عملیات های دفاع مقدس
عمليات نصر(هويزه)
شهادت سيد حسين علم الهدي
عمليات نامنظم و در نوع خود گسترده نصر با هدف آزاد سازي جفير ، پادگان حميد و در نهايت خرمشهر و شرق بصره طرح ريزي شد . بنا بر اين بود تا با دستيابي به اهداف مورد نظر ، نيروهاي دشمن تا حومه شهره بصره تعقيب شوند. اين طرح فراگير و بزرگ در روز 15 دي ماه 59 ، با استعداد سه تيپ زرهي از لشگر 6 و لشگر 92 زرهي اهواز و و دوگردان پياده از نيروهاي سپاه پاسداران ، همچنين شماري از افرا ستاد جنگ هاي نا منظم به اجرا در آمد .
رزمندگان اسلام از دو محور جاده حميديه – سوسنگرد و هويزه وارد عمل شدند . در آغاز كار با موفقيت چشمگيري پيش رفت و شمار فراواني از افسران و سربازان عراقي به اسارت در امدند ، اما به دليل عدم برنامه ريزي براي حقظ و تثبيت دستاورد هاي عمليات و ضعف طراحي ، رزمندگان مجبور به عقب نشيني شدند . طي اين روند نزديك به يكصد و چهل تن از پاسداران و دانشجويان پيرو خط امام يه فرماندهي شهيد سيد حسن علم الهدي ( فرمانده سپاه هويزه ) در حلقه محاصره دشمن قرار گرفته و دليرانه به شهادت رسيدند . اين عمليات دومين تجربه نا موفق ارتش ج . ا در حملات گسترده بود كه به مدت 3 روز به طول انجاميد .
در اين حمله عليرغم شكست حلقه محاصره شهر سوسنگرد ، هويزه در 27 در ماه 59 به اشغال نيروهاي دشمن در آمد و با خاك يكسان شد . پس از پايان عمليات نصر ، معروف به نبرد هويزه ، تعداد 1800 تن از نيروهاي دشمن كشته ، اسير و زخمي شدند . همچنين 55 دستگاه تانك ، 3 فروند هليكوپتر و 50 دستگاه خودروي دشمن منهدم شد .
خلاصه گزارش عملیات :
نام عمليات : نصر ( هويزه )
زمان اجرا : 15/10/1359
مدت اجرا : 3 روز
مكان اجرا : جاده حميديه - سوسنگرد و هويزه
تلفات دشمن ( كشته ، اسير ، زخمي ) : 1800 نفر
ارگان هاي عمل كننده : زرهي ارتش ج . ا ، نيروي زميني سپاه ، ستاد جنگ هاي نا منظم به فرماندهي شهيد دكتر مصطفي چمران
اهداف عمليات : آزاد سازي جفير ، پائگان حميد و در نهايت خرمشهر
عمليات توكل
پايان عمليات گسترده تا زمان عزل بني صدر
دو ماه پيش از عمليات توكل در منطقه عمومي آبادان ، عمليات ديگري در همين منطقه به شكست انجاميده بود . فرماندهان ستاد اروند بر آن شدند تا براي شكست محاصره چهار ماهه آبادان و باز پس گيري منطقه شرق رود كارون و پس راندن دشمن تا مرز بين المللي شلمچه و رود خين عمليات توكل را طرح ريزي كنند و با بهره گبري از يگانهاي پياده و زرهي ارتش از سه محور جاده ماهشهر- آبادان ، آبادان – خرمشهر و غرب كارون ، آن را به اجرا درآورند .
سرانجام در 20 دي ماه 1359 عمليات توكل توسط يگان هايي از ارتش ، شماري از نيروهاي سپاه و ستاد جنگ هاي نا منظم آغاز شد . قواي زرهي از ذو محور و نيروهاي پياده از محور سوم وارد عمل شدند . در سه راهي آبادان و كوي ذوالفقاريه كه نيروهاي پياده تك كرده بودند ، خط نيروهاي عراقي در هم شكست و شماري از آن ها اسير شدند . اما به سبب عدم پيشروي در دو محور ديگر ، اين نيروها نتوانستند موقعيت خود را تثبيت كنند و به ناچار دست به عقب نشيني زدند . به اين ترتيب عمليات توكل ، كه در مرحله نخست موفقيت چنداني در پي نداشت ، در مراحل بعدي نيز با توقف حمله رو به رو گرديد و ناكامي مرحله نخست سبب شد تا انجام اين گونه عمليات هاي گسترده تا زمان عزل بني صدر از مقام فرماندهي كل قواي مسلح منتفي شود .
خلاصه گزارش عملیات :
نام عمليات : توكل
زمان اجرا : 20 / 10 / 1359
مكان اجرا : جاده ماهشهر – آبادان و غرب رود كارون
ارگان هاي عمل كننده : نيروي زميني ارتش ، سپاه پاسداران ، ستاد جنگ هاي نا منظم
اهداف عمليات : شكست محاصره چهار ماهه شهر آبادان و باز پس گيري ساحل شرقي رود كارون
عمليات در محور كرخه - دزفول
دومين عمليات غير كلاسيك محدود
در اين عمليات كه در محور كرخه – دزفول و با حضور نيروهاي سپاه و كمك ارتش صورت گرفت ، در دو محور تپه چشمه ، سه كيلومتر پيشروي گرديد ، اما در محور پل نادري مواضع تصرف شده نيروهاي خودي ، با پاتك دشمن ذوباره اشغال شد . اين عمليات غيركلاسيك و محدود در نيمه فروردين ماه 60 اجرا شد و طي آن رزمندگان خودي با اهداي 20 شهيد ، 15 دستگاه تانك و نفربر دشمن را منهدم و 161 تن از نيروهاي عراقي كشته ، زخمي و اسير شدند .
