مقالات پزشکی
این مشکل به طور عمده در دیواره ی وریدهای قسمت تحتانی ساق پا دیده میشود. ورید هاى ساق پا کار دشوارترى دارند، چرا که باید خون را در مسیری طولانى، در خلاف جهت جاذبه زمین و فشار وزن بدن به جلو برانند. در وریدها دریچه هاى یک طرفه اى قرار دارند که کار آنها پیشگیرى از بازگشت خون به عقب است. اگر این دریچه ها کار خود را به خوبى انجام ندهند، خون به عقب بازمی گردد و در وریدها تجمع می یابد و سبب تورم آنها مى شود. واریس هنگامی رخ میدهد که این دریچهها دچار نارسایی شده باشند و به فعالیت طبیعی خود ادامه ندهد.
بعضی از سیاهرگهای واریسی به طور عمیقی درون ساق پا قرار داشته و قابل مشاهده نیستند. وریدهاى متورم و بادکرده به دو شکل دیده مى شوند: وریدهاى واریسى و وریدهاى تارعنکبوتى(که در پزشکى بدان تلانژیکتازى گفته مى شود).
وریدهاى واریسى بزرگ تر بوده و به رنگ آبى تیره یا ارغوانى هستند و اغلب در سطح پوست، به صورت پرپیچ و خم دیده مى شوند. . بزرگ ترین و طولانى ترین ورید سطحى، ورید صافن بزرگ است که از سمت داخلى مچ پا وارد کشاله ران مى گردد.
وریدهاى تارعنکبوتى، کوچک ترند و شبیه تارهاى عنکبوت به نظر مى رسند و رنگ آنها آبى یا قرمز است.این ورید ها به سطح پوست نزدیک بوده و درد و تورم ندارند زمانى که دریچه ها در مسیر این ورید و یا اتصالات آن با سایر وریدها خراب مى شوند، خون، تجمع یافته و یا در شاخه هاى وریدى به عقب بازمى گردد و واریس را ایجاد مى کند.
وریدهای واریسی معمولا بصورت طنابهایی برجسته و آبی رنگ درست زیر سطح پوست دیده می شوند. در هر قسمتی از بدن می توان این وریدها را دید، اما بیشتر پاها درگیر می شوند. وریدهای متورم و پیچ در پیچ قابل رویت که گاهی به وسیله مویرگ های پرخونی به نام وریدهای با نمای عنکبوتی شکل احاطه شده اند، همان وریدهای واریسی سطحی هستند.این وریدها دردناک و ظاهرا بد شکل هستند، اما معمولا بی ضرر هستند. گاهی اوقات این وریدها متورم می شوند حین تماس حساس هستند.
مانع جریان خون می شوند که در این صورت باعث تورم ناحیه ، خارش پوست و درد در ناحیه مبتلا می شوند.
پاهای ما علاوه بر شبکه ورید سطحی یک شبکه وریدی داخلی یا عمیق هم دارد. در مواردی نادر، ورید داخلی پا به حالت واریسی در می آید. این وریدهای واریسی عمقی معمولا دیده نمی شوند، اما می توانند باعث تورم یا درد در سراسر پا بشوند. در وریدهای واریسی عمقی ممکن است لخته های خون هم تشکیل شود.
واریس نسبتا شایع است و بسیاری از مردم در خانواده خود این مشکل را دارند. احتمال بروز واریس در زنان ۲برابر مردان است.
دلایل ایجاد واریس
وریدهاى متورم واریسى و تارعنکبوتى بسیار شایع هستند. بیش از ۴۰ درصد زنان بالاى ۵۰ سال به این بیمارى دچارند. عوامل این بیمارى شامل موارد زیر است:
- توارث: به نظر مى رسد که تمایل به این بیمارى به ویژه در سنین جوانى، در میان برخى خانواده ها بیشتر باشد. برخى زنان با دریچه هاى وریدى با کارایى پایین تر و یا دیواره هاى عروقى ضعیف تر به دنیا مى آیند.
- ایستادن به مدت طولانى: یک بررسى در مورد کارگران دانمارکى در دسامبر ۲۰۰۵ نشان داد زنانى که ۷۵ درصد مدت زمان کار خود را به حالت ایستاده و یا در حال راه رفتن گذرانده بودند، تقریباً دو برابر زنانى که مدت زمان کمترى بر روى پاهایشان ایستاده بودند، نیاز به درمان واریس پیدا کردند. پژوهشگران تخمین مى زنند در بزرگسالانی که سنین فعالیت و اشتغال را مى گذرانند، ایستادن هاى طولانى مدت مسئول بیش از ۲۰ درصد موارد پیدایش واریس است.
- سن: خطر واریس با افزایش سن زیادتر مى شود. رگ هاى خونى و عضلات پشت ساق پا که در موقع راه رفتن با فشار بر وریدها، بازگشت خون را به سمت قلب تسهیل مى کنند، با گذشت زمان ضعیف تر مى شوند. کمتر از ده درصد زنان زیر ۳۰ سال و بیش از ۷۵درصد زنان بالاى ۷۰ سال به واریس مبتلا هستند.
- جنسیت: زنان بیش از مردان مستعد واریس هستند و باردارى عامل اصلى آن است. در دوران باردارى، وریدهاى ساق پا پرتر بوده و راحت تر پاره مى شوند، زیرا حجم خون و فشار شکمى در این دوران افزایش مى یابد و هورمون ها سبب گشاد شدن رگ هاى خونى مى شوند. هرچه حاملگى به پایان خود نزدیک مى شود، خطر واریس افزایش مى یابد.
- وزن: وزن اضافى به ویژه در اطراف شکم، فشار اضافى را بر وریدهاى ساق پا تحمیل مى کند. زنانى که اضافه وزن دارند، نسبت به زنان لاغر بیشتر در معرض ابتلا به واریس هستند و این خطر در مورد زنان چاق سه بار بیشتر است.
علائم واریس
وریدهاى تارعنکبوتى بیشتر به لحاظ زیبایى ناراحت کننده هستند، حال آن که وریدهاى واریسى علاوه بر ظاهر طناب مانند، مشکلات متعدد دیگرى نیز به همراه دارند. در صورتى که مبتلا به ورید واریسى هستید، پس از ایستادن یا نشستن طولانى، در ساق پاهایتان احساس درد مبهم، سنگینى، سوزش، فشار و یا ضعف خواهید کرد. معمولاً بالا نگاه داشتن ساق هاى پا به بهبود این مشکل کمک مى کند. ممکن است شب ها گرفتگی دردناک عضلات پشت ساق پا را تجربه کنید.
پاها و مچ پاهایتان ورم مى کند و ممکن است پوست اطراف ناحیه واریس دچار خارش و خشکى شده و یا بر روى آن بثوراتى پیدا شود و یا رنگ آن به قهوه اى یا آبى تغییر کند. ورید هاى واریسى بزرگ تر لزوماً علائم شدیدترى ندارند. در واقع، بسیارى از مردم مدت ها قبل از بروز تغییرات قابل رویت در ورید هایشان، سایر علائم را تجربه مى کنند.
اگر ورید هاى واریسى درمان نشوند، علائم بدتر شده و گاه عوارضى چون پارگى، زخم پوستى و ترومبوفلبیت(thrombophlebitis یا التهاب وریدى همراه با لخته شدن خون) پیدا مى شود.
موارد زیر را نیز به خاطر داشته باشید و در صورت بروز آنها حتما به پزشک مراجعه کنید:
اگر تورم بیش از حد یا وقتی پوست روی وریدهای واریسی پوسته پوسته شد، زخمی شده تغییر رنگ داد یا مستعد خونریزی شد احتمال ابتلا به درماتیت (التهاب پوست) ناشی از توقف خون در رگ وجود دارد.ممکن است در این صورت برای اجتناب از گرفتاری بیشتر و پیشگیری از مشکلات جدی در گردش خون جراح ، ناچار به برداشتن وریدهای مبتلا شود. اگر وریدهای واریسی قرمزرنگ هستند باید به پزشک مراجعه شود زیرا احتمال دارد به فلبیت (التهاب رگ) مبتلا باشید. اگر بر اثر حادثه ای وریدهای واریسی پاره یا بریده شوند برای کنترل خونریزی و پیشگیری از عوارض باید به پزشک مراجعه شود.
راهکارهایى براى ییشگیری از واریس و مراقبت از خود
نوع خفیف واریس معمولا به درمان نیاز ندارد. در این موارد در خانه با انجام کارهایى مى توان درد و ناراحتى را تسکین داد. وریدهاى واریسى سطحى به طور طبیعى به درمان نیاز ندارد، اما نباید از آنها غافل شد. ممکن است پزشک براى تسکین درد و فراهم کردن راحتى براى بیمار جوراب هاى الاستیک مخصوص واریس را توصیه کند. این جوراب ها به عضلات پاى شما کمک مى کنند که با تمرکز فشار در نزدیکى وریدها خون را به سمت بالا پمپ کنند. باید صبحها بعد از بیدار شدن و قبل از این که از بستر حرکت کنید، این جوراب ها را بپوشید. در بستر که هستید پاها را بلند کنید و بالا ببرید، سپس جورابها را بپوشید. جوراب ها نباید در قسمت مچ پا یا کشاله ران فشار وارد کنند و تنگ باشند . در طول روز چندین بار به مدت ۱۰-۱۵ دقیقه پاى خود را بالاتر از سطح بدن نگه دارید. گاهى پزشک براى تسکین تورم و درد، داروهاى ضدالتهاب مثل آسپرین یا بروفن را تجویز مى کند. اگر احساس کردید پوست اطراف وریدهاى واریسى زخمى شده یا تغییر شکل داده اند یا اگر بدون نشانه هاى خارجى احساس درد مداوم دارید، حتما به پزشک مراجعه کنید؛ چراکه ممکن است وریدهاى عمقى شما مبتلا شده باشند. در بیشتر موارد لازم نیست وریدهاى واریسى برداشته شوند. اگر واریس خیلى اذیت کرد با چند روش مى توان آنها را برداشت. وریدهاى عنکبوتى را براحتى مى توان به وسیله لیزر برداشت. در مواردى که واریس حالت خفیفى دارد، جراح با روش اسکلروتراپى درمان را انجام مى دهد یعنى ماده اى شیمیایى به نام عامل اسکلروزینگ به درون ورید تزریق مى شود تا دیواره هاى آن روى هم بخوابد و دیگر نتواند خون را جابه جا کند و به عبارتى ورید واریسى از مسیر خون حذف شود و خون از وریدهاى دیگر به حرکت درآید. در موارد شدیدتر با عمل جراحى ورید مبتلا به واریس برداشته مى شود. متاسفانه هیچ درمانى نمى تواند از تشکیل واریس مجدد جلوگیرى کند. قبل از اقدام درمانى باید با جراح عروق مشورت کنید تا راه درمانى مناسب برایتان در نظر گرفته شود.
وریدهاى واریسى ساق پا نیاز به هیچ گونه درمانى ندارند، مگر اینکه علائم بروز کنند. در بسیارى موارد، روش هاى مراقبت از خود براى کاهش فشار وریدهاى ساق پا، تقویت جریان خون و پرهیز از استفاده از روش هاى موثرتر و یا به تاخیر انداختن آن ها کفایت مى کند. این روش ها به قرار زیر هستند:
۱) پاهایتان را بالا نگاه دارید. روزى چند بار با نگه داشتن پاها در بالاى سطح قلب به مدت ۱۵ دقیقه، به آن ها استراحت دهید. بدین ترتیب ورید هاى شما ناچار نخواهند بود که در خلاف جهت جاذبه کار کنند.
