شما هرگونه سوالی راجع به مسائل پزشکی یا غیره اعم از بیماریها وتغذیه دارید دراین تایپیک وارد کنید تا جواب شما داده شود

با سلام خدمت شما دوست عزیز-یکی از دوستان بنده حدود یکی و دو سال هست که به بیماری افسردگی دچار شده -پیش خیلی از دکترها رفت ولی متاسفانه جوابی نگرفت و هراز گاهی باز هم به حالت قبلی در می آد شما چه راهکارهایی دارین-ممنون میشم اگه بفرمایید.

راه‌های از بین بردن افسردگی

هتر است افسردگی خود را با رفتن به نزد روانپزشک درمان کنید، اما راهکارهایی برای کم کردن علائم افسردگی وجود دارد. آخرین مطالعات پزشکی نشان داده است که افسردگی را می توان با رژیم غذایی مناسب، ورزش و تفریح درمان کرد.

دردتان را درمان کنید

احساس افسردگی می تواند وابسته به درد باشد.

از پزشک بخواهید که درد و افسردگی شما را درمان کند.

از نور خورشید کمک بگیرید

آیا شما در فصول سرد سال احساس افسردگی می کنید؟

ممکن است دچار افسردگی فصلی شده باشید. این نوع افسردگی بیشتر در زمستان و مواقعی که تابش نور خورشید کم می باشد، شایع است.

با استفاه از نوردرمانی و یا قرار دادن فرد در معرض نور مصنوعی، مصرف داروهای ضد افسردگی و روان درمانی، می توان آن را درمان کرد.

ورزش کنید

برخی موارد، ورزش کردن همان تاثیر داروهای ضدافسردگی را دارد و یا بهتر از آنها عمل می کند.

شما برای مبارزه با افسردگی لازم نیست که در دوی ماراتون شرکت کنید، بلکه پیاده روی با یک دوست هم می تواند با افسردگی مقابله کند.

با گذشت زمان، تعداد ساعات ورزش خود را افزایش دهید. خواهید دید که احساس بهتری خواهید داشت و در شب بهتر می خوابید.

شما می توانید دوچرخه سواری کنید، باغبانی کنید، تنیس بازی کنید و یا شنا کنید و از همه مهم‌تر اینکه به فعالیتی که مورد علاقه شماست بپردازید.

با دیگران ورزش کنید

ورزش کردن با سایر افراد باعث می شود تا بر رخوت، سستی، خستگی، تنهایی و افسردگی خود غلبه کنید.

پس به یک گروه ورزشی بپیوندید و یا با دوستانتان ورزش کنید.

خلاقیت خود را پرورش دهید

با مشغول شدن به یک رشته هنری مثل نقاشی کردن، عکاسی، بافتن و یا نویسندگی، آنچه را که در ذهن دارید پرورش دهید.

خلاق بودن باعث می شود احساس بهتری داشته باشید.

هدف این نیست که یک شاهکار خلق کنید، بلکه آن چیزی را که به شما لذت می دهد، ارتقا دهید.

لذت ناشی از خلاق بودن ممکن است باعث شود مسائل را بهتر درک کنید و احساس بهتری داشته باشید.

زمانی را برای تمدد اعصاب اختصاص دهید

استرس و اضطراب باعث افزایش علائم افسردگی می شوند و ممکن است سخت تر بتوانید با آن کنار بیایید.

تمدد اعصاب می تواند شما را به آرامش برساند و می توانید استرس خود را کنترل کنید.

برای تمدد اعصاب می توانید به کلاس یوگا بروید و یا می توانید دوش بگیرید.

فعال باشید

رابطه داشتن با افراد مختلف باعث می شود که احساس بهتری داشته باشید.

با یک موسسه خیریه همکاری کنید و یا در بحث های مختلف وارد شوید.

با افراد جدید آشنا شوید و کارهای جدیدی انجام دهید تا به شما احساس خوبی بدهند.

خانواده و دوستانتان را جزئی از زندگی خود بدانید

افرادی که شما را دوست دارند، می خواهند شما هم آنها را دوست بدارید.

اما اگر شما به آنها اجازه ندهید تا با شما رابطه داشته باشند، مطمئنا خودتان هم احساس خوبی نخواهید داشت.

به دوستتان تلفن بزنید و با هم رفت و آمد کنید.

با همسرتان به رستوران بروید.

شما می توانید درباره افسردگی تان با آنها حرف بزنید.

به قدر کافی بخوابید

افسردگی مانع از خواب خوب می شود.

برخی افراد افسرده، خیلی زیاد می خوابند. اما بعضی دیگر به سختی به خواب می روند.

اگر شما افسردگی خود را درمان کنید، خوب هم می خوابید.

بهتر است در سر یک ساعت معین بخوابید و سر یک ساعت معین از خواب بلند شوید؛ برای مثال سر ساعت 10 شب بخوابید و سر ساعت 6 صبح بلند شوید.

از الکل و مواد مخدر دوری کنید

الکل و مواد مخدر می تواند درمان افسردگی را عقب بیندازد و حتی می تواند از درمان آن جلوگیری کند.

همچنین می تواند افسردگی را بدتر کند و نیز با داروهای ضد افسردگی تداخل پیدا می کند.

روند درمان را قطع نکنید

تحت نظر روانپزشک به درمان خود ادامه دهید و هرگز ناامید نشوید.

توصیه های بالا به بهبود افسردگی کمک می کنند، ولی جایگزین درمان های پزشکی نمی باشند.

افسردگی یک بیماری جدی است و در صورت عدم درمان می تواند منجر به خودکشی گردد. لذا هرگز درمان خود را قطع نکنید و آن را جدی بگیرید.

بدون تجویز پزشک، هرگز داروهای خود را قطع نکنید و یا تغییر ندهید.

افسردگي و راههاي غلبه بر آن

افـسردگي اختلالي است كه قادر است افكار، خلق و خو،
احـساسات، رفـتــار، سلامتي جسماني و روحي شما را
تحـت الشـــعاع قرار دهد. هر انساني در مقاطع خاصي از
زنـدگي خود به افسردگي دچار ميگردد. نشانه ها و علايم
افسردگي عبارتند از:

* غم و اندوه پايدار، اظطراب، احساس پوچي.

* احــساس نا اميدي و بدبيني- احساس گناه، احسـاس
بي ارزشي و در ماندگي - احساس تيره بختي.

