نوجواني يکي از حساس ترين دوران زندگي به حساب مي آيد، زيرا عوامل زيستي، رواني و اجتماعي تواما در بروز دوره نوجواني دخالت دارد. اين مرحله از زندگي نوجوانان مصادف با ورود آنان به مقاطع تحصيلي راهنمايي و دبيرستان مي باشد. بنابراين با ورود نوجوان به دوره دبيرستان، خانواده در موقعيت جديدي قرار مي گيرد. به همين جهت نقش و مسووليت خانواده نيز متحول مي شود و ابعاد گسترده تري مي يابد. از اين رو بايد توانايي مادران و پدران در امر تعليم و تربيت فرزندان افزايش پيدا کند و اين امکان را بيابند که هرچه بيشتر با نحوه تربيت فرزندان خويش آشنا شوند، تحقق اين خواست جز با گسترش آموزش خانواده امکان  پذير نيست. مطلب زير که برگرفته از سايت آفتاب است به پدرها و مادرها کمک مي کند تا نوجوان خود را بهتر بشناسند و در تربيت او مفق تر عمل کنند. سن رشديافتگي نوجوان  شايد جدي ترين موضوع مورد توجه نوجوان، تفاوت هاي فردي در هنگامي است که ويژگي ها و مشخصه هاي رشد پس از بلوغ ظاهر مي شوند. افراد همسن و سال و تقريبا همسال از نظر عقلي که همکلاسي نيز هستند، ممکن است از نظر رشد جسماني با يکديگر تفاوت هاي چشمگيري داشته باشند. پسري که براي سنش، قد او کوتاه يا بلند است و يا داراي صداي کلفت مردانه يا صداي ضعيف بچگانه است، به دليل اين تفاوت ها، احساس ترديد و بدبيني مي کند. دختري هم که در مقايسه با دوستانش کوتاه تر يا بلندتر است و زودتر يا ديرتر از موعد معمول عادت ماهانه داشته است، همين احساس را خواهد داشت. آثار و اهميت رواني بلوغ جنسي و زودرس و يا ديررس بسيار زياد است. دختر و پسري که داراي بلوغ زودرس هستند، از اعتبار اجتماعي بزرگ شدن در گروه برخوردارند، لکن در گروه خود احساس ناداني مي کند و در گروه نوجوانان مسن تر نيز به دليل نداشتن مهارت هاي لازم هويتي، جسماني و اجتماعي راهي ندارند. نوجواناني که داراي بلوغ ديررس هستند نيز بي شک مشکلاتي حتي شديدتر از گروه قبلي دارند. بلوغ ديررس به معناي بدن رشد نايافته در پسر و دختر است که به احساس حقارت در او مي انجامد و اين امر مستقيما بر شخصيت نوجوان اثر منفي برجاي مي گذارد. رشد رواني نوجوان  يکي از مهم ترين هدف هاي مهم تکاملي در دوره نوجواني، خودشناسي و خوديابي نوجوان است. نوجوان نياز دارد نقاط قوت و ضعف خود را بشناسد، آنچه را مي تواند و يا نمي تواند به طور موفقيت آميز انجام دهد، ارزيابي کند خويشتن  پنداري و تصوير مثبتي از خود داشته باشد. خويشتن  پنداري نوجوان شامل احساس درباره خود است که از سرزنش خود تا ستايش خويش در نوسان است. موفقيت مهم ديگر نوجوان براساس نظر اريکسون نيل به تعلق و پيوند با ديگران است که شامل رابطه گرم و پخته و معني دار با ديگران، افراد همجنس، غير همجنس، بستگان و دوستان است. همه افراد نياز دارند فرد يا افرادي را در زندگي داشته باشند تا بتواند آزادانه با او صحبت و درددل کنند. در اواخر دوره نوجواني، مخالفت و هم ستيزي با بزرگسال کاهش مي يابد. نوجوان جايگاه خود را در ارتباط با گروه همسن و سال خود مي يابد و با بزرگسالان نيز بر اساس يک رابطه محترمانه دو جانبه عمل و رفتار مي کند. در حالي که هنوز درباره رابطه با جنس مخالف، انتخاب رشته تحصيلي و يا آمادگي هاي شغلي خود و... داراي نگراني هايي است. اثر تغييرات جسماني بر نوجوان  تغييرات جسماني نوجوان بي شک به معناي تغيير در خود و شخصيت نوجوان است. هنگامي که نوجوان تغيير در اندازه و