۲) فعالیت ساق پا را تغییر دهید. اگر براى مدت طولانى مى نشینید یا مى ایستید، چندین بار براى مدتى کوتاه به قدم زدن سریع بپردازید. عضلات پشت ساق پایتان را با فعالیت هاى فیزیکى از قبیل قدم زدن هاى سریع و تمرین هاى استقامتى تقویت کنید.
۳) از مسکن استفاده کنید. استامینوفن، آسپیرین یا ایبوپروفن مى توانند دردهاى خفیف وریدهاى واریسى را که گه گاه بروز مى کنند، تسکین بخشند.
۴) جوراب هاى ساق بلند کشى بپوشید. این جوراب ها با تحت فشار قرار دادن وریدهاى ساق پا از بازگشت خون به عقب جلوگیرى مى کنند. اگر علائم خفیف باشند، جوراب هاى ساق بلند معمولى کفایت مى کنند. اگر علائم شدیدتر باشند، پزشک شما جوراب هاى ساق بلند فشاردهنده اى را تجویز خواهد کرد که از مچ پا تا ران ها خاصیت کشسانی(سفتی) آنها کاهش مى یابد. این جوراب ها باید صبح ها قبل از برخاستن از رختخواب پوشیده شوند.
۵) از پوشیدن هرگونه لباس و پوشش تنگ در ناحیه کمر یا ساق پا خوددارى کنید.
چگونه مى توان از تشکیل واریس جلوگیرى کرد؟
-به طور منظم ورزش کنید. تناسب وزن و فعالیت بهترین راه براى قوى نگهداشتن عضلات پا و به حرکت درآمدن خون در بدن است.
-وزنتان را کنترل کنید و از چاقى بپرهیزید.
-از غذاهاى کم چرب ، کم نمک و کم شیرین استفاده کنید. آب زیاد بنوشید.
-اگر کارتان طورى است که باید در طول روز سرپا بایستید، هر از گاهى پاهاى خود را به حالت کشش درآورده و نرمش دهید تا جریان خون زیاد شود و فشار وریدى کاهش یابد.
-از مصرف دخانیات خوددارى کنید. تحقیقات نشان داده است سیگار باعث افزایش فشارخون و بدترشدن واریس مى شود.
-اگر باردار هستید به جاى آن که به پشت بخوابید روى پهلوى چپ بخوابید تا فشار وارده از رحم روى وریدهاى لگن به حداقل برسد. این وضعیت باعث مى شود جریان خون به جنین هم راحت تر برسد
واریس وتغذیه
یکی از علل به وجود آورنده واریس، فشارهای درون لوله گوارشی مثلا به دلیل ابتلا به یبوست است. برطرف کردن یبوست گام نخست در بهبود این بیماری است. یبوست فشار وارده بر سیاهرگهای ساق پا را افزایش میدهد و منجر به تشکیل واریس میشود. رژیم غذایی غنی از فیبر، سبب کاهش یبوست و پیشگیری از بروز واریس میشود.
ـ برای حجیم کردن مدفوع و پیشگیری از یبوست، مصرف غلات سبوس دار، نان سبوسدار، ماکارونی و برنج توصیه میشود. غلات غنی از فیبر نامحلول، مدفوع را حجیم کرده و آب را در خود نگه میدارند، در نتیجه مدفوع حاصل، نرمتر و بزرگتر بوده و آسانتر از دستگاه گوارش عبور میکند. بدین ترتیب فشار کمتری به وریدهای پا وارد میشود. این نکته حائز اهمیت است که افزایش دریافت فیبر در رژیم غذایی باید همراه با افزایش دریافت آب، حداقل به میزان ۶ لیوان در روز باشد.
ـ سبزیجات دارای برگ سبز و انواع کلم به وسیله تامین فیبر نامحلول به ویژه در طول دوران بارداری اهمیت دارد. چرا که در این زمان، سطوح بالای هورمون پروژسترون، سبب آهسته کردن انقباضات روده بزرگ میشود و احتمال بروز یبوست را افزایش میدهد.
ـ مرکبات به ویژه پرتقال و گریپ فروت همچنین شاتوت، توت فرنگی، فلفل دلمه ای و انواع سبزیجات دارای برگ سبز تامین کننده ویتامینC هستند. این ویتامین برای حفظ استحکام کلاژن ضروری است. کلاژن مادهای است که به حفاظت از دیواره رگها کمک می کند. فقدان ویتامین C در رژیم غذایی منجر به پارگی وریدهای کوچک و بدتر شدن واریس وریدها میشود.
از نظر تغذیه ای مهم ترین کارها برای بهبود واریس، برطرف کردن یبوست و کاهش وزن اضافی در افراد چاق است.
سنگ کلیه، از جمله شایعترین بیماریهای دستگاه ادراری است که مردان زیادی در سراسر جهان، آن را دستکم یک بار در طول زندگی خود، تجربه میکنند. این بیماری، اغلب، بهدلیل رسوب کردن و تجمع مواد کلسیمی و تشکیل کریستال یا سنگ در کلیهها به وجود میآید. حرکت و جابهجایی این سنگها در کلیهها، بهویژه مجاری ادراری، اغلب، با درد شدید و بیقراری زیادی همراه است. همین مساله هم موجب میشود مردان، از درد سنگ کلیه، بهعنوان کشندهترین درد در طول زندگیشان یاد کنند.
برای درمان سنگ کلیه و دردهای ناشی از آن، روشهای مختلفی در طب مدرن وجود دارد، اما بد نیست با برخی شیوههای درمانی سنگ کلیه و تسکین دردهای ناشی از آن، با روشهای طبیعی آشنا شوید؛ روشهایی که با کمک گیاهان دارویی میتوانند در فاز اولیه ابتلا به سنگ کلیه، به پیشگیری از بزرگ شدن سنگها یا شکسته شدن آنها کمک کند.
تاثیر چای قاصدک در دفع کریستالها
به گفته متخصصان طب سنتی ایران، نوشیدن دمکرده گیاه قاصدک، بهطور مداوم و مستمر، تاثیر زیادی در تسکین دردها و درمان بیماری سنگ کلیه دارد. این گیاه، به این دلیل که خاصیت ادرارآوری دارد، کمک زیادی به پاکسازی و دفع سنگهای کلیه میکند. خاصیت ادرارآوری این گیاه موجب میشود سیستم ادراری و مجاری ادرار، زود به زود، پاکسازی شوند و امکان تشکیل بلور یا سنگ در آن، به کمترین میزان برسد. این گیاه را میتوان بهصورت دمکرده یا خشک مصرف کرد. برای مصرف برگهای خشک این گیاه، بهتر است برگهای خشک را کوبیده، بهصورت پودر درآورید و آن را درون یک کپسول خالی بریزید و با مقداری آب ببلعید.
پیش از مصرف این گیاه دارویی، بهتر است با متخصص طب سنتی مشورت کنید.
آبمیوهدرمانی کنید
اگر سابقه ابتلا به سنگ کلیه، در میان اعضای خانواده شما وجود دارد و احتمال میدهید شما هم خیلی زود، با این بیماری، دست به گریبان شوید، توصیه میکنیم نوشیدن یک لیوان آب پرتقال یا شربت آبلیمو را که از لیموترش تازه تهیه شده، در سبد غذایی روزانهتان قرار دهید. نوشیدن آب پرتقال و لیموترش میتواند تشکیل سیتراتهای ادراری، بلورها و کریستالها را در دستگاه ادراری، بهویژه کلیهها، مهار کند و به این ترتیب، احتمال تشکیل سنگ کلیه را به صفر برساند. اگرچه شرط عقل آن است که این شیوه را تنها راه پیشگیری از ابتلا به سنگ کلیه، قلمداد نکنید.
در کنار استفاده از این روش، احتمال ابتلا به این بیماری را با مشاوره با متخصص و پزشک خود نیز بررسی کنید.
با گیاهان دارویی، سنگ کلیه را مهار کنید
چای سبز، از جمله گیاهان دارویی است که تاثیر زیادی در درمان سنگ کلیه و پیشگیری از ابتلا به آن دارد. به گفته درمانگران طب سنتی، مصرف این چای، به دلیل داشتن خاصیت آنتیاکسیدانی، تاثیر بهسزایی در درمان سنگ کلیه دارد؛ البته باید توجه داشته باشید که حتما چای سبز بدون کافئین، تهیه کنید. در کنار چای سبز، مصرف عصاره گیاه قرهقاط نیز برای درمان و سلامت کلیهها، توسط متخصصان طب سنتی توصیه شده است.
به گفته درمانگران طب سنتی، مصرف گیاهانی چون کاکل ذرت، خارمریم، چای سبز و قرهقاط، از جمله کاربردیترین گیاهان برای درمان بیماری سنگ کلیه است.
تسکین درد کلیه با روغن کرچک
یکی از شیوههای طبیعی برای تسکین درد ناشی از ابتلا به سنگ کلیه، استفاده موضعی از روغن کرچک است. ماساژ این روغن، در صورتی که به خالص بودن آن اطمینان داشته باشید، میتواند تاثیر زیادی در کاهش دردهای سنگ کلیه داشته باشد. درمانگران طب سنتی، ماساژ روغن کرچک، روی کلیهها و گرم کردن این ناحیه را با کمک کیسه آب جوش، بهترین روش برای کاهش دردهایی میدانند که موجب بیقراری بیمار میشود.
ماساژ کلیهها با این روغن و گرم کردن آن در طول روز به مدت یک ساعت، میتواند درد بیمار را به اندازه قابل توجهی کاهش دهد.
با ایجاد تغییراتی در سبک زندگی و در پیش گرفتن عادتهای سالم میتوانید با علائم پیری مقابله کنید و چند سال جوانتر و شادابتر بمانید.
سن و سال فقط یک عدد است که در شناسنامه جا خوش کرده است.با ما همراه باشید تا رازهای جوان ماندن را با شما در میان بگذاریم.
اسرار جوانی
چه کسی دلش نمیخواهد همیشه جوان و شاداب باشد؟ یقیناً در سی یا چهل سالگی نمیخواهیم که مثلاً 17 ساله شویم اما مسلماً دلمان میخواهد انرژی و قدرت آن موقعها را داشته باشیم و مثل آن موقعها خبری از چین و چروک یا لکههای قهوهای روی پوستمان نباشد. بدون شک پیری شتری است که در هر خانهای میخوابد (میدانیم که دور از جانتان آن شتر مرگ بود اما کمیتغییر ضربالمثل که به جایی بر نمیخورد!) و بیماریهای دوره پیری با بالاتر رفتن سن و سال سرو کلهشان پیدا میشود اما با همه این حرفها تعداد این ناخوشیها و بیماریها به سبک زندگی ما بستگی دارد. برای اینکه جسم و روحتان جوان بماند توصیههای زیر را جدی بگیرید.
تأمین آب بدن
زمانی که بدن دهیدراته میشود یعنی به میزان کافی آب دریافت نمیکند بیشتر شبیه کشمش میشود تا یک انگور رسیده. برای همین باید به میزان کافی آب بنوشید. هیچ وقت نباید احساس تشنگی کنید. باید قبل از آن آب کافی مصرف کرده باشید. حتماً مواد غذایی سرشار از آب مانند میوهها و سبزیجات تازه نیز مصرف کنید تا به بهترین نحو آب بدنتان تأمین شود.
