تا پايان فصل احتمالا بايد 20 ميليارد براي تراکتور هزينه کنيم
باشگاه تراکتورسازي يکي از باشگاههاي پرطرفدار ايران به شمار ميرود که مسابقاتش نيز همواره از حساسيتهاي زيادي برخوردار است.
محمدحسين جعفري به عنوان مديرعامل در راس اين باشگاه قرار دارد.
وي نيز از جمله کساني است که معتقد است باشگاهها در ايران درآمدزا نيستند و فقط هزينهسازي ميکنند. او راههايي براي درآمدزا کردن فوتبال دارد که به دليل مشکلات مالي هنوز نتوانسته آنها را اجرايي کند.
گفتوگوي فارس با مديرعامل باشگاه تراکتورسازي تبريز را در زير ميخوانيد.
* اقتصاد ورزشي که سالهاست جاي خود را در ورزش دنيا پيدا کرده، در ورزش ما چه جايگاهي دارد؟
چند بار روي اين موضوع، بحث شده است. علت اينکه تا امروز فوتبال ما يا اصلا کل ورزش ما اقتصادي نشده، همان نگاه قبلي دولتي بوده، در واقع تا بوده تمام باشگاهها زير نظر يک صنعت، يا به نوعي زير نظر بانکها يا مراکز اقتصادي وابسته به دولت حضور داشتهاند. متاسفانه ما در شرايطي کار را پيش ميبريم که دولت يا ميخواهد خودش را کنار بکشد يا کنار کشيده و از سويي هم شعار خصوصي سازي را مطرح ميکنيم، اگر ورزش ما گرفتار شده، به اين دليل است که بين همين دو حالت بوده است، يعني نه دولتيِ دولتي بوده و نه خصوصيِ خصوصي.
* ميشود بگوييم از اين بُعد ورزش ما در برزخ است؟
کاملا در برزخ است و اينکه نگاه اقتصادي هم نميشود حالت برزخ را تشديد کرده است. ورزش در دنيا پولساز است اما اينجا کاملا هزينه است. اول بايد ببينيم ساختار اقتصاديمان چگونه است. با توجه به ساختار اقتصادي ما در مقطع فعلي که با مشکلات مالي عديدهاي مواجه هستيم، به لحاظ پولسازي آن اتفاق که در موردش صحبت ميکنيم، رخ نميدهد. در دنيا دارند از حق پخش، بيشترين استفاده را ميبرند که در کشور ما کارساز نيست، تبليغات دور ميدان و اسپانسرينگ هم مطرح هست که خيلي محدود و ضعيف شده است.
* يعني قبلا خوب بوده؟
نه، از قبل خوب نبوده و حالا بدتر هم شده است. شرايط موجود آن را تضعيف کرده که اينها اثرات اقتصاد کشور ماست. اسپانسرينگ و تبليغات دور ميدان هم ضعيفتر شده است، تحريمها تاثير خاص خودش را در بنگاههاي اقتصادي گذاشته است. ما براي پولسازي هيچ سرمايهگذارياي در ورزش نکردهايم. وقتي دولت ميخواهد خودش را کنار بکشد قطعا بايد با فاکتورهايي اين اتفاق ميافتاد که فوتبال يا هر ورزشي روي پاي خودش بايستد، مثلا وامهاي بدون بهره داده شود و يا اينکه استاديومهاي برگزاري مسابقات را مجاني به باشگاهها واگذار کنند، اينها اتفاق نيفتاده و حتي اراده و تصميمي براي انجام آن وجود ندارد. فدراسيونها گرفتار خودشان هستند و شايد در اين زمينه خيلي آستين بالا نزدهاند که خيلي دنبال اين کار بروند. حتي کميسيون فرهنگي مجلس و دوستان ما در کميسيون ورزش فرصت نميکنند يا حوصلهاي ندارند به اين بحث بپردازند، در واقع اراده خاصي به آن تعلق نميگيرد. اگر همين روال ادامه پيدا کند، سال آينده بايد ورزش تعطيل شود و هر کس دنبال کار خودش رود، بنگاههاي اقتصادي خرج نکنند، مديران آنها خسته ميشوند و ميروند. به نظرم آيندهاي تاريک با اين شرايط ميتواند ورزش ما را تهديد ميکند. بايستي تصميمگيري شود. آيتمهايي که در دنيا مطرح است، آنها بروز خودشان را در ورزش ما نشان دهند، مثلا حق پخش تلويزيوني، تبليغات دور ميدان، اسپانسرينگ بايد نقش خود را بيشتر نشان دهند در ورزش و از آن طرف سرمايهاي که ميتواند باشگاهها را به خودکفايي بکشاند. در کنار اين بحثي هم هست، باشگاههاي ما هميشه ياد گرفتهاند که بگيرند و خرج کنند. اين روال چيزي جز ورشکستي در بر نخواهد داشت. بايد ساختاري اقتصادي در باشگاهها حاکم باشد نه ساختار مديريت دولتي، اگر اين اتفاق بيفتد نسبت به جيب و درآمدمان هزينه خواهيم کرد، قرارداد ميبنديم و مربي و بازيکن ميآوريم. همچنين مديريت هزينه بهتري خواهد بود و دست به دست ميدهيم تا ورزش بتواند شرايط مناسب خود را پيدا کند.
