پژوهش و سازندگي
| پژوهش و سازندگي زمستان 1386; 20(4 (پي آيند 77) در منابع طبيعي):47-52. |
| كرتولي نژاد داوود*,حسيني سيدمحسن,ميرنيا سيدخلاق,شايان مهر فاطمه |
| * دانشگاه تربيت مدرس |
|
به منظور ارزيابي اثر دارواش بر سطح و وزن برگ و نيز برخي از عناصر غذايي در درختان ميزبان، گونه انجيلي (Parotia persica) و ممرز (Carpinus betulus) به عنوان ميزبان هاي رايج دارواش، در بخش هايي از جنگل هاي شمال ايران انتخاب گرديد. از هر گونه، پنج درخت آلوده به دارواش و در كنار هر يك نيز درختي سالم با شرايط قطر، ارتفاع و سيماي تقريبا مشابه، به عنوان شاهد انتخاب شد. نمونه برگ از شاخه هاي سالم و آلوده درختان آلوده و نيز از شاخه هاي درختان سالم به منظور مقايسه ميزان عناصر تهيه گرديد. همچنين از شاخه هايي با قطر، طول، شدت ابتلا به دارواش و جهت نورگيري يكسان، به منظور مقايسه سطح و وزن برگ شاخه هاي آلوده و سالم نمونه گيري شد. نتايج، افزايش ميزان عناصر روي و منگنز شاخه هاي آلوده را در مقايسه با شاخه هاي سالم در هر گونه ميزبان نشان داد؛ در حالي كه در مقدار عناصر منيزيم و سديم اختلاف معني داري در هيچ يك از دو گونه ميزبان مشاهده نگرديد. همچنين سطح و وزن برگ شاخه هاي آلوده در مقايسه با شاخه هاي سالم درختان آلوده و شاخه هاي درختان سالم كاهش يافته بود. نتايج اين تحقيق حاكي از آن است كه گونه V. album در شدت هاي بالاي تهاجم، باعث كاهش سطح و وزن برگ هاي گونه ميزبان شده و همچنين در تعادل عناصر درختان ميزبان اختلال ايجاد مي نمايد. |
| كليد واژه: |
|
|
|
نسخه قابل چاپ |
| پژوهش و سازندگي زمستان 1386; 20(4 (پي آيند 77) در منابع طبيعي):53-61. |
| كارگرفرد ابوالفضل*,نوربخش امير,دوست حسيني كاظم,جهان لتيباري احمد |
| * موسسه تحقيقات جنگل ها و مراتع كشور |
|
اين تحقيق با هدف بررسي تاثير ابعاد خرده چوب بر تغييرات ويژگي هاي فيزيكي و مكانيكي تخته هاي حاصل انجام گرفت. لذا 54 تخته آزمايشگاهي با استفاده از دو نوع خرده چوب ريز و درشت در قالب 18 تيمار با تركيب شرايط مختلف گراديان رطوبت (صفر, 3 و 6 درصد) و زمان پرس (3 ، 4 و 5 دقيقه) ساخته شد و با استفاده از روش آماري فاكتوريل در قالب طرح كامل تصادفي، نتايج حاصله مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت. نتايج حاصل از تجزيه واريانس مقاومت خمشي تخته ها نشان داد كه ابعاد خرده هاي چوب بر MOR معني دار مي باشد و رابطه مستقيمي با اين ويژگي دارد و با افزايش ضريب كشيدگي ذرات چوب، مقاومت خمشي تخته ها بهبود مي يابد. نتايج حاصل از اندازه گيري مدول الاستيسيته تخته ها نيز نشان داد كه تاثير گردايان رطوبت و ابعاد خرده چوب بر MOE معني دار مي باشد و رابطه مستقيمي بين اين دو عامل و مدول الاستيسيته وجود دارد. تاثير متقابل اين دو عامل نيز بر مدول الاستيسيته معني دار بوده و در شرايط استفاده از حداكثر گراديان رطوبت و خرده چوب هاي درشت، مقدار مدول الاستيسيته به بالاترين حد مي رسد. نتايج همچنين نشان داد كه گردايان رطوبت و ابعاد خرده چوب داراي تاثير معني داري بر مقاومت چسبندگي داخلي هستند. بطوريكه افزايش گراديان رطوبت و ابعاد خرده چوب باعث افت اين ويژگي گرديده است و پايين ترين IB در تخته هاي ساخته شده در شرايط استفاده از گراديان رطوبت 6 درصد و خرده هاي چوب درشت مشاهده شد. با اين حال نتايج تجزيه و تحليل واكشيدگي ضخامت تخته ها بعد از 2 و 24 ساعت غوطه وري در آب نشان دادند كه ابعاد ذرات مورد استفاده در ساخت تخته ها تاثير معني داري نداشته و تاثير دو عامل گراديان رطوبت و زمان پرس بر اين ويژگي ها معني دار بوده است. تاثير زمان پرس معكوس و كاهش دهنده بوده در حالي كه تاثير گراديان رطوبت بر اين ويژگي ها مستقيم و افزايشي بود. |