فعالتر باشید
ورزش کردن از بروز پیری زودرس پیشگیری میکند اما بهتر است ورزشهای سبک و منظم انجام دهید نه اینکه هر از گاهی ورزشهای سنگین و حرکات شدید داشته باشید که فشار زیادی روی بدن میآورند. ورزش سبک و دائمیتاثیر بسیار خوبی در طولانی مدت ایجاد میکند. اگر ورزشهای سنگین مانند دوی مسافت طولانی یا وزنه برداری و غیره انجام میدهید حتماً حواستان به تغذیهتان باشید. قبل و بعد از جلسات ورزشی به میزان کافی آب بنوشید. سعی کنید حتماً تحت نظر یک متخصص تغذیه باشید.
کاهش مصرف کافئین
به عقیده بیشتر متخصصان کافئین باعث دهیدارته شدن بدن و پیری میشود برای همین لازم است که مصرف آن را محدود کنید. این مساله در مورد الکل نیز صادق است. به جای مصرف این نوشیدنیها بهتر است میوه میل کنید. سیب بهترین گزینه است.
کمیبیشتر بخوابید
البته منظورمان این نیست که تا لنگ ظهر بخوابید هر چند در این دوره زمانه این کار تقریباً غیر ممکن شده است اما میخواهیم بگوییم که در طول خواب بدن خود را احیا کرده و ناخوشیهایش را درمان میکند. ساعات مناسب خواب تنها روشی است که هم عمیقاً بدن را سر حال میآورد و هم ظاهر ما را بهتر نشان میدهد. باید بدانید که تمام عملکردهای ترمیمیبدن از احیای غدد فوق کلیوی گرفته تا جوشهای مزاحم صورت در طول خواب انجام میگیرد. چرتهای گاه به گاه بعد از ظهر یا گذراندن آخر هفته در رختخواب کمک کننده است اما باید بدانید که کمبود خواب روزانه باعث بروز مشکلاتی در سلامتی میشود و احتمال اینکه زود به زود مریض شوید را بالا میبرد. در واقع اگر به میزان کافی نخوابید سیستم ایمنی بدنتان ضعیف خواهد شد. بدن ما به حدود 8 ساعت خواب نیاز دارد. اما اگر در شرایط استرس زایی به سر میبرید یا بیمار شدهاید باید بیشتر از این بخوابید. اگر میگویید که وقتش را ندارید باید زمانی را در نظر بگیرید که از بیخوابی مریض خواهید شد.
سبزیجات برگدار بخورید
سبزیجات برگدار جزو منابع مواد مغذی متعددی هستند. تا جایی که میتوانید از مصرف این سبزیجات غافل نشوید. نوشیدن آب سبزیجات برگدار مانند آب کلم یکی از سادهترین روشهایی است که میتواند پای مواد مغذی سبزیجات را به برنامه غذاییتان باز کرد. همیشه در کنار بشقابهایتان سبزیجات داشته باشید. اسفناج را فراموش نکنید. سبزیجات برگدار را خرد کرده و به برنج کامل اضافه کنید. داخل همبرگرتان را پر از کاهو و کلم کنید. انواع کلمها را به سالادتان اضافه کنید.
آنتیاکسیدانها را دریابید
پیری و فرسودگی به دلیل وجود رادیکالهای آزاد بروز کرده یا شدیدتر میشود. رادیکالهای آزاد مولکولهایی هستند که به سلولها آسیب زده و باعث پیری آنها میشوند. برای مقابله با اثرات منفی رادیکالهای آزاد باید مواد غذایی سرشار از آنتی اکسیدان مصرف کنید. برای این منظور باید میوه و سبزیجات زیادی میل کنید. توصیه میکنیم میوههای ریز، گردو، تخمه کدو و ادویههایی مانند زردچوبه، دارچین و غیره را دریابید. تا جایی که میتوانید از مصرف غذاهای صنعتی و فراوری شده بپرهیزید.
به هواخوری بروید
معمولاً خیلی از ما بیشتر وقت مان را در بین چهار دیواری میگذرانیم بدون توجه به اینکه بدن ما به هوای آزاد نیاز دارد. به پیاده روی بروید، دوچرخه سواری کنید یا بدوید.با وجود اینکه سموم موجود در هوای بیرون یکی از مشکلات سلامتی مانند پیری زودرس است اما آلودگیهای موجود در داخل چهار دیواریها نیز به همان اندازه برای سلامتی ما مضر میباشند. بهتر است به پارک یا جاهایی که آلودگی کمتری دارند بروید.
نفس عمیق بکشید
نفس عمیق به کنترل عملکرد مغز کمک میکند. در این صورت نیز استرستان کم میشود و احساس آرامش بیشتری میکند. از کارهایی که انجام میدهید لذت ببرید. یا اینکه کارهایی را انجام دهید که از آنها لذت بیشتری میبرید. لذتهایتان را با شریک زندگی و عزیزانتان قسمت کنید. به سلامتی و زندگی طولانی فکر کنید.
معمولاً در دهه اول زندگی نیاز تغذیهای دخترها و پسرها چندان با یكدیگر متفاوت نیست؛ ولی وقتی دخترها به سن نوجوانی میرسند، داستان به كلی تغییر میكند و نیازهای تغذیهای آنها با دوران كودكی و حتی با مردان متفاوت میشود.
برخی از این نیازها در طول زندگی تغییر خواهد كرد و دانستن اینكه بدن به چه نوع مواد غذایی و انرژی نیاز دارد و چه غذاهایی بهترین منبع تأمین آن مواد هستند، بسیار مهم و ضروری است.
سالهای باروری، آهن و اسیدفولیك
اگر همیشه احساس خستگی میكنید، احتمالاً این خستگی ناشی از فقر آهن در رژیم غذایی شماست. زنان به نسبت مردان به آهن بیشتری نیاز دارند حتی در سالهای كودكی، زیرا به محض رسیدن به سن نوجوانی و آغاز خونریزیهای ماهیانه، مقدار زیادی خون در هر دوره از دست خواهند داد. در دوران بارداری نیز یكی از مهمترین نیازهای مادر آهن است. در واقع خانمها از زمانی كه پریود میشوند، تا زمانی كه مادر میشوند، همواره به آهن نیاز دارند. زنانی كه قاعدگی آنها منظم است، به خصوص آنهایی كه قاعدگی سخت و سنگینی دارند، بیشتر در معرض فقر آهن هستند. در صورتی كه خانمی مبتلا به فقرآهن باشد و باردار شود، در معرض ابتلا به كمخونی شدید قرار میگیرد و ممكن است كودك او نیز به فقر آهن و كمخونی مبتلا شود.
نیاز به كالری
اگرچه زنان باردار به كربوهیدرات و كالری بیشتری نیاز دارند، «خانم باردار نباید تصور كند كه باید به اندازه دو نفر غذا بخورد؛ زیرا تا سه ماهه دوم بارداری، بدن به هیچ كالری اضافی نیاز ندارد. در سه ماهه دوم حدود 350 كیلو كالری اضافی در روز و در سه ماهه سوم 400 كیلو كالری اضافی در روز نیاز جنین را تأمین میكند و اگر نوزادان شما چندقلو بودند، این مقدار كالری بسته به تعداد آنها باید چند برابر شود. اشتباه بیشتر خانمهای باردار این است كه بدون احساس گرسنگی و فقط به دلیل تصور اشتباه دو نفر بودن، غذای بیشتری مصرف میكنند». هر غذایی كه خانم باردار مصرف میكند، به طور مستقیم وارد بدن جنین میشود. در مورد زنان شیرده نیز همین طور است و علاقه كودك به مصرف خوراكیها با غذاهایی كه نوزاد در دوران جنینی مصرف میكند، ارتباط مستقیم دارد.
اسید فولیك و آهن
اسیدفولیك- نوعی ویتامین B- یكی از دیگر مواد مغذی مهم برای سلامتی زنان باردار و جنین است. مقدار كم اسیدفولیك در زنان باردار، خطر ابتلای نوزاد به بیماریهای مادرزادی و مشكلات مربوط به سیستم عصبی را افزایش میدهد و از آنجا كه تقریباً نیمی از بارداریها به طور برنامهریزی نشده و ناخواسته صورت میگیرد، به خانمها توصیه میشود كه حتی اگر قصد بارداری ندارند، مراقب دریافت مقدار ویتامین B و تأمین اسیدفولیك مورد نیاز بدن باشند. به خانمها توصیه میشود كه همواره مراقب تغذیه خود باشند و همیشه تصور كنند باردار هستند و تغذیه را یك اصل مهم در زندگی بدانند. اگر با این تصور زندگی كنید، در صورت بارداری مطمئن باشید كه نوزادی سالم به دنیا خواهید آورد. حتی اگر از قرصهای جلوگیری از بارداری استفاده میكنید، مصرف مكمل اسیدفولیك را در برنامه غذایی خود بگنجانید.
برخی از قرصهای ضدبارداری و داروهای استروئیدی در دز بالا و داروهای غیراستروئیدی (NSAIDS) مانند ایبوپروفن، جذب اسیدفولیك را كاهش میدهند؛ بنابراین در زمان مصرف این داروها باید مقدار بیشتری اسیدفولیك مصرف كنید. داروهایی همچون آنتیاسیدها كه اسید معده را كاهش میدهند، جذب آهن را با مشكل روبهرو میسازند. خانمها در سن 18 تا 50 سالگی به طور روزانه به 18 میلیگرم آهن و خانمهای باردار به 27 میلیگرم آهن نیاز دارند. گوشت، غذاهای دریایی، آجیل، لوبیا، اسفناج، كلم براكلی و غلات سرشار از آهن هستند. مقدار مورد نیاز اسیدفولیك نیز روزانه 400 میكروگرم، برای خانمهای باردار 600 میكروگرم و در خانمهای شیرده 500 میكروگرم میباشد. غذاهایی كه حاوی فولات هستند، عبارتند از: لوبیا، عدس، نخود، آجیل، میوهها و سبزیجات، نانها و غلات غنیشده با اسیدفولیك، قارچ، آب پرتقال، و كاهو.
رژیم غذایی دختران
تمامی خانوادههایی كه نوجوانی در خانه دارند و میخواهند فرزندشان از یك رژیم غذایی سالم تبعیت كند، میدانند كه این كار یك نبرد واقعی است، زیرا آنها در این سن بیشتر به خوردن غذاهای فستفود و تنقلات تمایل دارند و رژیم غذایی آنها سرشار از چربیهای اشباعشده و پر كالری و البته بیخاصیت است. تغذیه در دوران نوجوانی، تأثیر بزرگی بر سلامت آینده فرد و پیشگیری از بیماریهای قلبی، سرطان، دیابت و پوكی استخوان دارد. دختران جوان، روزانه به 1300 میلیگرم كلسیم نیاز دارند كه بیش از 80 درصد آنها، این مقدار را مصرف نمیكنند و اغلب به جای نوشیدن شیر، نوشابه مینوشند؛ در حالی كه با مصرف ماست بدون چربی، شیر سویا و شیر بدون چربی به راحتی میتوانند نیاز روزانه بدن خود را تأمین كنند. آنها دستكم به 15 میلیگرم آهن نیاز دارند تا دچار كمخونی، خستگی، گیجی و ضعف نشوند. برای اینكه دخترتان را به سمت یك رژیم غذایی سالم پیش ببرید ابتدا خودتان باید از یك رژیم سالم غذایی پیروی كنید. میتوانید سبزیجاتی همچون خیار، كرفس، هویج و ... را به قطعات كوچك برش دهید و آنها را در وعدههای غذایی كوچك بگنجانید.