شکل بدن خويش را ملاحظه مي کند، با اين آگاهي احساس مهم بودن نيز به او دست مي دهد. در طول فرايند رشد قد، نوجوان نسبت به اندازه هاي بدن خود بسيار حساس و کمرو مي شود. همه پسران و دختران نوجوان احساس مي کنند به دليل اينکه از نظر اندازه هاي بدن و از نظر جسمي رشد کافي يافته اند، بايد از حقوق و مزاياي همراه با رشد نيز برخوردار گردند. اين حقوق و مزايا از انتخاب لباس، نوع آرايش سر، انتخاب دوست، رشته تحصيلي، نگرش به مذهب و حتي ديدگاه هاي سياسي نوجوان را در بر مي گيرد. نوجوان احساس مي کند که به اندازه کافي بزرگ شده است و مي تواند در امور مربوط به خود بدون دخالت بزرگسالان و به ويژه والدين، تصميم گيري کند. هرقدر با نوجوان به عنوان يک کودک رفتار کنيم، او پرخاشگرانه تر عمل خواهد کرد و بيشتر در جهت رسيدن به حقوق و امتيازاتي که به دليل رشد يافتگي اش توقع برخورداري از آنها را دارد، پافشاري خواهد کرد. در دوره نوجواني، غرور ناشي از موفقيت هاي جسماني و قدرت عضلاني، به ويژه در پسران چشمگير است. اين وضعيت در نوجوان احساس رضايتمندي و شادماني به وجود مي آورد و موجب تمايل به تظاهر و خودنمايي در مسابقات و رقابت هاي فردي و گروهي مي گردد. رشد اجتماعي نوجوان  بسياري از خشنودي ها و يا ناکامي هاي نوجوانان در ارتباط با دوست يابي و محبوبيت در جمع و گروه دوستان است. نوجوانان داراي نيازي قوي به کسب محبوبيت و پذيرش توسط ديگران، به ويژه همسالان هستند. آنان دوست داشتن ديگران در مورد علاقه ديگران بودن را دو روي يک سکه مي دانند. ضرورت رها ساختن خود از قيد و بندهاي قوي خانواده، نوجوانان را به سوي گروه هاي همسن و سال سوق مي دهد و بسياري از وابستگي هاي خانوادگي به منظور برخورداري از حمايت و پشتيباني لازم، به گروه همسالان انتقال مي يابد. در اين مرحله نوجوان بايد از عهده سه تکليف عمده به خوبي برآيد:  1 ) کسب استقلال عاطفي از خانواده 2 ) ايجاد گسترش نقش جنسيتي مربوط به خود  3 ) ايجاد ارتباط با گروه همسال  خوشبختانه دوره دبيرستان فرصت و امکان بيشتري براي آزادي و انتخاب دوست به نوجوانان مي دهد و مدارس بايد با برنامه هاي آشناسازي در آغاز هر سال تحصيلي، نوجوانان را در دوست يابي کمک کنند. علل سازش نايافتگي نوجوان  سازش نايافتگي در نوجوان، معمولا بيش از يک علت دارد و دلايل مهمي که عمدتا نيز محيطي است آن را پديد مي آورد. ميزان اثرگذاري اين عوامل بستگي تام به شخصيت نوجوان و دوران کودکي او دارد.  الگوهاي شخصيتي و فردي: برخي از نوجوانان بهتر مي توانند خود را تطبيق دهند و در نتيجه قادر خواهند بود خود را با شرايط و انتظارات جديد سازگار کنند. در حالي که نوجوانان ديگر سازگاري کمتري دارند و اغلب در فرايند سازگاري از پاي در مي آيند. به طور معمول سه نوع شخصيت، آسيب پذيرتر از بقيه هستند. شخصيت هاي سختگير و دقيق، خود محور و خودخواه و حق طلب که تصور مي کنند هميشه حق با آنهاست و هرگز خطايي از آنان سر نمي زند.  محيط: محيطي که نوجوان در آن زندگي مي کند، به خصوص محيط خانه، نقش مهمي در سازگاري و يا سازش نايافتگي او دارد.  محرک هاي هيجاني آسيب زا: مانند شوک هاي عاطفي شديد و يا هيجان هاي مداوم و طولاني. خود نوجوان: براي سازگاري مطلوب نوجوان، نيازهاي اساسي اش بايد برآورده شود. اين نيازها عبارتند از: نياز به امنيت، نياز به عشق و علاقه، نياز به مصاحب و همنشين، نياز به تنوع و گوناگوني و نياز به رضايت خود.