| كليد واژه: تخته خرده چوب، ابعاد خرده چوب، گراديان رطوبت، زمان پرس، مقاومت خمشي، چسبندگي داخلي |
|
|
|
نسخه قابل چاپ |
| پژوهش و سازندگي زمستان 1386; 20(4 (پي آيند 77) در منابع طبيعي):62-68. |
| آذرنيوند حسين*,جنيدي جعفري حامد,جعفري محمد |
| * دانشكده منابع طبيعي، دانشگاه تهران |
|
به منظور تعيين الگوي پراكنش گونه دم گاوي در رويشگاه طبيعي خود، تعيين علت پراكنش لكه اي و منقطع جوامع دم گاوي در مناطق مورد مطالعه و ارتباط احتمالي آن با فاكتورهاي خاكي، متغيرهاي مختلف فيزيكي و شيميايي خاك در رويشگاه گونه دم گاوي (Smirnovia iranica) و مناطق مجاور آن كه فاقد گونه مذكور هستند، در ماسه زارها مورد بررسي قرار گرفت. بدين منظور 4 منطقه مطالعاتي در بندريگ كاشان تعيين شد و در هر يك از مناطق اقدام به نمونه برداري از خاك (3 پروفيل) و گياه شد. همچنين خصوصيات مربوط به پوشش، نظير تراكم، درصد تاج پوشش و توليد اندازه گيري و ميزان بذور معيوب پايه ها در دو مرحله ابتدا و انتهاي دوره بذر دهي تعيين شد. تجزيه و تحليل اطلاعات با استفاده از آزمون آناليز واريانس و آزمون تي با استفاده از نرمافزار SPSS انجام شد. نتايج بررسي هاي به عمل آمده حاكي از آن است كه جوامع گياهي اين گونه در ماسه زارهاي بندريگ، به صورت كاملا لكه اي و منقطع رويت مي گردد. نتايج مقايسه خصوصيات خاك رويشگاه دم گاوي و منطقه شاهد (فاقد دم گاوي)، نشان داد كه از بين 15 متغير اندازه گيري شده در بين خاك جوامع دم گاوي و جوامع فاقد دم گاوي، به جز دو عامل پتاسيم و نيتروژن، تمامي متغيرهاي خاكي فاقد اختلاف معني دار با يكديگر هستند. در مجموع نتايج اين تحقيق در منطقه بندريك كاشان نشان مي دهد كه آنچه باعث حضور و اجتماع ناپيوسته و منقطع جامعه دم گاوي از جوامع گياهي مجاور در ماسه زارها مي گردد، مربوط به نحوه تكثير و ازدياد اين گياه در طبيعت مي باشد و عامل خاك تاثيري در اين مساله ندارد. اما نتايج اين تحقيق نشان مي دهد كه با توجه به الگوي پراكنش انحصاري اين گونه در ماسه زارها، عامل بافت خاك، عامل اساسي و كليدي در پراكنش گونه دم گاوي در منطقه كاشان مي باشد. |
| كليد واژه: |
|
|
|
نسخه قابل چاپ |
| پژوهش و سازندگي زمستان 1386; 20(4 (پي آيند 77) در منابع طبيعي):69-75. |
| ميرزانژاد سپيده,اسپهبدي كامبيز*,قربانلي مه لقا,خاوري نژاد رمضان علي,قهرماني نژاد فرخ |
| * مركز تحقيقات و منابع طبيعي مازندران |
|
اين تحقيق با هدف تعيين رابطه بين خصوصيات فيزيولوژيكي بذر بارانك با شرايط رويشگاه انجام شد. در اين راستا سه رويشگاه در جنگل هاي استان مازندران به نام هاي پاسند با ارتفاع 950 تا 1100 متر از سطح دريا، سنگده با ارتفاع 1600 تا 1800 متر از سطح دريا و اشك با ارتفاع 2100 تا 2400 متر از سطح دريا انتخاب و شرايط اكولوژي آن ها مطالعه گرديد. در هر رويشگاه 10 پايه سالم و داراي بذر بارانك انتخاب و مورفولوژي آن ها بررسي شد. پس از جمع آوري بذر از درختان، ابتدا وزن هزار دانه آن ها تعيين شد. براي بررسي صفات مدت استراتيفه، درصد و مدت جوانه زني، به ازاي هر پايه مادري از هر رويشگاه، 200 عدد بذر (در 4 تكرار 50 تايي) درون لايه هاي