یائسگی
در سنین یائسگی، نیازهای غذایی تغییر میكند. در حالی كه زنان یائسه روزانه به 1000 الی 1300 میلیگرم كلسیم نیاز دارند، برخی از آنها فقط 600 میلیگرم كلسیم مصرف میكنند. در صورت عدم دریافت كافی كلسیم، بدن، كلسیم مورد نیازش را از ذخیره كلسیم استخوانها تأمین میكند. در این شرایط به تدریج تودههای استخوانی فرد تحلیل میرود و دچار پوكی استخوان میشود و زنان برای تأمین كلسیم مورد نیاز خود حتماً باید از مكملهای كلسیم (زیر نظر پزشك) استفاده كنند. گاهی اوقات آنها تحت هورمون درمانی قرار میگیرند. در این روش، استروژن از استخوانها بیشتر محافظت خواهد كرد؛ ولی بدن همچنان به فیبر، كلسیم و ویتامین D نیاز مبرم دارد. كلسیم و ویتامین D از توده استخوان حفاظت میكنند و در صورت كمبود آنها، استخوانها به تدریج نازك و شكننده میشوند و احتمال ابتلا به پوكی استخوان افزایش مییابد. اگر شما یائسه شدهاید و قاعدگی ندارید، نیاز چندانی به آهن نخواهید داشت و فقط كافی است روزی 8-10میلیگرم آهن دریافت كنید تا نیاز روزانه بدن شما تأمین شود.
توصیههای تغذیهای
فیبر كافی مصرف كنید. فیبر، خطر ابتلا به بیماری عروق كرونر قلب، دیابت، دیورتیكولوز و مشكلات روده را كاهش میدهد. بدن روزانه به 21 گرم فیبر نیاز دارد كه میتوان آن را با خوردن غلات سبوسدار، میوهها و سبزیجات تازه تأمین كرد. مكملهای فیبر را نیز میتوان جایگزین مواد غذایی نمود.
یكی از مشكلات عمده در زنان بالای 50 سال، فشار خون و كلسترول بالاست. با تغییر رژیم غذایی و كاهش سدیم و خوردن میوهها، سبزیجات و لبنیات كم چرب، میتوان احتمال ابتلا به فشار خون و كلسترول خون بالا را تا 20 الی 30 درصد كاهش داد. زنان به طور متوسط روزانه به 1200 میلیگرم كلسیم نیاز دارند كه میتوانند با گنجاندن شیر، ماست، پنیر، سویا و آب پرتقال غنیشده، آن را تأمین كنند.
نیاز روزانه خانمها به ویتامینIU،D 400- 600 است و غذاهای سرشار از ویتامین D، ماهی، شیر و غلات غنیشده هستند. به طور معمول افراد مسن به همان مواد مغذی دوران جوانی نیازمندند، اما معمولاً به دلیل كاهش اشتها، بیماری، شرایط پزشكی و مشكلات دندان و لثه و جویدن غذا، نمیتوانند به طور كامل این ویتامینها را دریافت كنند. آنها باید از تمامی گروههای مواد غذایی به مقدارمناسب و در وعدههای كوچك استفاده كنند تا ویتامینهای مورد نیاز بدنشان تأمین شود؛ نه اینكه فقط یك گروه از مواد غذایی را به مقدار زیاد، در وعدههای غذایی خود بگنجانند. افراد مسن و افرادی كه در جویدن گوشت، مشكل دارند میتوانند از مكملهای تغذیهای استفاده نمایند. انتخاب گوشت بدون چربی بهترین گزینه است. در افراد بالای 70 سال مصرف ویتامین D به حفظ تودههای استخوانی كمك میكند و افراد بالای 50 سال باید از مكملهای ویتامین B12 (زیر نظر پزشك) استفاده كنند؛ زیرا اكثر آنها در جذب این ویتامین با مشكل مواجه خواهند شد. معمولاً افراد گیاهخوار دچار كمبود ویتامین B12 میشوند. بهترین منبع تأمین این ویتامین جگر، قلوه، گوشت و شیر است. این ویتامین در برابر حرارت ناپایدار است و از بین میرود.
پوست و مو
زنان برای سلامت پوست و مو و سایر اعضای بدن به سایر ویتامینها نیز نیازمندند كه مهمترین منابع غذایی آنها عبارت است از:
ویتامین k: سبزیجات زرد و سبز و جگر. این ویتامین بهطور طبیعی توسط باكتریهای مفید روده ساخته میشود.
ویتامین E: روغن جوانه گندم، سویا، میوهها و سبزیجات سبز تیره، غلات و آجیل.
ویتامین D: شیر، تخممرغ، كره، خامه، روغن كبد ماهی، ماهی ساردین و نور آفتاب.
ویتامین A: هویج، اسفناج، زردآلو، هلو، كره، گوشت گاو، گوساله، مرغ و جگر.
ویتامین C: گل كلم، مركبات، خربزه، گوجهفرنگی، جعفری، توتفرنگی و فلفل سبز.
ویتامین B6: ماهی، گوشت، موز، كلم، باقلا، سیبزمینی، تخمه آفتابگردان، جگر و غلات.
5 غذا كه با سرطان سینه مقابله میكنند
خطر ابتلا به سرطان سینه با مصرف برخی غذاهای خاص و مغذی و البته كنترل وزن تا دوسوم كاهش مییابد. برنامه غذایی خود را طوری تنظیم كنید كه هم به تركیبات موردنیاز برای مقابله با سرطان دست یابید و هم وزن خود را كنترل كنید.
1- سالمون: مصرف مكملهای روغن ماهی به مدت 10 سال، خطر ابتلا به سرطان سینه را كاهش میدهد. دانشمندان میگویند كه روغن امگا-3 موجود در روغن ماهی باعث كاهش التهابات میشود و التهابات از عوامل اصلی به وجود آورنده سرطان سینه هستند. اما به جای مكمل روغن ماهی میتوانید هفتهای 250 گرم سالمون، ساردین یا ماهی تون بخورید.
2- جعفری: دانشمندان دانشگاه میزوری دریافتهاند كه این گیاه حاوی موادی است كه باعث توقف رشد سلولهای سرطانی میشود. حیواناتی كه به آنها از این مواد (اپی جنین) داده شد، مقاومت بیشتری در برابر رشد تومورهای سرطانی داشتند. اپی جنین تركیبی است در جعفری كه از رشد سلولهای سرطانی جلوگیری میكند. بنابراین سعی كنید در هر وعده غذایی خود مقداری جعفری تازه بگنجانید.
3- روغن زیتون: یك دلیل دیگر برای ضرورت استفاده از روغن زیتون بكر، این است كه آنتیاكسیدانهای موجود در این روغن و البته اسید اولئیك روغن زیتون رشد سلولهای بدخیم سرطانی رامتوقف میكنند. دانشمندان در برنامه غذایی تعدادی موش به جای روغن ذرت از روغن زیتون بكر استفاده كردند و به این نتیجه رسیدند.
4- براكلی: سولفورافان نام تركیبی است در براكلی كه باعث كاهش سلولهای سرطان سینه میشود. خوردن براكلی به اندازه كافی سولفورافان تولید نمیكند، اما باز هم بیشترین میزان سولفورافان را میتوان از این طریق به دست آورد. براكلی را بهتر است به صورت خام مصرف كنید (پختن براكلی باعث از بین رفتن بخشی از سولفورافان میشود).
5- قهوه: اگر هر روز دو فنجان قهوه بنوشید، خطر بروز سرطان سینه از نوع حاد، كاهش مییابد. آنتیاكسیدانهای قهوه از آسیب دیدگی سلولها و بروز سرطان جلوگیری میكنند.
این قرصها قرار است دوست شما باشند، همدمهایی كه درد شما را آرام كنند و نگذارند اذیت شوید، اما گاهی خود آنها باعث میشوند كه مشكلاتی بسیار خطرناك پیش بیایند، شما باید حتما این نكتهها را در مورد مسكنها بدانید.
این مسكنها را باید با غذا بخورید یا با شیر
سابقه زخم معده یا دوازدهه و خونریزی گوارشی
خانواده داروهای موسوم به داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی (موسوم به NSAIDS) كه شامل آسپیرین، ایبوپروفن، ناپروكسن و نیز داروهای سلكسیب (سلبوكس) هستند میتوانند باعث صدمه دیدن سلولهای محافظ جدار معده و دوازدهه شوند و در نتیجه امكان بروز زخمهای گوارشی و خونریزیهای گوارشی را بیشتر كنند. تحقیقات نشان داده كه مصرف اینگونه داروها دومین علت بروز زخمهای گوارشی است.
اگر مشكل گوارشی، ترشح افزایش اسید معده، ریفلاكس یا ترش كردن و سابقه زخم یا خونریزی گوارشی دارید؛ بهتر است از این گروه از داروها استفاده نكنید یا اگر مجبور به استفاده از آنها هستید آنها را حتما همراه با غذا یا شیر بخورید.
به فكر جگرتان باشید
مشكلات كبدی
مسكنهای حاوی استامینوفن (قرصهای سرماخوردگی، استامینوفن كودئین و ساده، تانینفول و...) میتواند باعث آسیب جدی كبدی شود. حتی دوزهای كم این مسكن هم میتواند باعث آسیب كبدی شود، برای همین حتما زیر نظر پزشك اینگونه داروها را مصرف كنید. اگر سابقه مشكل كبدی دارید حتما به پزشكتان این مسئله را اطلاع دهید تا از این نوع مسكنها برای شما استفاده نكند، در ضمن هرگز سرخود از اینگونه داروها استفاده نكنید.
اگر نمیخواهید كارتان به دیالیز بكشد
مشكلات كلیوی
دفع استامینوفن از راه كبد است، اما دفع مسكنهایی مثل ایبوپروفن، ناپروكسن و بسیاری از مسكنهای دیگر از راه ادرار و توسط كلیههاست. در موارد معدودی این مسكنها میتوانند باعث آسیب ناگهانی یا تدریجی به كلیهها و كاهش عملكرد آنها شوند. اگر بیماریهای دیابت، افزایش فشارخون یا مشكلات كلیوی (و حتی سابقه سنگ كلیه) دارید حتما باید برای مصرف اینگونه مسكنها با پزشك مشورت كنید و بهتر است اصلا از این گروه داروها استفاده نكنید و اگر هم مصرف كردهاید تستهای مشخصكننده عملكرد كلیه بدهید.
برای آنكه قلبتان نمیرد
سابقه بیماری افزایش فشارخون، مشكلات قلبی یا بالا بودن كلسترول خون
داروهای موسوم به NSAIDS ممكن است روی عملكرد داروهای كاهشدهنده فشارخون تاثیر بگذارند. حتی در مواردی دیده شده كه این داروها باعث افزایش فشارخون افراد به صورت مستقیم میشوند. در موارد معدودی هم گزارشهایی از بروز سكته یا نارسایی قلبی پس از استفاده زیاد از آنها ارائه شده است. باید بدانید كه به هر حال این گروه از مسكنها میتوانند روی سلامت قلبی شما تاثیر منفی بگذارند و برای همین باید استفاده از آنها را به حداقل برسانید.