 

مشکلات عاطفی نوجوان

 

 

بطور کلي تعداد تجربه هاي عاطفي هر فرد بستگي به ميزان رشد او و نوع محيطي که در آن زندگي مي کند دارد. تعدادي از مشکلات عاطفي نوجوان که عمدتا ناشي از تغييرات فيزيولوژيکي بلوغ در او مي باشد عبارتند از: ترس ها و نگراني ها، خشم و حسادت و رشد اجتماعي.
-  ترس ها و نگراني ها: در ميان تجربه هاي عاطفي نوجوان، به ترس ها و نگراني هاي او بايد کمتر از همه بها داد، زيرا بسياري از آنها تخيلي و غيرواقعي و بيشتر از آن چيزي است که در زندگي آنان وجود دارد. با اين حال ترس، مانع فعاليت و عمل سازنده و مثبت در فرد مي شود. بنابراين يا از موقعيت ترس آور ناراحت کننده فرار مي کند و يا تسليم آن مي شود که در هر دو حالت ناسالم است. مطالعات نشان مي دهد که افراد ناسالم و يا خسته بيشتر از افراد سالم و با نشاط در معرض ترس و نگراني هستند. براي مقابله با ترس و نگراني، بايد نخست ماهيت موقعيت ترس آور را شناخت و فرد و رابطه او با محيط را کاملا درک کرد. روان شناسان همراه کردن ترس با موفقيت و يا فعاليتي مطبوع را به عنوان موثرترين راه مقابله با ترس، توصيه مي کنند. راهنمايي و مشاوره نوجوان در زمينه هاي تحصيلي، شغلي و مسايل و مشکلات فردي، يکي از کارآمدترين راه هاي کمک به نوجوان در رفع مشکلات است. 
-  خشم و حسادت: از مجموعه عواطف و هيجانات، خشم و عصبانيت متداول ترين آنهاست. هرگاه نوجوان خشم را با فراواني و شدت زياد تجربه کند، سازگاري او به خطر مي افتد. هر چند که خشم گاه مي تواند ارزش مثبت نيز داشته باشد. در پديدآيي خشم، روان شناسان معتقدند که وضعيت فيزيکي و شرايط رواني خانه اثر قابل ملاحظه اي بر تعداد و شدت خشم در نوجوان دارد. همچنين رابطه معيني بين خشم با وضعيت سلامت و نگرش و ادراک نوجوان نسبت به تغييرات جسماني وجود دارد. به تدريج منبع اصلي خشم را مي توان در اختلاف و تعارض نوجوان با پدر و مادر و ديگر افراد بزرگسال در زمينه مسائل عادي زندگي و تمايل به انجام آنها بطور مستقل پيدا کرد. هيجان پيچيده حسادت نيز خيلي زود در زندگي فرد پديد مي آيد و مي تواند يک مشکل اساسي در زندگي او به شمار آيد. حسادت عمدتا نسبت به خواهر يا برادر بروز مي کند و ناشي از تبعيض والدين در مورد فرزندان است. 
-  رشد اجتماعي: رشد اجتماعي به هر حال رشد عاطفي و توان نوجوان در کنترل هيجانات ناسالم، يکي از مهم ترين عوامل در رشد و سازگاري اجتماعي نوجوان است. رشد اجتماعي فرد بستگي تام به انواع شرايط محيطي زندگي فرد دارد. رشد اجتماعي نيز مانند ديگر ابعاد پيچيده رشد، تنها در نتيجه تغييرات فيزيولوژيکي بلوغ حاصل نمي شود، بلکه شامل فرصت هاي مناسب، براي يادگيري و تمرين عادات و مهارت هاي اجتماعي است. اهميت رشد اجتماعي انسان در زندگي امروز، نه تنها در يادگيري کنارآمدن و سازگاري با محيط اطراف است، بلکه در مسووليت پذيري فرد و همبستگي و پيوند سالم او با گروه در نهايت به عنوان يک شهروند نيز نمايان است. براي اين منظور، نهادهاي اجتماعي مهم چون خانه، مدرسه و جامعه در پايه ريزي اين امر مهم بايد از همان کودکي، به نوبت و در تعامل با يکديگر عمل کنند. ارتباط سالم و سازنده نوجوان با گروه همسالان و افراد کوچکتر و بزرگتر از خود در خانه و مدرسه و اجتماع، يکي از نشان هاي چشمگير رشد اجتماعي فرد است . علاوه بر آن فعاليت هاي مختلف علمي، هنري، مذهبي و غيره و صرف درست اوقات فراغت، بخش مهمي از فرايند اجتماعي شدن نوجوان را تشکيل مي  دهد.