ماسه استريل شده مرطوب تحت دماي 5-4 درجه سانتي گراد تحت استراتيفيه قرار داده شد. براي اندازه گيري غلظت پروتئين بذر و دانه رست از روش Lowry و (23) Rosebrough استفاده شد. نتايج نشان داد که ميانگين وزن هزار دانه بذر بارانک در سه رويشگاه مورد بررسي، 21.86 گرم بوده و حداقل و حداكثر آن به ترتيب به رويشگاه هاي پاسند و اشك تعلق داشت. حداقل مدت استراتيفيه، 13.19 هفته و حداكثر آن 20.73 هفته تعيين شد. از اين رو بذور بارانك ايران به 3 الي 5.5 هفته استراتيفه سرد براي شروع جوانه زني نياز دارند. از نظر دوره جوانه زني اختلاف بين رويشگاه ها معني دار شده (p<0.05) و بيشترين دوره جوانه زني به بذور مرتفع ترين رويشگاه (5.32 هفته) و كمترين مقدار آن به رويشگاه پاسند (4.33 هفته) مربوط گرديد. متوسط جوانه زني بذور در سه رويشگاه پاسند، سنگده و اشك به ترتيب 48.87, 49.43 و 59.43 درصد بود. حداكثر غلظت پروتئين بذر 1366.60 ميلي گرم بر گرم وزن خشک و حداكثر غلظت پروتئين دانه رست 2867.59 ميلي گرم بر گرم وزن خشك بوده و هر دو مورد به رويشگاه اشك مربوط شد. |
| كليد واژه: |
|
|
|
نسخه قابل چاپ |
| پژوهش و سازندگي زمستان 1386; 20(4 (پي آيند 77) در منابع طبيعي):76-83. |
| ساداتي سيداحسان*,مصطفي نژاد سيدرضا,مختاري جمشيد |
| * دانشكده منابع طبيعي، دانشگاه تربيت مدرس نور، مركز تحقيقات كشاورزي و منابع طبيعي مازندران |
|
به منظور بررسي سازگاري گونه سرو نقره اي (Cupressus arizonica Greene) در اراضي جلگه اي شمال كشور، تعداد 1521 اصله نهال گلداني يكساله در سال 1372در اراضي ايستگاه تحقيقات چمستان نور به فاصله 2´2.5 متر كاشته شد هر ساله در پايان فصل رشد اندازه گيري مشخصه هاي كمي و ثبت مشخصه هاي كيفي انجام گرديد بررسي ها پس از ده سال نشان مي دهد كه زنده ماني اين گونه در منطقه 92 در صد مي باشد. ميانگين رويش قطري ساليانه معادل يك سانتي متر و متوسط رويش ارتفاعي ساليانه نيز 79 سانتي متر است. حجم سر پا 56 سيلو در هكتار، رويش حجمي 5.6 سيلو در هكتار و ضريب قد كشيدگي آن 80 درصد برآورد گرديده است. نتايج مشاهدات نشان مي دهد كه اين درخت در منطقه چمستان از 5 سالگي شروع به بذر دهي نموده و هر ساله بذر فراواني توليد مي كند. به طور كلي مي توان بيان نمود كه گونه سرو نقره اي در اين منطقه تا اين مرحله از پژوهش به لحاظ سازگاري موفق بوده است. |
| كليد واژه: |
|
|
|
نسخه قابل چاپ |
| پژوهش و سازندگي زمستان 1386; 20(4 (پي آيند 77) در منابع طبيعي):84-92. |
| نكويي مهر محمد*,امامي سيدنعيم |
| * مركز تحقيقات كشاورزي و منابع طبيعي استان چهارمحال و بختياري |
|
فرسايش خندقي يكي از انواع فرسايش آبي است كه موجب تخريب اراضي و بر هم خوردن تعادل در پهنه هاي منابع طبيعي و اراضي كشاورزي مي شود. از آنجا كه شكل خندق حاصل عملكرد فرآيندهاي ايجادكننده آن است، لذا درك شكل شناسي خندقها، از اهميت ويژه اي برخوردار مي باشد. در اين تحقيق سعي شده مهم ترين ويژگيهاي شكل شناسي خندقها به منظور طبقه بندي مورفوكليماتيك مناطق تحت تاثير فرسايش خندقي در استان چهارمحال و بختياري ارايه شود. براي اين منظور، در هر يك از اقاليم تحت تاثير فرسايش خندقي دو منطقه با مساحت حداقل 500 هكتار و از هر منطقه، سه خندق معرف انتخاب و خصوصيات مختلف شكل شناسي آنها اندازه گيري گرديد. مناطق خندقي شده با استفاده از تحليل خوشه اي مورد طبقه بندي قرار گرفت. به منظور تعيين مهم ترين متغيرهاي موثر