اگر میخواهید به شما حمله نشود
اگر مبتلا به بیماری آسم هستید
مطالعات گسترده نشان داده كه حدود 10 تا 20درصد از افراد آسمی با مصرف داروی آسپیرین یا سایر داروهای خانواده NSAIDS دچار حمله آسم میشوند. اگر مبتلا به آسم یا هر بیماری تنفسی هستید حتما با یك پزشك در مورد داروهای مسكنی كه میتوانید مصرف كنید صحبت كنید. به طور معمول دیده شده كه مصرف استامینوفن یا داروهای كودئیندار، در این گروه از افراد مشكلی را رقم نمیزنند اما در این موارد هم بهتر است اول با یك متخصص در این مورد مشورت كنید.
اگر كودكتان را دوست دارید
اگر میخواهید به كودكتان مسكن بدهید
هیچ وقت داروی آسپیرین را به كودك ندهید. مصرف آسپیرین در كودكان باعث یك عارضه نادر اما بسیار خطرناك موسوم به «سندرم ری» میشود كه میتواند باعث مرگ كودك شود. مصرف خانواده NSAIDS ها در كودكان بیخطر و امن است اما باز هم قبل از دادن آنها به كودكان روی جعبه و بروشور آنها را مطالعه كنید و اگر میتوانید با پزشكتان در مورد انتخاب بهترین مسكن برای كودكتان مشورت كنید.
اگر میخواهید سردردتان را تشدید كنید
اگر سردرد میگرنی مزمن دارید
میگرن بیماری آزاردهندهای است. سردردهای میگرنی به شدت زندگی فرد را تحت تاثیر قرار میدهد و طبیعی است كه افرادی كه سابقه میگرن دارند در زمان حملات سردرد یا حتی وقتی احساس میكنند دچار سردرد خواهند شد مسكن مصرف كنند اما باید این را بدانید كه اگر این نوع سردرد را دارید و بیشتر از 3 بار در هفته برای آن مسكن مصرف میكنید ممكن است دچار حملات سردردی موسوم به حملههای ناشی از مصرف زیاد دارو شوید. در این حالت با مصرف مسكنهای زیاد سردرد آرام میشود اما بلافاصله پس از پایان تاثیر مسكنها با شدتی بیشتر برمیگردد. برای رهایی از میگرن باید از داروهای تخصصی و توصیههای مربوط به سبك زندگی و پیشگیریهایی كه توسط متخصصان ارائه میشود سود ببرید.
اگر میخواهید معتاد نشوید
اگر دردتان شدید است و برطرف نمیشود
برای دردهای بسیار شدید و مزمن گاه داروهایی موسوم به اوپیویید (مخدر) تجویز میشوند كه از خانواده داروهای نشات گرفته از مخدرهای طبیعی یا شیمیایی هستند. اینگونه مسكنها بسیار قوی هستند و در ضمن احتمال بروز خونریزی با آنها بسیار كمتر از داروهای NSAIDS است، اما باید به این نكته توجه داشته باشید كه این داروها باعث وابستگی ذهنی و اعتیاد میشوند و این میتواند تاثیرات منفی زیادی روی بدن داشته باشد. در ضمن اینگونه داروها عموما خوابآور و بیحسكننده هستند و باعث كاهش سطح هوشیاری و حس بینایی و توان انجام فعالیتهای جسمی و ذهنی میشوند و حس قضاوت را هم مختل میكنند و حتی ممكن است باعث بروز توهمات شنوایی یا بینایی هم شوند.
شدیدترین عوارض دارویی مسكنها ناشی از تداخلات
مصرف همزمان داروهای دیگر
شاید در مورد تداخلات دارویی چیزهایی شنیده باشید اگر در این مورد اطلاعی ندارید باید به شما بگوییم كه گروهی از شدیدترین عوارض دارویی ناشی از تداخل اثر برخی داروها با برخی مسكنهاست. در واقع در این زمانها بعضی داروها تأثیر برخی دیگر را تشدید یا تضعیف میكنند یا این داروها همراه هم باعث بروز عوارض ناخواسته و ناگوار میشوند.
یك مثال خیلی ساده این است كه قرص وارفارین برای كاهش زمان لخته شدن خون (اصطلاحا رقیقكنندگی خون) مصرف میشود، اما این دارو اگر همزمان با داروی استامینوفن مصرف شود ممكن است باعث خونریزی وسیع داخلی شود. در ضمن خطر آسیبهای كلیوی شدید در صورت مصرف همزمان داروهای NSAIDS با داروهای مدر به شدت افزایش مییابد. شما حتما باید پزشكتان را در جریان داروهایی كه مصرف میكنید بگذارید و اگر هم خواستید مسكنی مصرف كنید و در حال مصرف داروی دیگری هستید حتما با پزشك مشورت كنید.
هر روز به تعداد افرادی كه حساسیت دارند، اضافه میشود. براساس پژوهشهای اخیر، میزان ابتلا به حساسیت نسبت به 30، 40 سال گذشته رشد دو برابری داشته است. اگر شما هم جزو آن دسته افراد هستید كه مجبورید مدام دستمال به دست گرفته و اشكتان را پاك كنید و خلاصه از دست حساسیتتان به ستوه آمدهاید، پیشنهاد میكنیم این مطلب را تا انتها بخوانید.
چرا بعضی از افراد دچار حساسیت میشوند؟ چرا بدن نسبت به مادهای در طبیعت كه چندان مضر هم نیست، بشدت واكنش نشان میدهد؟ بینی سرخ، چشمهای خارشدار و اشكآلود، جوشهای پوستی و تنفس مشكل، علائمی هستند كه معمولا به وسیله سیستم ایمنی بدن ـ كه یك جسم بیخطر را به اشتباه تهدیدكننده میپندارد و در دفاع از خود میزان زیادی هورمون هیستامین و دیگر مواد شیمیایی را رها میكند ـ به وجود میآید.
سیستم ایمنی بدن انسان از بدو تولد یاد میگیرد چه چیزی مضر است و چه چیزی نیست و جالب این كه معمولا چند سال اول زندگی ـ پنج تا شش سال ـ بدن به گرده گیاهان كه شایعترین نوع حساسیت است، واكنش نشان نمیدهد. گردههای گیاهان حاوی پروتئینهای متفاوتی هستند كه وقتی وارد بدن انسان میشوند در مواجهه با یك عفونت ویروسی فعال میشوند و سپس بدن به طور طبیعی به پروتئین به عنوان یك تهدیدكننده واكنش نشان میدهد.
وقتی بدن به پروتئین خاصی واكنش نشان میدهد، بلافاصله الگویی در بدن تولید میشود كه سیستم ایمنی بدن از آن پیروی میكند و زمانی كه با این پروتئین یا پروتئین مشابه مواجه میشود آن را تهدیدی تلقی كرده و دوباره واكنش نشان میدهد، به همین دلیل است كه بعضی از افراد بیشتر مواقع به مادهای خاص واكنش حساسیتی نشان میدهند.
باز هم حساسیتم شروع شد
معمولا محیطزیست و ژنتیك در ایجاد حساسیت و شروع آن نقشی اساسی دارد؛ البته این دو مورد فقط بخشی از دلایل ابتلا هستند و دانشمندان هنوز به دلیل اصلی و واقعی آن پی نبرده و در این زمینه پیشرفت چندان قابلتوجهی نكردهاند. احتمال ابتلا به حساسیت در كودكی كه والدینش به حساسیت مبتلا هستند، بسیار بالاست. وضع ژنتیكی ناسالم و محیطزیست نامطلوب دست به دست هم داده و تولید حساسیت میكنند. این روزها مبتلایان به حساسیت چنان زیاد شدهاند كه دیگر نمیتوان مساله ژنتیك را مهمترین عامل دانست و پزشكان حساسیت را نوعی بیماری اپیدمی تلقی میكنند.
گاهی اوقات وقتی سن بالا میرود، ممكن است فردی كه هرگز حساسیت نداشته است به طور ناگهانی به موادی حساسیت نشان دهد. بنابر گفته پزشكان، تغییرات هورمونی بخصوص در خانمها پس از یائسگی موجب بروز حساسیت میشود و جالب این كه همین تغییرات ممكن است از حساسیتهای فردی بكاهد.
كمی كثیف باشید لطفا
بعضی از محققان فرضیهای به نام بهداشت را مطرح كردهاند و معتقدند كه محیط بیش از حد بهداشتی، ما را به سوی حساسیت هدایت كرده است. آنها میگویند ما از زمان كودكی خیلی در برابر عوامل بیماریزا نبودهایم و سیستم ایمنی بدنمان یاد نگرفته كه به چه چیزی واكنش نشان دهد. در واقع نمیداند كدام ماده مضر است و كدام تهدیدكننده نیست.
در علم زیستشناسی، واكنشهای حساسیتزا مفیدند، زیرا بدن را از كرمهای انگلی محافظت میكنند. وجود این كرمها تا صد سال گذشته موضوعی جدی محسوب میشد، اما این روزها به یمن وجود خانههای بهداشتی و سبك زندگی جدید، سیستم ایمنی بدن برای خود كار میتراشد و در نتیجه به مواد مختلف به گونهای حمله میكند كه انگار با نوعی انگل روبهرو شده است.در ضمن بدن ما طوری برنامهریزی شده است كه بتواند با باكتریهای موجود در خاك كه موجب بیماریهای سل و جذام میشود، مقابله كند.
فرضیه بهداشت از آنجایی مورد قبول واقع میشود كه میزان ابتلا به حساسیت در جمعیت شهری و كودكانی كه تك فرزند هستند بسیار بالاتر است و به طور كلی كشورهای به اصطلاح پیشرفته مبتلایان به حساسیت بیشتری دارند.حساسیتها مانند بیماریهای خودایمنی مانند دیابت نوع اول و تصلب بافتها عمل میكنند و سیستم ایمنی بدن فردی كه به حساسیت مبتلاست نمیتواند واكنشها را به درستی كنترل كند.
درمان جدید حساسیت
دانشمندان برای كنترل واكنشهای حساسیتزا واكسنی تولید كردهاند. آنها برای تولید این واكسن، پروتئینهای موجود در مواد حساسیتزا را جدا كرده و ساختار مولكولی آن را به هم میریزندT سپس از آن بخش از پروتئین كه برای مبارزه با عفونت فعال میشود بهره جسته و واكسن را تولید میكنند؛ برای مثال برای تولید واكسن حساسیت به گربه، ابتدا خون فردی را كه به گربه حساسیت نشان داده است نمونهگیری كرده و با فرآیندی كه توضیح داده شد واكسن آن را میسازند و زمانی كه آن را به بدن فرد تزریق كردند، سیستم ایمنی بدن دیگر پروتئینهای موجود در آن را تهدید فرض نمیكند و واكنشی از خود نشان نمیدهد.
حساسیتزاهای دارویی
آسپرین: این دارو سالهاست برای درمان دردهای ناشی از التهاب و تورم و همچنین تب استفاده میشود. این دارو سال 1800 ابتدا از گیاهان گرفته میشد، اما امروز به صورت شیمیایی تهیه میشود. مردم با مصرف آسپرین دچار حساسیت و با علائمی مانند جوشهای خارشدار، گرفتگی و آبریزش بینی، مشكلات شدید تنفسی و آسم روبهرو میشوند كه معمولا یك ساعت پس از مصرف بروز میكند. دلیل این مساله هنوز كاملا مشخص نشده است و هنوز معلوم نیست چرا بدن به آسپرین یا مسكنهای دیگر واكنش نشان میدهد.
آنتیبیوتیكها: اگر فردی به نوعی آنتیبیوتیك حساسیت نشان دهد، به احتمال زیاد به ماده شیمیایی مشابه یا آنتیبیوتیكهای دیگر نیز مانند آموكسیسیلین واكنش نشان میدهد.
