پژوهش و سازندگي

تكثير ماهي سفيداز مورخه 18/12/82 در چهار رود خانه (شيرود، تنكابن، تجن و گهرباران) در دماي آب رودخانه 8-7 درجه سانتيگراد شروع و در تاريخ 19/2/83 پس از حدود دو ماه در دماي 26-25 درجه سانتيگراد به پايان رسيده است. در طول اين مدت تعداد 7168 عدد مولد ماده و 18218 عدد مولد نر با مجموع كل 25386 عدد مولد ماهي سفيد، در امر تكثير استفاده شد. ميانگين طول، وزن و ضريب چاقي مولدين ماهي سفيددر چهار رودخانه مورد مطالعه بترتيب در جنس ماده و نر برابر (1.5±43.75 و 1.91±36.5 سانتي متر)، (40.36 ± 11189.5 و 115.94±678.13 گرم)، (0.11± 1.42 و 0.05 ±1.38) بود. ميزان استحصال تخم ماهي سفيددر مدت 62 روز تلاش به مقدار 4931.01 کيلوگرم بوده است که بيشترين ميزان استحصال تخم از رودخانه شيرود به مقدار 3189.31 کيلوگرم و برابر 64.7% از کل تخم استحصالي مي باشد. بيشترين ميزان استحصال تخم نيز در نيمه اول فروردين به ميزان 2365.65 کيلوگرم و برابر 48% از کل تخم استحصالي بوده است. بقاء تخم در چهار رودخانه فوق به ترتيب برابر 94.5، 95.1، 87.7 و 96.9 درصد محاسبه گرديد. همچنين مقايسه اي بين وزن تخمدان، GSI (ماده)، همآوري مطلق، همآوري نسبي و درصد تخمه گشايي در چهار رودخانه مورد مطالعه به عمل آمد و تنها در پارامتر تخمه گشائي اختلاف معني داري در سطح يک درصد بين رودخانه ها (شيرود: a، تنکابن: b، تجن و گهرباران: c) مشاهده گرديد. طول كل لارو تازه تخمه گشائي شده برابر2 ±6T.L= ميلي متر و وزن آنها 0.2±2=W ميليگرم اندازه گيري شد. فاكتور وضعيت برابر 0.15±0.92=CF محاسبه گرديد. طول و وزن لاروهاي سه روزه آماده کشت در استخرهاي خاکي نيز بترتيب 2±7=T.L ميلي متر و 0.1 ± 2.7=W ميلي گرم اندازه گيري شد. فاکتور وضعيت آن نيز برابر 0.10 ± 0.78=CF محاسبه گرديد. طول مدت پرورش در سال 1383 بين 50 تا 150 روز متغير بوده است. بچه ماهيان قبل از رهاسازي به لحاظ وجود انگل مورد بررسي قرار گرفتند. در اين بررسي شدت آلود گي از نوع اول بوده است و از تعداد كل 4366 عدد بچه ماهي سفيد نمونه برداري شده از 66 استخر، 11.45% (500 عدد) آنها به انواع آلودگي هاي انگلي مبتلا بودند. انگل هاي جداسازي شده در اين بررسي ديپلستوموم، داكتيلوژيروس، بوتريوسفالوس انواعي از نماتودها، تريكودينا و اپيسنيليس بودند. به سبب عدم رعايت اصول پرورش تعداد 16942454 عدد بچه ماهي زير وزن استاندارد (زير يک گرم) رهاسازي شده است که برابر 19.9% کل رهاسازي در سال 1383 مي باشد. بيشترين فراواني وزني در سال 1383 مربوط به کلاسه وزني 1.5 – 1 گرم به ميزان 68.1% مي باشد و در مجموع 80.1% (62905247 عدد) از ماهيان رهاسازي شده داراي وزن مناسب رهاسازي بوده اند.

