سلامتی کودکان و نوجوانان (جامع)

لوزه ها (ورم) Tonsiitis

نشانه ها:
- گلودرد

- بلع دشوار

- لوزه هاي قرمز و بزرگ احتمالاً پوشيده از دانه هاي زرد

- دماي بيشتر از 38 درجه سانتي گراد (يا 100 درجه فارنهايت)

- غده هاي متورم در گردن

- تنفس از راه دهان، خرناسه و صداي تو دماغي هنگاميكه لوزه سوم يا آدنوئيد متورم شود

- تنفس ناخوشايند

ورم لوزه يك عفونت حاد مربوط به لوزه ها اس. عامل آن معمولاً يك نوع باكتري موسوم به استرپتوكوك1 است. گاهي اوقات نيز عامل ويروسي دارد. لوزه ها كه در هر دو طرف پشت گلو واقع اند اولين جبهه دفاعي بدن را تشكيل مي دهند. باكتريها را بدام انداخته و از بين مي برند و بدينوسيله مانع از ورود آنها به مجراي تنفسي ميشوند. در حين اين عمل، خود لوزه ها دچار عفونت شده و متورم ميشوند و علائمي مانند گلودرد، تب و التهاب غده ها را بوجود مي آورند. بافت غده اي در پشت بيني به اسم لوزه سوم يا آدنوئيد نيز تقريباً هميشه گرفتار ميشود. اطفال كمتر از يكسال بندرت دچار ورم لوزه ها ميشوند و عفونت اساساً در ميان كودكان مدرسه اي پديدار مي گردد يعني در سنيني كه لوزه ها و بافت غده اي گلو نسبتاً بزرگ شده و براي اولين بار در معرض ميكروبهاي عفونت زا قرار مي گيرند با بالا رفتن مقاومت در برابر عفونت و كوچكتر شدن غده هاي بافتي گلو اين بيماري نيز كمتر ديده ميشود. بطوريكه اكثر كودكان در اطراف سن ده سالگي كمتر به ورم لوزه ها مبتلا ميشوند.


آيا خطرناك است؟ 
ورم لوزه ها به تنهايي خطرناك نيست مگر آنكه با عفونت گوش مياني همراه باشد كه در اين صورت ممكن است منجر به ناشنوايي هميشگي شود. در موارد اتفاقي، ورم كليه و تب روماتيسمي نيز به چشم مي خورد.


ابتدا چه كار بايد بكنيد؟
1- اگر گلوي كودك شما درد مي كند و يا در غذا خوردن با دشواري مواجه است سر او را به عقب برده و زبان او را با قاشقي تميز بآرامي به پائين فشار دهيد و گلوي او را در زير نور نگاه كنيد از او بخواهيد دهانش را كاملاً باز نگهداشته و يك آ طولاني بگويد. اين باعث ميشود گلو را بطور كامل ببينيد و يك يا دو ثانيه براي توجه به قرمزي يا بزرگي لوزه ها و پوشيده شدن آنها از دانه هاي زرد كافيست.
2- دماي بدن كودك را از نظر بررسي وجود تب اندازه بگيريد.
3- با گرداندن انگشتان خود در اطراف گردن و زير چانه كودك ببينيد كه آيا غده ها ورم دارند غده هاي متوم مانند نخود بزرگ در زير پوست احساس ميشوند.
4- در صورت بالا بودن سن كودك او او بپرسيد كه آيا دردي در گوش احساس مي كند اطفال كوچكتر غالباً گوش خود را در صورت درد داشتن مي كشند و مي مالند. ببينيد آيا از گوش ترشحاتي خارج ميشود.
5- براي آرام كردن و تسكين گلوي كودك، مايعات فراوان به او بدهيد.


دكتر چه اقدامي انجام خواهد داد؟ 

دكتر با كمك يك ميله مخصوص (سواب) نمونه اي را از گلوي كودك جهت شناسايي عامل عفونت به آزمايشگاه مي فرستد و اگر عامل عفونت باكتري باشد آنتي بيوتيك تجويز مي كند. براي ورم لوزه كه عامل ويروسي دارند راه درماني وجود ندارد.دكتر، گوش و پرده صماخ كودك را از نظر عفونتهاي گوش معاينه خواهد كرد. چنانچه نشانه اي از عفونت وجود داشته باشد آنتي بيوتيك تجويز خواهد كرد.

اگر كودك مكرراً دچار ورم لوزه ميشود و يا لوزم سوم بزرگ منجر به عفونتهاي عود كننده گوش مياني ميشود ممكن است شما را براي تصميم در مورد برداشتن لوزه ها و يا لوزه سوم نزد متخصص ارجاع دهد. براي عمل جراحي بايد نكات زير را در نظر گرفت؛

الف- سن، عمل جراحي در مورد كودكان كمتر از چهار سال بندرت انجام ميشود.

ب- آشكار شدن ورم لوزه ها، طول زماني كه كودك شما به حملات مكرر ورم لوزه دچار بوده است و نيز درد گوش اهميت دارد. بيشتر پزشكان قبل از تصميم به عمل جراحي دو سال صبر مي كنند.

ج- تأثير بر روي كودك، برداشتن لوزه ها در صورتي توصيه ميشود كه حملات مكرر لوزه ها كودك را از درس و مدرسه عقب بياندازد زيرا در حالت بيماري، كودك اغلب بمدره نمي رود اگر بخاطر ورم لوزه بخوبي نتواند غذا بخورد و در نتيجه سلامتي وي به خطر مي افتد.


شما چه كمكي مي توانيد بكنيد؟
تب كودك را پائين آوريد. استراحت در بستر لازم نيست اما او را در اطاق گرم نگهداريد. با دادن نوشيدنيهاي پي در پي، مايعات بدن كودك را حفظ كنيد.

اگر كودك نمي تواند غذاها را به راحتي ببلعد آنرا با افزودن مايعات نرم كنيد. اما وي را مجبور به خوردن نكنيد. غذاهايي را كه دوست دارد به او بدهيد مخصوصاً آنهاييكه راحت از گلو پائين مي روند مانند بستني يا ماست.در صورت گلودرد، كودك را هرگز وادار به غرغره كردن نكنيد. زيرا غرغره كردن باعث پخش شدن عفونت ازگلو به گوش مياني ميشود.

هپاتيت Hepatitis

نشانه ها:

- از دست دادن اشتها

- علائمي شبيه آنفلوآنزا مانند سردرد، تب، دردمفصل

- يرقان (زردي پوست)، ادرار تيره و مدفوع بي رنگ

هپاتيت، عفونتي است كه موجب التهاب كبد ميشود. شايعترين نوع اين بيماري در كودكان، هپاتيت حاد A است كه عامل آن ويروس نوع A ميباشد و شديداً مسري ميشود و چنانچه شخص مبتلا بعد از رفتن به توالت دستهايش را نشويد از طريق تماس اين دستها با آب و غذا به سادگي به ديگران منتقل ميشود. البته ويروس را مي توان در بزاق دهان و خون نيز پيدا كرد. از اولين نشانه هاي اين بيماري، از دست رفتن اشتها است. نشانه هايي كه شبيه آنفلوآنزا هستند در مرحله بعد ايجاد ميشوند. بدنبال اينها يرقان است كه با علائمي از قبيل زرد شدن پوست و سفيدي چشم ها، تيرگي ادرار و مدفوع بي رنگ همراه ميباشد. (اگرچه يرقان يا زردي علامتي از بيماري مختلف است ولي گاهي از روي مسامحه منظور از يرقان هپاتيت است).


آيا خطرناك است؟
هپاتيت بندرت در كودكان خطرناك است و معمولاً خوب ميشود ولي بخاطر اينكه سريعاً به اعضاء خانواده و يا مدرسه سرايت مي كند لازم است هر چه زودتر به معالجه آن اقدام نمود.