خلاصه گزارش عملیات :
نام عمليات : عمليات در محور كرخه – دزفول
زمان اجرا : 15/1/1360
مكان اجرا : غرب دزفول – محور جنوبي جنگ
تلفات دشمن : 161 كشته ، زخمي و اسير
ارگان هاي عمل كننده : سپاه پاسداران و نيروي زميني ارتش
اهداف عمليات : پيشروي در مناطق تحت اشغال دشمن
عملیات نصر 9
عملیات نصر 9 در اول آذر ماه سال 66 با رمز مبارک یا مولای متقیان در منطقه عملیاتی حاج عمران توسط رزمندگان نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران با هدف آزادسازی دامنه جنوبی ارتفاعات معروف به تپه شهدا به اجرا درآمد.
در این عملیات ارتفاعات دوهزاروهشتاد ، دوهزار وشصت، هزار و نهصد وهشتاد وپنج و هزار ونهصد و هشتاد درمنطقه عمومی حاج عمران آزاد شد. همچنین انهدام دهها دستگاه انواع خودرو نظامی وچندین انبار مهمات و کشته و زخمی شدن بیش از چهارهزارعراقی از دیگر خساراتی بود که به نیروهای عراقی وارد شد.
در این عملیات دشمن به دلیل کوهستانی بودن منطقه نتوانست از امکانات زرهی خود استفاده کند و ناچار شد با به جای گذاشتن بیش از چهار هزار کشته و زخمی و یکصد اسیر، عقب نشینی کند. پس از این عملیات، موقعیت رزمندگان با دفع پاتکهای دشمن تثبیت شد و با حضور بر ارتفاعات منطقه، بر قسمت وسیعی از خاک عراق مسلط شد. در ادامه این عملیات، با سرکوب تحرکات بعدی دشمن و تحمیل ضربات مجدد به آنها، تعداد دیگری از نیروهای دشمن به اسارت درآمدند و قدرت پاتک از دشمن سلب شد. بدین ترتیب، تپه شهدا نیز از وجود دشمن بعث پاکسازی شد.
خلاصه گزارش عملیات :
نام عمليات : نصر 9 - تهاجمی
زمان اجرا : 1/9/1366
رمز عملیات : يا مولای متقیان (ع)
مكان اجرا : منطقه عمومی حاج عمران – پیرانشهر در محور شمالی جنگ
تلفات دشمن (کشته ، اسیر و زخمی) : 4600
ارگان هاي عمل كننده : نیروهای ارتش جمهوری اسلامی
اهداف عمليات : آزادسازی دامنه جنوبی گرده کوه و انهدام توان رزمی دشمن
عملیات بیت المقدس 4
تصرف بلنديهاي شاخ شميران و شاخ سومر
عمليات «والفجر10» علاوه بر آزادسازي «حلبچه» و تصرف چند ارتفاع مهم در منطقه، سبب نزديكي رزمندگان ايراني به تأسيسات سد «دربنديخان» گرديد.
همين امر باعث شد كه طراحان جنگ به عملياتي ديگر در اين منطقه و همچنين تصرف ارتفاعات مشرف به سد بينديشند.
به همين منظور عمليات «بيتالمقدس4» در 6 فروردين ماه1367 با رمز «يا اباعبدالله(ع)» در منطقه عمومي دربنديخان آغاز شد.
موقعيت منطقه
منطقه مورد نظر براي عمليات، منطقهاي كوهستاني است كه از شمال به درياچه دربنديخان و شاخ تمورژيان، از جنوب به دشت مرتكه و ارتفاعات شاخ خشيك و بمو، از شرق به رودخانه زيمكان و كوه بيزل، از غرب به سد دربنديخان و ارتفاعات قاشتي منتهي ميگردد. مهمترين ارتفاعات و عوارض اين منطقه عبارتند از: شاخ سورمر، شاخ شميران، برددكان، درياچه دربنديخان و دشت تولبي. ارتفاعات مذكور بر اكثر جادههاي ارتباطي و عقبه خودي و دشمن در منطقه تسلط دارند.
استعداد دشمن
منطقه عملياتي كه در حوزه استحفاظي سپاه يكم قرار داشت، توسط لشكر 36 پياده، كه تيپهاي 602، 238، 106 و يك گردان تانك و يك گردان كماندويي را تحت امر خود داشت، پدافند ميشد. يگانهاي تقويت اين لشكر نيز به هنگام عمليات بيت المقدس - 4 عبارت بودند از: تيپهاي 38 و 506 پياده، 50 زرهي، 68 نيروي مخصوص و گردان مستقل 7 حراست مرزي.
اين عمليات با طراحي سپاه و هدايت قرارگاه «كربلا» كه فرماندهي پدافند منطقه فاو را نيز برعهده داشت، در تكميل عمليات حلبچه اجرا شد.