حساسیتزاهای محیطی
گربه: حساسیت به گربه یك واكنش حساسیتی به یك یا چند ماده حساسیت است كه گربهها موجب میشوند. رایجترین این حساسیتها وجود موادی است كه از غدههای چربی ترشح میشود و همچنین موادی كه در بزاق گربه وجود دارد. هر وقت گربه موهای خود را لیس میزند، این پروتئین را روی آنها پخش میكند. علائم حساسیت به این پروتئینها با خسخس كردن سینه، خارش، گرفتگی بینی، جوش، چشمهای اشكآلود، عطسه و لبهای ترك خورده بروز پیدا میكند.
سگ: شوره مو و بزاق سگ 10 درصد افراد را به حساسیتهای شدیدی مبتلا میكند.
مایتهای گرد و خاك: حشرات ریز یا مایتها، مهمانهایی هستند كه همه جای دنیا پیدا میشوند. مایتها از خردهریزهای مواد آلی مانند پوستهپوستههای پوست بدن تغذیه میكنند و در محیط خانه همراه با گرد و غبار پای ثابتی دارند. مایتها اصلیترین دلیل شیوع آسم هستند. آنزیمهای گوارشی نیرومندی در مدفوعشان هست كه عامل اصلی واكنشهای حساسیتزا مانند خسخس است. در ضمن پوشش خارجی بدن این موجود نیز حساسیتزاست.
عوامل دیگر: عطر، لوازم آرایشی، پلاستیك و فلزاتی مانند نیكل، طلا و كبالت نیز از نوع حساسیتزاهای محیطی هستند كه بسیاری را مبتلا میكنند.
كنترل حساسیت
اگرچه دانشمندان هنوز نتوانستهاند راهحلی قطعی برای درمان حساسیتها پیدا كنند، اما با روشهای مختلف میتوانند تا حدی آن را كنترل كنند؛ برای مثال در مورد خوراكیها، حذف مصرف آن گروه از مواد حساسیتزا بسیار كمككننده است.
ـ ورزش در فضای بسته بویژه اگر صبحها انجام شود، بسیار مفید است.
ـ لباسهای بیرون را در اتاق خواب نگه ندارید.
ـ چشمهایتان را هر از گاهی با شامپو بچه شستوشو دهید.
ـ از تهویه هوا استفاده كنید.
ـ تا آنجا كه میتوانید گرد و خاكها را تمیز كنید.
ـ اگر تمام تمهیدات فوق موثر واقع نشد، حتما با پزشك مشورت كنید.
حساسیتزاها
حساسیتزاها را میتوان در سه گروه طبقهبندی كرد: خوراكی، دارویی و محیطی. از حساسیتزاهای خوراكی میتوان به موارد زیر اشاره كرد:
تخممرغ: سه نوع پروتئین در زرده تخممرغ و چهار نوع در سفیده تخممرغ وجود دارد كه حساسیتزا هستند. این پروتئینها موجب واكنش بیش از حد سیستم ایمنی بدن میشوند و پس از شیر گاو دومین عامل حساسیتزایی در كودكان است. شدیدترین واكنش به آن نیز با علائم آنافیلاكسی ـ نوعی حساسیت كه موجب مرگ میشود ـ بروز میكند. برخی افراد تنها به زرده و برخی به سفیده تخممرغ حساسیت نشان میدهند. برخی نیز هرگز نمیتوانند تخممرغ بخورند.
خوراكیهای خام: خوراكیهایی مانند میوهها، آجیل و سبزیجات موجب واكنش حساسیت در دهان میشوند، تا آنجا كه این نوع واكنش «سندرم حساسیت دهانی» نام گرفته است. حساسیت ایجاد شده به دلیل نوع مواد تشكیلدهنده این خوراكیها نیست بلكه به دلیل باقیماندن گردههای گیاهان دیگر روی آنهاست. بنابراین این نوع حساسیت تنها در خوراكیهای خام دیده میشود و بیشتر بزرگسالان، بویژه افرادی را كه به تب یونجه مبتلا شدهاند، تحت تاثیر قرار میدهد.
بادام زمینی: بادام زمینی در 4 تا 6 درصد افراد موجب واكنش بیش از حد سیستم ایمنی بدن شده و حساسیتهای شدیدی را به وجود میآورد.
گوشت قرمز: پژوهشهای جدید نشان داده است، نیش نوعی حشره كه دام را مورد حمله قرار میدهد، میتواند گوشت قرمز را آلوده كند. این آلودگی میتواند در برخی افراد موجب ایجاد حساسیتهای شدید و حتی مرگبار شود. اگر سه یا شش ساعت پس از خوردن همبرگر یا كباب بره دچار واكنشهای شدید حساسیتی شدید، بدانید كه به احتمال زیاد به گوشت قرمز حساسیت دارید و باید رژیم غذاییتان را تغییر دهید.
ذرت: بیشتر مردم به ویتامین C موجود در ذرت واكنش حساسیتی نشان میدهند.
غذاهای دریایی: این غذاها موجب شدیدترین نوع حساسیت یا آنافیلاكسی در فرد مبتلا میشوند. خوراكیهایی مانند گندم، سیر، جو دوسر و سویا نیز میتوانند ایجاد حساسیت كنند.
مصرف میوهها و سبزیها به دلیل دارا بودن انواع ویتامینها و املاح، بخش عمده ای از مواد مورد نیاز بدن را تشکیل میدهند. اما برای برخورداری از خواص این مواد و جذب بهتر آن توجه به زمان مصرف این خوراکیها نیز مهم است. دکتر محمدرضاوفا، متخصص تغذیه و رژیمدرمانی با بیان اینکه بهترین زمان مصرف انواع میوهها در بین وعدههای اصلی غذایی است، میافزاید: از سوی دیگر میتوانیم بگوییم بهترین میان وعدههای خوراکی میوهها، سبزیها و صیفیجات تازه، در ساعات بین وعدههای غذایی میتوانند مصرف شوند.
وی میافزاید: اگر میوهها قبل یا بعد از غذا و حتی همراه غذا هم مصرف شود، مشکلی را برای یک فرد سالم به وجود نمیآورد زیرا از نظر علم تغذیه زمان خاصی برای مصرف میوه تعیین نشده است؛ اما ایدهآلترین زمان مصرف این مواد بین وعدههای غذایی است.بنابراین فقط افرادی که دچار بیماریهای گوارشی مانند زخم معده و یا زخم اثنیعشر هستند، به دلیل آنکه باید رژیم خوراکی کمفیبر داشته باشند، مصرف میوه، سبزی و سایر خوراکیهایی که منبع اصلی فیبر غذایی است، برای آنها محدود میشود.
مصرف سالاد رودهها را حرکت میدهد
خوردن سالاد همراه با وعدههای غذایی نهتنها در تحریک اشتها مؤثر است، بلکه مصرف آن پیش از غذا موجب کنترل اشتها خواهد شد.وفا درخصوص اینکه سالاد بهتر است پیش از غذا و یا بعد از غذا مصرف شود، میگوید: کسانی که قصد کاهش وزن دارند، بهتر است سالاد را قبل از غذا مصرف کنند. زیرا سالاد، سبزی، میوه و صیفیجات در گروه خوراکیهایی قرار دارد که دانسیته یا نسبت جرم موادشان نسبت به حجم آنها کمتر است؛ بدین معنی که این مواد از حجم بالا ولی کالری کمتری برخوردارند و در نتیجه قسمت عمدهای از معده را اشغال کرده و احساس سیری ایجاد میکند.
این دانشیار دانشگاه علوم پزشکی تهران میافزاید: مصرف سالاد بعد از غذا نیز مفید است و اگر کسی بعد از غذا سالاد مصرف کند، به همان اندازه که سالاد را قبل از غذا مصرف کرده است، میتواند از ویتامینها و مواد مغذی سالاد بهرهمند شود مگر اینکه تداخلهای خاصی بین برخی از مواد مغذی وجود داشته باشد. زیرا مصرف سبزی یا صیفی منجر به افزایش حرکات دودی دستگاه گوارش شده و این افزایش حرکات دستگاه گوارش منجر به کاهش زمان مناسب جذب بعضی از مواد مغذی کلیدی مانند آهن، کلسیم یا روی میشود.
بنابراین اگر فردی دچار کمبود کلسیم، آهن، روی و سایر عناصر کلیدی است، توصیه میشود هم زمان و همراه با مصرف مواد خوراکی که حاوی این مواد است، از خوردن انواع سالاد، سبزیها و صیفیهای حاوی فیبر خودداری کنند.
میوه صبحانه نه زیاد شیرین نه زیاد ترش
بسیاری از افراد مانند دانشآموزان و شاغلان به دلیل محدودیت در زمان صرف صبحانه ترجیح میدهند از انواع میوهها در طول مسیر خود به سمت مقصد استفاده کنند. اما اینکه کدام یک از میوهها برای صرف صبحانه مناسب است، وفا اظهار میکند: هر چند که برای صرف صبحانه باید چهار گروه اصلی خوراکی مانند نان و غلات، گروه صیفیها، سبزیها و میوهها و گروه پروتئین شامل انواع گوشت، شیر، پنیر، تخممرغ و مغزدانهها مصرف شود اما چنان چه فردی درصدد مصرف تنها میوه برای صبحانه باشد، باید سعی کند میوههایی را مصرف کند که نه زیاد شیرین و نه زیاد ترش باشد و به ویژه مصرف میوههای شیرین مانند خرما، انگور، کشمش و توت که برخیها عادت به مصرف آنها بهصورت ناشتا دارند، بهتر است بعد از یک وعده غذایی مصرف شود.
مصرف متعادل میوههای تازه
این متخصص تغذیه و رژیم درمانی همچنین با تأکید بر اینکه اگر میوهها در یک وعده غذایی بهطور متعادل و طبیعی مصرف شود، مانند اینکه از یک میوه یک یا حداکثر دو عدد مصرف شود، به هیچ عنوان منجر به ایجاد بیتعادلی مواد مغذی نمیشود، میافزاید: مصرف مواد به صورت کنستانتره (فشرده و تغلیظ شده) میتواند مشکل ایجاد کند.
به عنوان مثال مصرف یک پرتقال تازه ممکن است چیزی حدود 50 تا 60 میلیگرم ویتامین C داشته باشد و یک لیوان آب پرتقال حدود 200 تا 300 میلیگرم حاوی این ویتامین باشد اما یک کپسول یک گرمی ویتامین سی حدود یکهزار میلیگرم ویتامین C دارد که حدود 10 برابر نیاز روزانه بدن از حدود 60 تا 90 میلیگرم است که این مصرف بیش از حد مواد میتواند برای بدن مضر باشد. البته به یاد داشته باشید که میزان اضافه ویتامین C از طریق ادرار از بدن خارج میشود ولی بسیاری از مواد مغذی دیگر این ویژگی را ندارند.
آمنوره (فقدان قاعدگی) می تواند در طی بلوغ یا پس از آن اتفاق افتد. آمنوره اولیه وضعیتی است که در آن تا سن ۱۶ سالگی هیچ عادت ماهیانه ای نداشته باشید. آمنوره ثانویه زمانی اتفاق می افتد که شما سابقا عادت ماهیانه داشته اید اما اکنون متوقف شده است. با قطع عادت ماهیانه ممکن است اولین فکر شما وقوع حاملگی باشد. اما دلایل متعددی وجود دارد که شما عادات ماهیانه منظمی ندارید.