* كاهش سطح انرژي و احساس خستگي.

* دشواري در تمركز، ياد آوري و تصميم گيري-عدم توانايي
در انديشيدن.

* بي خوابي و يا افزايش ميزان خواب.

* از دست دادن اشتها و كاهش وزن - يا پر خوري و افزايش وزن.

* عدم تمايل به ملاقات با ديگران - يا وحشت از تنها ماندن - حضور يافتن در فعاليتهاي اجتماعي دشوار و غير ممكن ميگردد.

* احساس بي ارزش بودن و نا عادلانه بودن زندگي- احساس شكست- احساس سربار بودن.

* از دست دادن علاقه و ميل به فعاليتهاي معمولي در زندگي و يا سرگرميهايي كه پيشتر براي فرد لذت بخش بوده اند.

* بيقراري و بيتابي - زود رنجي و تحريك پذيري- و يا كند شدن حركات و واكنشها- بي تفاوتي.

* افت اعتماد بنفس - سرزنش مدام خود - نگراني از گذشته و آينده.

* مشكلات جسماني كه معمولا به دارو جواب نميدهند مانند: خارش بدن - تاري ديد -تعريق شديد- خشكي دهان- مشكلات گوارشي (يبوست، اسهال - سوء هاضمه)-سردرد - كمردرد.

* افكار صدمه زدن به خود و يا ديگران - افكار خود كشي.

علل پديد آمدن افسردگي
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

علل پديد آمدن افسردگي نيز گوناگون ميباشد:

* وراثت.
* محيط هاي نا ايمن و خطرناك مانند: آلودگي هوا و آب.
* محيطهاي آشفته مانند: خشونت در خانه و روابط.
* درگذشت همسر، فرزند، والدين و دوستان.
* ضربه هاي روحي شديد در كودكي و يا بزرگسالي.
* از دست دادن حمايتهاي اجتماعي در پي طلاق، دوري از دوستان، قطع رابطه، از دست دادن شغل.
* شرايط ناسالم اجتماعي مانند: فقر، بي خانماني و خشونت در جامعه.
* بيماريهاي مزمن مانند سرطان، ديابت و ايدز.
* شكست و ناكاميها-تجارب ناخوشايند.
* تغييرات هورموني - اختلال در تعادل انتقال دهنده هاي عصبي همچون سروتونين.
* در اثر مصرف برخي داروها مانند داروهاي خواب آور، ضد بارداري و كاهنده فشار خون بالا.
* استفاده از الكل، مواد مخدر و ديگر داروها.
* تغذيه نامناسب مانند كمبود فولات و ويتامين B1 و يا مصرف زياد مواد قندي و كافئين دار.
* ضعف شخصيت، اعتماد بنفش پايين، بد بيني و هم وابستگيها.
* استرس.
* الگوي تفكرات منفي.
* عدم تحرك بدني و نداشتن تفريح و سرگرمي.
* انزوا و گوشه گيري.

انواع افسردگي
ــــــــــــــــــــــــــــــــ

1- افسردگي اساسي: اين نوع افسردگي اختلال در خلق ميباشد كه معمولا 2 هفته بطول مي انجامد. احساس دلتنگي و حزن مفرط و از دست دادن ميل و لذت از فعاليتهاي دلپذيرو احساس گناه و بي ارزشي از نشانه هاي آن ميباشد. اين نوع افسردگي خطرناك بوده و ميتواند به خود كشي منجر گردد.

2- افسردگي مزمن: شدت علايم آن از افسردگي اساسي كمتر بوده اما دوره آن طولاني و ممكن است و 2 الي 5 سال بطول انجامد. علايم آن معمولا ناتوان كننده نميباشد اما در عملكرد مناسب و احساس خوشايندي فرد تاثير گذار است.

3- اختلال در سازگاري: هرگاه انسان عزيزي را از دست ميدهد، شغلش را از دست داده و يا تغيير ميدهد، و يا آگاه ميگردد كه بيماري لاعلاجي دارد كاملا طبيعي است كه احساس استرس، اندوه و خشم ميكند. اما در نهايت امر افراد خود را با شرايط پديد آمده وفق ميدهند. اما برخي قادر به چنين عملي نميباشند. هنگامي كه واكنش فرد به يك موقعيت و يا حادثه سبب افسردگي در وي ميگردد به آن اختلال در سازگاري ميگويند.

4- اختلال دو قطبي: به تغييرات غير قابل پيش بيني خلق از شيدايي تا افسردگي اختلال دو قطبي ميگويند. در يك زمان فرد رفتار برونگرايي مفرط، پر حرفي، خود بزرگ بين از خود بروز ميدهد و در دوره اي ديگر افسرده ميگردد.

5- افسردگي فصلي: اين نو ع افسردگي معمولا در زمستان شيوع مي يابد. علت آن كاهش تابش نور خورشيد است.اين افسردگي سبب سردرد، تحريك پذيري و كاهش سطح انرژي ميگردد.

راهبردهايي براي غلبه بر افسردگي
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

1- براي خود اهداف قابل دسترس تعيين كنيد.

2- تنها به ميزان معقول و در حد توان خود مسئوليت بعهده بگيريد.

3- كارها، اهداف و وظايف بزرگ را به بخشهاي كوچك تقسم كنيد.

4- مديريت زمان و الويت بندي را فراموش نكنيد.

5- مدتي از وقت خود را با ديگران و يك دوست صميمي سپري كنيد. سعي كنيد فردي را در زندگي بيابيد كه بتوانيد به وي اعتماد كرده و با وي درد دل كنيد.

6- به سرگرميهايي كه علاقه داريد بپردازيد.

7- ورزش كنيد و فعاليت بدني منظم داشته باشيد.

8- تا بر طرف شدن آثار افسردگي تصميمات مهم و حياتي خود را به تعويق اندازيد.

9- به خاطر داشته باشيد كه بهبودي خلق افسرده زمانبر و تدريجي ميباشد انتظار معجزه نداشته باشيد.

10- از افراد غير حامي و منتقد اجتناب كنيد.

11- به دوستان و خانواده خود اجازه دهيد در روند بهبودي به شما كمك كنند.

12- افكار مثبت را جايگزين افكار منفي گردانيد.

13- به خاطر داشته باشيد كه زندگي بطور ذاتي مبهم و نامشخص بوده و در بسياري از شرايط تنها يك پاسخ واحد مشكل گشا نخواهد بود.زندگي مملو از احتمالات است.