نيروهاي عمل كننده در همان ساعات نخستين حمله موفق به فتح ارتفاعات مهم منطقه، همچون «شاخ شميران» و «شاخ سومر» كه مشرف بر سد دربنديخان است، شدند.
دشمن ضمن اجراي آتش شديد توپخانه، به بمباران شيميايي منطقه پرداخت و پس از كاستن از توان يگانهاي ايراني، پاتك سنگين خود را آغاز كرد.
به اين ترتيب ادامه عمليات ميسر نشد و تنها ارتفاعات آزاد شده حفظ و تثبيت شدند.
در اين عمليات بجز آنچه يادشد ارتفاعات «پشت قلعه» و «كبيره» به همراه9 قله ديگر و روستاهاي تولي، شميران، كاني كوه، سرشات سرو، سرشات خوار و چند دهكده ديگر آزاد شد.
تجهيزات منهدم شده دشمن در اين عمليات به بيش از20 دستگاه تانك و نفربر،50 دستگاه خودروي سبك و سنگين و تعدادي تجهيزات جنگي رسيد و2 تيپ،2 گردان تانك و يك گردان توپخانه دشمن از ميان برداشته شد.
تعداد كشته و زخميهاي دشمن از مرز1500 نفر گذشت و تعداد اسرا به400 نفر رسيد.
غنايم به دست آمده در عمليات بيتالمقدس4 شامل15 دستگاه تانك و نفربر و تعداد زيادي تجهيزات سبك و نيمه سنگين ميشد.
خلاصه گزارش عملیات :
نام عمليات: بيت المقدس4
زمان اجرا: 6/1/1366
تلفات دشمن: 1900 (كشته، زخمي و اسير)
رمز عمليات: يا ابا عبدالله (ع)
مكان اجرا: منطقه عمومي در بنديخان عراق - محور شمالي جنگ
ارگانهاي عملكننده: نيروي زميني سپاه پاسداران انقلاب اسلامي
اهداف عمليات: فتح ارتفاعات مشرف بر سد در بنديخان عراق و تكميل عمليات والفجر
عملیات بیت المقدس3
آزادسازي چند ارتفاع بلند در عمق جبهه دشمن
عمليات «بيتالمقدس3» بر پايه تجزيه و تحليل فرماندهان نيروي زميني سپاه پاسداران انقلاب اسلامي در جريان عمليات بيتالمقدس- 2 كه دو ماه پيش به انجام رسيده بود- طرح ريزي شد.
اوضاع جوي منطقه كردستان عراق و بلنديهاي صعبالعبور محور شمالي جنگ، همچنان نامناسب و سرد و يخبندان بود، ولي اهداف برجستهاي كه در انجام اين طرح پيگيري ميشد، فرماندهان را برآن داشت تا پيش از فصل گرما و حضور دو چندان نيروهاي دشمن در منطقه، تكليف دو ارتفاع مهم و بلند را به منظور گسترش وضعيت جبهه خودي در شمال شرقي «سليمانيه» روشن سازند.
اين دو ارتفاع «الاغلو» و «گوجار» نام داشت، كه دسترسي به هر يك، مستلزم دسترسي و تصرف ديگري بود.
ضرورت اصل آفند و ايجاد زمينههاي مناسب براي آزادسازي شهر و دشت «حلبچه» عراق، با اجراي عمليات «والفجر10 » سبب شد تا اين عمليات در سه محور، در تاريخ24 اسفند ماه1366 با رمز «يا موسي بن جعفر(ع)» آغاز شود.
ساعت1 بامداد نيروها عليرغم همه مشكلات و دشواريهاي نبرد زمستاني، توانستند با هدايت قرارگاه «نجف» و همزمان با اجراي عمليات «والفجر10» در حلبچه، اهداف مورد نظر را تصرف و تأمين كنند. با وجود آنكه رزمندگان از غروب روز پيش، بتدريج از مقر خود در دشت «هرمدان» به سوي نقاط رهايي حركت كرده و دچار خستگي راه شده بودند؛ همچنين با توجه به بارش برف و حادث شدن يك مه غليظ بر منطقه و دامنهها، توانستند قله گوجار را آزاد كنند.
نيروهاي عراقي مستقر بر روي اين قله همگي در سنگرهايشان يخ زده بودند و بنابراين پاكسازي مواضع آسان صورت گرفت.