در طبقه بندي، تجزيه واريانس و مقايسه ميانگين ها در گروه هاي مختلف انجام شد. نتايج حاصل نشان داد كه مناطق تحت تاثير فرسايش خندقي با مساحتي بالغ بر 245.2 كيلومتر مربع با سطح تشابه 70.04 درصد به سه گروه قابل تقسيم مي باشد كه بيشترين ميزان تشابه در آنها به 94.12 درصد مي رسد. گروه هاي سه گانه از نظر متغيرهاي بارش سالانه، ارتفاع منطقه از سطح دريا و طول خندق در سطح احتمال 1 درصد و از لحاظ متغيرهاي مساحت منطقه خندقي شده و عرض بالاي خندق در مقطع 50 درصد طول در سطح احتمال 5 درصد داراي تفاوت معني دار بوده و ساير متغيرها نقش موثري در طبقه بندي مناطق و تفكيك گروه ها نداشته اند. استفاده از اراض در اطراف خندقها غالبا به صورت مرتع و زراعت ديم مي باشد. جمع بندي حاصل از انجام اين تحقيق بيانگر اين است كه از بين كليه ويژگي هاي شكل شناسي خندقها، دو متغير طول خندق و عرض بالاي خندق در مقطع 50 درصد طول، در طبقه بندي مورفوكليماتيك خندقها بيشترين نقش را ايفا نموده اند. |
| كليد واژه: |
|
|
|
نسخه قابل چاپ |
| پژوهش و سازندگي زمستان 1386; 20(4 (پي آيند 77) در منابع طبيعي):93-103. |
| كفاش شب بو,بخشي خانيكي غلامرضا*,يوسفي بايزيد |
| * دانشگاه پيام نور، مركز تهران |
|
بررسي صفات مورفولوژيك در ميوه گونه بلوط دارمازو (Quercus infectoria Oliv.) در مناطق جنگلي استان كردستان، با هدف دستيابي به دامنه تغييرات صفات كمي و يافتن حالات مختلف بروز صفات كيفي در اندام ميوه اين گونه كه يكي از عناصر اصلي جنگلهاي بلوط استان مي باشد، انجام گرديد. بدين منظور از 26 كانون جنگلي در شهرستانهاي بانه (16 كانون) و مريوان (10 كانون)، تعداد 390 نمونه گياهي داراي ميوه جمع آوري و سپس تعداد 17 صفت مورفولوژيك خاص موجود در ميوه، شامل 11 صفت از دسته صفات كمي و 6 صفت از دسته صفات كيفي، اندازه گيري و ثبت شد. در نهايت داده هاي بدست آمده در قالب طرح آماري آشيانه اي و مدل كاملا تصادفي توسط نرم افزارهاي Mstatc، Minitab و Genstat مورد تجزيه و تحليل آماري قرار گرفت. بر اساس نتايج بدست آمده از بررسي تعداد 11 صفت كمي مشخص گرديد كه در صفات مربوط به دانه (4 صفت) متغيرترين صفت متعلق به طول خامه دانه (كوچكترين خامه به طول 0.5 ميلي متر و بلندترين آن 3 ميلي متر) با ضريب تغيير 34% بوده و كم تغييرترين صفت، طول دانه (كوچكترين دانه به طول 2.6 سانتي متر و بلندترين آن 6 سانتي متر) با ضريب تغيير 13% مي باشد. در گروه صفات كمي مربوط به كاسه ميوه (7 صفت) نيز صفت طول دم ميوه از ساير صفات متغيرتر بوده (كوتاهترين دم ميوه 0.1 سانتي متر و بلندترين آن 3.4 سانتي متر) و ضريب 61% داشته و صفت تعداد مارپيچ فلسها (كمترين 5 مارپيچ و بيشترين 10 مارپيچ فلسي) با ضريب تغييرات 12%، كم تغييرترين صفت در اين گروه بوده است. همچنين نتايج حاصل از بررسي تعداد 6 صفت كيفي در ميوه نشانگر آن است كه در گروه صفات مربوط به دانه (2 صفت)، صفت شكل دانه متغيرترين صفت بوده و سه حالت مختلف (بيضي، استوانه اي، تخم مرغي) دارد كه 49.5 درصد دانه ها استوانه اي شكل مي باشند. در صفت ناف دانه ها نيز 63.8 درصد دانه ها داراي ناف صاف هستند. گروه صفات كيفي كاسه ميوه (4 صفت) نيز نسبت به صفات دانه از تنوع كمتري برخوردار بوده و هر يك از صفات دو حالت دارند و 89 درصد كاسه ها استوانه اي شكل و 11 درصد گرد هستند و 50.5 درصد كاسه ها داراي قاعده گرد و 49.5 درصد در قاعده گوه اي شكل مي باشند. در خصوص فلسهاي جدار كاسه نيز 80.8 درصد داراي فلسهاي نامشخص و 19.2 درصد فلس مشخص هستند. همچنين 36.9 درصد فلسها داراي نوك مشخص و 63.1 درصد نوك نامشخص دارند. |