14- شما بايد بياموزيد چگونه ميان اموري كه شما مسئول آنها ميباشيد و يا نميباشيد تفاوت قائل گرديد. معمولا افراد كنترلي كه بر شرايط دارند را كمتر و يا بيشتر از آنچه هست بر آورد ميكنند.اموري كه شما مسئوليتي در قبال آن نداريد و يا خارج از كنترل شماست به حال خود بگذاريد.

15- شما بايد قادر باشيد ميان موقعيتهايي كه ارزش شما بايد بر اساس موفقيتهاي شما تعيين گردند و ديگر موقعيتها تفاوت قائل گرديد.

16- شما بايد بياموزيد كه چه زمان بايد با احساسات خود ارتباط برقرار كرده و چه زمان از آنها فاصله بگيريد.

17- شما بايد بياموزيد كه چه هنگام بايد به بر زمان حال تمركز كنيد و چه هنگام به زمان آينده.

18- خوشبختي و نيل به شادي در زندگي هدف نامعقولي نيست اما شما بايد ابتدا مفهوم خوشبختي را براي خود معنا كرده و سپس با برنامه ريزي و ايجاد سلسه مراتب و پيروي از آنها به خوشبختي مطلوب خود دست يابيد.

19- شما بايد قادر باشيد كه ميان احساسات دروني خود و واقعيتهاي عيني تفاوت قائل گرديد.

20- شما بايد قادر باشيد تا با ديگران رابطه برقرار كنيد.

21- اعتماد بنفس خود را افزايش دهيد.

22- وابستگي خود را به دنياي خارج كاهش دهيد.

23- به خاطر داشته باشيد هيچ فرد ديگر ي جز خود شما مسئول شادي شما نميباشد.

منبع:مردمان

هفت روش غلبه بر اضطراب و افسردگی بدون نیاز به دارو

اگرچه بروز این حالت های روانی گاهی اوقات در زندگی انسان امرعادی و طبیعی هستند اما اگر استمرار پیدا كرده و دائمی شوند، توان لذت بردن از زندگی را از انسان سلب می كنند.

افسردگی از پیامدهای اصلی ناكامی در روابط، امور مالی و سلامتی است. آمارها نشان می دهد كه بیش از 120 میلیون نفر در جهان به افسردگی مبتلا هستند.

از آنجا كه بسیاری از مردم برای غلبه بر اضطراب و افسردگی به ساده ترین راهكار یعنی مصرف داروهای شیمیایی ضدافسردگی متوسل می شوند، در این مقاله متخصصان علوم روانشناسی در امریكا چند روش حیاتی و به خصوص طبیعی را برای مقابله با این اختلالات توصیه می كنند.

بنا برگزارش جدید سایت اینترنتی كامن هلت، این هفت اقدام ساده و طبیعی برای غلبه بر اضطراب و افسردگی عبارتند از:

1- حتما هر روز برای مدت زمانی در تماس با نور طبیعی و در فضای آزاد قرار بگیرید. از آنجا كه الگوی زندگی مدرن امكان فعالیت در فضای باز را از انسان سلب كرده است، اگر بتوانید حدود 20 دقیقه بدون عینك آفتابی در معرض نور طبیعی روز قرار بگیرید، تفاوت فاحشی را در حال روحیه خود شاهد خواهید بود. 

2- رژیم غذایی را انتخاب كنید كه از همه نظر مناسب باشد. مطالعات نشان می دهد كه افراد افسرده بیشتر از شیرینی و نوشیدنی هایی مثل قهوه و الكل استفاده می كنند، بنابراین دو دستورالعمل ساده را برای یك تغذیه سالم انجام دهید:

-  مصرف غلات سبوس دار، میوه و سبزی و ماهی و مرغ را افزایش دهید.

- خوردنی های بسیار محرك مثل قهوه و الكل را حذف كنید.

3- با افراد مثبت اندیش ارتباط بگیرید. در واقع صحبت كردن با كسی كه روحیه مثبت دارد، در این زمینه موثر است اما تاثیر بیشتر و عمیق تر زمانی حاصل می شود كه شما در یك اجتماع شاد قرار بگیرید و از حمایت خانوادگی بهره مند شده و در لذت های خود سهیم شوید.

4- فعال باشید و روزانه ورزش كنید. نیم ساعت فعالیت بدنی منظم به شما كمك می كند به اضطراب و افسردگی غلبه كرده و خواب بهتری داشته باشید.

5- مواد مغذی بهبود دهنده خلق و خوی را به رژیم غذایی خود بیفزایید. صرفا مرغوب بودن وعده غذایی شرط كافی برای رساندن تمام ریزمغذی های ضروری به بدن نیست مگر اینكه بتوانید با یك انتخاب مناسب، تعادل هورمون های بدن را برقرار سازید. بنابراین توصیه می شود كه ویتامین D و مكمل های زیر را در برنامه غذایی خود بگنجانید:

-  روغن ماهی امگا -3 حاوی EPA وDHA كه به بهبود خلق، افزایش سطح سروتونین، تعادل هورمونی و درمان افسردگی كمك می كند.

-  ویتامین ب كمپلكس كه برای سلامت اعصاب ضروری است اما نكته مهم اینكه ویتامین های گروه ب با مصرف الكل، كافئین، نیكوتین، با استرس و مصرف غذاهای فرآوری شده و قندی تخریب می شود.

-  ویتامین C همراه با بیوفلاوونوئیدها كه میزان آن در بدن افراد افسرده 30 درصد كمتر است. بعلاوه استرس، سیگار،  آسپرین، داروهای ضدبارداری و بسیاری از داروهای دیگر نیاز ما را به ویتامین C افزایش می دهد.

- مولتی ویتامین و املاح مختلف بویژه كلسیم، منیزیم و روی كه خلق را تثبیت می كنند و كمبود آنها موجب عصبیت، تحریك پذیری، نوسانات خلقی و افسردگی می شود.

- استراحت و خواب كافی داشته باشید. مصرف كافئین و محرك ها خواب خوب را از شما سلب می كند. به علاوه توصیه می شود برای خواب مناسب دستورالعمل های بهداشتی مربوط به آن را یاد بگیرید.

7- تمركز روی جنبه ها و موضوعات مثبت را یاد بگیرید. این كار نیاز به تمرین، استمرار و مداومت دارد اما اگر به یك عادت تبدیل شود، می تواند برای همیشه زندگی شما را بهتر و زیباتر كند.