در روز دوم عمليات اطلاع حاصل شد كه نيروهاي تازه وارد كماندويي سپاه پنجم ارتش عراق، قصد دارند به منطقه آزاد شده پاتك كنند، اما عليرغم پاتكهاي پياپي و سنگين آنها و نيز مشكلات در ارسال كمك و مهمات و تخليه مجروحين و شهدا در مواضع خودي، تلاشهاي دشمن و بمبارانهاي شيميايي هواپيماهاي عراقي بينتيجه ماند. و در مجموع، با سه شبانه روز درگيري و نبرد سخت با طبيعت خشن و مشكلاتي ناشي از پشتيباني هوانيروز و نيروهاي دشمن، اهداف مورد نظر محفوظ ماند. در عمليات بيتالمقدس3 ، منطقهاي به وسعت40 كيلومتر مربع از خاك عراق آزاد و يك فروند هواپيما، تيپ604 پياده از سپاه يكم دشمن و شماري سلاح سنگين و نيمه سنگين منهدم و بيش از1180 نفر از نيروهاي دشمن كشته و زخمي و اسير شدند
خلاصه گزارش عملیات :
نام عمليات: بيت المقدس3
زمان اجرا: 24/12/1366
مدت اجرا3 :روز تلفات دشمن (كشته، زخمي و اسير):1180
رمز عمليات: يا موسي بن جعفر (ع)
مكان اجرا: شمال استان سليمانيه كردستان عراق - عمق خط شمالي جبهه دشمن
ارگانهاي عملكننده: نيروي زميني سپاه پاسداران انقلاب اسلامي
اهداف عمليات: گسترش وضعيت خطوط خودي در شمال شرقي سليمانيه عراق و تصرف دو ارتفاع الاغلو و گوجار
عملیات بیت المقدس2
عمليات در اوج سرماي زمستان كردستان
دسترسي به ارتفاع «گردهرش» با عمليات نصر8 ميسر شد و امكان عبور از رودخانه «قلعهچولان» و ورود به غرب، پيشروي به سمت شمال و جنوب منطقه را فراهم آورده بود، ضمن آنكه با عمليات نصر4 و تصرف شهر «ماووت» نيز امكان اجراي عمليات در جناح چپ منطقه، شامل شرق رودخانه قلعه چولان پديد آمده بود.
اين نتايج سبب گرديد تا شرايط لازم براي اجراي عمليات بيت المقدس2 در شمال سليمانيه فراهم شود.
عمليات بيت المقدس2 با رمز «يا زهرا(سلام الله عليها)» در ساعت1 و15 دقيقه 25 دي ماه1366 براي آزادسازي ارتفاعات غرب شهر ماووت عراق درمنطقهاي به وسعت130 كيلومترمربع آغاز شد و در سختترين وضعيت جوي در ميان برف و سرما توسط يگانهاي سپاه ادامه پيدا كرد. يگانهاي خودي علاوه بر مشكلاتي كه براي استقرار داشتند، هنگام پيشروي و رسيدن به مواضع دشمن نيز با دشواريهاي بسياري مواجه بودند، چنان كه رزمندگان مسيرهاي طولاني را به مدت6 تا8 ساعت در ميان برف و كوهستان طي ميكردند و تراكم برف در برخي محورها سبب گرديده بود تا نيروها علاوه بر دشمن، به نوعي با طبيعت و سرماي كشنده منطقه نيز مبارزه كنند. عمليات بيت المقدس2 در دو مرحله طرحريزي شده بود. در مرحله اول قرار بود ارتفاعات «يولان»، «دستهرمدان»، يالهاي «كوجارو» و «الاغلو» تصرف شده و سپس در مرحله دوم پيشروي به سوي كوههاي «مركبه» و «قيوان» ادامه پيدا كند.
اين عمليات گر چه در مرحله دوم متوقف گرديد، اما نتايج خوبي را براي رزمندگان اسلام به همراه داشت. در بيت المقدس2 بيش از40 ارتفاع از جمله «اورال»، «كلاله»، «هرمدان»، «بين دورا»، «شيخ محمد» و يولان و چند روستاي منطقه آزاد شد و دهها دستگاه تانك و نفربر، دهها قبضه خمپارهانداز و ضدهوايي، دهها دستگاه خودروي نظامي و مهندسي و2 رادار رازيت منهدم شد. عراق در اين عمليات5 تيپ و گردان خود را از دست داد و تعداد كشته و زخميها و اسراي دشمن بالغ بر5400 نفر بود.
غنايم اين عمليات عبارت بود از 15 دستگاه تانك و نفربر زرهي،76 قبضه خمپارهانداز و17 قبضه توپ ضدهوايي،75 دستگاه خودرو، تعداد زيادي انواع دستگاههاي مخابراتي، مقدار زيادي انواع سلاح سبك و مهمات.
خلاصه گزارش عملیات :
نام عمليات: بيت المقدس2
زمان اجرا: 25/10/1366
تلفات دشمن : 5400(كشته، زخمي و اسير)
رمز عمليات: يا زهرا(سلام الله عليها)
مكان اجرا: غرب ارتفاعات منطقه عمومي ماووت عراق - محور شمالي جنگ
ارگانهاي عملكننده: نيروهاي سپاه پاسداران انقلاب اسلامي
اهداف عمليات: آزادسازي مناطق در دست دشمن و تسلط بر بلنديهاي منطقه با فتح ارتفاعات يولان، دست هرمدان و روستاهاي منطقه
عملیات قدس 1
نزدیکی به اهداف عملیات بدر
ساعت21 و25 دقیقه شامگاه 24 خرداد ماه1364 نیروهای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، عملیات «قدس1» را با رمز «یا محمد رسول الله(ص)» در منطقه عملیاتی «هورالهویزه» در شرق رودخانه «دجله» عراق، برای انهدام نیروها و بر هم زدن انسجام ماشین جنگی ارتش عراق، در منطقهای به وسعت180 کیلومتر مربع آغاز کردند.
در این عملیات4 روزه، نیروهای عمل کننده ایران در ظرف مدت کوتاهی به دو پاسگاه مورد نظر یعنی «ابوذکر» و «ابولیله» دشمن دست یافته و مقاومت آنها را درهم کوبیدند.
دشمن در صبح روز نخست با هواپیماهای پیسی7 و چرخبال اقدام به بمباران شیمیایی و انفجاری نمود، اما با استقرار سریع توپهای ضد هوایی، یک فروند از این نوع هواپیما با موشک «سام7» ساقط شده و پاتک هوایی دشمن عملاً ناکام ماند.
