اگر از خواب نامناسب شبانه رنج مي‌بريد، الزاما ريشه مشكل در برنامه‌هاي روزمره يا نوشيدن چاي و قهوه در ساعات ابتدايي شب نيست. در اينجا براساس مطلبي از نشريه پريونشن، برخي عوامل غيرمنتظره بي‌خوابي و كم‌خوابي و راه‌هاي مقابله با آنها به اجمال توضيح داده شده است. شايد مشكل شما هم در همين فهرست مختصر بگنجد!

كساني كه از كم‌خوابي شكايت دارند، ممكن است از تاريكي بترسند، بدون آن كه بدانند چرا. مطابق پژوهش‌هاي جديد، مشكل در اين افراد چنين بروز مي‌كند كه بر اثر ايجاد صداهاي مزاحم، حتي اگر از خواب بيدار هم نشوند، عصبي مي‌شوند و پلك مي‌زنند؛ البته ممكن است اين رفتارها از افراد داراي خواب سالم نيز بروز كند، اما افراد مبتلا به ترس از تاريكي بسيار شديدتر از افراد عادي چنين واكنش‌هايي از خود بروز مي‌دهند.

اتاق خواب كاملا ساكت به اين مشكل دامن مي‌زند و حساسيت فرد را به هر محرك كوچكي بالا مي‌برد. برخي متخصصان پيشنهاد مي‌كنند بهترين راه روشن گذاشتن وسيله‌اي برقي است كه پارازيت بسيار ضعيفي پخش كند مثلا صداي بسيار كم شبكه راديويي يا تلويزيوني كه هنگام خواب شما «برفك» پخش مي‌كند.

هر چه سن شما بالاتر رود، عدسي چشم شما زردتر مي‌شود. اين امر سبب مي‌شود نور آبي كمتري عبور كند و باعث اختلال در ميزان خواب شما شود. نور آبي به مغز پيغام مي‌دهد كه ملاتونين‌(هورمون تنظيم‌كننده خواب) را آزاد كند.

 به هنگام خواب چشم‌بند بزنيد و در طول روز به‌ازاي هر 90 دقيقه بي‌خوابي شبانه، دست‌كم 15 دقيقه در معرض نور مستقيم آفتاب قرار بگيريد. اين كار ساعت بيولوژيكي شما را تنظيم خواهد كرد.

اگر به هنگام خواب پاي شما ناخودآگاه تمايل به تكان خوردن‌هاي مكرر دارد، چنان‌كه از خواب بيدارتان مي‌كند، احتمالا كمبود آهن سبب مي‌شود كه سلول‌هاي مغز شما پيغام‌هايي به پاهايتان بفرستد و سبب حركت آنها شود.

از پزشك خود بخواهيد براي تعيين ميزان آهن بدنتان براي شما آزمايش خون بنويسد. اگر كمبود آهن داريد مي‌توانيد با مصرف غذاهاي حاوي آهن نظير گوشت قرمز، اسفناج و‌... به حل مشكل كمك كنيد.

گرفتگي عضلات پا به هنگام خواب عموما دردناك و آزاردهنده است. اين مشكل ممكن است به صورت موردي هرازگاهي گريبانگير افراد شود كه البته مساله چندان مهمي نيست، اما اگر به صورت مزمن درآيد، نشانه كمبود پتاسيم، منيزيم يا كلسيم است.

ممكن است شنيده باشيد خوردن موز در حل اين مشكل راهگشاست، زيرا موز يكي از منابع تامين پتاسيم است. يك عدد موز به طور ميانگين 450 ميلي‌گرم پتاسيم در خود دارد و به همين دليل تا حدي مي‌تواند شرايط را بهبود دهد؛ ولي راه‌حل قطعي و نهايي نيست. شما حتما بايد منابع منيزيم (مانند انواع آجيل، برگ سبز سبزيجات، موز ، غلات و...) و كلسيم (مانند شير و انواع لبنيات) را نيز در سبد غذايي خود قرار دهيد. در ضمن توجه داشته باشيد ميزان خيلي بالاي پتاسيم مي‌تواند در بروز بي‌نظمي ضربان قلب نقش داشته باشد. به هر حال بهترين راه براي تشخيص دقيق مشكل، مراجعه به پزشك متخصص است.

مسعود ايثاري