 

نقش خانواده در دوران بلوغ فرزندان

آيا مي دانيد به عنوان والدين چه نقشي در دوران بلوغ فرزندان خود داريد. درمطلب زير که برگرفته از شبکه اطلاع رساني بهداشتي جوان است نقش خانواده ها در دوران بلوغ ذکر شده است. والدين لطفا به مطلب زير توجه کنند.  -  از نظر کلي بايد درنظر داشت که وضع خانواده در بلوغ شخصيتي و تمايل به جنس مخالف اعم از دختر و پسر دخالت دارد. به وسيله کمک به نوجوانان نسبت به انتخاب همسر و روش همسرداري و بچه داري مي توان موفقيت آنها را در ارتباط عشقي و رشد عاطفي تامين نمود. بنابرنظريات روانکاوان، بلوغ عاطفي در پسران قدري با دختران متفاوت است. براي ايجاد حس امنيت، پسر به محبت مادر احتياج دارد تا بدان وسيله خود را در جهت احساس هاي بعدي و صميميت نسبت به زنان آماده نمايد. او همچنين به برخورد هاي دوستانه اي با پدر نيازمند است تا بتواند خود را از وضع وابستگي به مادر نجات دهد و بتواند خود را با پدر همانند سازد و علائق و فضايل مردانه بدست آورد. -  پيشرفت دررشد رواني و به   دست آوردن صفات مردانه با ارتباط پسر با همسالان خويش دردوره قبل از نوجواني مورد حمايت و تقويت قرار مي گيرد و درمجموع کليه تجارب به پسر کمک مي نمايد تا بتواند همسر خويش را انتخاب و ارتباطي صميمي با او پيدا نمايد.  -  چون در مراحل بلوغ (قبل از بلوغ، بلوغ جنسي و بعداز بلوغ) نوجوان با تغييرات و مشکلاتي مواجه مي شود،  بايد والدين و يا آنان که به نوجوان نزديک هستند به آرامي و با توضيح کافي او را درجريان اين تغييرات قراردهند. همچنين آشناکردن نوجوانان با مسائلي که دردوره بعداز بلوغ ممکن است براي آنان پيش بيايد (مانند: استعمال موادمخدر، مشروبات الکلي، مفاسد اجتماعي، معاشرت و همنشيني با دوستان ناباب،  مشاهده فيلم هاي ويدئويي غيرمجاز و...) از مواردي است که بايد به آن توجه کافي داشت.