ابتدا چه كار بايد بكنيد؟
1- چنانچه كودك نسبت به غذا بي ميل است و علائمي شبيه آنفلوآنزا از خود نشان ميدهد پوست، ادرار و مدفوع او را از نظر تغيير رنگ بررسي كنيد.

2- اگر كودك از خوردن غذا امتناع مي كند به او نوشيدنيهاي مكرر و آب ميوه بدهيد و يا مقدار كمي نمك و 5 ميلي ليتر (يك قاشق مرباخوري) قند را به آب اضافه كنيد و به او بدهيد تا بدن وي دچار بي آبي نشود وانرژيش محفوظ بماند.

3- اگر به هپاتيت مظنون هستيد اجازه ندهيد كودك به مدرسه برود.
4- نسبت به بهداشت كودك خود دقيق باشيد و دستهاي او را حتماً بعد از توالت بشوئيد. حوله، زيرپوشها، ظروف آب و غذاخوري او را از وسائل ديگر اعضا خانواده جدا كنيد.


آيا مشورت با دكتر لازم است؟
اگر احساس مي كنيد كودكتان هپاتيت دارد و مخصوصاً آثار يرقان را مي بينيد به دكتر مراجعه كنيد.


دكتر چه اقدامي انجام خواهد داد؟

دكتر نمونه خون را براي آزمايش هپاتيت به آزمايشگاه مي فرستد.

استراحت در بستر و جدا ماندن كودك از ديگران را بمدت حداقل دو هفته تا از بين رفتن علائم توصيه مي كند. بعد از گذشت دو هفته دگير، كودك شما احتمالاً بهبودي يافته است و مي تواند به مدرسه برود.اگر چه غير از استراحت در بستر مداواي ديگري براي هپاتيت وجود ندارد برخي از پزشكان براي كاهش فشار بر روي كبد غذاهاي پر كالري و كم چربي را توصيه مي كنند اما برخي ديگر اين دستور را بي اهميت مي دانند.

دكترممكن است به افراد خانواده شما، جهت پائين آوردن خطر ابتلا به عفونت، تزريق گاماگلوبولين تجويز كند.


شما چه كمكي مي توانيد بكنيد؟

اقدامات جداسازي كودك را حداقل براي دو هفته و يا تا زمانيكه دكتر شما دستور ديگري بدهد دنبال كنيد. كودك را در اتاق خودش پرستاري كنيد ظروف غذاخوري، اسباب بازيها و ديگر اشياء او را از بقيه جدا كنيد.

استانداردهاي بهداشتي را در حد بالا حفظ كنيد. بعد از استفاده كودك از توالت، آنرا ضدعفوني نموده و ظروف غذا و حوله و لباسهاي وي را جد از ديگران شسته و نگهداري كنيد.در كنار اين اقدامات، كاري نكنيد كودك احساس تنهايي بكند. تلويزيون را به اتاقش ببريد و بگذاريد از كتاب و نوار استفاده كند بطوريكه شاد اما آرام باشد. قبل از اينكه بخواهيد به اين اقدامات خاتمه دهيد و كودك را روانه مدرسه كنيد از دكتر اجازه بخواهيد.

نشانه ها و علائم بعد از هپاتيت از قبيل بي حالي، دشواري در تمركز و بي حوصلگي و خلق و خوي متضاد ممكن است تا شش ماه ادامه يابد. پس صبور باشيد و وضع كودك خود را درك كنيد.

ورم حنجره Laryngitis

نشانه ها:

- گرفتگي صدا يا از دست رفتن آن

- سرفه خشك

- تب مختصر و گلو درد

- خروسك، نوعي سرفه خشن

بسياري از ويروسهاي كوچك و گاهي اوقات باكتريها مي توانند از راه گلو بداخل بدن نفوذ كنند و سريعاً حنجره را دچار عفونت مي كنند. آشكارترين نشانه هاي التهاب حنجره يا لارنژيت گرفتگي صدا و سرفه خشك و گاهي نيز تب ميباشد.


آيا خطرناك است؟
ورم حنجره خطر دارد و بيشتر از هفت روز طول نمي كشد حتي اگر خود جزئي از عفونتهاي جدي تري مانند ورم لوزه ها يا برونشيت باشد. اما در كودكان كوچكتر، حنجره متورم مي تواند مجراي هوا را ببندد و مشكل تنفسي ايجاد كند و نيز خروسك را كه عارضه وخيم تري است بوجود آورد. اگر ورم حنجره به خروسك تبديل شود درمان فوري آن ضرورت دارد.


ابتدا چه كار بايد بكنيد؟
1- اگر گرفتگي صدا با ديگر علائم مربوط به عفونت مجراي تنفس مانند برونشيت همراه نباشد دماي بدن كودك را اندازه بگيريد. اگر بالاتر از 38 درجه بود ممكن است مربوط به يك عفونت ديگر باشد.

2- به سرفه هاي خشن مربوط به خروسك دقت كنيد.

3- هواي داخل اتاق كودك خود را در صورت امكان مرطوب نگهداريد. يكي از پنجره ها را باز كنيد تا هوا جريان داشته باشد. اين كار معمولاً براي از ميان بردن سرفه خشك موثر است.


آيا مشورت با دكتر لازم است؟
اگر فكر مي كنيد خروسك دارد فوراً با دكتر تماس بگيريد. همچنين در صورت مشاهده تب و يا مشكوك بودن به عفونت ديگر هر چه زودتر به دكتر مراجعه كنيد.


دكتر چه اقدامي انجام خواهد داد؟
اگر عفونت باكتريايي مانند برونشيت يا ورم لوزه ها وجود داشته باشد دكتر براي كودك شما آنتي بيوتيك تجويز خواهد كرد.


شما چه كمكي مي توانيد بكنيد؟
نگذاريد كودك با صداي بلند صحبت كند مي توانيد از آن يك بازي بسازيد و از همه افراد خانواده بخواهيد با حالت نجوا صحبت كنند و بدين ترتيب تنوعي ايجاد كنيد.براي تسكين گلو مقداري نوشيدني گرم به كودك بدهيد ليموي گرم و عسل به او بدهيد و يا آب ميوه ها را پس از رقيق كردن با آب گرم مخلوط نموده و به او بنوشانيد.

لكنت زبان Stammering

لكنت زبان يك اختلال تكلمي است كه در آن توالي كلمات، زمانيكه كودك براي شروع هر كلمه تقلا مي كند، بهم مي ريزد براي كودكي كه در حال فراگيري صبحت كردن است كاملاً طبيعي به نظر مي رسد كه هنگام هيجان، سيلي از افكار به وي هجوم آورند و او نتواند آنها را بدرستي ادا كند تقريباً تمام كودكان تا سن مدرسه از اين مراحل تكلمي سخت عبور مي كنند. اگر لكنت زبان بعد از اين سن همچنان ادامه يابد تقريباً در تمامي موارد يك مشكل هيجاني زمينه اي مانند ترس، اضطراب يا فشار رواني وجود دارد كه معمولاً عامل ايجاد آن والدين هستند لكنت زبان مي تواند سابقه فاميلي نيز داشته باشد.


آيا خطرناك است؟ 
لكنت زبان خطري ندارد اگر چه ممكن است نتوان آنرا درمان قطعي نمود ولي حداقل مي توان آنرا كنترل كرد. اما توجه بي جهت و بيش از اندازه به لكنت زبان مي تواند كودك را نسبت به آن حساس كرده و مشكل را بدتر كند.


ابتدا چه كار بايد بكنيد؟ 
1- اصرار نكنيد كلمه اي را كه نمي تواند ادا كند حتماً بگويد براي آنكه بتواند خود را نشان دهد فرصت كافي به او بدهيد.

2- ببينيد آيا كودكتان از نظر اضطراب يا فشار رواني مشكلي دارد در اين صورت سعي كنيد آنها را برطرف كنيد.