| كليد واژه: دارمازو، ميوه، صفات كمي، صفات كيفي، كردستان، .Quercus infectoria Oliv |
|
|
|
نسخه قابل چاپ |
| پژوهش و سازندگي زمستان 1386; 20(4 (پي آيند 77) در منابع طبيعي):104-114. |
| حسن پور فرزاد*,ايوب زاده سيدعلي,قدسيان مسعود,محمدولي ساماني جمال |
| * گروه مهندسي آب، دانشگاه زابل |
|
صفحات مستغرق به عنوان يک سازه هيدروليکي کنترل کننده رسوب در دهانه آبگيرها مطرح مي باشند. در اين تحقيق عملکرد هيدروليکي اين صفحات در اعداد فرود نسبتا بالا مورد بررسي قرار گرفت. آزمايش ها به تعداد 24 عدد در يک فلوم 17 متري به عرض 1 متر با يک کانال آبگير افقي به طول 2.53 متر و عرض 40 سانتيمتر و با زاويه آبگيري 90 درجه در آزمايشگاه هيدروليک گروه سازه هاي آبي دانشگاه تربيت مدرس انجام گرديد و تاثير تغيير پارامترهاي زاويه نصب صفحات و دبي بر پروفيل طولي سطح آب مجاور آبگير در کانال اصلي و نسبت آبگيري مورد بررسي قرار گرفت. نتايج آزمايش ها نشان مي دهد كه صفحات مستغرق استفاده شده در زواياي مختلف نصب، براي پارامترجريان 169 (دبي30 ليتر بر ثانيه) و همچنين صفحات مستغرق با زاويه نصب 25 درجه و در پارامترجريان 339 (دبي 60 ليتر بر ثانيه) به دليل زاويه زياد برخورد صفحات با جريان در كانال اصلي باعث افزايش پروفيل سطح آب بالادست صفحات گرديده اند. در شرايط عدم نصب صفحات مستغرق و در جريان فوق بحراني يك افزايش ناگهاني در عمق جريان پايين دست دهانه آبگير در کانال اصلي ايجاد مي گردد. صفحات مستغرق در زاوياي نصب 15، 20 و 25 درجه به ترتيب کاهش، بدون تاثير منفي و افزايش نسبت آبگيري را در مقايسه با شرايط بدون استفاده از سازه کنترل رسوب به دنبال داشته اند. |
| كليد واژه: |
|
|
|
نسخه قابل چاپ |
| پژوهش و سازندگي زمستان 1386; 20(4 (پي آيند 77) در منابع طبيعي):115-121. |
| وطني ليلا*,اكبري نيا مسلم,جلالي سيدغلامعلي,اسپهبدي كامبيز |
| * دانشگاه تربيت مدرس |
|
اين تحقيق با هدف تعيين تنوع زادآوري طبيعي گونه هاي چوبي در سه عرصه جنگل كاري 15 ساله توسكا در جنگل هاي پايين بند حوزه صنايع چوب و كاغذ مازندران انجام گرديد. در هر يك از قطعات جنگل كاري سه پلات 20´20 متر مربعي و يك پلات نيز به عنوان شاهد در عرصه جنگل طبيعي اطراف آنها پياده گرديد. نوع و تعداد رستني هاي چوبي در هر يك از پلات ها شمارش گرديده و قطر و ارتفاع گونه هاي زادآوري شده با ارتفاع بيش از 1.3 متر مورد اندازه گيري قرار گرفت. تنوع گونه اي با استفاده از تابع شانون وينر و شاخص يكنواختي و غنا به ترتيب با استفاده از شاخص هاي سيمپسون و منهينيك بررسي گرديد. نتايج اين تحقيق نشان داد كه حدود 8 گونه درختي و درختچه اي به طور طبيعي در مجموع عرصه هاي جنگل كاري ظاهر شده اند و در مورد شاخص هاي تنوع زيستي (تنوع، يكنواختي و غناي گونه اي) تفاوت آماري معني داري بين مناطق جنگل كاري و جنگل طبيعي وجود ندارد. |
| كليد واژه: تنوع زيستي، گونه هاي چوبي، غنا، يكنواختي، جنگل كاري، زادآوري، توسكا، چوب، كاغذ و مازندران |
|
|
|
نسخه قابل چاپ |
| پژوهش و سازندگي زمستان 1386; 20(4 (پي آيند 77) در منابع طبيعي):122-129. |
| ايوبي شمس اله*,خرمالي فرهاد,شتايي جويباري شعبان |
| * گروه خاك شناسي، دانشكده كشاورزي، دانشگاه صنعتي اصفهان |
|