 

 

بهداشت رواني   بهداشت رواني شامل همه عواملي است که بر احساسات، افکار، گفتار و اعمال فرد، طرح ها، هدف ها، روش هاي به کار رفته توسط فردو شرايط فيزيکي در زندگي او تاثير مي گذارند.  ابعاد بهداشت رواني  مرحله مثبت بهداشت رواني: خوشبختانه اکثر کودکان با سلامت کامل متولد مي شوند و با شادابي و توانمندي رشد مي يابند و سال هاي دبستان تا دبيرستان را با سلامت روان و سازگاري مطلوب ادامه مي دهند. وظيفه بزرگسالان در خانه و مدرسه آماده ساختن آنان براي پاسخگويي به ابتکارات و توقعات زندگي است. طرح ريزي هدف هاي واقع بينانه رشد و بهره وري هرچه بيشتر از توانايي هاي جسماني، ذهني و رواني اجتماعي خود، پذيرش محدوديت هاي خويش، داشتن خويشتن پنداري مثبت، کار و تلاش مداوم و پيگير براي رسيدن به اهداف موردنظر از جمله تکاليفي است که جنبه هاي مثبت بهداشت رواني را تشکيل مي دهد.  مرحله پيشگيري بهداشت رواني: جنبه پيشگيري بهداشت رواني شامل برنامه هاي ويژه براي افرادي است که نشانه هايي از شروع ناراحتي هاي رواني و هيجاني را از خود بروز مي دهند. براي مثال دانش آموزي که ناگهان از رفتن به مدرسه خودداري مي کند، بايد دقيقا مورد مطالعه قرار گيرد و زمينه هاي مشکل شناسايي شود. قبل از آنکه اين رفتار به صورت عادت در بيايد يا به صورت نشانه هاي ديگر بروز کند، بطور دقيق در جنبه پيشگيري بهداشت رواني است که بزرگسالان فرصت هاي زيادي براي ارائه خدمات به نوجوانان پيدا مي کنند. آنان با توجه و دقت روي انحرافات جزئي رفتار نوجوان در زمان حال، در مورد مشکلات جدي تر سازگاري در آينده هشدار مي دهند.  مرحله درماني بهداشت رواني: جنبه درماني بهداشت رواني شامل کمک به افرادي است که با مشکل يا مشکلاتي در زندگي روبرو هستند که سازگاري آنان را مختل ساخته است. اقدام در مورد اين مشکلات بايد به کمک افراد متخصص و کارشناس فن، مانند روان شناس يا روانپزشک صورت پذيرد و اين بعد از بهداشت رواني کاملا جنبه درماني دارد. اهداف بهداشت رواني زندگي نسبتا تکامل يافته: در يک زندگي نسبتا کامل، فرد توانايي هاي بالقوه خود را مي شناسد و پيوسته در حال رشد و باروري و تکامل است. احساس مسووليت در انجام کارهاي محوله و احساس شادماني در هنگام فراغت، شرکت در فعاليت هاي مختلف و برخورداري از مهارت انجام صحيح کارها، به فرد اجازه مي دهد که موفقيت را تجربه کند. در يک زندگي تکامل يافته، همه ابعاد شخصيت فرد، اعم از جسماني، رواني، ذهني و معنوي رشد و تکامل مي يابند و هدف بهداشت رواني نيز ايجاد فرصت براي بروز استعدادها و توانايي هاي گوناگون فرد است. هر اندازه فرد بيشتر توانايي ها و قابليت هاي خود را بشناسد، و آنها را به کار گيرد احساس رضايتمندي و خشنودي و موفقيت بيشتر با او قرين خواهد بود.  زندگي شاد و مطبوع: شادکامي و خوشبختي نسبي است، ليکن نوجواني که از روابط سالم و سازنده و مطلوب خود با همسالان انجام تحصيل و کار موفق و برنامه ريزي مشخص در زندگي برخوردار است، فردي شاد و با نشاط خواهد بود. والدين شاد و محيط خانواده مطبوع، فرزنداني شاد به بار مي آورد. محيط آموزشي مطلوب نيز بر روحيه نوجوان تاثير مثبت مي گذارد. زندگي هماهنگ: زندگي هماهنگ و منسجم بستگي به موفقيت در دو چيز دارد: کنار آمدن با خود و ديگران. کنار آمدن با خود شامل توانايي تصميم گيري، افسوس گذشته را نخوردن و توانايي پذيرش محدوديت ها و کمبودهاي خويش، پرورش استعدادها و قابليت هاي خود و احساس ارزشمندي و اعتماد به نفس در فرد است. کنار آمدن و زندگي مطبوع با ديگران رابطه اي است عاري از حرص و آز، بدبيني، حسادت و نفرت و ديگر خصوصيات منفي نسبت به فرد يا افراد ديگر. اين عوامل مانع رشد و توفيق در روابط انساني موفقيت آميز با ديگران است.  زندگي موثر و کارآمد: زندگي موثر و کارآمد در حقيقت نيمه مجموعه اي از ويژگي هاي فعلي، يعني خودشناسي، رشد و تکامل فردي، شاد زيستن، توانايي ايجاد ارتباط با ديگران و کنار آمدن با خود است. رسيدن به بيشترين بازده با صرف کمترين انرژي و کمترين اتلاف وقت و موثر و کارآمد بودن در زندگي، مستلزم شناخت توانايي ها و قابليت هاي خود است.