آيا مشورت با دكتر لازم است؟ 
اگر كودك شما آشكارا بر اثر لكنت زبان دچار پريشاني خاطر و ناراحتي شده است و باعث ميشود بهنگام صحبت كردن بخود فشار بياورد و براي آنكه لبها و زبان و صورت خود را به شكل خاصي در نياورد هر چه زودتر به دكتر مراجعه كنيد.


دكتر چه اقدامي انجام خواهد داد؟ 
دكتر شما را مطمئن مي سازد كه لكنت زبان بزودي برطرف خواهد شد.ممكن است كودكتان را به يك متخصص گفتار درماني معرفي كند اگر درمان بموقع آغاز شود شانس بسيار خوبي براي از ميان رفتن لكنت زبان بطور كامل وجود دارد.


شما چه كمكي مي توانيد بكنيد؟
كودك براي حفظ اعتماد به نفس به كمك شما احتياج دارد هرگز او را مسخره نكنيد و يا توجهش را به اين عيب برنيانگيزيد هنگام صحبت كردن با او صميمي و معمولي باشيد و هرگز ناراحتي خود را بروز ندهيد.اگر كودك شما در سني است كه مي تواند بفهمد درباره ميزان موفقيت درمان با او صحبت كنيد از او بپرسيد كه آيا مايل است در اين زمينه كمكهاي مخصوص آنرا دريافت كند؟ پاسخ او را بسنجيد شايد او با همين لكنت زبان هم خوب زندگي مي كند.

وقتي كودك حرف مي زند، آنرا قطع نكنيد و يا داخل صحبت او نشويد در صورتيكه خودش در مورد كلمه اي كمك خواست در آن مورد همكاري كنيد.به كودك پيشنهاد كنيد تا با آهنگ صحبت كند و يا به آرامي بر جملات خود آهنگي اضافه كند زيرا آنهايي كه لكنت زبان دارند بسيار جالب است كه هنگام آواز خواندن يا بازخواني شعر دچار لكنت نمي شوند.

گرمازدگي Heatstroke

نشانه ها:

- دماي 40 درجه 

- پوست داغ كه خشك و بدون تعريق است 

- خواب آلودگي 

- نبض تند 

- گيجي و كاهش سطح هوشياري 

گرمازدگي يا آفتاب زدگي (Sunstroke)، بخاطر قرارگرفتن در گرماي شديد است بطوري كه دستگاه تنظيم درجه حرارت بدن را مختل مي كند. غده هاي عرق نمي توانند كار كنند و بدن نيز قادر نيست با توليد عرق به خنك كردن خود بپردازد. پوست كودك شما بجاي عرق كردن، خشك مي ماند، تعداد نبض وي افزايش مي يابد و حالتي خواب آلود پيدا مي كند سپس گيج شده، اندكي بعد از آن بيهوش ميشود. اگر كودك شما به نور خورشيد و گرما عادت نكرده باشد براحتي دچار فرسودگي گرمايي و گرمازدگي ميشود.


آيا خطرناك است؟ 
گرمازدگي خيلي خطرناك است و مي تواند كشنده باشد و بايد هر چه زودتر مداوا شود در فاصله اي كه منتظر امداد پزشكي هستند اقدامات كمكهاي اوليه را در پيش بگيريد.


ابتدا چه كار بايد بكنيد؟ 
1- لباسهاي كودك را بطور كامل در آوريد و او را در اتاق خنك قرار دهيد.

2- نبض او را بررسي كنيد و دماي بدنش را از نظر تب اندازه گيري نمائيد. اگر دما به 40 درجه رسيده است بدون درنگ به دكتر مراجعه كنيد يا وي را به نزديكترين مركز اورژانس ببريد.

3- اگر دماي بدن كودكتان به اين مقدار نيست آنرا بتدريج با كمپرس اب ولرم پائين آوريد.

4- يك كيسه آب يخ را روي پيشاني كودك بگذاريد و به وي مايعات فراوان و خنك بنوشانيد.

5- دماي كودك خود را براي اطمينان از پايين آمدن آن بطور منظم اندازه گيري كنيد.


آيا مشورت با دكتر لازم است؟ 
اگر دماي بدن كودك به 40 درجه رسيده باشد فوراً وي را نزديكتر يا به نزديكترين مركز اورژانس ببريد.


دكتر چه اقدامي انجام خواهد داد؟ 
دكتر به خنك كردن بدن كودك ادامه مي دهد. داروهاي بخصوصي وجود دارند كه در موارد اورژانس مي توانند دماي بدن وي را كاهش دهند.


شما چه كمكي مي توانيد بكنيد؟
يك كرم ضد آفتاب بر روي پوست كودك خود قبل از قرار گرفتن در برابر آفتاب بماليد. همچنين برايش يك كلاه تهيه كنيد. هنگاميكه كودك در هواي بسيار گرم و آفتابي مشغول بازي است او را مواظبت كنيد. كودك بزرگتر احتمالاً در سايه پناه مي گيرد و استراحت مي كند اما يك كودك كم سن و سال تر اين روش را نمي داند و بايد از نزديك مواظب وي بود. بخصوص اگر به آب و هواي گرم عادت نكرده باشد.

سل Tuberculosis

نشانه ها: 
- خستگي 

- از دست دادن وزن بخاطر بي اشتهايي 

- سرفه هاي خشك و دائمي كه بالاخره با چرك و خون همراه ميشود 

- سردرد، تب كما در صورتيكه پرده هاي مغزي آسيب ديده باشند 

سل (TB) بيماريي است كه بطور مزمن سلامتي را به خطر مي اندازد. بر اثر باكتري بوجود مي آيد و اگر درمان نشود مي تواند بخش وسيعي از ناحيه مبتلا شده را از بين ببرد. غالباً بر ريه ها مي كند اما مي تواند كليه و پرده هاي پوشاننده مغز و نخاع را نيز رفتار كند. اين بيماري خود را به اشكال متفاوتي نشان مي دهد زيرا باكتري مي تواند ازطريق جريان خون در بدن پخش شده و جاهاي مختلف بدن را آلوده كند. در نتيجه تشخيص آن دشوار ميشود. سل تقريباً بطور كامل در برخي از كشورها نظير انگلستان از طريق پاستوريزه كردن شير و آزمايش سل براي دام هاي شيري (گاوها شايعترين ناقلان اين بيماري هستند) عكسبرداري از قفسه صدري براي تشخيص آن در مراحل اوليه، تست پوستي و واكسيناسيون افراد بزرگسال و نيز دارو درماني هاي پيشرفته ريشه كن شده است. 

اما، مهاجرت ا زمناطقي كه سل هنوز در آنجا شايع است اخيراً تعداد بيماري را افزايش داده است. 1 اگر يك بچه سالم توسط فرد بالغ مبتلا شود اين عفونت اوليه بندرت پيشرفت مي كند زيرا بدن شديداً در برابر عامل عفونت مقاومت مي كند و غلافي بدور ميكروب مي كشد تا به جاهاي ديگر بدن گسترش نيابد اگر كودك سالم بماند و مجدداً با ميكروب سل آلوده نشود هرگز به اين بيماري دچار نخواهد شد. اما اگر دوره اي از سوء تغذيه و يا يك بيماري ديگر بوجود آيد، عفونت اوليه از غلافي كه بدور آن است ***** كرده و به ديگر ارگانهاي بدن گسترش مي يابد نشانه هاي مرحله ثانويه بيماري به اندام يا عضو مبتلا بستگي دارد. كودك ممكن است فقط خسته باشد و يا اشتهايش را از دست بدهد و يا همانطور كه در سل ريه ديده ميشود، كودك داراي سرفه خشك است كه در نهايت چركي و خوني ميشود. 


آيا خطرناك است؟ 
سل اگر درمان نشود خطرناك است. اما برنامه هاي بهداشت عمومي در حال حاضر مي توانند تمامي كسانيكه با فرد بيمار در تماس بوده اند را شناسايي كنند اين بدان معناست كه كودكانيكه با فرد مسلول تماس داشته اند شناسايي و تست مي شوند تا بيماري به شكل پيشرفته و خطرناك درنيايد. 