 نسخه قابل چاپ

 نسخه قابل چاپ

به منظور تعيين قابليت هضم و فراسنجه هاي كنيتيكي آن در شتر يك كوهانه ايران و مقايسه آن با گوسفند در اين آزمايش از چهار نفر شتر نر يك كوهانه و چهار راس گوسفند نر نژاد شال كه داراي فيستولاي شكمبه اي بودند استفاده شد. جهت تعيين و مقايسه فاكتورهاي مورد نظر در شتر و گوسفند از دو نوع جيره غذايي شامل جيره تمام علوفه و جيره 30 درصد كنسانتره و 70 درصد علوفه استفاده شد. آزمايش در قالب طرح مربع لاتين 2 × 2 با تكرار انجام پذيرفت. نتايج آزمايش نشان دادكه در شتر بين ميانگين هاي pH و غلظت اسيدهاي چرب فرار مايع شكمبه با مصرف جيره هاي مختلف اختلاف معني داري وجود داشت (0.05>p)، ولي در گوسفند اين اختلافات مشاهده نشد. بين غلظت اسيدهاي چرب فرار در گوسفند و شتر تفاوت معني داري وجود داشت (0.05>p)، اما از نظر غلظت نيتروژن آمونياكي و pH تفاوت معني دار نبود. تفاوت معني داري در قابليت هضم ديواره سلولي و ديواره سلولي منهاي همي سلولز بين گوسفند و شتر مشاهده نشد. تراكم اوره و pH خون در شتر تحت تاثير جيره هاي مختلف قرار نگرفت، اما بين گوسفند و شتر اختلاف معني داري وجود داشت (0.05>p). كه مي توان نتيجه گيري كردكه توليد اسيد چرب فرار در شکمبه، و توان باز چرخ نيتروژن آمونياکي در شتر نسبت به گوسفند بالاتر است.

 نسخه قابل چاپ

 نسخه قابل چاپ

به منظور تعيين اثر فرآوري شيميايي دانه جو به يكي از روش هاي تيمار با اوره، هيدروكسيدسديم يا فرمآلدئيد در تغذيه گاوهاي هلشتاين شيرده، آزمايشي در قالب طرح چرخشي متوازن با 16 راس گاو (در مرحله اول شيردهي)، چهار جيره و چهار دوره (هر دوره 21 روز با يك هفته جهت عادت دهي) انجام شد. تفاوت جيره هاي يك الي چهار در نوع جو مصرفي بود. به طوري كه جو فرآوري نشده، فرآوري شده با محلول هيدروكسيدسديم، فرمآلدئيد و اوره به ترتيب جيره هاي يك الي چهار بود. گاوها به صورت انفرادي و تا حد اشتها تغذيه مي شدند. توليد شير در هر بار دوشش و تركيبات شير هفته اي دو بار تعيين مي شد. همچنين در پايان هر دوره آزمايشي، نمونه گيري خون، مايع شكمبه و ادرار انجام مي شد. در اين آزمايش ميزان ماده خشك مصرفي، تغييرات وزن بدن و توليد شير تصحيح شده براي درصد چربي تحت تاثير جيره هاي آزمايشي قرار نگرفت ولي توليد شير خام گاوهايي كه با جيره هاي يك الي چهار تغذيه شده بودند به ترتيب 25.73، 26.98، 26.92 و 27.35  كيلوگرم در روز بود كه به طور معني داري تحت تاثير جيره ها قرار داشت (p<0.01). همچنين درصد چربي و كل مواد جامد شير گاوهاي تغذيه شد ه با جيره دو و چهار كاهش معني داري نسبت به دو گروه ديگر نشان داد. ولي درصد پروتئين و لاكتوز و همچنين ميزان توليد روزانه كليه تركيبات شير بين گروه ها تفاوتي نداشت. ميانگين pH مايع شكمبه و ادرار گاوهايي كه از جيره هاي دو الي چهار مصرف كرده بودند به طور معني داري بيشتر از گروه كنترل بود (p<0.01). غلظت نيتروژن اوره اي پلاسماي خون گاوهايي كه جيره چهار را مصرف كرده بودند نسبت به ساير گاوها افزايش معني داري داشت. ولي ساير فرا سنجه هاي خوني در بين گروه ها تفاوتي نداشت. با توجه به اين مشاهدات چنين استنتاج مي شود كه استفاده از دانه جو فرآوري شده با هيدروكسيدسديم يا اوره موجب افزايش ميزان توليد شير روزانه و كاهش درصد چربي شير گاوها مي شود. ولي مصرف جو فرآوري شد ه با فرمآلدئيد فقط موجب افزايش توليد شير مي گردد.