 

برخورد صحیح با نوجوان و تعریف الگوی مناسب

 

برخورد صحیح با نوجوان مهمترین بخش از یک رابطه است.

برای برخورد صحیح ابتدا شرایط را بررسی کنید و منشاء مشکل را پیدا کنید، هیچ وقت در برابر نوجوان جبه گیری نکنید چون نتیجه جبه گیری تنها مقابله به مثل و لج بازی است.

از در دوستی وارد شوید و با نوجوان دوست باشید تا حرفتان را با جان و دل گوش کند بعضی مواقع نیاز به کوتاه آمدن و بعضی موقع ها نیاز به اعمال قدرت است پس تصمیم درست در برخورد با شرایط را فراموش نکنید.

گاهی مواقع برای به دست آوردن اهداف نیاز است تا امتیازهایی دهید مثلا اگر نوجوان جدول ضرب را کامل حفظ کرد اجازه دارد تا برای مدت مشخصی یک بازی را انجام دهد.

برای مثال در ازای نیم ساعت دوچرخه سواری نیم ساعت بازی مجاز است و یا به ازای مشاهده یک برنامه آموزشی و یادگیری آن بتواند بازی مورد علاقه اش را انجام دهد.

محدودیت نباید به صورتی باشد که نوجوان به دنبال راه های رفع محدودیتها باشد و ذهن خود را درگیر این مساله کند.

همچنین از همه چیز مهمتر گروه سنی بازی ها را مد نظر قرار دهید.

ولی به هیچ عنوان نوجوان تان را شرطی نکنید که تنها بخواهد برای به دست آوردن خواسته هایش تن به گوش دادن حرفهای شما بکند.

همیشه رابطه دوستانه موثرتر از متقابل است درحالی که نوجوان در حال رشد است ویژگی هایی مثل غرور و نافرمانی و جبه گیری در او شکل می گیرد.

اگر شما بخواهید در خانه برای نوجوانتان نقش یک فرمانده را بازی کنید تنها تا سال چهارم دبستان می توانید نقش فرمانده را ایفا کنید و اگر این سیر بخواهد ادامه یابد به مرور خانه تان به یک میدان جنگ تبدیل شده و سربازتان به حرفهایتان گوش نمی کند.

وقتی شخصیت نوجوان در حال شکل گیری است به دنبال الگوهایی برای الگو برداری می گردد که اگر نتوان الگو مناسب را برای نوجوان فراهم کرد نوجوان خود دست به انتخاب می زند و این می شود که می بینیم نوجوانان بازیکنان فوتبال و یا چهره های دیگر مثل بازیگران را که به نظرشان موفق می آیند برای خود انتخاب می کنند ولی اگر این انتخاب نادرست و نامناسب باشد به مرور می تواند تاثیرهای مخربی بر روی فرد بگذارد.

