نکته ها

گرفتن روح در شب و برگرداندن آن در روز یكى از نمونه‏ هاى قاهر بودن خدا برانسان است.

مسأله‏ ى قبض روح، در قرآن هم به خداوند نسبت داده شده «اللّه یتوفّى الانفس»، هم به ملك الموت و هم به فرشتگان. این اختلاف تعبیر شاید به خاطر آن باشد كه جان افراد عادى را فرشتگان مى ‏گیرند و جان افراد برجسته را ملك الموت كه فرشته برترى است و جان اولیاى خدا را ذات مقدّس او مى ‏گیرد.

و شاید به این دلیل باشد كه ابتدا فرشتگان، روح مردم را مى‏ گیرند و سپس تحویل ملك ‏الموت مى‏ دهند و آنگاه ملك ‏الموت (عزرائیل) روح ‏هاى گرفته شده را به خداوند تحویل مى‏ دهد و به همین دلیل گرفتن روح مردم هم كار فرشتگان و هم كار ملك الموت و هم كار خداوند به شمار مى ‏رود.

ممكن است مراد از فرشتگان محافظ، آنان باشند كه مراقب و نگهدار انسان از حوادثند، «له معقّ [359] بات من بین یدیه و من خلفه یحفظونه من امراللَّه» [360] و ممكن است مراد از حفظه، فرشتگانى باشند كه مأمور ثبت و ضبط اعمال انسانند. «رسلنا لدیهم یكتبون» [361]
ایمان به مراقبت فرشتگان از انسان، عامل شكر از خداست، همان گونه كه ایمان به ثبت اعمال توسّط فرشتگان عامل حیا و تقواست.

359) تفسیر المیزان.
360) رعد، 11.
361) زخرف، 80.