افسردگی و راههای مقابله با آن

راه‌های درمان بیماری اسکیزوفرنی

همانطور که گفته شد اسکیزوفرنی یک بیماری روانی مزمن و جدی می باشد. حال می خواهیم بدانیم درمان این افراد چگونه است و غیر از درمان دارویی، برای این افراد چه کاری می توان انجام داد؟

درمان دارویی بیماران اسکیزوفرنی

داروهای مورد استفاده عبارتند از:

داروهای ضد روان پریشی که باعث کاهش شدت علائم روانی می شوند.

دارهای تثبیت کننده خلق و خو که در درمان نوسانات خلقی مورد استفاده قرار می گیرند.

داروهای ضد افسردگی که بر سطح سروتونین و دوپامین در بدن اثر می گذارند.

پزشکان گاهی یک نوع دارو و یا ترکیبی از داروهای بالا را برای درمان این افراد تجویز می کنند.

درمان از طریق مداخلات اجتماعی

1- آموزش روانی خانواده : این نوع درمان شامل حمایت خانواده، توانایی حل کردن مشکلات و دسترسی به مراقبت ها در زمان بحران بیماری می باشد.

این مداخلات حداکثر چندین ماه طول می کشد و میزان عود بیماری را کاهش می دهد و روابط اجتماعی و عاطفی فرد را بهبود می بخشد.

همچنین بار مسئولیت خانواده های دارای یک فرد مبتلا به اسکیزوفرنی را کاهش می دهد. 

اعضای خانواده تمایل دارند بیشتر درباره این اختلال بدانند و به طور کلی روابط خانواده، دوباره تحکیم می شود.

2- درمان جامعه : در خانه، محل کار و غیره، بیماران هر روز با هم جلسه گروهی می گذارند.

بهتر است محل قرارها در خانه، محل کار و یا محل های دیگر باشد و نباید محل قرارها را در بیمارستان گذاشت.

یک تیم درمانی نیز باید حضور داشته باشند. اعضای این تیم شامل: روان پزشک، پرستار، مدیر برنامه، مشاوران مشاغل و مشاوران افراد مصرف کنندگان مواد مخدر می باشند.

این تیم تمایل دارند که افراد مبتلا به اسکیزوفرنی را کمتر در بیمارستان بستری کنند.

3- درمان مصرف موادمخدر : فراهم کردن مداخلات پزشکی و روانشناختی در این باره باید بخشی از درمان این افراد باشد.

حدود 50 درصد از افراد مبتلا به اسکیزوفرنی، از مصرف مواد مخدر و یا وابستگی به آنها رنج می برند.

4- آموزش مهارت های اجتماعی : این درمان به نام های "مدیریت بیماری" و یا "برنامه نویسی برای بهبودی" نیز خوانده می شوند.

این آموزش شامل راه هایی برای رسیدن به شرایط اجتماعی مناسب می باشد و شامل بازی کردن در نمایشنامه می باشد و مشکلات و موقعیت هایی که در جامعه برای این بیماران رخ می دهد را نمایش می دهند و راه حل آنها را به صورت نمایش بازی می کنند.

این نوع درمان، مقاومت در برابر استفاده از مواد را فراهم می کند و روابط خوبی را بین فرد مبتلا و پزشک برقرار می سازد.

درمان شناختی و رفتاری

اساس این درمان عبارتست از تمرکز در یافتن روش ها و تغییر روش هایی که با توانایی های بیمار تداخل دارد.

به جز در موارد بیماران روانی شدید، درمان شناختی و رفتاری می تواند باعث کاهش علائم اسکیزوفرنی گردد و عملکرد اجتماعی فرد را بالا ببرد.

این درمان به صورت جلسه خصوصی و یا جلسه عمومی قابل انجام است.

کنترل وزن

باید به بیماران مبتلا به اسکیزوفرنی، درباره حفظ وزن مناسب و رابطه بین وزن و تداخل داروهای مورداستفاده، آگاهی داده شود.

این نکته را به یاد داشته باشید که اگر بیماری دارای وزن مطلوب باشد، درمان موثرتر خواهد بود.

روند بیماری اسکیزوفرنی

احتمال مرگ و میر در افراد مبتلا به اسکیزوفرنی، دو برابر بقیه افراد است.

حدود نیمی از افراد مبتلا، از سوءمصرف مواد مخدر رنج می برند، موادی مثل الکل، ماری‌جوانا و ... .

تحقیقات نشان داده است اگر فرد مبتلا به اسکیزوفرنی مورد حمایت اعضای خانواده باشد، زندگی بهتری خواهد داشت.

11 علت عجیب افسردگی

افسردگی محرک‌های زیادی دارد؛ ضربه‌روحی، مشکلات مالی، سوگ از دست دادن عزیزان و بیماری ها نمونه‌هایی از این محرک ها هستند. اما اگر افسرده هستید و هیچکدام از این ها در مورد شما صدق نمی‌کند، تعیین یک دلیل خاص برای افسردگی تان کمی دشوار است. در واقع، ممکن است افسردگی شما یک دلیل خاص و مشخص نداشته باشد. در زیر به برخی از علت‌های عجیب افسردگی اشاره می‌کنیم.

1- هوای تابستان

اختلال خلقی فصلی بیشتر با افسردگی زمستانی شناخته شده است که افراد زیادی را تحت‌تاثیر قرار می‌دهد. اما برای تعدادی از این افراد، این نوع افسردگی در تابستان اتفاق می‌افتد. افسردگی هوای گرم زمانی اتفاق می‌افتد که بدن برای وفق یافتن با فصل جدید دچار تاخیر می شود. این مشکل می‌تواند به‌خاطر عدم تعادل موادشیمیایی در مغز و هورمون ملاتونین باشد.

2- مصرف دخانیات

افرادی که در معرض افسردگی قرار دارند، بیشتر به کشیدن سیگار روی می‌آورند. اما گفته می‌شود که نیکوتین بر فعالیت انتقال‌دهنده‌های عصبی در مغز اثر می‌گذارد و موجب بالا بردن سطح دوپامین و سروتونین (که مکانیزم عمل داروهای ضدافسردگی نیز هست) می‌شود. این موضوع می‌تواند اعتیادآوری دارو و تغییرات خلق‌وخو که با آن همراه است و همچنین این که چرا افسردگی با ترک سیگار همراه است را توضیح دهد. خودداری از کشیدن سیگار و ترک آن می‌تواند به متوازن کردن موادشیمیایی مغز شما کمک کند.