* امروز باشگاه تراکتورسازي خصوصي است يا از دولت کمک ميگيرد؟
تراکتورسازي به صورت خصوصي اداره ميشود و وابسته شده به درآمدهاي آن شرکتها که شرکتها هم به خاطر شرايط اقتصادي کشور، نميتوانند درآمد مناسبي کسب کنند، خود باشگاه هم نميتواند درآمدي که بايد، را داشته باشد.
* درآمدزايي باشگاه از چه محلهايي هست؟
ببينيد الان در دور برگشت ليگ برتر هستيم و چند هفته به پايان ليگ بيشتر نمانده، شما ببينيد ما از تبليغات دور ميدان و حق پخش چقدر درآمد کسب کرديم.
* درآمدتان چقدر بوده؟
170 ميليون تومان تا حالا گرفتهايم.
* اين 170 ميليون شامل چيست؟
غرامت گرفتيم و يک مقدار هم به حساب ما حق عضويت، جرايم کميته انضباطي و بيمه را اعمال کردهاند که در مجموع شده است 400 ميليون تومان، آيا 400 ميليون بعد از سپري شدن نيمفصل ميتواند جوابگوي هزينههاي ما باشد و اقتصاد فوتبال ما را پاسخگو باشد؟ يک روز زنگ ميزنند و ميگويند اين قدر در حساب شماست، ما هم ميپرسيم بابت چيست که توضيح ميدهند. حالا شما انتظار داريد ورزش ما با اين وضع پيشرفت بکند؟
* حالا چقدر هزينه ميکنيد؟
با گراني هواپيما و هتلها و تمامي هزينهها که شده، شايد آخر فصل هزينهاي بيش از 15، 16 ميليارد تومان به ما تحميل کند، ما دلار ميدهيم به بازيکنان، شايد با اين وضع به 20 ميليارد هم برسد، ما نميدانيم و نميتوانيم دقيق برآورد کنيم. ما تيممان را متوسط و 10 ميلياردي بسته بوديم، پيشبينيمان اين بود که امسال 5 يا 6 ميليارد درآمد داشته باشيم اما ببينيد چقدر درآمد کسب کردهايم. ما چهار آيتم پولساز داريم که حق پخش تلويزيوني، تبليغات دور ميدان، اسپانسرينگ و فروش بليت را شامل ميشود. يک مورد ديگر هم که بايد براي باشگاهها فراهم شود، بحث سرمايه است که بتوانند بيزينس کنند، در هر منطقهاي سرمايه در اختيار باشگاه قرار گيرد که فعاليت اقتصادي بکنند و خودشان درآمدزا باشند. اين خلا بزرگي است، امروز اگر نميتوانيم حق پخش بگيريم، اما اگر 50 ميليارد به هر باشگاهي واگذار شود که بدون سود هم باشد يا شروع بازپرداخت آن بعد از پنج سال باشد، با آن هم تيمداري ميکنيم و هم درآمدزايي.
* از بين آن چهار آيتمي که گفتيد، تراکتور از اسپانسر چقدر درآمد دارد؟
خيلي زرنگ باشيم شايد بتوانيم يک و نيم ميليارد درآمد داشته باشيم. اگر در باشگاههاي آسيا هم باشيم شايد به دو ميليارد برسد.
* با اين حساب، از بين چهار آيتم موجود، به طور ميانگين چيزي در حدود 2 ميليارد تومان درآمد باشگاه در يک فصل است؟
اينها متمرکز دست ما نيست و نمي دانيم چقدر در آخر در اختيار ما قرار ميگيرد.
* از بخشهاي ديگر هم درآمدي داريد؟
در حق پخش که هنوز اتفاقي نيفتاده است، ما تنها باشگاهي هستيم که بليتفروشي دست خودمان است.
* از اين بخش چقدر درآمد داريد؟
شايد تا آخر فصل چيزي در حدود 400 ميليون بشود. از درآمد بليتفروشي 20 درصد مال هيئت فوتبال و فدراسيون است و 80 درصد مال باشگاه.
* امروز باشگاه از نظر اقتصادي چه شرايطي دارد؟
واقعا نگرانکننده است. البته تمام باشگاهها اينطوري هستند. ما بدهيهاي سالهاي قبل را نميتوانيم پرداخت کنيم، بدهيهاي امسال هم روي آن ميآيند.
* چقدر بدهي داريد؟
نزديک به يک ميليارد تومان
* تا حالا به عنوان مديرعامل باشگاه تراکتورسازي فعاليت اقتصادي براي درآمدزا کردن باشگاه انجام دادهايد؟
تلاشهايي داشتيم، مثلا شرکت بيمه راهاندازي کردهايم که هنوز جوان است.
