بسیاری از شما نوشتن با آبلیمو و آب پیاز را در کودکی تجربه کرده‌اید و شاید هم برای دوستان تان این تردستی را اجرا کرده باشید که با گرم کردن کاغذ نوشته‌ها نمایان می شدند. از قلم‌های بی‌رنگ که استفاده کرده اید؟ قلم‌هایی که جوهر نامرئی دارند. نوشته‌های این قلم‌ها تنها با استفاده از نورهای مخصوص نمایش داده می‌شوند. برای نوشتن عبارات مخفی و سری بر روی کاغذ می‌توان از این روش استفاده کرد. و تنها کسانی می‌توانند نوشته‌ی روی آن را بخوانند که از شیوه کار آگاه بوده و چراغ مخصوص اش را داشته باشند.

اما اگر بخواهیم مشابه این عمل را در دنیای دیجیتال انجام دهیم، آن را با نام Steganography یا پنهان‌نگاری می‌شناسند. در واقع استگانوگرافی دانشی است برای پنهان کردن داده یا فایلی در فایل دیگر، بطوری که فقط افراد آگاه با ابزار لازم بتوانند به آن دست یابند.

استفاده از این روش در مواردی بسیار عالی و کاربردی است. در این مقاله به معرفی ترفندها و ابزارهایی در PC و Mac برای این کار خواهیم پرداخت. برای دانستن و استفاده از این فناوری حتماً نیاز نیست که یک جاسوس دوره دیده بین‌المللی باشید! و یا اینکه با ابزار و تجهیزات خاصی کار کنید. بلکه تنها برای سرگرمی و شوخی می‌توانید از این موارد در گروه‌های دوستانه تان استفاده کنید. با این ابزار و روش‌ها می‌توانید داده‌های تان را در تصاویر، فایل‌های ورد، پی دی اف و یا اچ تی ام ال پنهان کنید.

برخلاف رمزگذاری که فایل حفاظت شده را کاملاً حساس جلوه می‌دهد و جلب توجه می کند، این روش از ناآگاهی افراد، برای جلوگیری از دستیابی آن‌ها به اطلاعات خاص بهره می برد. این کار شبیه پنهان کردن اشیای گرانبها در قوطی بیسکویت، داخل کابینت آشپزخانه است؛ جایی که معمولاً هیچ دزدی احتمالش را نمی‌دهد.

ابزارهای پنهان‌نگاری و بازیابی

Hide in Picture (Windows)
این نرم‌افزار رایگان به شما اجازه می‌دهد که فایل‌ها را درون تصاویر GIF و BMP پنهان کنید. همچنین با استفاده از آن می‌توانید فایل‌های پنهان شده توسط دوستان تان را بازیابی کنید. علاوه بر آن برای افزایش ضریب امنیتی، امکان انتخاب رمزعبور برای داده‌های پنهان شده را خواهید داشت. در شکل زیر نمایی از این نرم‌افزار را مشاهده می‌کنید.

برای دانلود آن می‌توانید به اینجا مراجعه کنید.

نرم‌افزارهای ویندوزی دیگری هم وجود دارند، که امکان استفاده از انواع مختلف فایل را برای پوشش ظاهری اطلاعات فراهم می آورند. برای مثال wbStego می‌تواند اطلاعات شما را در فایل‌های PDF ،HTML و همچنین Bitmap پنهان کند.

همچنین برای پنهان سازی متن در فایل‌های MP3 می‌توان نرم‌افزار mp3stego را به کار برد، که هم به صورت گرافیکی و هم در محیط داس قابل استفاده است.

در اینجا می‌توانید برنامه‌های بیشتری جهت انجام این کار پیدا کنید.

Pict Encrypt (Mac)
کاربران مک می‌توانند با استفاده از این نرم‌افزار رایگان، پیام‌ها و متون محرمانه را به فایل‌های تصویری با فرمت GIF ،JPEG ،TIFF و PNG اضافه کنند و با رمزعبور هم از آن‌ها محفاظت کنند. انجام این کار در یک ویزارد ساده و مرحله به مرحله انجام می‌شود. پس از پایان عملیات، متن مورد نظر در فایل مربوطه پنهان می‌گردد. برای بازیابی متون پنهان شده هم می‌توان از این نرم‌افزار استفاده کرد. Pict Encrypt از اینجا قابل دریافت است.