3- بیماری تیروئید

وقتی غده تیروئید نتواند هورمون کافی تولید کند، به آن کم‌کاری تیروئید گفته می‌شود و افسردگی یکی از علائم آن است. این هورمون چندکاره است، اما یکی از مهمترین وظایف آن انتقال دادن پیام های عصبی و تنظیم سطح سروتونین در بدن است.

اگر علائم جدیدی از افسردگی را در خود مشاهده می‌کنید (مخصوصاً اگر همراه با حساسیت به سرما، یبوست و خستگی باشد) بد نیست که یک آزمایش تیروئید انجام دهید. کم‌کاری تیروئید با دارو قابل درمان است.

4- عادات بد خواب

جای تعجب نیست که کمبود خواب  منجر به آسیب‌پذیری شود، اما می‌تواند احتمال بروز افسردگی را نیز افزایش دهد.

در یک تحقیق که در سال 2007 انجام گرفت مشخص شد که وقتی به افراد سالم کمبود خواب اعمال شد، بعد از مشاهده تصاویر ناراحت‌کننده، فعالیت مغزی بیشتری داشتند تا آن دسته از شرکت‌کنندگان که خواب کافی داشتند و این درست شبیه به واکنشی است که افراد افسرده دارند.

اگر به اندازه کافی نخوابید، وقت کافی برای تجدید قوای سلول‌های مغزی ندارید و مغز خوب کار نخواهد کرد و این یکی از عواملی است که می‌تواند موجب افسردگی شود.

5- فعالیت بیش از حد در فیسبوک

آیا وقت زیادی را در چت‌روم‌ها و وب سایت‌های اجتماعی می‌گذرانید؟ تحقیقات زیادی نشان می‌دهد که این می‌تواند با افسردگی مرتبط باشد، مخصوصاً در نوجوانان.

معتادان به اینترنت با ارتباطات انسانی واقعی در کشمکش هستند و معمولاً همراهی ندارند و دیدگاهشان به دنیا تا حدی غیرواقعی است. برخی متخصصین حتی آن را "افسردگی فیسبوکی" می‌نامند.

طی یک تحقیق که در سال 2010 انجام گرفت، محققان دریافتند که حدود 2/1 درصد از افراد بین 16 تا 51 سال زمان زیادی را در  اینترنت سپری می‌کنند و این افراد بیشتر در معرض ابتلا به افسردگی متوسط تا شدید هستند.

6- محل زندگی

بحث بر سر این که زندگی شهری بهتر است یا روستایی، بحثی بی‌پایان است، اما تحقیقات نشان می‌دهد که افرادی که در شهر زندگی می‌کنند تا 39 درصد بیشتر در معرض اختلالات روحی هستند تا آن هایی که در روستا زندگی می‌کنند.

تحقیقی که در سال 2011 انجام گرفت، برای این مسئله توضیحاتی ارائه می‌دهد: شهرنشینان در بخشی از مغز که استرس را تنظیم و تعدیل می‌کند، فعالیت بیشتری دارند و مقدار بیشتر استرس می‌تواند موجب اختلالات روانی شود.

میزان افسردگی در کشورها و شهرهای مختلف نیز متفاوت است. افسردگی برخی کشورها شایع‌تر می‌باشد.

7- داشتن گزینه‌های انتخابی زیاد

داشتن گزینه‌های زیاد برای انتخاب یک چیز، کار را سخت می‌کند. البته این موضوع برای آن دسته از افراد که در خرید معمولاً اولین چیزی که نظرشان را جلب می‌کند می‌خرند، مشکل نیست. اما افرادی هستند که در صورت زیاد بودن گزینه‌های انتخاب، وقت بسیار زیادی را صرف بررسی چندباره هر گزینه می‌کنند تا بهترین را انتخاب کنند. تحقیقات نشان می‌دهد که این نوع برخورد موجب ایده آل‌گرایی و افسردگی می‌شود.

8- نخوردن ماهی

مصرف کم اسیدهای چرب امگا3 که در ماهی ها و روغن‌های گیاهی یافت می‌شود، می‌تواند موجب افزایش احتمال ابتلا به افسردگی شود.

در یک تحقیق که در سال 2004 انجام گرفت، رابطه‌ی بین مصرف کم ماهی و بروز افسردگی در خانم‌ها مشخص شد. اما در آقایان این مسئله دیده نشد.

این اسیدهای چرب انتقال‌دهنده‌های عصبی مثل سروتونین را تنظیم می‌کنند که می‌تواند علت افسردگی باشد.

مکمل روغن ماهی هم می‌تواند کمک کند. حداقل یک تحقیق تایید کرده است که این مکمل‌ها به کاهش افسردگی در افراد مبتلا به اختلال دوقطبی کمک کرده است.

9- روابط خواهر و برادری ضعیف

با این که نداشتن رابطه خوب با هرکسی می‌تواند موجب افسردگی شود، اما در یک تحقیق که در سال 2007 انجام شد، مشخص گردید که مردهایی که قبل از سن 20 سالگی با خواهر و برادرهای خود کنار نمی‌آمدند، در سال های بعد و بزرگسالی بیشتر در معرض ابتلا به افسردگی قرار داشته‌اند. با این که مشخص نیست چه چیزی در رابطه خواهربرادری اینقدر مهم است، اما محققان حدس می‌زنند که این روابط می‌تواند با توانایی برقراری ارتباط افراد با هم‌سالان خود مرتبط باشد.

10- قرص‌های ضدبارداری

داروهای جلوگیری خوراکی حاوی سنتزی هورمون پروژسترون هستند که تحقیقات مشخص کرده است می‌تواند موجب افسردگی در خانم‌ها شود.

دلیل آن هنوز مشخص نیست و این مشکل برای همه اتفاق نمی‌افتد، اما اگر خانم‌ها سابقه افسردگی دارند یا در معرض ابتلا به آن قرار دارند، با استفاده از قرص های ضدبارداری احتمال بیشتری برای افسرده شدن آنها وجود دارد.

11- داروها

افسردگی می‌تواند از جمله عوارض ‌جانبی بسیاری از داروها باشد.