* چه مدت است اين شرکت را راهاندازي کردهايد؟
حدود يک سال است. يک سري کارهاي اقتصادي که بتواند ما را کمک کند در مخيلهمان است، مثل تشکيل مدرسه فوتبال که ميتواند براي ما عايداتي داشته باشد، يا اماکن ورزشيمان را اجاره دهيم، البته اينها پولي نيست که فعلا در اين مقطع به ما کمک کند.
* در درازمدت جواب ميدهد؟
بله، البته پولش اندک است. تنها چيزي که بايد اتفاق بيفتد حق پخش و تبليغات دور ميدان است که بايد در اختيار باشگاهها قرار گيرد و همچنين بحث سرمايه، من امروز 10 تا طرح اقتصادي دارم که تا سرمايه نباشد هيچيک اجرايي نميشود. به هيئت مديرهام گفتهام که همين الان به من 50 ميليارد بدهيد و من ديگر هيچ وقت براي تيمداري از شما پولي نميخواهم. ولي اين اتفاق رخ نميدهد. هيئت مديره باشگاه اين پول را در اختيار ندارد.
* ميگوييد يک بار براي هميشه 50 ميليارد سرمايه وارد باشگاه شود.
اين سرمايه ما را به سمتي ميبرد که ديگر پولي براي تيمداري نخواهيم. درآمد اين 50 ميليارد ما را ساپورت ميکند.
* خيليها معتقدند نبايد روي تعداد هوادار در راستاي درآمدزايي باشگاه خيلي حساب کرد. تراکتورسازي هم هواداران زياد و متعصبي دارد، شما از نظر اقتصادي اين تعداد هوادار را به نفع باشگاه ميدانيد؟
هوادار ما حالت نسبي دارد در رابطه با بحث اقتصادي، يک دهم درصد هواداران ما هستند که شايد بتوانند پيراهن تيم، وسايل و تجهيزات را بخرند و يا از لوگوي باشگاه استفاده کنند، ما حتي نتوانستيم اين توليدات را ايجاد کنيم که بفروشيم. يک دهم درصد تماشاگران شايد بتوانند به ما کمک کنند، خيلي بشود ميشود 150 ميليون تومان. با اين رقم ميتوان باشگاه را اداره کرد؟ هوادار ما بخشي از مردماند که خودشان مشکلات اقتصادي دارند و از دولت يارانه ميگيرند تا زندگيشان را بگذرانند، آنها ميتوانند به باشگاهشان کمک کنند؟ آنها خودشان براي ورود به ورزشگاه و خريد بليت مشکل دارند و حتي 50 درصدشان ميخواهند مجاني وارد ورزشگاه شوند.
* اين اتفاقات چقدرش به مسئولان کشوري بازميگردد که اقتصاد ورزشي نداريم.
ورزش ما فاقد يک استراتژي کلان براي اقتصادي کردن ورزش است و ما داريم مقطعي کار ميکنيم و قدر زمان را نميدانيم. هيچ افقي براي آينده نداريم و همه درگير حاشيهها هستيم و تا حدودي سياست هم وارد ورزش شده، دلسوزانه کسي به اين بحث نميپردازد. اين کار واقعا آدمهاي باارادهاي ميخواهد، آدمهايي که يک استراتژي مشخص را براي ورزش در نظر بگيرند، وارد شوند و از طريق مجلس برنامه کنند و دولت آنها را اجرا کند تا باشگاهها را خودکفا کنند و مثل فرزندي که بايد آرام آرام بزرگ کنند تا روي پايش بايستد آن را پيش ببرند، شايد با اين روش بشود چهار يا پنج سال آينده باشگاه واقعي داشته باشيم، اما با اين روالي که پيش ميرويم و اتفاقاتي که امروز در ورزش رخ ميدهد، من فکر ميکنم اثرات سوء آن خيلي طول نميکشد که ديده خواهد شد.
* تراکتورسازي در رشتهاي غير از فوتبال فعال است؟
نه، فقط همان فوتبال است.
* قبول داريد يک باشگاه بايد در چندين رشته فعال باشد که اسمش بشود باشگاه؟
ما قبلا رشتههاي مختلفي را انجام دادهايم، هرکدام به خاطر مسائل مالي تعطيل شده و فقط فوتبال مانده است. نه اينکه قبلا نبوده، ما دهها رشته داشتيم از جمله کوهنوردي، دووميداني، هندبال، شنا، واليبال و بسکتبال که همه به بيپولي خورده و رها شدهاند، اگر واقعا پشتيباني شود من خودم دوست دارم چهار يا پنج رشته را فعال کنم اما وضعيت اقتصادي اجازه نميدهد.
بلعخره تیم داری خرج داره...زیادم هزینه میخواد............