ابتدا چه كار بايد بكنيد؟ 
1- احتمال بسيار كمي وجود دارد كه از وجود نشانه ها نسبت به سل مشكوك شويد. اما اگر شنيديد كه شخصي دچار سل ميباشد و كودكتان با او تماس حاصل كرده است و يا اينكه مقامات بهداشتي شما را از بابت تماس با كودك با فرد مسلول مطلع كرده اند هر چند زودتر به دكتر مراجعه كنيد. 


آيا مشورت با دكتر لازم است؟ 
اگر فكر مي كنيد كودكتان با شخص مبتلا به سل در تماس بوده است و يا نسبت به سلامتي عمومي كودك نگران هستيد و يا كودك سرفه هاي خشك و دائمي دارد بلافاصله نزديكتر برويد. 


دكتر چه اقدامي انجام خواهد داد؟ 
دكتر براي تعيين اينكه آيا يك عفونت فعال سلي وجود دارد يا نه يك تست پوستي انجام خواهد داد اگر وجود اين عفونت تائيد شود، كودك شما را تحت آزمايشات خلط و ادرار و نيز عكسبرداري قرار مي دهد تا ببيند كداميك از اندامهاي بدن مبتلا به عفونت شده است. در بيشتر موارد، سل را مي توان در خانه معالجه كرد. اگر چه آنتي بيوتيكهايي تجويز ميشوند اما استراحت و غذاي خوب نيز ضروري هستند. كودك شما بايد بدور از مدرسه بمدت چندماه باشد. بعد از خاتمه درمان، براي اطمينان از عدم بازگشت ناگهاني سل، معاينات دوره اي لازم خواهد بود. در پايان سال، كودك شما كاملاً شفا يافته است. 

دكتر از شما راجع به كليه تماس هاي احتمالي در طول بيماري با ديگران پرسش خواهد كرد تا بموقع بتواند آنها را شناسايي كرده و به عنوان يك منبع احتمالي عفونت به مداواي آنها بپردازد. 


شما چه كمكي مي توانيد بكنيد؟ 
داروها را بطور منظم به كودك بدهيد و او را تا حد امكان با مشاركت دادن در امور هميشگي منزل خوشحال نگهداريد. حتماً به كودك استراحت زياد بدهيد. ترتيبي بدهيد تا يكي از دوستان جهت بازي با كودك منظماً به خانه شما مراجعه كند. بعد از شروع معالجه، بيماري كودك شما ديگر مسري نخواهد بودو مي تواند با ايمني با ديگر دوستان خود بازي كند.

عفونت بندناف Umbilical cord infection

نشانه ها: 

- قرمزي و تورم بند ناف 

- تراوش مايع از ريشه ناف كه بعداً روي آن كبره مي بندد 

- ترشحات چركي 

بعد از زايمان، بندنافي كه نوزاد را به جفت وصل مي كند، بريده ميشود. سپس ته مانده آن ظرف ده روز پس از تولد خشك شده و مي افتد. به شما توصيه ميشود كه اطراف ناف و ته مانده آنرا هر روز بطور مرتب تميز كنيد زيرا ممكن است بر اثر ادرار آلوده شد علائم عفونت بندناف عبارتند از: دائم ترشح كند، از آن چرك خارج شود، روي آن كبره Crust تشكيل شود و بالاخره اينكه قرمز و متورم شود.


آيا خطرناك است؟ 
عفونت بندناف خطر زياد ندارد و به سادگي مداوا مشود.


ابتدا چه كار بايد بكنيد؟ 
ريشه يا ته مانده ناف را در هر بار عوض كردن كهنه بچه از نظر علائم عفونت بررسي كنيد. اگر منطقه در حال قرمز شدن است كودك را به يك پزشك و يا ماما نشان بدهيد.


آيا مشورت با دكتر لازم است؟ 
اگر ته مانده ناف علائمي از عفونت نشان بدهد و يا از بابت بندناف نگران هستيد به دكتر يا ماما مراجعه كنيد.


دكتر چه اقدامي انجام خواهد داد؟ 
احتمالاً يك كرم يا پودر آنتي بيوتيك تجويز مي كند تا آنرا، چندين بار در روز استفاده كنيد. همچنين توصيه هاي لازم بهداشتي را به شما مي دهد.اگر بنظر دكتر، عفونت از طريق ناف در حال گسترش به بدن كودك شما باشد وي را جهت درمان با آنتي بيوتيك در بيمارستان بستري خواهد كرد.


شما چه كمكي مي توانيد بكنيد؟ 
باقيمانده ناف و اطراف آنرا ر هر بار عوض كردن كهنه بچه كاملاً تميز كنيد. خيلي آرام با يك پارچه تميز كه به الكل طبي آغشته كرده ايد اطراف ناف را پاك كنيد. در داروخانه ها پودرهاي ضدعفوني كننده را مي توانيد تهيه كرده و به روي ناف بپاشيد براي اين كار از ماما نظر بخواهيد. يك تكه گاز استريل را بين ناف كهنه بچه قرار دهيد تا كهنه را در سطح زيرناف ببنديد بطوريكه از تماس ادرار با ناف و آلوده ساختن آن ناحيه جلوگيري به عمل آيد. 

براي زودتر خوب شدن، كمي نمك را داخل آبي كه با آن كودك را مي شوئيد بريزيد بعد از شستشو اطراف ناف را كاملاً خشك كنيد. بگذاريد ته مانده ناف بطور طبيعي بيافتد و براي برداشتن آن هرگز آنرا نشكيد و يا پيچ ندهيد.

سياه سرفه Whooping cough

نشانه ها: 

- نشانه هاي سرماخوردگي از قبيل تب، آبريزش از بيني، دردهاي بدن 

- سرفه هاي بيش از حد بهمراه صداي مخصوص آن، كه اين صدا در هنگام دم ايجاد ميشود 

- استفراغ بعد از هر بار حمله سرفه كردن 

- بيخوابي ناشي از سرفه كردن 

سياه سرفه يكي از خطرناكترين بيماريهاي دوره كودكي بخصوص در شيرخواران زير 12 ماه است. عامل آن يك باكتري به اسم بورداتلاپرتوسيس Bordatella pertussis مي باشد و باعث ميشود تا راههاي عبور هوا بر اثر مخاط بسته شوند. 

سياه سرفه به صورت يك سرماخوردگي ساده همراه با سرفه شروع ميشود. سرفه ها با حملاتي از سرفه هاي قطاري شديدتر مي گردند و نفس كشيدن را دشوار مي سازد. وقتيكه كودك تلاش مي كند بعد از هر بار حمله سرفه، (كه مي تواند تا يك دقيقه بطول بيانجامد) نفس بكشد هنگام ورود هوا به داخل ريه صداهاي جيغ مانندي (Whoop) توليد ميشود. مشكلات تنفسي در بچه هاي كوچكتر شديدتر است، حتي ممكن است هواي كافي را به ريه ها نرسانند و اين مي تواند منجر به مرگ شود. گاهي اوقات استفراغ بعد از هر بار سرفه كردن بوجود مي آيد. مرحله سرفه در سياه سرفه مي تواند تا ده هفته ادامه داشته باشد. خطر ايجاد عفونت ثانويه از قبيل ذات الريه، يا برونشيت بدنبال اين بيماري بالا است. 

امروزه بار ديگر خطر سياه سرفه افزايش يافته است زيرا والدين غالباً از واكسينه كردن كودك بخاطر عوارض جانبي ناشي از آن كه بتازگي مورد بحث قرار گرفته است خودداري مي كند. با اين وجود، اعتقاد پزشكي هنوز بر اين است كه واكسيناسيون كردن براي كودك و جامعه مفيد است البته كودكاني وجود دارند كه بخاطر شرائط خاصي كه دارند واكسينه نمي شوند (مثلاً َ در مورد كودكانيكه سابقه فاميلي مثبت از نظر صرع دارند). براي اينكار نظر دكتر را جويا شويد. 