به عنوان مثال، آکوتان و نوع ژنتیکی آن (ایزوترتینیون) برای از بین بردن جوش‌های پوستی تجویز می‌شود، اما افسردگی و فکر خودکشی از جمله خطراتی است که افراد را با مصرف این دارو تهدید می‌کند.

مصرف داروهای ضداضطراب و خواب‌آور مثل والیوم و زاناکس، لوپرسور که برای درمان فشارخون بالا تجویز می‌شود، داروهای پایین آورنده کلسترول مثل لیپیتور و پریمارین برای سندرم‌های پیش از یائسگی نیز از جمله این داروها هستند.

هر زمان که دارو جدیدی برایتان تجویز می‌شود حتماً قسمت عوارض‌جانبی آن را مطالعه کنید و حتماً از پزشکتان سوال کنید که در خطر ابتلا به آن قرار نداشته باشید.

افسردگی را درمان کنید

هر کسی در هر سن، جنس، نژاد یا وضعیت اجتماعی ممکن است به افسردگی مبتلا شود. از هر 10 نفری که به پزشکان مراجعه می کنند، یک نفر افسردگی دارد.

در نیمی از موارد، بیماری این افراد تشخیص داده نمی شود و درمان نشده باقی می ماند. اگر افسردگی درمان نشود، کیفیت زندگی بسیار پایین آمده و خطر خودکشی همواره وجود دارد. ممکن است شما تشخیص ندهید که افسرده هستید و یا به دنبال درمان آن نباشید. اما اگر هر چه زودتر به فکر علائم و به دنبال درمان باشید، شانس درمان کامل، سریع تر و بیشتر است.

پیشگیری از عود بیماری نیز بسیار مهم است. افسردگی در هیچ سنی، طبیعی تلقی نمی شود و درمان آن اهمیت زیادی دارد.

افسردگی در بچه ها معمولا به سختی تشخیص داده می شود.

همچنین افراد مسن ممکن است تصور کنند که احساس افسردگی آن ها طبیعی است. درمان این افراد از ناتوانی زودرس آن ها جلوگیری می کند و از خطر مرگ مربوط به افسردگی می کاهد. حمایت خانواده در درمان افسردگی نقش مهمی دارد. داروها را نباید خودسرانه مصرف کرد. مصرف برخی داروها با هم، ممکن است کشنده باشد.

ترکیبات گیاهی نیز با برخی داروها تداخل دارند و ممکن است عوارض جدی ایجاد کنند. در برخی موارد حتی بعضی از غذاها ممکن است با دارو تداخل داشته باشند.

بر اساس تاریخچه بیماری، شدت و ماهیت افسردگی، نوع دارو توسط پزشک انتخاب می شود و در مورد رژیم غذایی، و تداخلات دارویی توضیحات لازم داده می شود.

افسردگی

9 باور غلط درباره افسردگی

افسردگی یک بیماری جدی و بالاترین علت ناتوانی در بزرگسالان می باشد. اما هنوز که هنوزه، افسردگی با ناراحتی روحی معمولی اشتباه گرفته می شود.

1- کار زیاد باعث از بین رفتن افسردگی می شود.

با انجام کار، احساس بهتری خواهید داشت.

در حالی که محققان دریافته اند که بیش از حد کار کردن به خصوص در مردان، می تواند یکی از علائم افسردگی باشد.

2- افسردگی یک بیماری واقعی نیست.

افسردگی یک بیماری جدی و بالاترین علت ناتوانی در بزرگسالان می باشد. اما هنوز که هنوزه، افسردگی با ناراحتی روحی معمولی اشتباه گرفته می شود.

شواهد بالینی افسردگی را با استفاده از اسکن مغز می توان مشاهده کرد. این اسکن، فعالیت غیر طبیعی مغز را نشان می دهد.

مواد شیمیایی مهمی در مغز وجود دارد که پیام ها را بین اعصاب انتقال می دهند. اما در فرد افسرده، این ارتباط به هم می خورد.

3- افسردگی همان ترحم به خود می باشد.

همه، افرادی که اعتماد به نفس دارند، دوست دارند.

افراد افسرده تنبل نمی باشند و نسبت به خود ترحم ندارند، بلکه قادر به از بین بردن افسردگی نمی باشند.

افسردگی یک بیماری است که مربوط به تغییرات مغزی می باشد.

معمولا افسردگی با درمان های مناسب درمان می شود.

4- کمک به افرد افسرده، تنها با دارو امکان پذیر است.

اگر فردی افسرده خواهان کمک باشد، به این معنا نیست که دارو برای درمان افسردگی می خواهد.

در حقیقت، مطالعات نشان داده است که گفتاردرمانی برای افراد مبتلا به افسردگی خفیف تا متوسط می تواند کمک کننده باشد.

حتی اگر از داروهای ضدافسردگی استفاده می کنید، گفتار درمانی می تواند موثر واقع شود.

پزشک تعیین می کند که چه زمانی می توانید داروهای خود را قطع کنید.

5- افراد افسرده زیاد گریه می کنند.

برخی از افراد افسرده اصلا گریه نمی کنند و برخی دیگر، کارهای غم انگیزی را انجام می دهند.

افراد افسرده، احساس بی ارزش بودن و یا بی فایده بودن را دارند.

افسردگی اگر درمان نشود، بر کل زندگی و خانواده فرد اثر خواهد داشت.

6- افسردگی جزئی از روند پیری است.

بسیاری از افراد مسن، افسرده نیستند، اما اگر افسردگی در افراد مسن بوجود آید، ممکن است نادیده گرفته شود.

سالمندان ممکن است غم خود را پنهان کنند و یا دارای علائم مبهمی باشند از قبیل: طعم غذاها را دوست نداشته باشند، دردهایشان بدتر شود و یا تغییر الگوی خواب داشته باشند.

مشکلات پزشکی می تواند افسردگی را در اشخاص پیر بدتر کند.

افسردگی می تواند زمان بهبودی عمل جراحی و یا بیماری های قلبی را کندتر کند.

7- صحبت کردن باعث بدتر شدن اوضاع می شود.

امروزه شواهدی وجود دارد که گفتگو با یک فرد مشاور، می تواند همه چیز را خیلی بهتر کند.

انواع مختلف روان درمانی کمک به درمان افسردگی می کند.

اولین قدم، صحبت کردن با یک روانشناس می باشد.

8- نوجوانان از همه چیز ناراضی هستند.