 نسخه قابل چاپ

 نسخه قابل چاپ

دياتومه ها گروهي از جلبکهاي شاخه Bacillariophyta مي باشند. اپي ليتون، گروهي از دياتومه ها مي باشند که بر سطح سنگها و سطوح سخت رشد ميکنند. شناسايي فلور دياتومهاي و بررسي تغييرات جمعيتي آنها در رودخانه جاجرود از خرداد 1383 تا ارديبهشت 1384 با نمونه برداري در هر 30 روز يک بار در 6 ايستگاه صورت گرفت و همراه با آن عوامل فيزيکي و شيمياييDO ، EC،pH و درجه حرارت اندازه گيري شد. نمونه ها با استفاده از روش Reimer و Patrick آماده شدند. در مجموع 51 گونه دياتومه متعلق به 17 جنس شناسايي شد. جنسهاي Navicula Grnn.،Cymbella Kutz، .Gomphonema Kutz.، Cocconeis Ehr. Diatoma Ehr و .Nitzschia Hantz فراوان بودند. کاهش تنوع دياتومهها از بالادست رودخانه به سمت پايين دست رودخانه نشانه اي از افزايش آلودگي و تاثير آن بر ترکيب گونهاي و فراواني دياتومه ها در اين رودخانه ميباشد.

 نسخه قابل چاپ

بخش كشاورزي در دهه هاي اخير در بيشتر كشورهاي در حال توسعه تحت تاثير انواع سياستهاي مداخله گرايانه دولت و با هدف حمايت از اين بخش در مقايسه با ساير بخشهاي اقتصادي قرار داشته است. اين سياستها طيف گسترده اي از مداخلات را در برميگيرد كه بطور مستقيم و يا غيرمستقيم قيمت و بازار اين محصولات را تحت تاثير قرار ميدهند. در ايران نيز بخش كشاورزي و زير بخشهاي آن نيز در چند دهه اخير تحت تاثير اين سياستها قرار داشته اند. اين مداخلات عمدتا از طريق كمترل قيمت كالاها، اعمال سهميه و يا پرداخت يارانه برروي نهاده هاي توليد آنها- به ويژه از طريق اعمال نرخ هاي پايينتر ارز براي واردات نهاده ها - صورت گرفته است. موضوع اين مقاله بررسي آثار سياستهاي مداخله مستقيم دولت در قيمتگذاري محصولات زيربخش دام و طيور از جنبه سنجش ميزان حمايت از اين محصولات ميباشد. كالاهاي مورد بررسي سه محصول عمده اين بخش يعني گوشت گاو، گوشت مرغ و تخم مرغ و دوره مورد نظر شامل سالهاي 78-61 ميباشد. دوره مذكور علاوه بر سالهاي جنگ تحميلي و اعمال سياستهاي تثبيت قيمت كالاها، دربرگيرنده دوره اعمال قيمتهاي تضميني و همچنين آزادسازي قيمتها نيز ميباشد. ابزار مورد استفاده شامل نرخ هاي حمايت اسمي و موثر ميباشند كه با استفاده از داده هاي موجود در دستگاههاي ذيربط مورد محاسبه قرار گرفته اند. نتايج بدست آمده نشان ميدهد اولا: نرخهاي حمايت در طول سالهاي مختلف داراي نوسان ميباشند بنابراين؛ مناسبتر اين است كه به جاي مقادير مطلق اين اين نرخ ها دريك سال مشخص، روند آنها درطول يك دوره زماني مورد توجه قرار گيرد. ثانيا؛ مقادير نرخهاي حمايت اسمي بسته به نرخ ارز مورد استفاده براي محاسبه آنها متفاوت است و اين نرخها درگزينه نرخ ارز واقي داراي مقادير بالاتري در مقايسه با نرخ ارز اسمي ميباشند. علاوه بر اين؛ ميانگين نرخ حمايت موثر در مورد كليه كالاها مثبت بوده و در اين ميان؛ به ترتيب گوشت گاو بالاترين و تخم مرغ پايينترين ميزان نرخ حمايت اسمي و موثر را داشته اند.

