِكَ فَاجتَهِد في تَعَلُّمِهِما فَما يَزيدُ مِن عِلمِكَ وأدَبِكَ يَزيدُ في ثَمَنِكَ وقَدرِكَ؛ فَإِنَّ بِالعِلمِ تَهتَدي إلى رَبِّكَ وبِالأَدَبِ تُحسِنُ خِدمَةَ رَبِّكَ وبِأَدَبِ الخِدمَةِ يَستَوجِبُ العَبدُ وَلايَتَهُ وقُربَهُ، فَاقبَلِ النَّصيحَةَ كَي تَنجُوَ مِنَ العَذابِ .
اى مؤمن! اين دانش و ادب، بهاى جان توست. پس در آموختن آن دو بكوش كه هر چه بر دانش و ادبت افزوده شود، بر قدر و قيمت تو افزوده مىشود. با دانش است كه به پروردگارت راه مىيابى و با ادب است كه به پروردگارت خوش خدمت مىكنى و با ادب در خدمتگزارى است كه بنده سزاوار ولايت و قرب او مىشود. پس [اين]نصيحت را بپذير تا از عذاب بِرَهى.
مشكاة الأنوار: ص 239 ح 689
رفتار و کردار
امام صادق علیه السلام كُلُّ ذِي صَناعَةٍ مُضْطَرٌ إلى ثَلاثِ خِلالٍ يَجتَلِبُ بِها الكَسبَ وهُوَ أن يَكونَ حاذِقا بِعِلمٍ، مُؤَدِّيا لِأَمانَةٍ فيهِ، مُستَميلاً لِمَنِ استَعمَلَهُ.
هر پيشهورى بايد از سه ويژگى برخوردار باشد تا با آن بتواند كسب روزى نمايد: دانش آن كار را به كمال بداند؛ در آن پيشه امانتدارى پيش گيرد؛ و به زيردستانش محبت ورزد.
بحار الأنوار ج 17 ص 182 .
رفتار و کردار
امام علی علیه السلام ابذِل لِصَديقِكَ كُلَّ المَوَدَّةِ، وَلا تَبذِل لَهُ كُلَّ الطُّمَأنينَةِ . وأعطِهِ كُلَّ المُواساةِ، وَلا تُفضِ إلَيه بِكُلِّ الأسرارِ؛ توفِ الحِكمَةَ حَقَّها وَالصَّديقَ واجِبَهُ .
تمام دوستىات را درباره دوستت نثار كن؛ امّا به وى اطمينان تمام منما. با او كمال همراهى را داشته باش؛ امّا تمام رازها را به وى مگو، تا آنكه [از يك سو ]حقّ خردمندى را به جا آورده باشى و [از دگر سو ]وظايف دوستى را.
كنز الفوائد :ج 1 ص 93