بیشتر نوجوانان دارای خلق و خوی  ثابتی نیستند، جدل می کنند و تحریک پذیرند  

هنگامی که این ناخشنودی بیشتر از دو هفته ادامه یابد، ممکن است یکی از علائم افسردگی باشد.

دیگر علائم افسردگی نوجوانان عبارت است از:

حتی درجمع دوستان خود غمگین و تحریک پذیرند، از هیچ فعالیتی لذت نمی برند و افت ناگهانی نمرات درسی دارند.

9- افسردگی سخت درمان می شود.

در حقیقت، بیشتر مردم که اقدام به درمان افسردگی می کنند، بهتر جواب می گیرند.

در یک مطالعه توسط موسسه ملی سلامت روان؛ 70 درصد از مردم افسرده با مصرف دارو، علائم افسردگی را نشان نمی دادند.

دیگر مطالعات نشان داد که: در افراد افسرده، دارو درمانی به همراه گفتار درمانی موثرتر می باشد.

9 واقعیت درباره افسردگی

اگر قبلا یکی از اعضای خانواده تان دچار افسردگی گردیده است، شما جزو افراد در معرض خطر خواهید بود، اما این به آن معنا نیست که شما حتما دچار افسردگی خواهید گردید.

1- تشخیص افسردگی در مردان مشکل است.

یک پزشک نمی تواند به راحتی افسردگی یک مرد را تشخیص دهد، زیرا مردان کمتر از زنان، راجع به احساسات خود صحبت می کنند و حتی برخی مردان افسرده، غمگینی و ناراحتی خود را نشان نمی دهند.

مردان افسرده ممکن است تحریک پذیر، عصبی و یا بیقرار باشند. آنها ممکن است به طور غیر معمول پول خرج کنند.

مردان افسرده برای مقابله با افسردگی ممکن است رفتارهای بی پروا داشته باشند، الکل بنوشند و یا از مواد مخدر استفاده کنند.

2- هر کسی می تواند افسرده شود.

شاعر یا فوتبالیست، فرد خجالتی یا اجتماعی و به طور کلی هر کس در هر قوم و نژاد می تواند به افسردگی دچار شود.

زنان دو برابر مردان دچار افسردگی می شوند، اما زنان بیشتر دنبال درمان این بیماری هستند.

اغلب، افسردگی در اواخر نوجوانی و یا سن 20 سالگی ظاهر می شود، اما این بیماری در هر سن دیگری هم می تواند ایجاد شود.

تجارب سخت زندگی، می تواند باعث افسردگی و یا تشدید آن گردد.

3- افسردگی می تواند خود را پنهان کند.

افسردگی می تواند به تدریج علائم خود را نشان دهد و این باعث تشخیص دیررس آن می گردد.

نوعی از افسردگی به نام دیس تایمیا (افسردگی خفیف) می تواند سال ها به عنوان یک بیماری مزمن باقی بماند. این نوع افسردگی باعث تضعیف وضعیت شغلی و روابط اجتماعی شما می شود.

افسردگی می تواند شدید باشد و فرد قادر به انجام کارهایش نباشد.

4- سابقه خانوادگی موثر نیست.

اگر قبلا یکی از اعضای خانواده تان دچار افسردگی گردیده است، شما جزو افراد در معرض خطر خواهید بود، اما این به آن معنا نیست که شما حتما دچار افسردگی خواهید گردید.

افرادی که دارای سابقه خانوادگی ابتلا به افسردگی می باشند؛ علائم اولیه افسردگی را می شناسند و به همین خاطر روش های کاهش استرس را می آموزند، ورزش می کنند، با مشاور مشورت می کنند و درمان های حرفه ای را به کار می بندند تا دچار افسردگی نشوند.

5- افسردگی شبیه دمانس (زوال عقل) است.

در افراد مسن، افسردگی می تواند باعث مشکلات حافظه، گیجی و در برخی موارد هذیان شود.

پزشکان ممکن است این علائم را با علائم دیوانگی (زوال عقل) و یا مشکلات ناشی از افزایش سن اشتباه کنند.

روان درمانی برای افرادی که از دارو استفاده نمی کنند و یا قادر به استفاده از دارو نیستند، بسیار موفق آمیز می باشد.

6- افکار مثبت ممکن است به افسردگی کمک کند.

این روش درمان به نام درمان شناختی- رفتاری نامیده می شود.

در این روش، افراد راه های جدید تفکر و رفتار را می آموزند و افکار خوش بینانه و روحیه مثبت جایگزین منفی ها می شود.

این روش درمان را می شود بدون تجویز دارو و یا با دارو استفاده کرد.

7- ورزش کردن یک درمان خوب برای افسردگی است.

مطالعات نشان داده است که ورزش کردن منظم با شدت متوسط می تواند باعث بهبودی علائم افسردگی شود.

ورزش کردن با یک گروه و یا با دوستان می تواند باعث بهبود روابط اجتماعی و خلق‌وخوی فرد شود.

8- احساس غمگینی همیشه علامت افسردگی نیست.

برخی وقایع زندگی باعث ناراحتی و ناامیدی می شوند، اما این علائم بیماری افسردگی نمی باشد.

پس از مرگ یک یا از نزدیکان، طلاق، از دست دادن شغل و یا بروز یک بیماری، احساس غمگینی امری طبیعی می باشد.

اما اگر این غمگینی مدت های طولانی ادامه داشت، نیاز به درمان دارید.

9- ناامیدی نسبت به روزهای بهتر، در افسردگی وجود دارد.

افراد افسرده هیچ امیدی برای زندگی بهتر ندارند. این ناامیدی، علامتی از بیماری افسردگی می باشد.

با درمان؛ افکار مثبت به تدریج جایگزین افکار منفی آنان می شود و نیز خواب، اشتها و خلق و خوی آنها بهتر می شود.

افراد افسرده ای که با روانشناس صحبت می کنند، برای مقابله با تنش ها و استرس ها، مهارت هایی را یاد می گیرند.