آمنوره که یک نشانه محسوب می شود و نه بیماری، ندرتا از بیماریهای جدی ناشی می شود. به هرحال ندانستن اینکه چرا قاعدگی قطع شده است می تواند استرس زا باشد و منتظر وقوع آن ماندن می تواند به اندازه یک عمر باشد. اما نترسید. با کمی تحقیق در سابقه پزشکی و توضیح دقیق آنچه تجربه کرده اید شما و پزشکتان می توانید مشکل را ریشه یابی کنید. درمان مشکل زمینه ای می تواند آمنوره را درمان کند.
● علائم و نشانه ها
نشانه مهمی که مطرح می کند ممکن است آمنوره داشته باشید این است که عادت ماهیانه ندارید. در اینجا مواردی که در آمنوره اولیه و ثانویه باید مورد جستجو قرار گیرند آورده شده است.
▪ آمنوره اولیه
شما تا سن ۱۶ سالگی قاعدگی نداشته اید.
▪ آمنوره ثانویه
شما برای ۳ تا ۶ ماه یا بیشتر قاعده نشده اید
بسته به علت آمنوره، ممکن است علائم و نشانه های دیگری را همراه با قطع قاعدگی مانند ترشحات شیری از پستان، سردرد، تغییرات بینایی، ریزش موها یا افزایش موهای صورت تجربه کنید.
▪ آمنوره اولیه
آمنوره اولیه حدود ۱ نفر از هر هزار دختر آمریکایی را مبتلا می کند.
مهمترین علت آمنوره اولیه شامل موارد زیر است:
▪ اختلالات کروموزومی: اختلالات کروموزومی خاصی می تواند نقص پیش رس تخمکها و فولیکولهای درگیر در تخمک گذاری و قاعدگی را باعث شود.
▪ مشکلات هیپو تالاموس: آمنوره عملکردی هیپوتالاموسی یک اختلال هیپو تالاموسی است (ناحیه ای در مغز که به عنوان مرکز کنترل بدن شما عمل کرده و چرخه قاعدگی را منظم می کند). ورزش زیاده از حد، اختلالات خوردن (مانند بی اشتهایی عصبی ) و استرسهای فیزیکی یا احساسی می تواند به از هم گسیختگی عملکرد طبیعی هیپوتالاموس مربوط باشند. به میزان کمتری، یک تومور ممکن است از عملکرد طبیعی هیپو تالاموس جلوگیری کند.
▪ بیماریهای هیوفیز: هیپوفیز غده دیگری در مغز است که که در تنظیم چرخه قاعدگی دخالت دارد. یک تومور یا دیگر موارد رشد سلولی تهاجمی، می تواند توانایی غده هیپوفیز زا در انجام این عمل مختل کند.
▪ فقدان اندامهای تناسلی: گاهی در حین رشد جنین مشکلاتی ایجاد می شود که منجر شوند نوزاد دختر متولد شده بعضی بخشهای دستگاه تناسلی خود را مانند رحم، دهانه رحم یا مهبل را نداشته باشد. از آنجا که دستگاه تناسلی به طور طبیعی شکل نگرفته است، او ممکن است چرخه قاعدگی را نداشته باشد.
▪ اختلالات ساختمانی مهبل: انسدادی در مهبل می تواند می تواند جلوی وقوع عادات ماهانه را بگیرد. یک غشاء یا دیواره می تواند مهبل را که خروجی خون از رحم و دهانه رحم است مسدود کند.
▪ آمنوره ثانویه
آمنوره ثانویه بسیار شایعتر از آمنوره اولیه است.
بسیاری از علل شایع آمنوره ثانویه شامل موارد زیر است:
▪ حاملگی: در زنان سن باروری، زمانی که تخمک بارور در مخاط رحم جایگزین می گردد، مخاط برای تغذیه جنین باقی می ماند و دچار ریزش نمی شود.
▪ روشهای پیشگیری از بارداری: برخی زنانی که از قرصهای پیشگیری از بارداری استفاده می کنند، ممکن است قاعده نشوند. وقتی استفاده از این قرصها متوقف می شود، ممکن است ۳ تا ۶ ماه طول بکشد که تخمک گذاری و قاعدگی از سر گرفته شود. روشهای پیشگیری تزریقی یا کاشتنی مانند دپو پروورا نیز درست مانند دستگاههای داخل رحمی حاوی پروژسترون می توانند آمنوره ایجاد کنند.
▪ شیردهی: مادرانی که شیر می دهند اغلب آمنوره را تجربه می کنند. گرچه ممکن است تخمک گذاری انجام شود، قاعدگی ممکن است رخ ندهد. حامگی ممکن است علیرغم فقدان قاعدگی اتفاق بیفتد.
▪ استرس: استرسهای روحی به طور موقت می توانند عملکرد هیپوتالاموس (ناحیه ای در مغز که هورمونها را کنترل می کند و چرخه قاعدگی را تنظیم می کند) را مختل می کنند. در نتیجه تخمک گذاری و قاعدگی ممکن است متوقف شوند. قاعدگی های منظم بعد از کاهش استرسها باز می گردد.
▪ دارو: برخی داروهای خاص می توانند باعث توقف چرخه قاعدگی شوند. مثلا داروهای ضد افسردگی داروهای ضد جنون برخی داروهای شیمی درمانی، و ضد استروئیدهای خوراکی می توانند باعث ایجاد آمنوره شوند.
▪ بیماری: بیماریهای مزمن ممکن است قاعدگی را به تعویق بیندازد. وقتی بهبودی پیدا کنید، قاعدگی شما باز خواهد گشت.
▪ عدم تعادل هورمونی: یک علت شایع آمنوره یا قاعدگی های نامنظم سندرم تخمدان پرکیست است. این وضعیت باعث ایجاد سطح نسبتا بالا و ثابتی از هورمون استروژن و آندروژن (یک هورمون مردانه) به جای وضع نوسانی هورمونهای که به طور طبیعی در چرخه قاعدگی دیده می شود، گردد. این مسئله باعث کاهش هورمونهای هیپوفیزی که منجر به تخمک گذاری و قاعدگی می شوند، خواهد گردید. سندرم تخمدان پر کیست با چاقی، آمنوره یا قاعدگی غیرطبیعی، گاهی خونریزیهای شدید رحمی جوش و گاهی ازدیاد موهای صورت همراه می شود.
▪ وزن کم بدن: کمبود وزن شدید بدن می تواند عملکرد بسیاری هورمونها را در بدن دچار آشفتگی کند و به طور بالقوه تخمک گذاری را متوقف نماید. زنانی که دچار اختلال خوردن مانند بی اشتهایی عصبی یا پرخوری عصبی هستند، غالبا به دلیل این تغییرات غیر طبیعی هورمونی دچار قطع قاعدگی می شوند.
▪ ورزش شدید: زنانی که در ورزشهای نیازمند به تمرینهای شدید، مانند باله، دو با فواصل زیاد و ژیمناستیک شرکت می کنند، ممکن است دچار قطع قاعدگی شوند. چند عامل از جمله چربی کم بدن، استرس و مصرف بالای انرژی با هم ترکیب شده و باعث قطع قاعدگی در یک ورزشکار می شوند.
▪ اختلال عملکرد تیرویید: یک تیرویید کم فعال (هیپو تیروییدی) به طور شایعی منجر به نامنظم شدن قاعدگی از جمله قطع قاعدگی می شود. از سوی دیگر اختلالات تیرویید می تواند باعث افزایش یا کاهش ترشح هورمون پرولاکتین (هورمون باروری که توسط غده تیرویید ساخته می شود) شوند. سطح تغییر یافته پرولاکتین می تواند بر هیپوتالاموس شما تأثیر گذاشته و چرخه قاعدگی را دچار آشفتگی کند.
▪ تومور هیپوفیز: یک تومور خوش خیم در هیپوفیز می تواند باعث افزایش ترشح پرولاکتین شود. پرولاکتین زیادی می تواند با منظم بودن قاعدگی ایجاد تداخل نماید. این نوع تومور با دارو قابل درمان است ولی گاهی نیاز به جراحی دارد.
▪ زخمیادهای رحمی (اثر زخم قدیمی رحمی): سندرم آشرمن، وضعیتی که در آن بافت زخمیاد در مخاط رحم ساخته می شود گاهی می تواند بعد از دستکاریهای رحمی مانند کورتاژ، سزارین، یا درمان فیبروییدهای رحمی اتفاق بیفتد. زخمیادهای رحمی از ساخته شدن و ریزش طبیعی مخاط رحم جلوگیری می کنند که می توانند منجر به یک خونریزی بسیار سبک رحمی یا قطع قاعدگی به طور کلی شود.
▪ یائسگی پیش از موعد: یائسگی به طور متوسط در سن ۵۱ سالگی روی می دهد. اگر پیش از ۴۰ سالگی دچار یائسگی شوید، زودرس تلقی می شود. فقدان عملکرد تخمدانها، همراه با یائسگی میزان استروژن در گردش در بدن شما را کاهش می دهد. که به نوبه خود مخاط رحم را تحلیل برده و به قاعدگی های شما پایان می دهد. یائسگی زودرس می تواند ناشی از عوامل ارثی یا بیماریهای خود ایمنی باشد اما اکثرا دلیلی برای آن یافت نمی شود.
● چه وقت باید به دنبال توصیه پزشکی بود؟
در موادر آمنوره اولیه و ثانویه در صورت وجود موارد زیر به پزشک مراجعه کنید:
▪ تا سن ۱۶ سالگی هیچ قاعدگی برایتان رخ نداده است
▪ قبلا قاعده می شدید ولی دو مورد یا بیشتر از قاعدگی هایتان اتفاق نیفتاده است.
● غربالگری و تشخیص
گرچه آمنوره به ندرت از مشکلات تهدید کننده زندگی ناشی می شود، می تواند ترکیبی از مشکلات هورمونی را باعث شود. یافت مشکل زمینه ای می تواند وقت گیر بوده و به انجام بیش از یک مورد آزمایش نیاز داشته باشد.
ابتدا پزشک شما برایتان یک آزمایش حاملگی درخواست می کند. در ضمن ممکن است یک معاینه لگنی برای بررسی حاملگی یا هر مشکل دیگری دراندامهای تناسلی تان انجام دهد. قدم بعدی ممکن است شامل آزمایشات خونی برای بررسی وضعیت هورمونها مثل آزمایش عملکرد تیرویید یا ارزیابی سطح پرولاکتین انجام دهد.
بسته به علائم و نشانه های شما و نتیجه آزمایشات خونی تان، تستهای دیگری درخواست می گردد.
● درمان
اینکه چه نوع درمانی نیاز دارید، بستگی به علت ایجاد آمنوره دارد. پزشک ممکن است پیشنهاد دهد که تغییراتی در شیوه زندگی خود بر اساس وزن، میزان فعالیت بدنی و استرستان انجام دهید. اگر سندرم تخمدان پرکیست یا آمنوره ورزشی داشته باشید، پزشک امکان دارد برای درمان مشکل قرصهای خوراکی پیشگیری از بارداری را تجویز نماید. آمنوره ای که به دلیل اختلالات تیروییدی یا هیپوفیزی ایجاد می شود، می تواند با دارو درمان شود.
● مراقبت از خود
▪ بهترین راه برای جلوگیری از قطع چرخه قاعدگی اجرای یک شیوه زندگی سالم است.
▪ برای به دست آوردن یک وزن مناسب تغییراتی در رژیم غذایی و ورزش خود ایجاد کنید.
▪ بکوشید که تعادل سالمی بین کار، سرگرمی و استراحت خود بر قرار کنید.