آيا خطرناك است؟ 
سياه سرفه يك بيماري خطرناك است بويژه در شيرخواران كه ممكن است بعد از هر بار سرفه كردن دچار كمبود اكسيژن شوند. اگر استفراغ شديد باشد، همچنين خطر بي اب شدن بدن (Dehydratin) وجود دارد. حمله شديد سياه سرفه مي تواند به ريه ها آسيب رسانده و عفونتهاي عود كننده برونشي را موجب شود. 


ابتدا چه كار بايد بكنيد؟ 
1- اگر سرماخوردگي كودك شما خوب نشودو سرفه ها شديدتر بشوند او را در بستر بخوابانيد و از او مراقبت كنيد.

2- اگر مشكوك به سياه سرفه هستيد فوراً با دكتر مشورت كنيد.

3- اگر مشكوك به سياه سرفه در كودك خود هستيد او را به مدرسه يا مهد كودك نفرستيد تا زمانيكه دكتر اجازه دهد.

4- اگر حملات سرفه كودك طولاني است او را نشانده و طوري نگهداريد كه مختصري به طرف جلو خم شود. ظرفي را زير چانه او قرار دهيد تا با حالت نشسته بهتر بتواند خلط ها را بيرون دهد.


آيا مشورت با دكتر لازم است؟ 
چنانچه به سياه سرفه مشكوك هستيد بلادرنگ به دكتر مراجعه كنيد. 


دكتر چه اقدامي انجام خواهد داد؟ 
دكتر براي كاهش دادن شدت سرفه و محدود كردن عفونت، آنتي بيوتيك تجويز مي كند. اما تشخيص سياه سرفه در مراحل اوليه بيماري مشكل است و بايد هر چه زودتر مداوا را شروع كرد. چون شيرخواران معمولاً صداي مخصوص سياه سرفه را ايجاد نمي كنند براي همين احتمالاً دكتر يك نمونه كشت گلو را خواهد فرستاد. 

دكتر معاينه كاملي را از نظر سياه سرفه بعمل خواهد آورد و اگر بيماري را شديد ببيند احتمالاً وي را در بيمارستان بستري خواهد كرد تا از كم آب شدن بدن جلوگيري كرده و در صورت لزوم به وي اكسيژن برساند. دكتر بايد اطمينان حاصل كند كه شما از نحوه برخورد با كودك بهنگام حملات سرفه اطلاع داريد در غير اين صورت شما را آگاه مي كند. وي توصيه مي كند زير پاهاي كودك حائل بگذاريد و او را به شكم بخوابانيد. 


شما چه كمكي مي توانيد بكنيد؟ 
در خلال هر حمله سرفه، كودك خود را بغل بگيريد و او را آرام كنيد. ترس مي تواند منجر به تنگي نفس بيشتر شود. ظرفي را زير چانه او قرار دهيد و از او بخواهيد خلط خود را داخل آن تف كند. اين كار به پاك شدن مجاري عبور هوا كمك مي كند. در همه اطاقها ظرف يا كاسه اي بگذاريد تا او براحتي بتواند خلط خود را تف و يا استفراغ كند و بدين ترتيب دلهره دير رسيدن به توالت را نداشته باشد. اين ظرفها را سپس با آب جوش تميز كنيد تا از گسترش عفونت جلوگيري شود. 

اگر كودك بعد از هر بار سرفه، استفراغ مي كند غذاهاي كم حجم و بعد از آن نوشيدني به او بدهيد. اين كار فرصت بهتري به او مي دهد تا مقداري مايع و غذا را بخورد و نيروي خود را حفظ كند. اجازه ندهيد زمانيكه كودك در حال بهبودي است بازيهاي پر سروصدا و پر تحريك بكند. زيرا تحريك زياد دفعات سرفه را زياد مي كند و وي را كاملاً ناتوان مي سازد. 

كودك را از معرض دود سيگار دور كنيد. هميشه در اطاق با او بخوابيد تا با پيش آمدن سرفه مراقب او باشيد. بدون توصيه دكتر هرگز داروهاي ضدسرفه به كودك نخورانيد. چنانچه بعد از برطرف شدن سياه سرفه، حال كودك شما خوب بنظر نمي رسد و مشكل نفس مي كشد فوراً به دكتر مراجعه كنيد زيرا ممكن است عفونت ثانويه اي از قبيل ذات الريه يا برونشيت ايجاد شده باشد. 

اگر بعداً كودك مجدداً دچار سرماخوردگي شود و سرفه هاي صدادار شنيديد نگران نباشيد. زيرا اين بازگشت بيماري نيست و كودك شما فقط برحسب عادتي كه در هنگام سرفه داشتن آموخته است اين كار را مي كند.

سرفه Cough

سرفه يا نشانه اي از يك بيماري است و يا واكنش بدن در برابر تحريكات گلو يا مجاري عبور هوا مي باشد. سرفه ممكن است از سينه با خود خلط بهمراه آورد و بعنوان مثال در هنگام حمله آسم يا سياه سرفه راههاي هوايي را پاكيزه كند كه اين نوع سرفه به سرفه خلط دار معروف است. يك سرفه خشك كه هيچ خلطي توليد نمي كند بي ثمر است و علت آن هميشه معلوم نيست. عامل تحريك كننده اي كه باعث سرفه ميشود مي تواند مخاط سينوسهاي عفوني يا ترشحات بيني ناشي از سرماخوردگي باشد كه هردو آنها بداخل و پشت گلو مي چكند. سرفه خشك نيز مي تواند يك راه دفاعي بدن باشد. بدين ترتيب كه جسم فرو رفته و يا چسبيده در ناي را به بيرون پرت كند. از ديگر عوامل ايجاد كننده سرفه، دود سيگار بزرگترها و هواي آلوده مي باشد. اگر افراد بزرگتر در اطراف كودك سيگار بكشند دود آن گلوي كودك را تحريك كرده و موجب سرفه ميشود. البته گاهي سرفه مي تواند از طرف كودكان بعنوان حالتي براي جلب توجه ايجاد شود. 

آيا خطرناك است؟ 
سرفه اگرچه مي تواند تحريك كننده باشد اما معمولاً خطرناك نيست. با اين وجود سرفه اي كه مشكلات تنفسي ايجاد مي كند بطوريكه دور لبها كبود مي شوند و كودك نفس نفس ميزند خطرناك است و بايد فوراً معالجه شود. 


ابتدا چه كار بايد بكنيد؟ 
1- اگر كودكتان خلط سرفه مي كند او را به شكم در بغل خوابانده و آرام به پشت او بزنيد تا در بالا آوردن آن به وي كمك كنيد. 

2- هرگز داروهاي ضد سرفه براي سرفه هائيكه خلط دارند به كودك ندهيد. زيرا اگر خلط بيرون نيايد خطر عفونت بيشتر ميشود. 

3- اگر فكر مي كنيد كه چيزي داخل گلوي كودكتان فرو رفته است سعي كنيد آنرا بيرون بياوريد. 

4- اگر كودك شما شبها سرفه كند سر وي را بلند كنيد و زير شانه هايش بالش بگذاريد. اين كار باعث ميشود كه ترشحات بيني و مخاط از قسمت عقب به گلو سرازير نشوند. 

5- براي تسكين گلوي كودك، به او ليموناد كه با عسل شيرين شده بدهيد. 


آيا مشورت با دكتر لازم است؟ 
اگر سرفه كودكتان بعد از سه يا چهار روز بهتر نشد، اگر شبها بي خوابي مي كشد و يا اگر نمي توانيد جسم فرو رفته در حلق وي را بيرون بكشيد مشورت با دكتر ضروري است. اگر سرفه هاي كودك ضعيف و كوتاه شده است و يا تنفس سخت و تند دارد و خس خس مي كند بلافاصله به دكتر مراجعه نمائيد. 


