بیماری اگزما

مکان بروز ضایعه پوستی در طول زندگی هر
شخص وجود دارد. برخی از این ضایعات ، پس از مدت کوتاهی از بین می‌روند اما
گاهی مشکلات و ضایعات پوستی ، آن قدر پا برجا می‌مانند که فرد ناچار است به
پزشک معالج خود مراجعه کند.

یکی از مشکلات پوستی که ممکن است ماهها و
سالها پابرجا مانده و موجب آزار و ناراحتی بیمار شود اگزما است. اگزما از
شایعترین بیماریهای حساسیتی پوست محسوب می‌شود. به دلیل تماس زیاد با مواد
شوینده و همچنین عدم توجه کافی به وضعیت پوست و نحوه صحیح تماس با مواد
شیمیایی ، بیشتر خانم ها با این مشکل مواجه هستند. اگزما در آقایان ، عمدتا
به دلیل تماس با مواد شیمیایی و صنعتی است.

علایم اگزما

اگزما یکی از انواع واکنشهای آلرژیک است
که پوست را تحت تاثیر قرار می‌دهد و نوعی درماتیت می‌باشد. این عارضه در
افرادی بروز می‌کند که دچار سایر انواع مشکلات آلرژیک نیز هستند یا سابقه
خانوادگی حساسیت (آلرژی) دارند. اگزما به صورت سوزش ، قرمزی ، خارش ،
جوشهای ریز آبدار بروز می‌کند. این ضایعات در محل تماس با مواد حساسیت‌زا
مشاهده می‌شوند. و در موارد مزمن به سایر نقاط پوست نیز توسعه می‌یابند.

پوست دچار اگزما ، خشک ، دارای ترک و
همراه با خارش بوده و ممکن است ترشح داشته و سطح آن مرطوب باشد، گاهی سطح
پوست مبتلا ، دارای شوره یا پوسته نیز هست. خاراندن پوست با دست و ناخن
آلوده باعث عفونی شدن موضع می‌شود.

اگزما با توجه به محل تماس پوست با مواد
حساسیت‌زا در نقاط مختلفی از بدن بروز می کند. اگزما می‌تواند در سنین
مختلف و حتی در دوران کودکی نیز بروز کند. این عارضه خارش‌دار پوستی ، به
هیچ گونه واگیردار نبوده و به دیگران سرایت نمی‌کند. حتی در یک بیمار نیز
شدت آن ممکن است از یک روز تا چند

روز دیگر و از یک محل تا محل دیگر متفاوتباشد.

عوامل بروز اگزما

موادی که به طور شایع موجب بروز یا شدت یافتن اگزما می‌شوند عبارتند از:

لوازم آرایشی و بهداشتی و دارویی

لوازم آرایشی ، بهداشتی معطر

عطر ، ادوکلن و…

لوازم آرایشی _ بهداشتی محرک (رنگ مو) ….

صابونهای معطر

لوازم آرایشی و بهداشتی غیر استاندارد.

مواد شوینده پاک کننده مانند پودرها و
مایعات که برای شستشوی ظروف و لباس مورد استفاده می‌شوند. این مواد علاوه
بر ایجاد حساسیت پوستی ، زمینه بروز سرطانهای پوستی را نیز می‌توانند فراهم
کنند.

مواد شیمیایی و سنتتیک

لاستیکها:

مواد موجود در لاستیکها ، موجب بروز
التهاب و اگزما در پوست می‌شوند. از تماس پوست با این مواد باید دوری کرد
در صورت امکان ، در زیر دستکش ظرفشویی ، دستکش نخی ضد حساسیت باید پوشید.
دستکشهایی که از جنس لاتکس ساخته شده‌اند می‌توانند عامل بروز حساسیت پوستی
باشد. حساسیت به این نوع دستکش ، بویژه در میان کارکنان بهداشتی- درمانی و
بیمارستانها دیده می‌شود.

مواد سوختی:

تماس مستمر پوست بدن با موادی چون نفت و بنزین ، زمینه بروز اگزما را فراهم می‌سازد.

گاز فرمالدئید:

این گاز از چسب و لوازرمی چون مبلمان چوبی
آزاد و متصاعد می‌شود. و می‌تواند به بروز ضایعات اگزمایی منجر شود. این
گاز باعث تحریک چشم ، بینی و گلو (ریزش اشک ، آبریزش از بینی ، عطسه ، سرفه
و غیره) شده و همچنین سردرد و حالت تهوع نیز ایجاد می‌کند.

فلزات

امروزه استفاده از وسایل فلزی روکش شده با
نیکل و کروم ، بسیار رواج دارد. لوازمی مانند سنجاق قفلی ، زیپهای فلزی ،
دکمه‌های فلزی ، قلاب کمربند و … همگی با فلز حساسیت‌زای نیکل روکش شده است
و یکی از مهمترین عوامل بروز اگزما و تشدید آن ، به ویژه در خانم ها محسوب
می‌شوند.

زیورآلاتی که به تازگی با عنوان نقره
آلمانی ، سیلور و تیتانیوم به فروش می‌رسند، دارای مقادیر قابل توجهی فلز
نیکل بوده و موجب بروز اگزما می‌شود. و در صورتی که مزمن شود، ممکن است به
سایر نقاط پوست نیز سرایت کند. توجه به محل بروز حساسیت و وسیله‌ای که به
طور مستقیم با آن ناحیه در تماس بوده برای تشخیص این نوع حساسیت بسیار موثر
است. و گاهی فلزاتی مانند طلا و نقره نیز می‌توانند عامل بروز اگزما
باشند.

مواد موجود در محیط

گرد و غبار منزل (که بعضا حاوی مواد دفعی
جانور بسیار کوچکی با نام مایت Mite می‌باشد) در صورت تماس با پوست و به
ویژه پوست دست ، موجب بروز اگزما و یا بدتر شدن آن می‌شود. سیمان و سایر
مواد مشابهی که در ساختمان سازی به کار می‌روند و برخی از گیاهان نیز از
جمله این مواردند.

مواد غذایی

تماس پوست بدن با موادی چون عصاره گوجه
فرنگی می‌تواند به بروز اگزما و یا بدتر شدن آن منجر شود برخی از مواد
خوراکی نظیر آجیل و مغزها (مغز فندق ، بادام زمینی و غیره) می‌توانند به
بدتر شدن اگزما کمک کنند.

سایر عوامل

در نهایت یکی از عوامل مستعد کننده بروز
اگزما ، شستشوی مکرر دست با موادی چون صابون است. این مواد با از بین بردن
چربی طبیعی و لایه محافظ پوست ، موجب حساس شدن پوست بدن نسبت به مواد خارجی
و مستعد کننده بروز اگزما می‌گردند. عدم استفاده از دستکش هنگام استفاده
از این مواد ، علل شیوع اگزما در میان خانم ها است.

درمان

درمان اگزما یا درماتیت تماسی به طور خلاصه عبارتند از:

امتناع و دوری جستن از محرکها و آلرژن (مواد حساسیت‌زا) شناخته شده

استفاده از وسایل محافظت کننده مانند دستکش

استفاده از نرم کننده‌ها مانند اوسرین

استفاده از استروئیدهای موضعی مانند پماد بتامتازون یا هیدروکورتیزون یا تریامسینولون