این پاتکها در روزها و ساعات بعدی نیز از سوی دشمن تداوم یافت که برای نیروهای عراقی سودی در بر نداشت. هدف نهایی در عملیات قدس1 که در آغاز سلسله عملیاتهای قدس پیشبینی شده بود، رسیدن به اهداف و نقاط تأمین نشده عملیات بدر، از جمله نزدیک شدن به جاده مهم العماره- بصره بود. پاسگاههای مختار، ابوذکر، ابولیله و المیدان عراق آزاد و منطقه «الحسان» و «الزجیه» واقع در نزدیکی جاده مذکور به تصرف نیروهای خودی در آمد.
طی این عملیات تیپ2 از لشکر25 پیاده به طور100 درصد متلاشی شد و یک فروند هواپیما، یک فروند چرخبال،15 قایق و12 پاسگاه سیار منهدم و تعداد890 تن از نیروهای عراقی کشته و زخمی شده یا به اسات نیروهای خودی در آمدند.
غنایم به دست آمده نیز شامل4 قبضه توپ ضد هوایی،9 قبضه خمپارهانداز،29 فروند قایق جنگی و بلم،10 دستگاه بیسیم،10 قطعه پل،25 قبضه سلاح سبک و مقدار فراوانی مهمات و فشنگ بود.
خلاصه گزارش عملیات :
نام عملیات: قدس1
زمان اجرا : 24/3/1364
مدت اجرا : 4 روز
تلفات دشمن (کشته، زخمی و اسیر ) : 890
رمز عملیات: یا محمد رسول الله (ص)
مکان اجرا: منطقه عمومی هورالهویزه در شرق رودخانه دجله
ارگانهای عمل کننده: نیروی زمینی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
اهداف عملیات: انهدام نیروهای دشمن و بر هم زدن انسجام سازمان رزمی ارتش عراق و رسیدن به اهداف تأمین نشده در عملیات بدر
عملیات قدس 4
آزادی دریاچه «ام النعاج»
طوفان شدید دریاچه کم عمق «ام النعاج» عراق در شمال شرقیشهر «بصره» همچنین اسارت نیروهای اطلاعاتی دشمن به دست رزمندگان مجاهدین عراقی از تیپ 9 بدر در این منطقه، انگیزههای طرح و اجرای عملیات «قدس 4» شد.طوفان، عوارض خشک و کوچک بر سطح دریاچه را کنار زد و دریاچه به «اروند رود» متصل شد. این دریاچه از چند طرف به چندین آبراه و روستا ختم می شود و مساحتی در حدود یکصد کیلومتر مربع را داراست و آب آن از رودخانههای واقع در خاک ایران تامین میشود.
عملیات قدس 4 با چهار هدف انهدام نیروی پدافندی دشمن، آزادسازی 150 کیلومتر مربع از دریاچه و تسلط بر بخشی دیگر از هور الهویزه، گرفتن جای پا برای گسترش عملیات و در اختیار گرفتن جناح از دشمن و نزدیکی به بخشی از خشکیهای شرق دجله در منطقهای به گستردگی 160 کیلومتر مربع به اجرا گذاشته شد.
این عملیات را نیروی زمینی سپاه پاسداران و مجاهدان و پناهندگان عراقی که در قالب تیپ 9 بدر گرد هم آمده بودند، صورت دادند. حمله ساعت 24 روز 1 مرداد ماه 1364 با رمز «یا محمد رسولالله (ص) ـ اللهاکبر» در حالی آغاز شد که هواپیماهای «پی.سی.7» عراق روزی یکی ـ دو بار سطح منطقه و دریاچه امالنعاج را بمباران ایذایی میکردند، ولی دشمن در زمان عملیات کاملا غافلگیر گردید، به گونهای که بیسیمچی فرمانده عراق تسلیم نیروهای ایران شد.
دشمن نیز پس از سقوط بخشی از مواضع خود، اقدام به اجرای آتش توپخانه نمود و تردد نیروهای ایرانی را در منطقه با مشکل روبهرو ساخت، اما یک عامل ویژه سبب قطع این گلوله باران شد؛ به این صورت که شماری از اسرای دشمن به تقاضای همکاری پاسخ مثبت داده و به پای بیسیم آمدند و از ُپست شنود با فرماندهی دشمن در عقبه تماس گرفتند و تقاضای نیرو کردند، اما با تقاضای آنان به علت عدم تسلط عراق بر منطقه عملیات مخالفت شد، ولی در برابر تقاضای قطع آتش به این بهانه که بر سر نیروهای دشمن ریخته میشود، موافقت شده و لحظاتی بعد آتش دشمن قطع گردید و به دنبال آن تردد نیروهای خودی از سر گرفته شد. این عامل در موفقیت عملیات ایران کمک شایانی را در پی داشت.طی چهار روز عملیات، 1 فروند بالگرد،10 فروند قایق، چندین قبضه خمپارهانداز و چندین پایگاه شناور منهدم و گردان 2 از تیپ 117 دشمن متلاشی گردید. شمار تلفات دشمن در این عملیات 336 تن کشته و زخمی و اسیر گزارش شده است.