برآورد و بررسي قابل اطمينان مقدار و پتانسيل تخريب خاك به علت افزايش نياز روزافزون بشر به منابع خاك جهت توليد غذا و همچنين افزايش آگاهي عمومي از عواقب تخريب و فرسايش خاك روز به روز در حال توسعه است. مدل برآورد فرسايش خاك RUSLE قادر است تا متوسط هدر رفت خاك را در يك دوره طولاني مدت با استفاده از اطلاعات بارندگي و رواناب، طول و درجه شيب، مديريت و عمليات حفاظتي تعيين نمايد. حاصلضرب طول شيب و درجه شيب به عنوان فاكتور توپوگرافي LS شناخته مي شود كه نشان دهنده درجه تاثير توپوگرافي در هدررفت خاك است. فاكتور توپوگرافي از بين فاكتورهاي مزبور، حساس ترين فاكتور بوده، و بنابراين انتخاب روشي مناسب براي تخمين دقيق آن حايز اهميت است. محاسبه اين فاكتور با استفاده از مدل رقومي زمين و ايجاد نقشه هاي درجه و طول شيب صورت مي گيرد. اين تحقيق به منظور انتخاب مناسب ترين ابعاد سلول براي محاسبه درجه و طول شيب و در نهايت محاسبه مقادير فاكتور LS با استفاده از مدل رقومي ارتفاع در بخشي از اراضي تپه ماهوري جنوب استان گلستان در منطقه تاش عليا به مساحتي معادل 650 هكتار صورت گرفته است. ابتدا مدل رقومي زمين منطقه با دقت 20 متر و با استفاده از نقشه توپوگرافي به مقياس 1:25000 و منحني ميزان هاي 10 متري تهيه گرديد. همچنين مدل مذكور با قدرت تفكيك مكاني 50، 100، 200، و 400 متر ايجاد و نقشه هاي مذكور با ابعاد فوق توليد گرديد. سپس با استفاده از مدل، مقدار LS براي هر يك از نقشه هاي رقومي مزبور محاسبه گرديد. بررسي ابعاد بهينه سلول هاي مختلف با استفاده از آناليز زمين آمار صورت گرفت. با انجام آناليزهاي زمين آماري، مدل مناسب به مقادير نيمه تغييرنما متغير LS برازش و پارامترهاي مدل بهينه گرديد. در نهايت با استفاده از معيارهاي مدل زمين آماري، مقدار واريانس كل، متوسط نيمه تغيير نما در حالتي كه اندازه فاصله معادل ابعاد سلول مدل ارتفاعي باشد، مدل رقومي مناسب براي تهيه نقشه فاكتور LS در منطقه معرفي گرديد. نتايج اين تحقيق نشان داد كه با افزايش ابعاد سلول مدل رقومي، مقادير سقف و اثر قطعه اي مدل تغيير نما كاهش يافته و مقدار دامنه تاثير مدل از 92 متر به 171 متر افزايش يافته است. ميزان وابستگي مكاني با افزايش ابعاد سلول از 20 متر به 50 متر افزايش يافته است، ولي با افزايش بيشتر ابعاد سلول، وابستگي مكاني به شدت كاهش يافته است. مقادير واريانس كل و متوسط نيمه تغييرنما نيز با افزايش ابعاد سلول به 50 متر، افزايش يافته و مجددا با افزايش ابعاد سلول، مقدار آنها كاهش يافته است. از آنجا كه همزمان بهترين وابستگي مكاني، و بيشترين واريانس و تنوع در مقادير LS منجر به نقشه هاي دقيق تري از LS مي گردد، مدل رقومي با ابعاد 50 متر، جهت تهيه نقشه LS پيشنهاد مي گردد. نتايج كلي اين تحقيق نشان مي دهد كه استفاده از تكنيك زمين آمار در كنار آمار كلاسيك مي تواند در انتخاب مدل رقومي مناسب جهت ارزيابي فاكتور توپوگرافي در مدل RUSLE براي برآورد فرسايش خاك به نتايج مطلوبي منجر گردد. |
| كليد واژه: |
|
|
|
نسخه قابل چاپ |
| پژوهش و سازندگي زمستان 1386; 20(4 (پي آيند 77) در منابع طبيعي):130-134. |
| تاراسي جواد*,صادقي سيدابراهيم,مرادي پرويز |
| * مركز تحقيقات كشاورزي و منابع طبيعي استان زنجان |
|