دكتر چه اقدامي انجام خواهد داد؟ 
اگر سرفه كودك شما به بيماريهايي از قبيل عفونت گوش مياني، ورم لوزه ها و يا خروسك مربوط است دكتر به تجويز آنتي بيوتيك بمنظور از بين بردن عفونت اقدام خواهد كرد. اگر كودك شما دچار عفونت ويروسي است دكتر نحوه برطرف كردن علائم آنرا به شما و اينكه چگونه كودك خلط خود را سرفه كند آموزش ميدهد. 

اگر سرفه، بخشي از بيماري آسم وي باشد داروهاي بازكننده برونش را، كه به گشاد شدن مجاري هايي كمك مي كند، تجويز خواهد كرد. ممكن است براي كاهش گرفتگي بيني قطره هاي بيني را تجويز كند تا بهنگام خواب مصرف شود و از ريزش ترشحات به حلق جلوگيري بعمل آيد. 

دكتر مي تواند درماني براي سرفه نيز بدهد، يا يك ضد سرفه (براي تسكين دادن تحريكات گلو) و يا يك خلط آور Expectorant (تا اينكه خلط آسانتر به خارج سرفه شود). 


شما چه كمكي مي توانيد بكنيد؟ 
كودك خود را آرام وگرم نگهداريد بطوريكه هر عفونت كوچكي قادر نباشد به ريه ها سرايت كند و عفونت جدي تري مانند برونشيت بوجود آورد. نگذاريد كودكتان در روز، تحرك زياد داشته باشد. زيرا تنگي نفس مي تواند منجر به يك حمله سرفه شود. 

كودك خود را تشويق كنيد تا شبها به شكم يا به بغل بخوابد بطوريكه خلط ها به داخل حلق او نروند. يكي از پنجره ها را بمنظور مرطوب نگهداشتن هواي اطاق كودك باز بگذاريد. اطاق را بيش از حد گرم نكنيد. در خانه سيگار نكشيد و كودك خود را به فضاي دود سيگار نبريد.

مارگزيدگي Snake bite

نشانه ها:
- ورم و درد در محل گزيدگي 

- يك يا دو نشانه سوراخ

- درد يا كرختي كه به بقيه دست و پاها سرايت مي كند

هر گونه مارگزيدگي چه سمي و چه غيرسمي مي تواند كودك شما را كاملاً وحشت زده كند، تنها مار سمي در انگلستان، افعي است كه با آثار زيگ زاگي كه از خود بجا مي گذارد شناخته ميشود. شناسايي آثار مار خيلي مهم است. زيرا از روي آنها مي توان ضد سم مناسب را تهيه كرد.


آيا خطرناك است؟
مارگزيدگي را بايد همواره جدي و خطرناك دانست. اگر مار سمي بوده، درمان فوري آن لازم است. اما مرگ ناشي از گزش مار بندرت اتفاق مي افتد حتي در كشورهائيكه مارهاي سمي و زهرآگين فراوان دارند.


ابتدا چه كار بايد بكنيد؟
1- پوست اطراف سوراخ را تميز نموده و چسبي بر روي آن بگذاريد. اين به شما كمك خواهد كرد هنگام رفتن به بيمارستان راحت زخم را پيدا كنيد.

2- كودك خود را به اورژانس يا نزديكترين درمانگاه ببريد. در صورت امكان كودك را به زمين بخوابانيد عضو آسيب ديده را بالاتر از سطح قلب بلند نكنيد زيرا با اين كار سم در بدن پخش ميشود.

3- اگر كودك مضطرب و رنگ پريده بنظر مي رسد سعي كنيد او را آرام و ثابت نگهداريد.

4- از شريان بند استفاده نكنيد و محل گزيدگي را نمكيد. امروزه اين كارها توصيه نميشود.


آيا مشورت با دكتر لازم است؟
كودك خود را در صورتيكه دچار مارگزيدگي شده باشد به نزديكترين درمانگاه ببريد و اگر لازم است آمبولانس بخواهيد.


دكتر چه اقدامي انجام خواهد داد؟
اگر مار سمي باشد و يا نسبت به سمي بودن آن ترديد داشته باشد دكتر تزريق ضد سم مار به كودك شما مي دهد.هميشه بعد از مارگزيدگي خطر كزاز وجود دارد و دكتر با درنظر گرفتن اين نكته تزريق يادآوري كزاز را انجام مي دهد.


شما چه كمكي مي توانيد بكنيد؟
به كودك خود آسپرين بچه و يا شربت استامينوفن بدهيد تا دردش آرام شود.اگر در جاهايي زندگي مي كنيد كه مارهاي سمي زيادي دارد با توصيه پزشك جعبه اي از دواهاي ضد سم مار براي شرايط اورژانسي در خانه تهيه كنيد.

عرق سوز Heat rash

نشانه ها: 

- جوش، قرمز كم رنگ بر روي صورت، گردن، شانه ها و روي چين هاي بدن مانند كشاله ران، آرنج و زانوها 

- ظاهري سرخ شده و داغ 

عرق سوز، جوشهاي قرمز كم رنگ در مناطقي از بدن هستند كه غده هاي عرق فراوانتر دارند مانند صورت، گردن، شانه و چين هاي پوست از قبيل آرنج ها، كشاله ران و پشت زانوها. اين ناخوشي در شيرخواران عموميت دارد زيرا غده هاي عرق آنها هنوز در حدابتدايي و نارس هستند تاكنون كفايت تنظيم دماي بدن را پيدا نكرده اند. عرق سوز بر اثر قرار گرفتن در معرض نور خورشيد بوجود نمي ايد بلكه زماني ايجاد ميشود كه گرماي بيش از اندازه اي به بدن برسد. در نتيجه، بدن با توليد بسيار زياد عرق واكنش نشان مي دهد.


آيا خطرناك است؟ 
عرق سوز بهيچوجه خطري ندارد.


ابتدا چه كار بايد بكنيد؟ 

1- به لباسهاي كودك نگاه كنيد شايد لباسهاي زيادي به پوشانده ايد كه مانع از دفع گرما ميشوند.
2- لباسهاي كودك را در آوريد و او را در آب ولرم شستشو دهيد. قسمت بيشتر رطوبت را خشك كنيد و بگذاريد باقيمانده رطوبت روي پوست بدن بخار شود. اين موجب خنك شدن پوست وي ميشود.


آيا مشورت با دكتر لازم است؟ 
براي عرق سوز نيازي به مشورت با دكتر نيست اما اگر جوش 12 ساعت بعد از خنك شدن كودك برطرف نشد تماس با دكتر ضروري است.


دكتر چه اقدامي انجام خواهد داد؟ 
دكتر به معاينه نوزاد شما خواهد پرداخت تا دليل جوش را پيدا كندو احتمالاً بشما توصيه خواهد كرد از لباسهاي طبيعي براي پوشاندن نوزاد خود استفاده كنيد تا رطوبت بدنش حبس نشود.


شما چه كمكي مي توانيد بكنيد؟ 
مراقب باشيد گرماي اتاق نوزاد خيلي گرم نباشد.م پنجره ها را تا حدودي براي جريان يافتن هوا باز كنيد. در هواي بسيار گرم، لباس زياد به تن كودك نپوشانيد. الياف مصنوعي را مستقيماً با پوست كودك تماس ندهيد. ابتدا به او لباسهاي نخي بپوشانيد.

مشكلات خواب در كودكان 

معمولاً والدين از مشكلات خواب فرزندانشان شاكي هستند در اولين سال زندگي، والدين بيشتر از نخوابيدن كودك در طول شب شكايت مي كنند. در سال دوم امتناع از رفتن به سمت رختخاب و كابوسهاي شبانه مطرح مي گردد. از سه الي پنج سالگي، مسائل شايع شامل دير به خواب رفتن، بيدار شدن در طول شب و ديدن كابوس هستند.