علاوه بر آن 5 فروند قایق، شماری دستگاههای مخابراتی و تعدادی سلاح سبک و مقداری مهمات به غنیمت رزمندگان اسلام در آمد. بزرگترین دستاورد عملیات قدس 4، آزادسازی 160 کیلومتر مربع از منطقه هورالهویزه عراق، دریاچه امالنعاج (بزرگترین دریاچه منطقه هور) و 20 پاسگاه آبی دشمن بود.
خلاصه گزارش عملیات :
نام عملیات: قدس 4
زمان اجرا:1/5/1364
مدت اجرا: 4 روز
تلفات دشمن (کشته، زخمی و اسیر: 336
رمز عملیات: یا محمد رسولالله (ص)
مکان اجرا: دریاچه امالنعاج در منطقه عملیاتی هورالهویزه ـ محور جنوبی جنگ
ارگانهای عمل کننده: نیروی زمینی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و نیروهای مجاهد عراق
اهداف عملیات: انهدام نیروهای دشمن، آزادسازی 150 کیلومتر مربع از منطقه هور، گرفتن جای پا برای گسترش عملیات و نزدیکی به بخشی از خشکیهای شرق دجله
عملیات قدس 3
نفوذ و ضربه به خط دشمن
موقعیت منطقه عملیاتی «قدس 3» از سوی دشمن بخ بلندیهای «مین منصور» و در میان افراد محلی به «فره سیاه» مشهور است.این منطقه در محور عمومی دهلران طیب در غرب رودخانه «میمه» قرار دارد و دارای تعدادی تپه و بلندی است.بلندی 208 به سبب اشراف آن بر غرب رودخانه میمه شهرت و اهمیت ویژه ای در هر دو سوی نبرد داشت.دشمن پس از شکست در عملیهت بیت المقدس و عقب نشینی سراسری خود که به آزادی خرمشهر انجامید، بخشی از بلندیهای مرزی جبهه میانی را در اشغال خود نگه داشت تا دید و اشراف کافی بر منطقه عمومی دهلران داشته باشد.طراحی عملیات قدس3 بر همین اساس و به تناسب راهکارهای موجود در منطقه از دومحور صورت گرفت.
رزمندگان در ساعت 2و45 دقیقه بامداد روز 20 تیر 1364 با رمز «یا امام جعفر صادق (ع)» به طور همزمان حمله خود را آغاز کردند.سرعت عمل نیروهای خودی چنان بود که در همان لحظات نخست، نزدیک به 70 تن از نیروهای عراقی به اسارت در آمدند.نیروها با رعایت اصل غافلگیری واسننار شب، به قرارگاه دشمن در عقبه خط آنان حمله برده و کابلهای برق و مخابرات خط اول آنان را قطع کردند.بدین صورت ارتباط نیروهای دشمن با عقبه خود بمنظور خبردهی و پشتیبانی مختل شد.از آنجا که هدف این عملیات صرفا نفوذ و ضربه زدن به یگانهای دشمن بود، لذا نیروها حتی الامکان از غنیمت گرفتن و انتقال اقلام دست و پا گیر، خودداری کردند و تلاش نمودند تا اساسا امکانات دشمن را منهدم سازند.پس از اجرای موفق عملبات و سرزدن سپیده صبح، دستور عقب نشینی و بازگرد نیروها ی خط شکن به خطوط پیشین صادر شد.دشمن نیز که با توجه به قطع کابلهای ارتباطی و مخابراتی خود از اهداف این عملیات غافل بود، به طور همه حانبه اقدام به پاتک بر روی بلندیهایی که از نیروهای ایرانی خالی شده بود کرد و طبیعتا از این ضد حمله سودی نجست.
همزمان با عملیات قدس 3، عملیات دیگری توسط نیروی زمینی ارتش در منطقه عملیاتی «شهرانی»، به منظور بازپسگیری مناطقی که به تازگی در اشغال دشمن در آمده بود، صورت گرفت.این یورش سبب شد که توجه فرماندهان عراقی به آن محمور معطوف شود، بنابراین میتوان گفت که عملبات نیروهای ارتش به نوعی پشتیبانی عملیات قدس 3 بود.در این حمله 15 دستگاه خودروی ایفا (کامیون)، 4 دستگاه تانک، 15 دستاه خمپاره انداز، 10 زاغه مهمات، مقر گردان 1و 2 از تیپ 805 و پمپ بنزین قرارگاه دشمن در منطقه منهدم شد. ضمن آنکه 1470 تن از نیروهای دشمن کشته و زخمی شده یا به اسارت نیروهای عمل کننده خودی در آمدند. علاوه بر این، چندین دستگاه بی سیم و سیستمهای مخابراتی و شماری سلاح سبک و نیمه سنگیناز دشمن به غنیمت گرفته شد.
خلاصه گزارش عملیات :
نام عملیات : قدس 3 (انهدامی)
زمان اجرا : 20/4/1364
مدت اجرا : یک روز
تلفات دشمن (کشته،زخمی و اسیر) : 1470
رمز عملیات : یا امام جعفر صادق (ع)
مکان اجرا : منطقه عمومی دهلران – طیب، در جبهه میانی جنگ
ارگانهای عمل کننده : رزمندگان سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی
اهداف عملیات :نفوذ و ضربه زدن به یگانهای دشمن
عمليات قدس2
تحكيم موقعيت نيروها در منطقه جنوبي جنگ
عمليات «قدس2 » ده روز پس از انجام عمليات قدس1 در همان منطقه عملياتي «هورالهويزه» به اجرا گذاشته شد.