 نسخه قابل چاپ

اين تحقيق جهت بررسي اثرطول مدت شيرخوارگي بر خصوصيات و تركيب فيزيكي لاشه بره هاي لري بختياري اجرا شد. در اين مطالعه تعداد 66 راس بره نر و ماده كه در يك فصل زايش متولد شده بودند، به طور تصادفي انتخاب و در سنين 60،90 و 120 روزگي از شيرگرفته شدند و تا سن 6 ماهگي پروار گرديدند. آزمايش در قالب يك طرح كاملا تصادفي با روش فاكتوريل 2×3 (دوره هاي مختلف شيرگيري و جنس) انجام شد. در پايان دوره پروار در هر سن شيرگيري 10 راس و جمعا 30 راس بره به طور تصادفي انتخاب و پس از ذبح تجزيه لاشه گرديدند. ميانگين وزن نهايي بره ها در گروه هاي مختلف شيرگيري (60، 90و120روز) به ترتيب 44.64، 43.01 و 41.30 كيلوگرم بود كه ميانگين وزن نهايي بره هايي كه در سن 60 روزه از شيرگرفته شده بودند به طور معني داري بالاتر از بره هايي بود كه در سن 120 روز شير گيري شده بودند (0.05>p). ميانگين درصد لاشه سرد بره هاي گروه 90 روز به طور معني داري پايينتر از گروه اول (60 روز) و گروه سوم (120روز) بود (0.05>p). ميانگين درصد لاشه بره هاي نر و ماده داراي تفاوت معني دار نبود. اختلاف بين ميانگين مجموع درصد گوشت لاشه گروههاي مختلف شيرگيري از نظر آماري معني دار نبود، اما بين ميانگين مجموع چربي زير جلد (سطحي) گروه 60 روز شيرگيري شده با گروه 120 روز شيرگيري شده تفاوت معنيدار بود (p<0.05). ميانگين درصد چربي زيرجلدي بره هاي نر كمتر از بره هاي ماده بود (p<0.05)، ولي ميانگين درصد دنبه بره هاي نر بيشتر از بره هاي ماده بود (p<0.05). در نتيجه شيرگيري بره هاي نر و ماده لري بختياري در سن 60 روزگي به دليل بالا بودن وزن نهايي دوره پروار و درصد لاشه نسبت به دو گروه ديگر (90 و 120روز شيرگيري) و يكسان بودن خصوصيات و تركيب لاشه توصيه ميگردد.

 نسخه قابل چاپ

با وجود اينكه غذاي اصلي دام هاي نشخوار كننده را خوراكهاي خشبي تشكيل ميدهد، با اينحال خود آنها توانايي توليد آنزيمهايي كه قادر به تجزيه سلولز و هميسلولز باشند را ندارند. لذا دامهاي نشخواركننده به جمعيت ساكن در دستگاه گوارش خود وابسته هستند. اكوسيستم ميكروبي شكمبه عمدتا شامل باكتريها، تكياخته ها و قارچها است كه نقش مهمي در فرايند تخمير در شكمبه ايفا مي كنند. هدف از اجراي اين تحقيق بررسي اثر حذف تكياخته ها از شكمبه گوسفند تغذيه شده با چهار نوع جيره غذايي بر ميزان گاز توليد شده از چهار نوع خوراك شامل كاه گندم، يونجه، كنجاله پنبه دانه و دانه جو مي باشد. در اين آزمايش از 4 راس گوسفند نر نژاد شال فيستول گذاري شده در شكمبه در قالب طرح آماري مربع لاتين استفاده شد و اثر چهار نوع جيره غذايي (حاوي صفر،20، 40 و 60 درصد كنسانتره) در دو مرحله حضور و عدم حضور تكياخته در شكمبه مورد بررسي قرار گرفت. حذف تك ياخته ها از شكمبه با استفاده از روش شستشو و تخليه (10) صورت گرفت. نتايج حاصل از آزمايشات توليد گاز بر روي خوراكهاي مورد آزمايش نشان داد حجم گاز توليد شده پس از 24 ساعت انكوبه كردن كاه گندم، يونجه، كنجاله پنبه دانه و دانه جو در مايع شكمبه گوسفند داراي تكياخته به ترتيب 44.3، 3.6،35.46 و 70 ميليليتر و در مايع شكمبه گوسفند فاقد تكياخته به ترتيب 33.3،1.7، 37.40 و 65.3 ميليليتر بوده است. با حذف تك ياخته ها از شكمبه از حجم گاز توليد شده (جز در مورد كنجاله پنبه دانه) به طور چشمگيري كاسته شد و اختلاف مشاهده شده در مورد كاه گندم از لحاظ آماري معنيدار بود (p<0.05).