نكاتي براي والدين

- علت و تداوم مشكل خواب را در كودكتان بررسي كنيد، شايد دليل آن جلب توجه، اضطراب، تاثير داروها و .... باشد. بررسي اين عوامل در انتخاب راه حل مناسب به شما كمك خواهد كرد.

- فعاليتهاي بدني كودك مانند بازي كردن در پارك، برنامه هاي ورزشي و ... را در طول روز افزايش دهيد. كودكان قبل از خواب بايد آرام باشند تا براي خوابيدن آماده شوند. بازيهايي كه نيازمند فعاليت زياد هستند براي ساعات قبل از خواب مناسب نيستند.

- بتدريج فعاليت كودك را از زمان غروب به بعد كاهش دهيد و به جاي بازيهاي پرتحرك مانند كشتي گرفتن يا توپ بازي، فعاليتهايي مانند مطالعه كردن، شنيدن قصه يا تماشاي تلويزيون را جايگزين نمائيد. انجام فعاليتهاي آرام كننده چون حمام آب گرم، ماساژ قبل از خواب و به آرامي تكان دادن كودك مفيد خواهد بود.

- براي زمان خواب كودكتان برنامه تعيين كنيد.

برنامه هاي خانواده و خواسته هاي كودك را نيز در نظر بگيريد. انعطاف پذير باشيد ولي برخورد قاطع با كودك را نيز تمرين كنيد. الگويي را كه تصميم به ادامه آن نداريد شروع نكنيد. برنامه شبانه بايد در كل روز موجب احساس امنيت و نزديكي ميان افراد خانواده شود.

قبل از خواب با كودكتان در مورد مسائل روزمره و آمادگي براي شروع روز بعد صحبت كنيد.

- آماده كردن لباسهاي مدرسه و مرتب كردن كتابهاي فردا، برنامه مناسبي براي كودكان بزرگتر خواهد بود. قصه گفتن براي كودك قبل از خواب در درك اينكه الان موقع خواب است كمك مي كند.

- اگر كودكتان شب ها سخت به خواب مي رود يا از خواب مي پرد به او اجازه خوابيدن در طول روز را ندهيد. اينكار به كودك در ايجاد الگوي خواب منظم كمك خواهد كرد.

- به خاطر داشته باشيد مصرف شبانه برخي مواد غذايي مانند چاي و نوشابه خواب كودك را كاهش مي دهد.

- به كودكتان روشهاي آرام سازي (نفس عميق، كشش و آرام سازي عضلات بدن) را آموزش دهيد. سعي كنيد قبل ازخوابيدن، كودك اين روشها را انجام دهد.

- به كودك اجازه دهيد تا زمانيكه خواب آلوده و خسته نشده بيدار بماند و سپس او را به رختخواب ببريد.

- از تمرين هاي مثبت استفاده كنيد. در طول روز راههايي را كه كودك مي تواند با بكارگيري آنها به خواب رود براي او بيان كنيد. مثلاً كودك مي تواند با فكر كردن درباره صحنه هاي آرام و زيبا مانند برخورد امواج دريا به ساحل، پريدن گوسفندان از روي نرده يا با تكرار حروف الفبا و خواندن ترانه هاي كودكانه اين كار را تمرين كند.

- حتي الامكان سعي كنيد نكات ايمني را در اتاق خواب كودك رعايت كنيد (مثل پوشاندن سيمهاي برق، استفاده ازمحافظ پريز برق و دور نگهداشتن كودك از اشياء شكستني). اين كار به والدين كمك مي كند با خيال راحت كودك را در اتاقش تنها بگذارند.

- اگر كودك در رختخواب خود نمي ماند در اتاق او حضور يابيد و هنگامي كه آرام است او را تشويق كنيد، براي مثال برايش نوار قصه بگذاريد و اگر ناآرامي كرد، ضبط را خاموش كنيد.

- هنگامي كه كودك در طول شب از خواب بيدار ميشود به او كمتر توجه كنيد. كمتر او را در آغوش بگيريد، تماس چشمي را محدود نماييد و با او صحبت نكنيد. بي تفاوتي والدين در اين زمان براي خوابيدن مجدد كودك موثر خواهد بود.

- بتدريج از توجهتان به كودك پس از رفتن به رختخواب كم كنيد و ديرتر به گريه يا جيغ او پاسخ دهيد. به كودك بگوئيد همين الان بايد بخوابد و اين كار را هر شب تكرار كنيد. آنها به برخورد قاطع شما نياز دارند.

- براي بعضي از كودكان خوابيدن در اتاق تاريك دشوار است.

روشن كردن چراغ خواب در اتاق كودك مفيد خواهد بود.

- اگر كودك براي خوابيدن در اتاق خواب شما اصرار دارد رختخواب او را روي زمين بيندازيد و به او بگوئيد در صورت تمايل به خوابيدن در اتاق بايد روي زمين بخوابد. بتدريج در شبهاي بعد رختخواب او را نزديك در اتاق خواب، هال و يا در راهرو بيندازيد. هدف از اين كار اين است كه كودك در اتاق خواب شما ناراحت باشد. بسياري از كودكان هنگام قرار گرفتن در اين شرايط خوابيدن در رختخواب خود را ترجيح مي دهند.

- والدين بايد از نظر جسمي و رواني آمادگي كنار آمدن با مشكلات خواب كودك را داشته باشند فرصتهاي بدست آمده (حضور نداشتن كودك در خانه) براي جبران كمبود خواب خود و يا انجام كارهاي لذت بخش استفاده كنيد.

گاهي كودك تمايل به خوابيدن در كنار خواهر و برادرهايش دارد. در صورت موافقت والدين اين كار به سرعت تبديل به يك عادت ميشود. كودكان بايد ياد بگيرند هنگام خوابيدن مستقل باشند.

از طرفي خوابيدن با يكديگر شايد باعث تحريك تخيلات جنسي و بازيهاي جنسي ميان خواهر و برادرها شود. با لحني قاطع و جدي به كودكان بگوئيد كه هر كدام بايد در رختخواب مخصوص خودشان بخوابند و از بحث كردن با آنها خودداري كنيد.

يك هم خواب جايگزين (مانند يك عروسك پشمالو) يا يك هم اتاقي (مثلاً خواهر يا برادر) به تنها خوابيدن كودك كمك مي كند و در كسب استقلال او مفيد مي باشد. كودك را به تنها خوابيدن به عنوان يك رفتار مناسب تشيوق كنيد.

- شبها هم با صحبت و هم با عمل همكاري كودك را تشويق كنيد. هر شب به وقت شناسي و در رختخواب ماندن كودك جايزه بدهيد. جايزه ها مي توانند تماشاي بيشتر تلويزيون و يا يك خوراكي ويژه قبل از خواب باشد.

- كودكان ترسها و تشويش هايي دارند كه قبل از خواب به سراغشان مي آيد. كودك خود را تشويق كنيد در مورد مسائلش با شما صحبت كند. اين كار به شما در درك بهتر مسائل كودك كمك خواهد كرد.

- به خاطر داشته باشيد كه والدين، پدر بزرگ، مادر بزرگ و پرستار كودك بايد در مورد چگونگي كنار آمدن با مشكلات خواب كودك با يكديگر هماهنگ باشند.

- كودكان به علت شرايط سني خود آسيب پذيرند و نياز به حمايت و مراقبت بزرگترها دارند. آسيب پذيري كودكان ايجاب مي كند كه با وضع قوانين مناسب و حمايت و مراقبت لازم از آنان رشد و سلامت جسم و روان آنان را تامين كنيم.