اين عمليات نيز با رمز «يا محمد رسول الله(ص)» و در ساعت2 بامداد4 تير ماه1364 با هدف خنثي كردن پاتك دشمن در اطراف منطقه «البيضه» انجام گرفت. نيروهاي خودي در مناطق نيزار و آب گرفته شرق رودخانه «دجله» توانستند طي يك روز، از حمله احتمالي عراقيها جلوگيري كرده و به مرتفع نمودن نقاط ضعف خطوط خودي بپردازند.
آنان علاوه بر بدست گرفتن ابتكار عمل، بخشي از توان رزمي دشمن را از بين برده و به انهدام نيروهاي تيپ68 كماندويي نايل شوند.
همچنين موفق شدند با پاكسازي و الحاق، موقعيت خود را در منطقه تصرف شده تثبيت كنند. طي چند روز درگيري،15 كيلومتر مربع از منطقه شمالي هورالهويزه آزاد و30 فروند قايق و بلم و15 پاسگاه آبي منهدم و312 تن كشته و زخمي شده يا به اسارت نيروهاي عمل كننده سپاه پاسداران درآمدند.
اين عمليات، غنيمت گرفتن چند فروند قايق و دهها قبضه سلاح سبك و نيمهسنگين دشمن را در پيداشت.
خلاصه گزارش عملیات :
نام عمليات: قدس 2 (آبي - خاكي)
زمان اجرا: 4/4/1364
مدت اجرا: يك روز
تلفات دشمن (كشته، زخمي و اسير): 312
رمز عمليات: يا محمد رسول الله (ص)
مكان اجرا: منطقه عملياتي هورالهويزه - محور جنوبي جنگ
ارگانهاي عملكننده: نيروهاي سپاه پاسداران انقلاب اسلامي
اهداف عمليات: خنثي كردن پاتك دشمن در اطراف منطقه البيضه عراق
عمليات ظفر 4 (نامنظم)
قرارگاه عملياتي و برون مرزي «رمضان» نيروي زميني سپاه پاسداران انقلاب اسلامي با همكاري معارضان كرد عراقي، در روز 28 آبان ماه 1366 عمليات نامنظم «ظفر4» را در استان «دهوك» كردستان عراق ترتيب داد.
در اين عمليات كه در شمار سلسله عملياتهاي نامنظم ظفر و در عمق منتهي اليه جبهه شمالي دشمن و با هدف انهدام تأسيسات نظامي- اقتصادي عراق صورت گرفت، نيروهاي خودي با رمز «يا رسول الله(ص)» به مقر لشكر119 پياده ارتش عراق مستقر در شهر دهوك حمله برده و ضمن انهدام آن، به تخريب تأسيسات انتقال برق سد اين شهر به ميزان60 درصد و مركز پست و تلگراف، پمپ بنزين، مقر پليس و مخابرات به ميزان40 درصد پرداختند.
همچنين نيروهاي عمل كننده توانستند بامسدود كردن موقت راه ترانزيتي عراق- تركيه،10 پايگاه حفاظتي اين مسير را منهدم ساخته و400 كشته و زخمي از دشمن بر جاي گذارند.
خلاصه گزارش عملیات :
نام عمليات: ظفر 4 (نامنظم)
زمان اجرا: 28/8/1366
تلفات دشمن (كشته و زخمي):400
رمز عمليات: يا رسول الله (ص)
مكان اجرا: استان دهوك عراق، 250 كيلومتري محور شمالي جبهه دشمن
ارگانهاي عملكننده: رزمندگان سپاه پاسداران انقلاب اسلامي در قرارگاه برون مرزي رمضان و معارضان كرد عراق
اهداف عمليات: انهدام تأسيسات نظامي - اقتصادي و تأسيسات سد شهر كركوك
عمليات ظفر 3 (نامنظم)
همكاري بزرگ با معارضان كرد عراقي
قرارگاه «رمضان» نيروي زميني سپاه پاسداران انقلاب اسلامي در تاريخ25 آبان ماه سال66 عمليات نامنظم ظفر3 را به منظور انهدام مراكز نظامي و تأسيسات اقتصادي دشمن در عمق جبهه شمالي دشمن طرحريزي و اجرا كرد. اين عمليات در منطقه عملياتي «دربنديخان» واقع در جنوب استان «سليمانيه» و بخش «سنگاو» از استان كركوك و با رمز «يا رسول الله» آغاز شد.
طي اين عمليات، شماري از پايگاهها و تأسيسات و سلاحهاو ادوات دشمن به اين شرح در منطقه منهدم گرديد:
- مركز پشتيباني و مقر فرماندهي لشكر36 پياده.
- تأسيسات نيروگاه سد دربنديخان.
- پايگاه حفاظتي دشمن در اطراف دربنديخان.
- كنترل موقت جاده سليمانيه
- بغداد در منطقه «باني خلال».
- 105 دستگاه انواع خودرو نظامي
- يك فروند چرخبال.
- چندين دستگاه تانك و نفربر.
همچنين تعداد750 تن از نيروهاي دشمن كشته، زخمي و اسير شدند.
در عمليات ظفر3 كه با همكاري معارضان كرد عراقي به انجام رسيد، مقدار فراواني سلاح و مهمات به غنيمت نيروهاي خودي درآمد.