 نسخه قابل چاپ

ذخيره سازي و پرورش پست لارو ميگوي سفيد هندي Penaeus indicus در سايتهاي پرورشي استان هرمزگان در سنين مختلف صورت ميگيرد و محصول نهايي متفاوتي را در بر دارد. اين پروژه از تاريخ 13/3/79 لغايت 3/8/79 به منظور تعيين مناسبترين سن ذخيره سازي پست لاروها با تيمارهاي 10، 15 و 20 روزه و با سه تكرار در استخرهاي يك هكتاري در استان هرمزگان واقع در مجتمع پرورش ميگوي تياب جنوبي انجام گرديد. در اين بررسي اندازه گيري فاكتورهاي فيزيكوشيميايي آب از قبيل اكسيژن محلول (Do)، شوري، دما، pH و شفافيت و نمونه برداري از ميگو جهت تعيين رشد هر دو هفته يكبار صورت پذيرفت. نتايج نشان داد كه داده هاي اكسيژن، شوري و pH در تكرارها و يا تيمارهاي مختلف اختلاف معنيداري نداشته اند و شرايط پرورش در اين خصوص بصورت يكسان بوده است.

 نسخه قابل چاپ

براي ارزيابي تركيب اسپرومازين - كتامين بر روي ضربان قلب، فشار خون شرياني، تعداد تنفس، گازهاي خوني، اسيديته خون شرياني و دماي مقعدي، 6 راس بز ايراني سالم با وزني بين 28-18 كيلوگرم مورد آزمايش قرار گرفتند. اسپرومازين (0.05 ميليگرم به ازاي هر كيلوگرم، عضلاني) 15 دقيقه قبل از تزريق كتامين (11 ميليگرم به ازاي هر كيلوگرم، داخل وريدي) تجويز شد. تمام اندازه گيريهاي پايه قبل از تجويز اسپرومازين انجام شد و در زمانهاي 5، 15، 30، 45 و 60 پس از القاي بيهوشي با كتامين تكرار گرديد. براي اندازه گيري فشار خون شرياني و گرفتن نمونه هاي خون پس از بي حسي با ليدوکائين، شکافي به طول 5 سانتي متر در محل شريان کاروتيد راست داده شد و سوند شرياني شسته شده با محلول 2 درهزار هپارين در شريان کاروتيد قرار گرفت. از تست آماري آزمون ( T Student’s test) براي آناليز داده ها استفاده شد و مقادير P كمتر از 0.05 از نظر آماري معنيدار قلمداد گرديد. بر اساس اين يافته ها تعداد ضربان قلب و تنفس تغيير معنيداري نداشت. ميانگين فشارخون شرياني در دقايق 30، 45 و 60 كاهش معنيداري داشت. متوسط فشار نسبي اكسيژن شرياني در دقايق 5 و 45 كاهش معنيداري داشت اما متوسط فشار نسبي اكسيژن شرياني و مقادير اسيديته خون تغييرات معنيداري را نشان ندادند. دماي مقعدي در تمام زمانهاي پس از بيهوشي كاهش معنيداري را نشان داد. اگرچه داروهاي بيهوشي بر روي فيزيولوژي و هومئوستاز بيمار تاثير ميگذارد اما در اين مطالعه تجربي عليرغم بعضي از تغييرات در فشار خون شرياني، اكسيژن خون شرياني و دماي مقعدي، حيوانات اين تغييرات را به خوبي تحمل كرده و مشكل بزرگي با اين تركيب بيهوشي رخ نداد.