شپش Lice

نشانه ها: 

- خارش پوست سر مخصوصاً وقتيكه سرداغ است 

- تخم هاي سفيد ريز مانند مرواريد كه ريشه هاي مو را مي پوشانند 

شپش سرحشره كوچكي است كه موي سر انسان را بعنوان محل زندگي انتخاب مي كند. شپش بالغ تخم هايش را در ريشه موي سر مي گذارد. اين تخمها به ريشه مو مي چسبند و همين فرق آنرا با شوره سر كه به راحتي از سر جدا مي شوند مشخص مي كند. تخم ها پس از دو هفته به شپش تبديل مي شوند اين شپش ها از راه نيش زدن پوست سر و مكيدن خون از آن تغذيه مي كنند. پوست سر كودك در محل نيش دچار خارش ميشود مخصوصاً بعد از يك فعاليت شديد كه بدن كودك داغ ميشود احساس خارش بيشتر مي گردد. كودك مبتلا به شپش مي تواند آنرا به ديگران نيز سرايت دهد. 


آيا خطرناك است؟ 
شپش ها و تخمهاي آنها موجب تحريك و خارش مي شوند اما چون نابود كردن آنها آسان است خطرناك نيستند. 


ابتدا چه كار بايد بكنيد؟ 
1- اگر كودك خود را مي خاراند ريشه موهاي او را براي يافتن تخم شپش جستجو كنيد.

2- چنانچه آنها را پيدا كرديد كودك را بمدرسه يا مهد كودك نبريدو مدير مدرسه را مطلع كنيد تا وي نيز مقامات بهداشتي را در جريان بگذارد.

3- از داروخانه، شامپوي برطرف كننده شپش تهيه كنيد. اين شامپو را كه ماده اي بنام مالاتيون دارد به موي خيس كودك بماليد و بگذاريد پنج دقيقه بهمان حالت بماند سپس آنرا با آب تميز بشوئيد. از لوسيونهاي حاوي مالاتيون نيز مي توانند استفاده كنيد اين نوع لوسيونها بايد براي تمام مدت شب روي سر كودك باقي بماند، در صورت استفاده از مواد ديگر دستورالعمل هاي آنها را بدقت پيروي كنيد.

4- سرديگر اعضاء خانواده را نيز جهت تخم هاي شپش بررسي كنيد. بگذاريد آنها نيز از شامپوها لوسيونها استفاده كنند زيرا حتي تماس كمتر از يك ثانيه كافيست تا تخم شپش را منتقل كند.

5- بعد از درمان، تخم هاي مرده را با يك شانه فلزي ظريف برداريد.


آيا مشورت با دكتر لازم است؟ 
اگر معالجه موثر واقع نشد با دكتر تماس بگيريد. شايد راه معالجه را درست نرفته ايد يا اينكه از بابت شپش سر اطمينان نداريد. 


دكتر چه اقدامي انجام خواهد داد؟ 
دكتر از معالجاتي كه انجام داده ايد پرسش خواهد كرد و ممكن است شامپويي ديگر تجويز كند.دكتر احتمالاً ابتلا به تخم هاي شپش را به ديگر مسئولان بهداشتي خبر مي دهد زيرا هجوم شپشها سلامتي و بهداشت عمومي را به خطر مي اندازد.


شما چه كمكي مي توانيد بكنيد؟ 
چنانچه اثري از تخم باقي مانده باشد مداوا را يك هفته بعد تكرار كنيد. روسري، برس و شانه مورد استفاده كدك را با شامپوي ضد شپش تميز كنيد.

گال (جربِ) Scabies 

نشانه ها:

- خارش شديد (خصوصاً در شب) 

- خطوط نازك و كوتاهي كه به لكه هاي سياه به اندازه نوك سنجاق ختم مي شوند. به اين خطوط نقب مي گويند و اغلب بين انگشتان راحتتر ديده ميشود 

- زخم در مناطق خارش 

جرب،يك جوش تحريك كننده و خارش داري است كه بوسيله يك انگل كوچك ايجاد ميشود. اين انگل پس از سوراخ كردن پوست نقبهايي در آن ايجاد كرده و در آنجا تخم گذاري مي كند و همين باعث بوجود آمدن جوشهايي ميشود كه تقريباً هميشه دستها و انگشتان مخصوصاً شكافهاي بين انگشتان را مبتلا مي سازد. از ديگر محلهاي فعاليت آن قوزك پا، پاها، انگشتان پا، آرنج و اطراف آلت تناسلي را ميتوان نام برد. وقتيكه تخم ها سر برآورند و به انگل بالغ تبديل شدند خيلي آسان از راه تماس مستقيم به شخص ديگر انتقال مي يابند از ديگر راههاي انتقال آن استراحت در بسترها و استفاده از ملحفه هاي آلوده به اين انگل مي باشد.


آيا خطرناك است؟ 
گال خطرناك نيست اما مسري ميباشد و اگر فوراً معالجه نشود به ديگر اعضاء فاميل يا كلاس مدرسه سرايت مي كند.


ابتدا چه كار بايد بكنيد؟ 
1- اگر كودك شما خود را خيلي مي خاراند در جستجوي خطوط نازك نقبهاي انگل بر روي پوست وي باشيد.

2- اگر به جرب مشكوكيد كودكتان را تا زمان معالجه يافتن بمدرسه بفرستيد.

3- كودك را از خاراندن خود بر حذر داريد. زيرا اينكار ممكن است به ايجاد زخمهاي عفوني منجر گردد و احتمالاً تشخيص دكتر را با دشواري مواجه نمايد.


آيا مشورت با دكتر لازم است؟ 
اگر خارش كودك زياد است و شما به گال مشكوك هستيد بلافاصله به دكتر مراجعه كنيد.


دكتر چه اقدامي انجام خواهد داد؟ 
يك لوسيون مخصوص را براي درمان تمام اعضاء خانواده تجويز مي كند.


شما چه كمكي مي توانيد بكنيد؟
بعد از اينكه حمام كرديد، لوسيون را از زير گردن به پائين روي تمام بدن بماليد و بگذاريد تا خشك شود و تا 24 ساعت آنرا نشوئيد. براي اطمينان از رفع آلودگي، اين روش را يك نوبت ديگر بايد تكرار كرد. معالجه را براي اعضاء خانواده بطور همزمان انجام دهيد. 

تمام لباسهاي خواب، پوشاك و ملحفه ها را براي ريشه كن كردن انگل تميز شسته و بخار دهيد. در صورتيكه انگل روي پوست انسان نباشد تنها 6 روز قادر است به زندگي ادامه دهد.

مصرف ماهي در دوران بارداري مفيد است 

پژوهشگران دانماركي مي گويند: مصرف ماهي در دوران بارداري مي تواند شانس كامل شدن دوران بارداري و تولد يك نوزاد سالم و پر نشاط را افزايش دهد.محققان حدس مي زنند كه ماهي حاوي اسيدهاي چرب امگا-3 است و مي تواند با طولاني كردن دوران بارداري و پيشگيري از زايمان زودرس، وزن زمان تولد نوزاد را افزايش دهد.

اين محققان به منظور بررسي تأثير غذاهاي دريايي بر زايمان زودرس، رژيم غذايي 8 هزار زن دانماركي را در دوران بارداري مقايسه كردند.سجورور فرويي اولسن پژوهشگر مؤسسه استاتنس سرم در كپنهاگ مي گويد: مصرف اندك ماهي يك عامل خطر قوي در زايمان زودرس و پائين بودن وزن زمان تولد است.

در اين تحقيق از زنان در مورد ميزان مصرف ماهي در دوران و نوع مصرف يعني يك وعده غذاي گرم ماهي، سالاد يا مكمل روغن ماهي سؤال شد.محققان دريافتند، زناني كه ماهي بيشتري مصرف كردند ميزان زايمان زودرس و تولد نوزادان كوچكتر در آنها كمتر است.

در زناني كه هيچوقت ماهي مصرف نكرده اند زايمان زودرس 1/7 درصد بود و كه به 9/1 درصد درزنان بارداري كه دستكم يك بار در هفته ماهي مي خوردند كاهش يافت.ماهيهاي پرچرب مانند ماهي آزاد، شاه ماهي، ماكرو سرشار از اسيدهاي چرب امگا-3 است كه در درمان افسردگي و جلوگيري از رشد سلولهاي سرطان پروستات نيز مؤثر شناخته شده است.