خلاصه گزارش عملیات :
نام عمليات: ظفر 3 (نامنظم)
زمان اجرا: 25/8/1366
تلفات دشمن (كشته، زخمي و اسير):750
رمز عمليات: (يا رسول الله)
مكان اجرا: منطقه عملياتي دربنديخان در جنوب استان سليمانيه عراق
ارگانهاي عملكننده: رزمندگان قرارگاه برون مرزي رمضان و معارضان كرد عراق
اهداف عمليات: حمله به مراكز نظامي و تأسيسات اقتصادي دشمن
عمليات فتح5
بهرهگيري از توان جنگندگي معارضان عراقي
با قرار گرفتن سلسله عمليات محدود و گسترده برون مرزي در دستور كار فرماندهان جبهه شمالي جنگ و همچنين همكاري و بهرهگيري از توان جنگندگي معارضان كرد عراقي - به دليل اهداف مشترك- عمليات نامنظم و گسترده «فتح5» در منطقه عملياتي «چوارتا» و «ماووت» در شمال استان «سليمانيه» عراق و همزمان با عمليات «كربلاي10» در غرب ماووت به اجرا گذاشته شد.
ساعت1 و47 دقيقه بامداد روز25 فروردين ماه1366 و هنگامي كه هنوز سپيدي برف و سوز و سرماي زمستان سال پيش بر هواي آن منطقه كوهستاني مستولي بود، نيروهاي تحت امر قرارگاه «رمضان» و گروه انبوهي از معارضان كرد عراقي با رمز «يا صاحب الزمان(عج) ادركني« حمله را آغاز كردند.
در همان لحظات نخست سرعت عمل و گستردگي تهاجم نيروهاي ايراني سبب غافلگيري و انهدام توان رزمي دشمن شد، به گونهاي كه پس از گذشت چند ساعت از آغاز عمليات و با طلوع سپيده صبحگاهي، تمام نقاط مورد نظر به تصرف نيروهاي خودي درآمدند، اما بدليل ناتواني نيروهاي نامنظم براي دفع پاتكهاي سنگين عراق و عدم اتصال نقاط آزاد شده به خطوط نيروهاي پدافندي خودي، بتدريج دشمن همه مواضع از دست داده خود را باز پسگيري كرد.
در عين حال طي اين عمليات، علاوه برانهدام مراكز نظامي عراق، دكل تلويزيون سليمانيه و پايگاههاي عراقي مستقر در اطراف «سورقلات» نابود شد و مقر لشكر27 از سپاه يكم عراق مورد حمله قرار گرفت.
تعداد1500 نفر از قواي دشمن كشته و زخمي شده يا به اسارت نيروهاي خودي درآمدند و مقدار قابل توجهي سلاح و مهمات دشمن به غنيمت گرفته شد.
عدم موفقيت كامل نيروهاي خودي در اين عمليات، از ناهماهنگي نيروهاي عمل كننده منظم و نامنظم- كه از دو جهت متقابل به مواضع دشمن در ارتفاعات حمله برده بودند- ناشي شد.
خلاصه گزارش عملیات :
نام عمليات: فتح 5 (برون مرزي)
زمان اجرا: 25/1/1366
تلفات دشمن (كشته، زخمي و اسير) : 1500
رمز عمليات: يا صاحب الزمان(عج) ادركني
مكان اجرا: منطقه عمومي چوارتا - ماووت در شمال استان سليمانيه عراق
ارگانهاي عملكننده: نيروي قرارگاه برون مرزي رمضان سپاه پاسداران انقلاب اسلامي و معارضان كرد عراق
اهداف عمليات: نفوذ و ضربه زدن به توان رزمي دشمن با بهرهگيري از قواي جنگندگي معارضان كرد عراق
عمليات نصر1
آزادسازي يكصد كيلومتر مربع از خاك عراق
نيروي زميني سپاه پاسداران انقلاب اسلامي به منظور كنترل راه ارتباطي «چوارتا- بسن» عراق در جبهه شمالي و غرب شهر «بانه» كردستان ايران، در 25 فروردين ماه 1366 و هنگامي كه سوز و سرماي زمستان و برف بر هواي منطقه حكم فرما بود، دست به يك حمله نفوذي زدند.
اين تك با رمز يا صاحبالزمان(عج)ادركني آغاز شد و طي آن بلنديهاي «كوخ نمنم» و يال ارتباطي ميان بلنديهاي «سوركوه» و بسن و پاسگاه «سورديزه» و بسن عراق در زميني به گستره100 كيلومتر مربع آزاد و تعداد 590 تن از نيروهاي پياده و كماندوي دشمن كشته، زخمي و اسير شدند.
همچنين مقداري سلاح سبك و نيمه سنگين و مهمات به غنيمت رزمندگان سپاه پاسداران انقلاب اسلامي درآمد.
خلاصه گزارش عملیات :
نام عمليات: نصر 1 (نفوذي)
زمان اجرا: 25/1/1366
تلفات دشمن (كشته، زخمي و اسير) :590
رمز عمليات: يا صاحب الزمان(عج) ادركني
مكان اجرا: غرب منطقه عمومي بانه - محور شمالي جنگ
ارگانهاي عملكننده: نيروي زميني سپاه پاسداران انقلاب اسلامي
اهداف عمليات: كنترل راه ارتباطي چوارتا- بسن عراق