شته مولد گال مارپيچي دمبرگ صنوبر باعث ايجاد خسارت روي درختان صنوبر مي گردد. در اين بررسي كه در سال هاي 1381-1380 انجام گرفت، تراكم گال هاي ايجاد شده توسط شته دمبرگ صنوبر روي 10 كلن صنوبر که در قالب طرح بلوك هاي كامل تصادفي و در سه تکرار کاشته شده بود، مورد مطالعه قرار گرفت. در هر کرت آزمايشي از هر کلن 25 اصله درخت 6 ساله وجود داشت، براي حذف اثرات حاشيه اي، نمونه برداري فقط از 9 درخت باقيمانده در وسط هر کرت آزمايشي انجام گرفت. براي اين منظور ابتدا روي هر درخت (ارتفاع 130 سانتي متري به بالا) از هر چهار جهت اصلي درخت شاخه اي به طول 120 سانتي متر جدا شده و تعداد گال هاي موجود در آن شمارش و ثبت شد. داده هاي آماري از طريق برنامه نرم افزاري SAS8 تجزيه و تحليل گرديد. نتايج حاصله نشان داد که كلن شماره Populus nigra 56/52 داراي بيشترين تراكم آفت و كلن شماره Populus nigra 62/154 داراي كمترين تراكم بوده است. بين جهات مختلف جغرافيايي درختان از نظر تراكم آفت اختلاف معني داري مشاهده نگرديد. در شرايط استان زنجان زنبور پارازيتوئيد Aphelinus flaviventris و سن شكارگر Anthocoris minki از دشمنان طبيعي اين آفت محسوب مي شوند. |
| كليد واژه: |
|
|
|
نسخه قابل چاپ |
| پژوهش و سازندگي زمستان 1386; 20(4 (پي آيند 77) در منابع طبيعي):135-140. |
| گلوي محمد*,رمرودي محمود,منصوري سميه |
| * دانشكده كشاورزي، دانشگاه زابل |
|
اين تحقيق به منظور بررسي تاثير تاريخ كاشت بر عملكرد و كيفيت دانه گياه دارويي اسفرزه در سال زراعي 84-83 در مزرعه تحقيقاتي دانشكده كشاورزي دانشگاه زابل واقع در سد سيستان اجرا گرديد. آزمايش به صورت طرح بلوك هاي كامل تصادفي با شش تاريخ كاشت 18 و 28 بهمن، 8، 18 و 28 اسفند 83 و 8 فروردين 84 با سه تكرار انجام شد. نتايج نشان داد كه تاثير تاريخ كاشت بر طول سنبله اصلي و فرعي، تعداد برگ و سنبله در بوته، وزن هزار دانه، عملكرد دانه و عملكرد بيولوژيك معني دار بود، اما شاخص تورم، درصد موسيلاژ و ارتفاع بوته تحت تاثير تاريخ كاشت قرار نگرفتند. در اين بررسي بيشترين ارتفاع بوته و طول سنبله اصلي و فرعي در تاريخ كاشت 28/12/83، بيشترين تعداد برگ، سنبله و عملكرد بيولوژيك در بوته در تاريخ كاشت 18/12/83 و حداكثر وزن هزار دانه و عملكرد دانه در تاريخ كاشت 28/11/83 بدست آمدند. نتايج نشان داد كه تاخير كاشت از 18 اسفند به بعد سبب كاهش معني داري در عملكرد دانه مي شود. |
| كليد واژه: |
|
|
|
نسخه قابل چاپ |
| پژوهش و سازندگي زمستان 1386; 20(4 (پي آيند 77) در منابع طبيعي):141-147. |
| مختاري اصل ابوالفضل*,مصداقي منصور |
| * دانشگاه آزاد، واحد علوم و تحقيقات تهران |
|
در اين تحقيق ارتباط بين توليد به عنوان متغير وابسته و متغيرهاي پوشش تاجي، قطر، ارتفاع و حجم دو گونه Atriplex verrciferum و Salsola dendroides در منطقه قرخلار مرند در استان آذربايجان شرقي مورد بررسي قرار گرفت تا از طريق بهترين متغير يا متغيرهاي برآورد توليد انتخاب شود. با استفاده از روش نمونه گيري ترانسكت خطي اقدام به جمع آوري داده هاي مورد نياز مانند سطح تاج، ابعاد تاج ارتفاع گرديد و ميزان توليد نيز با استفاده از روش قطع و توزين برآورد گرديد. جهت بررسي رابطه بين توليد با معيارهاي اندازه گيري شده از رگرسيون چند متغيره و گام به گام استفاده گرديد. نتايج اين بررسي نشان داد كه در هر دو گونه معيار پوشش تاجي متغيري مناسبي براي برآورد توليد است. |
| كليد واژه: |
|
|
|
نسخه قابل چاپ |
| پژوهش و سازندگي زمستان 1386; 20(4 (پي آيند 77) در منابع طبيعي):148-154. |
| نجفي فرهاد,اسپهبدي كامبيز*,قربانلي مه لقا |