یک راه عالی برای پیشگیری از افسردگی

افسردگى (DEPRESSION) حالتى احساسى است كه مشخصه‏اش اندوه، بى‏احساسى (APATHY) ، بدبينى (PESSIMISM) و احساس تنهايى است. اين بيمارى كه امروزه از شيوع بالايى در ميان مراجعه كنندگان به كلينيك‏هاى روانپزشكى برخوردار است،

داراى تظاهرات متنوع و زيادى بوده كه از مهمترين آنها مى‏توان به اختلالات خواب اشاره نمود. تحقيقات نشان مى‏دهد 75 درصد از بيماران افسرده مشكلى در خواب (چه به صورت بى خوابى و چه پرخوابى) دارند و همچنين علايم اين بيماران در هنگام صبح تشديد مى‏شود. نكته جالب و قابل توجه و مورد بحث ما اين است كه در اين بيماران چگالى (REM حركت‏ سريع چشم) در نيمه اول خواب و همچنين كل زمان REM افزايش يافته و فاصله ميان به خواب رفتن تا شروع اولين دوره REM يعنى ( LATENCY - REM) كم شده و مرحله 4 خواب نيز كاهش مى‏يابد. (1)

پس به عبارت ساده‏تر مى‏توان گفت، افراد افسرده زمان بيشترى را در مرحله خواب REM به سر مى‏برند. يعنى به ميزان بيشترى نسبت ‏به سايرين خواب مى‏بينند.

يك روش درمانى جديد براى بيماران افسرده، بيدار نگه داشتن آن‏ها براى كاهش ميزان REM است، كه بهترين شكل آن نماز صبح است. (2) زمان نماز صبح كه مورد تاكيد قرآن و همچنين بسيارى از روايات بوده، سبب كاهش قابل توجه ميزان خواب REM در اشخاص مى‏شود. زيرا شخص نمازگزار كه خود را ملزم به اقامه نماز صبح مى‏داند و بايد صبحگاه بيدار شود، پس در حقيقت جلوى ورود به مرحله قابل توجهى از REM را مى‏گيرد. از اين جهت ‏بيدارى صبحگاهى براى نماز خود به تنهايى مى‏تواند يك عامل مهم بدون عارضه در پيشگيرى از افسردگى مطرح باشد كه بر تمام روش‌هاى درمانى دارويى و غير دارويى ارجح است، چرا كه پيشگيرى بر درمان مقدم است .

حال ببينيم، اين موضوع چه ارتباطى با نماز صبح دارد، يعنى نماز صبح چه اثر درمانى مى‏تواند در اين بيماران داشته باشد؟

به طور متوسط 20 - 15 دقيقه طول مى‏كشد تا يك فرد معمولى به خواب رود. پس در عرض 45 دقيقه وارد مراحل 3 و 4 خواب شده كه اين مراحل عميقترين مراحل خواب‏اند. يعنى بيشترين تحريك براى بيدار كردن فرد در اين مراحل لازم است. حدود 45 دقيقه پس از مرحله ‏4 است كه نخستين دوره حركات سريع چشم (REM) فرا مى‏رسد. هر چه از شب مى‏گذرد، دوره‏هاى REM طولانى‏تر و مراحل 3 و 4 كوتاه‏تر مى‏شود. بنابراين در اواخر شب، خواب شخص سبك‏تر شده و رؤياى بيشترى مى‏بيند (يعنى خواب REM اش بيشتر مى‏شود).

پس قسمت اعظم خواب REM در ساعات نزديك صبح به وقوع مى‏پيوندد. و از طرفى ديديم كه يكى از مشكلات مهم بيماران افسرده، افزايش يافتن طول خواب REM و خواب ديدن زياد است. از اين جهت ‏يك مبناى مهم در توليد داروهاى ضد افسردگى ايجاد داروهايى است كه كاهش دهنده مرحله REM خواب باشند (از جمله داروهاى ضد افسردگى سه حلقه‏اى) .

لازم به ذكر است آثار روحى و روانى ايمان به خدا و اقامه نماز بسيار زياد است و نكات علمى بسيار شگرفى در اسرار سحر كه مورد تاكيد فراوان اسلام نيز بوده، نهفته است كه انسان با دانستن آنها از تمام وجود زمزمه مى‏كند.
علاوه بر اين يك روش درمانى جديد براى بيماران افسرده، بيدار نگه داشتن آن‏ها براى كاهش ميزان REM است، كه بهترين شكل آن نماز صبح است. (2) زمان نماز صبح كه مورد تاكيد قرآن و همچنين بسيارى از روايات بوده، سبب كاهش قابل توجه ميزان خواب REM در اشخاص مى‏شود. زيرا شخص نمازگزار كه خود را ملزم به اقامه نماز صبح مى‏داند و بايد صبحگاه بيدار شود، پس در حقيقت جلوى ورود به مرحله قابل توجهى از REM را مى‏گيرد. از اين جهت ‏بيدارى صبحگاهى براى نماز خود به تنهايى مى‏تواند يك عامل مهم بدون عارضه در پيشگيرى از افسردگى مطرح باشد كه بر تمام روش‌هاى درمانى دارويى و غير دارويى ارجح است، چرا كه پيشگيرى بر درمان مقدم است .

لازم به ذكر است آثار روحى و روانى ايمان به خدا و اقامه نماز بسيار زياد است و نكات علمى بسيار شگرفى در اسرار سحر كه مورد تاكيد فراوان اسلام نيز بوده، نهفته است كه انسان با دانستن آنها از تمام وجود زمزمه مى‏كند؛

"اقم الصلوة لدلوك الشمس الى غسق اليل و قرءان الفجر ان قرءان الفجر كان مشهودا (3) ؛ نماز را از زوال آفتاب تا نهايت تاريكى شب برپا دار و (نيز) نماز صبح را، زيرا نماز صبح همواره (مقرون با) حضور (فرشتگان) است .

منبع: مجله پرسمان، شماره 15 .

با سلام خدمت شما مدیریت محترم انجمن راسخون-بسیار بسیار ممنون و سپاسگزارم از مطالب خوب و راهنمایی شما در باب افسردگی ,بسیار جامع و کامل بود.مستدام باشید

با سلام

چند وقتي ميشه دوست من پشت سرش جوش ميزنه وقتي رفته بوديم استخر من ديدم ازش پرسيدم گفت مثلا چند تا (جوش )اون ميگه در مياد و خيلي هم درد ميكنند و بعد از يه مدت خوب ميشه و دوباره اين مراحل انجام ميشه به دكتر هم مراجعه نكرده ميگه جوشه ديگه خوب ميشه اما مدت زيادي ميشه كه اين اتفاق براش ميافته ميخواستم بدونم علتش چي ميتونه باشه ؟ ميتونه سرايت داشته باشه ؟در صورت مراجعه به دكتر بايد به پزشك عمومي مراجعه كنه يا پوست ؟

با تشكر