از این رو اگر یک رفتار ناشایست از الگو سر بزند نوجوان سعی می کند تا آن رفتار اشتباه را تکرار کند پس باید به نوجوان آموزش داد که تمام رفتارهایی که از الگو سر می زند نباید کپی برداری شود.

وقتی نوجوان در آینده تشخیص دهد که الگوی انتخابی او دچار نقص است دچار بحران می شود پس در انتخاب الگو در کنار فرزندانتان باشید.

خانواده نقش مهمی در انتخاب دوست مناسب و همچنین انتخابهای مهمی مثل ازدواج و انتخاب شغل نوجوان در آینده دارد.

افرادی که در این انتخابها دچار مشکل می شوند اکثرا در دوران نوجوانی خود آموزشهای لازم را فرا نگرفته اند.

با آموزش صحیح راه را برای فرزندانمان هموار کنیم.

پدر و مادرهای ما چشمداشتی به پول و سرمایه و دارایی پدر مادرهای خود نداشتند ولی یکی از دلیلهایی که سبب شده تا جوانان امروز جای محبت و رابطه عاطفی خود با خانواده را با پول و حساب بانکی پر کنند مشکل در معرفی الگوها، اهداف و آموزشهای نادرستی است که یا صورت نگرفته یاد از منابع نادرستی صورت گرفته است.

با نوجوانان چگونه رفتار کنیم

 

پیامبر اکرم (ص) می فرمایند: به شما سفارش می کنم که نسبت به نوجوانان نیکی کنید زیرا آنها نازک دل هستند.

نوجوانی یکی از بحرانی ترین دوران های زندگی فرد است. نوجوان از مرز کودکی گذشته و وارد مرحله نوینی شده که درزندگی او منحصر به فرد است زیرا درعبور از مرحله کودکی به مرحله نوجوانی بایستی از صخره های لغزان نوجوانی گذشت و تحولات گوناگون در این مرحله نیز حاکی از حساسیت آن است.

نوجوانی ، دوران رشد و تکامل جسمانی ، فکری، عاطفی، معنوی و اجتماعی است. ورود به دوره نوجوانی فرد را با مشکلات فراوانی دست به گریبان می سازد و درجامعه ما که بیشترین جمعیت آن نوجوانان هستند مسلما نمی توان این جمعیت فعال را نادیده گرفت. پس لازم است که والدین و مسئولین با مشکلات نوجوانان آشنا شوند تا بتوانند با آنها رفتاری درست داشته باشند.

نوجوان

نوجوانی دوره ای از زندگی فرد را تشکیل می دهد که حد فاصل پایان دوره میانسالی کودکی و آغاز بزرگسالی است. نوجوان به علت پایگاه مبهم خویش (یعنی نه کودک و نه بزرگسال) اغلب خود را با کودکان کم سن و سال تر در خانواده ، با والدین و معلمان و دیگر اعضای جامعه خود در تعارض عاطفی می یابد. او می خواهد دیگران بدانند که بزرگ شده است ولی احساس می کند که دیگران او را کاملاً درک نمی کنند و حتی مسئولیت کافی به او نمی دهند. نوجوانان درمقابل عقاید و نظرات همسالان خویش حساسیت خاصی دارند. به طوری که به داوری و قضاوت آنان بیش از بزرگسالان ارج و ارزش می نهند.

ویژگیهای دوره نوجوانی

1 – آهنگ رشد جسمی سریعتر می شود و کودکِ دوره پرجنب و جوش قبل را به جوانی خستگی ناپذیر بدل می سازد.

2 – از لحاظ رشد عقلی، کودک مراحل مختلفی را پشت سر گذاشته و در آستانه تفکر انتزاعی قرار می گیرد.

3 – تنوع خوی و خصلت با وضوح هرچه تمام تر آشکار می شود.