| * مركز تحقيقات كشاورزي و منابع طبيعي مازندران |
|
به منظور بررسي رابطه بين رويشگاه و خصوصيات جوانه زني بذر افرا پلت Boiss Acer velutinum در جنگل هاي مركزي مازندران، چهار رويشگاه افرا پلت به نام هاي لاجيم، لمزر، سنگده و اشك واقع در محدوده ارتفاعي 400 تا 2100 متر از سطح دريا انتخاب و در هر رويشگاه، از 10 درخت مادري در سنين مختلف بذر تهيه شد. بذرها در چهار تكرار در لايه هاي ماسه مرطوب تحت استراتيفه سرد قرار داده شد. نتايج نشان داد بذور افرا پلت از حداقل 4 هفته تا حداکثر 18 و به طور متوسط به 12 هفته استراتيفه سرد براي آغاز جوانه زني نياز دارند. بين وزن هزار دانه و ارتفاع از سطح درياي رويشگاه همبستگي معني داري مشاهده نشد اما بين آن و قطر درختان همبستگي معني دار مشاهده گرديد. به طوري که درختان قطورتر بذور درشت تري توليد نموده بودند. اثر ارتفاع از سطح دريا رويشگاه، روي مدت استراتيفه، دوره جوانه زني و درصد جوانه زني معني دار شد. به نحوي که با افزايش ارتفاع رويشگاه از مدت استراتيفه كاسته شده، دوره جوانه زني طولاني تر و درصد جوانه زني بيشتر گرديد. |
| كليد واژه: |
|
|
|
نسخه قابل چاپ |
| پژوهش و سازندگي زمستان 1386; 20(4 (پي آيند 77) در منابع طبيعي):155-168. |
| روحي مقدم عين اله*,حسيني سيدمحسن,ابراهيمي عزت اله,رحماني احمد,طبري كوچكسرايي مسعود |
| * دانشگاه زابل |
|
جنگل کاري با گونه هاي پهن برگ با ترکيبي از گونه هاي مختلف بومي شمال کشور از سياست ها و اولويت هاي برنامه جنگل کاري کشور است. به همين منظور، طرح اين پژوهش در سال 1373 با كشت آزمايشي تيمارهاي بلوط خالص و آميخته بلوط با آزاد در چهار درجه آميختگي متفاوت در ايستگاه تحقيقات جنگل و مرتع چمستان پياده گرديد. ابعاد اين كرتها 25´25 متر با فاصله كاشت 1 متر 1´ متر مي باشد. براي آماربرداري، دو رديف كاشت بيروني به عنوان زون حاشيه اي حذف گرديده و درختان موجود در بقيه رديف ها جهت ثبت ويژگي هاي كمي و كيفي به صورت صد در صد مورد اندازه گيري قرار گرفتند و پارامترهاي قطر برابر سينه، ارتفاع كل، ارتفاع هرس طبيعي، وضعيت تقارن تاجي، شاقولي بودن، چند شاخگي بودن، انحنا در تنه اصلي درخت، پيچيدگي تنه درخت و وجود شاخه هاي فرعي بر روي تنه اصلي براي همه درختان ثبت گرديد. از آزمون هاي تجزيه واريانس يك طرفه و توكي براي مقايسه درجات مختلف آميختگي استفاده گرديد. نتايج نشان مي دهد كه جنگل كاري آميخته بلوط بلندمازو با گونه آزاد به لحاظ بهبود وضعيت رويشي و حاصلخيزي رويشگاه بهتر از جنگل كاري خالص بلوط بوده است. بيشترين درصد زنده ماني بلوط (85.53 درصد ) مربوط به تيمار 60 درصد بلوط – 40 درصد آزاد مي باشد. در ميان درجات مختلف آميختگي بلوط با آزاد، تيمار 70 درصد بلوط – 30 درصد آزاد از نظر ويژگي هاي كمي از قبيل ارتفاع كل (9.27 متر)، ارتفاع هرس (5.62 متر)، قطر غالب (10.9 سانتي متر) و ارتفاع غالب (12.67 متر) بلوط و همچنين از نظر ويژگي هاي كيفي درختان بلوط (تقارن تاجي، تنه مستقيم، كم شاخه دار بودن و راست تاري) و نيز از نظر پارامترهايي نظير زنده ماني گونه آزاد، قطر برابر سينه گونه آزاد، ميانگين كل قطر برابر سينه توده، ميانگين ارتفاع كل توده، ميانگين رويه زميني، ميانگين قطر غالب، ارتفاع غالب آزاد و ميانگين كل ارتفاع غالب و ميانگين رويش ارتفاعي توده بهترين درجه آميختگي بوده است. |
| كليد واژه: جنگل كاري خالص و آميخته، درجه آميختگي، رويش، بلند مازو و آزاد |
|
|
|
نسخه قابل چاپ |