 نسخه قابل چاپ

امروزه در پرورش لارو ماهيان پرورشي استفاده از غذاي زنده كاربرد فراواني دارد كه از ميان منابع متعدد و متنوع غذاي زنده سيست پوسته زدايي شده آرتميا را به دليل ارزش غذايي بالا، قابليت هضم زياد، روش توليد آسان به عنوان يك منبع مهم غذايي مورد توجه مي باشد. با توجه به اهميت اين ماده غذايي و امكان جايگزيني آن بجاي منابع پروتئيني در تغذيه لاروهاي قزل آلاي رنگين كمان، از سطوح مختلف سيست پوسته زدايي شده آرتميا در قالب طرح كامل تصادفي (CRD) با شش تيمار شامل شاهد، 5، 10، 15، 20 و 25 درصد سيست پوسته زدايي شده آرتميا در سه تكرار استفاده گرديد. در اين آزمايش از 18 تراف كه هر يك شامل 1000 قطعه لارو با ميانگين وزن 25±125 ميل گرم استفاده شد. طول دوره آزمايش به مدت 40 روز تا رسيدن لاروها به وزن يك گرمي تعيين گرديد. جيره هاي مورد استفاده در اين آزمايش با در نظر گرفتن مقادير ثابت سيست پوسته زدايي شده آرتميا توسط نرم افزار UFFDA (1992) فرموله و سپس تهيه گرديد. در طول دوره آزمايش پارامترهاي مختلف شامل افزايش وزن لاروها (GR)، سرعت رشد ويژه (SGR)، درصد زنده ماني (SR)، خوراك مصرفي (FI) و ضريب تبديل مواد غذايي (FCR) مورد اندازه گيري قرار گرفت. نتايج نشان داد بين گروه هاي مختلف، تيمارهاي 5 و 10 درصد جايگزيني سيست پوسته زدايي شده آرتميا بهترين وضعيت را از نظر افزايش وزن با مقادير 28.54±7.29 و 28.85±7.28 ميلي گرم داشته، در حالي كه تيمار شاهد با ميزان 28.12±6.32 ميلي گرم كمترين افزايش وزن را داشت. (p<0.05). بيشترين درصد سرعت رشد ويژه (SGR) و درصد زنده ماني (SR) به ترتيب با 86.04±2.78 و 2.42 درصد مربوط به تيمار 5 درصد بود. بيشترين درصد سرعت رشد (SGR) و درصد زنده ماني (SR) به ترتيب با 2.78 86.04± و 2.42 درصد مربوط به تيمار 5 درصد بود. براساس نتياج حاصله از لحاظ ميزان خوراك مصرفي در دوره هاي مختلف زيست سنجي با پيشرفت زمان آزمايش بين دوره هاي مختلف اختلاف معني داري مشاهده گرديد. به طوري كه از دوره دوم زيست سنجي به بعد تيمارهاي 5 و 10 درصد كمترين خوراك مصرفي را دارا بوده و بيشترين مصرف خوراك مربوط به تيمارهاي 15 و 20 و 25 درصد بوده نتايج نشان داد ضريب تبديل غذايي (FCR) تيمار 5 درصد سيست پوسته زدايي شده آرتميا با ميزان 0.09±0.88 داراي بهترين وضعيت در بين تيمارهاي ديگر بوده و در گروه برتر قرار گرفت (p<0.05).

اثرات شوك الكتريكي بر پارامترهاي خون در 24 راس گاو بومي و دورگ در سال 1383 در اروميه بررسي گرديد. گاوهاي تحت مطالعه به طور تصادفي به چهار گروه تقسيم شدند. مقدار 5 ميلي ليتر خون از گاوهاي هر گروه در صبح زود و به آرامي از وريد وداج تهيه و به عنوان زمان صفر (شاهد) ثبت گرديد. سپس گاوها به صورت تجربي در ناحيه جدوگاه دو بار و هربار به مدت 1 ثانيه تحت شوك الكتريكي با شوكر دامپزشكي (3 ولت) قرار گرفته و به فاصله 1.5 ساعت تا 7.5 ساعت (5 بار) خونگيري شدند (درمان). پارامترهاي خون مانند تعداد لكوسيتها (WBC) و شمارش تفريقي، هماتوكريت، فيبرينوژن، پروتئين تام، كورتيزول، گلوكز، كلسيم، فسفر، منيزيم، سديم و پتاسيم ارزيابي شدند. شوك الكتريكي سبب افزايش گلوكز خون تا 25%، كورتيزول خون تا 308%، لكوسيتها تا 68%، و نوتروفيلهاتا 286% و كاهش كلسيم خون تا 11% گرديد. آناليز واريانس يكطرفه با مقادير تکراري (Repeated Measure ANOVA) اختلاف معنيداري (p<0.01) را در پارامترهاي فوق در قبل و پس از شوك نشان داد. ساير پارامترهاي خون تغيير معنيداري نيافتند. حداقل زمان تغييرات پارامترهاي خون در 1.5 ساعت پس از شوك براي کورتيزول،3 ساعت براي کلسيم و نوتروفيلها و 4.5 ساعت براي گلوكز و WBC بوده است. همچنين بين كورتيزول با پارامترهاي معنيدار خون در طي شوك الكتريكي رابطه اي مشاهده نگرديد. لذا ميتوان نتيجه گرفت كه شوك الكتريكي كوتاه با افزايش كورتيزول، گلوكز، WBC و كاهش كلسيم به عنوان يك عامل استرس عمل مينمايد. تغييرات فوق سريع و حداقل 3 ساعت پس از شوك ميباشد. با توجه به تغييرات فوق بهره مندي از شوك دامپزشکي در گاو به عنوان مولد استرس صرفا در موارد ضروري بلامانع ميباشد.

 نسخه قابل چاپ