4 – رقابت با خود و رقابت با دیگران را تکمیل می سازد.

5 – نوجوان تقریباً از همه کسانی که اکنون در زندگی او مقامی داشته اند سلب اعتماد کرده، بی حوصله و یاغی می شود.

6 – استعدادهای خاص به تدریج بروز می کند و تفاوتهای فردی آشکار می شود.

7 – برای نوجوان سئوالات متعددی مطرح می شود و در همان حال جوابهای دیگران کمتر او را قانع می کند.

8 – دوره وابستگی به سر آمده و ، نوجوان می خواهد زندگی مستقل خود را پایه ریزی کند.

ماهیت مشکل نوجوان

نوجوانان معمولاً دارای مشکلات ویژه ای هستند که در دوران کودکی کمتر در آنان مشاهده می شود، ماهیت این مشکلات نیز به نحوی با مشکلات بزرگسالی متفاوت است.

دوره نوجوانی اغلب به عنوان دوره مشکل ، غیر قابل پیش بینی تعریف شده است . دراین دوران مشکلات نوجوانان به دوشکل کلی نمایان می شود ، مشکلاتی که نوجوانان از دوران کودکی در رفع آن کوشش داشته و هیچ وقت در حل آنها موفق نبوده است و مشکلات ویژه که قسمت عمده آنها دررابطه با مرحله رشد او کاملاً طبیعی به نظر می رسد.

ماهیت مشکلات نوجوانان

مطالعات علمی نشان می دهد ، دوره نوجوانی دارای مشکلات بسیاری است که باید به شیوه ای رضایت بخش، هم برای نوجوان و هم برای گروه اجتماعی او حل و فصل شود. نوجوانی برای خود فرد نیز مشکل ساز است ، زیرا نوجوان با نقش جدید خود در زندگی، کاملاً سازگاری نیافته و در نتیجه اغلب سردرگم، نامطمئن مضطرب است. مهمترین این مشکلات عبارتند از :

اختلال در تصویر بدنی، بحران هویت ( خودشناسی ) ، مشکل اجتماعی نشدن، مسئله روانی، ترس، نگرانی، خشم، عصبانیت، احساس حقارت، تعارض، اضطراب، دشواریهای تحصیلی و اعتیاد.

راه حل و توصیه ها

همانطورکه برای هر مشکلی راه حل خاصی وجود دارد ، برای مشکلات نوجوانان نیز راه حلهای مختلفی وجود دارد. اگر خانواده ها به مقوله ی خود ارزشمندی یا عزت نفس نوجوانان بها دهند خیلی از مشکلات و اختلالات رفتاری فرزندان خود را حل کرده و در شکل گیری شخصیت آنها تأثیر می گذارند.

1 – در برخورد با نوجوانان ، ملایم و منطقی باشید.

2 – هیچگاه نظرات خود را به نوجوانان ، تحمیل نکنید.

3 – تجارب موفقیت آمیز نوجوانان را افزایش دهید.

4 – نوجوانان خود را با الگوهای رفتاری مطلوب آشنا کنید.

5 – نسبت به احساسات و عواطف نوجوانان خود بی تفاوت نباشید.

6 – توجه داشته باشید که مشاجرات لفظی درخانه (میان پدر و مادر) ، در روحیه یا رفتار نوجوان منعکس می شود.

7 – به بهانه ی گفتگو با نوجوانان ، اهداف خود را به آنها القا نکنیم.

8 – تحملِ نوجوان را برای مواجه شدن با ناکامی های اجتماعی افزایش دهید.

9 – برای  پرکردن اوقات فراغت نوجوانان ، اهمیت بسیاری قائل شوید.

 

 

با عرض سلام و خیر مقدم خدمت شما کاربر گرامی.

 

بسیار ممنون و سپاسگزارم از شروع فعالیت در این تالار و

 

امیدوارم برای ماه های بعد شما را به عنوان کاربر برتر به مسوولین معرفی کنم.

 

 

 

 

بهترین ها و زیباترین ها را برایتان خواستار و خواهانم.