▪ موارد استرس و تضاد را در زندگی خود شناسایی کنید. اگر نمی توانید خودتان استرس را کم کنید، از خانواده دوستان یا پزشک کمک بخواهید.
▪ از تغییرات چرخه قاعدگی خود آگاه باشید و اگر دچار نگرانی می شوید با پزشک خود مشورت کنید. زمان قاعدگی های خود را ثبت کنید. تاریخی که اتفاق افتاده مدتی که طول کشیده و هر مشکلی که تجربه کرده اید را یادداشت نمایید.
▪ با مادر، خواهر و سیار بستگان زن خود صحبت کنید. آیا فرد دیگری در خانواده شما مشکل مشابه دارد؟ جمع آوری این اطلاعات می تواند به پزشک شما کمک کند که چه عاملی برایتان ایجاد آمنوره کرده است.
▪ آمنوره می تواند باعث ایجاد اضطراب شود اما با همکاری با پزشک می توانید، علت را مشخص کنید و راهی برای منظم کردن قاعدگی تان پیدا نمائید.
مدتی بود که موهای زائد زیر چانه و گردنش زیاد شده بود و آزارش می داد. هر ماه مجبور می شد که برای از بین بردن این موها به آرایشگاه برود،اما دیگر خسته شده بود. بالاخره تصمیم گرفت به یک متخصص پوست و مو مراجعه کند. با کلی رفت و آمد و رفتن به آزمایشگاه متوجه شد که دچار پرمویی یا هیرسوتیسم است. دکتر گفت که این موهای زائد به علت تغییرات هورمونی است.
هیرسوتیسم چیست و چرا ایجاد می شود؟
هیرسوتیسم یا پُر مویی، رویش بیش از اندازه موها در صورت یا بدن زنان است البته در جاهایی که بیشتر مردها در بدنشان مو دارند، یعنی چانه، پشت لب، روی سینه و شکم. اگر چه ممکن است پرمویی در مردان هم ایجاد شود، اما در زنان بیشتر آزاردهنده است. این موها معمولاً ضخیم تر، تیره تر و متفاوت تر از موهای معمولی هستند.
دلایل آن کدامند؟
پُر مویی به دنبال تولید بیش از حد هورمون های مردانه ایجاد می شود. نشانگان تخمدان پلی کیستیک، نشانگان کوشینگ، وجود تومورهای تخمدان یا غده آدرنال هم ممکن است سبب بروز پُر مویی در زنان شوند. همچنین پُر مویی ممکن است، ارثی باشد.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
در صورتی که رویش موهای زائد ناگهانی باشد، یا به مقدار زیاد روی صورت یا گردن باشد و یا همراه با بروز سایر علایم مانند جوش ، قاعدگی نامنظم، ضخیم شدن صدا و افزایش توده ی عضلانی باشد، حتماً باید به پزشک مراجعه کنید.
درمان آن چیست؟
تولید هورمون های زیاد به همراه عدم تخمک گذاری ممکن است در زنان ایجاد شود. بنابراین در صورتی که مبتلا به اضافه وزن یا چاقی هستید، حتماً وزن خود را کاهش دهید.کاهش وزن، میزان ترشح هورمون هایی که سبب رویش موهای زائد می شود را کاهش می دهد.
سایر روش ها برای حذف یا کاهش رویش مو روی صورت یا بدن شامل موارد زیر است:
* قرص های ضد بارداری به میزانی که پزشک توصیه می کند، در درمان پُر مویی مؤثر است. گاهی استفاده از داروهای کاهش دهنده تستوسترون (هورمون مردانه) لازم است.
* در صورتی که هیرسوتیسم در شما خفیف است و مشکلات هورمونی خیلی جدی نیست، نیازی به درمان وجود ندارد. گاهی با استفاده از تراشیدن، می توان موهای زائد را از بین برد. تراشیدن روشی آسان و ایمن برای از بین بردن موهاست، اما نکته ای که در تراشیدن باید مورد توجه قرار گیرد، این است که پوست در حین تراشیدن ممکن است صدمه دیده و ملتهب شود. در صورتی که پوستتان التهاب پیدا کرد، در جست وجوی روش درمانی دیگری باشید.
* جالب است بدانیم تحقیقات دانشمندان در ترکیه نشان می دهد، نوشیدن چای نعنا به کنترل رشد غیرطبیعی مو در زنان کمک می کند. به گفته این محققان، مصرف چای نعنا موجب کاهش هورمون مردانه تستوسترون آزاد یا فعال در خون شده و چند هورمون زنانه را در بدن افزایش می دهد. نوشیدن دو بار در روز چای نعنا ،سطح هورمون های مردانه را که موجب رویش موی زائد و غیرطبیعی روی شکم، سینه و صورت زنان می شود، کاهش می دهد. به اعتقاد پژوهشگران ترکیه، نعنا متابولیسم هورمون هایی مانند تستوسترون را تحت تأثیر قرار داده و یا به طور مستقیم بر هورمون مردانه اثر می گذارد.
بسیاری از پزشکان برای درمان رویش غیرطبیعی مو، اغلب از دارو برای کاهش سطح هورمون های مردانه در بدن استفاده می کنند. در این تحقیقات آمده است که نعنا می تواند یک درمان جایگزین برای داروهای شیمیایی باشد.
* گاهی برای تخریب فولیکول های مو از لیزر استفاده می شود. این کار از رویش دوباره مو نیز جلوگیری می کند. برای اطمینان از تأثیر لیزر، این کار در چند جلسه و برای چند هفته انجام می شود، البته ممکن است، لیزر به طور دائم و همیشگی از رویش موها جلوگیری نکند.
این کار هزینه زیادی دارد و باید به وسیله متخصص ماهر انجام شود. از عوارض جانبی این روش درمانی، قرمزی، تیره شدن یا روشن شدن پوست محلی است که روی آن لیزر انجام شده و گاهی نیز باقی ماندن آثار زخم است.
* گاهی پزشکان داروهایی به نام داروهای ضد آندروژن را برای کنترل ترشح هورمون های مردانه توصیه می کنند. این داروها معمولا حداقل به مدت سه تا شش ماه طول می کشد تا تأثیر بگذارند. این داروها، رویش موهای جدید را کاهش می دهند اما احتمال اینکه میزان موهای قبلی را کاهش دهند، کم است.
* تجویز بعضی کرم ها که روی صورت و چانه استفاده می شود هم از دیگر روش های درمانی است. این کرم ها رشد فولیکول های مو را کند می کنند و اثرات آن چهار تا هشت هفته بعد از شروع درمان دیده می شود. به خاطر بسپارید که نباید توقع داشته باشید که درمان، سریعاً تأثیرات خود را نشان دهد. بعضی از اثرات دارو ها را نمی توان به سرعت مشاهده کرد و ممکن است، چند هفته طول بکشد تا دارو تأثیرات خود را نشان دهد. نکته مهم در درمان پُر مویی آن است که به دقت به توصیه های پزشک معالج خود توجه کنید.
پُرمویی و بارداری
حاملگی می تواند به طور هم زمان رشد موها را افزایش دهد و به دوره های رشد مو و ریزش آن منجر شود. بارداری در بیمارانی که دچار پرمویی هستند، به طور طبیعی ادامه می یابد، اما در بیمارانی که دچار تخمدان های پر از کیست هستند و قبلاً دچار قاعدگی نامنظم بوده اند، خطرناک است. در صورتی که برای درمان پُرمویی دارو مصرف می کنید و می خواهید باردار شوید، حتماً باید داروهای خود را قطع کنید و با پزشک تان مشورت نمایید
عادت ماهیانه پدیدهای است كه در ۳۰ تا ۴۰ درصد زنان علائم و نشانههای آن به قدری شدید است كه به عنوان یك بیماری شایع به نام سندرم پیش از قاعدگی (PMS) شناخته میشود. گرچه PMS یك بیماری كاملا زنانه است ولی اكثر خانمها از آن بیاطلاعند و هیچ گونه شناختی از علائم و نحوه درمان آن ندارند.
• نشانههای PMS
علایمی كه در اكثر موارد با آنها روبه رو میشویم عبارتند از: نفخ شكم، خواب آلودگی، اضطراب، افسردگی، كاهش تمركز، تهوع و استفراغ، كمبود انرژی، خستگی، افزایش وزن ناشی از جذب مایعات، حساسیت و تورم پستانها، تغییرات اشتها و تورم اندامها كه معمولا در هفت تا ده روز آخر سیكل قاعدگی ایجاد میشوند. احساس درد عضلانی، سردرد، خشكی پوست و چربی بیش از حد موها نیز از دیگر علائم PMS به شمار میرود كه در اغلب زنان یكسان نیست.
• علت PMS چیست؟
نظرات مختلفی در مورد این بیماری ارائه شده است كه عمدهترین آنها عبارتند از: افزایش میزان هورمون استروژن، كاهش میزان هورمون پروژسترون، افزایش فعالیت غده فوق كلیوی،كاهش قند خون، كمبود ویتامین، قطع آندروفین (واسطه شیمیایی كاهنده درد)، افزایش فعالیت آلدوسترون (هورمون تنظیم نمك بدن)
• درمان PMS
علاوه بر درمانهای دارویی كه شامل استفاده از قرصهای ضدالتهابی غیراستروئیدی نظیر بروفن، مفنامیك اسید، داروهای ضدافسردگی و ادرارآور كه به جلوگیری از تجمع آب، نفخ شكم، ورم و احساس سنگینی پستانها كمك میكند، تغییر رژیم غذایی، انجام ورزش و حمایتهای روحی روانی در این دوره نیز در كاهش علائم PMS بسیار موثر است. توجه به رژیم غذایی در دوره قاعدگی در كاهش بروز علائم PMS نقش مهمی دارد. به خانمها توصیه میشود طی هر قاعدگی برای جلوگیری از نفخ شكم و ناراحتیهای گوارشی، حجم غذا را كاهش داده و دفعات وعدههای غذایی را افزایش دهند و از مصرف غذاهای زیر غافل نشوند. جگر، سیب زمینی، موز، اسفناج، عدس كه به دلیل دارا بودن ویتامین B6 از بروز افسردگی و ناراحتیهای روحی جلوگیری میكند. سبزیجات سبز تیره، موز، انجیر، آلو، كلم بروكلی، گوجه فرنگی كه غنی از پتاسیم بوده و در كاهش تورم ناشی از احتباس آب موثر است. مواد غذایی حاوی كلسیم را افزایش داده و در عوض غذاهای پرچرب نظیر گوشت قرمز، لبنیات پرچرب را به حداقل رسانده و از مصرف نوشیدنیهای كافئیندار در دوره قاعدگی بپرهیزید.
• ورزش
انجام ورزشهای سبك نظیر پیاده روی و ایروبیك به مدت ۳۰ دقیقه در روز در كاهش میزان علائم سندرم پیش از قاعدگی نقش بسزایی دارد.
تازه وارد پارک شدهاید تا از هوای بهاری که کلی منتظرش بودید، لذت ببرید. تدارکات لازم را هم برای گذران یک بعدازظهر خاطرهانگیز در دل طبیعت با خودتان همراه کردهاید. «ههههپچه» صدای عطسه فرزندتان است. بعد از عافیت گفتن، چشم میگردانید که یک محل مناسب برای نشستن پیدا کنید که عطسه دوم فرزندتان رشته افکارتان را قطع میکند. تا به خودتان بیایید او چند عطسه پشت سر هم میکند.
نگران نباشید این جزو اولین علائم آلرژی است؛ بیماریی که موجب واکنش سیستم ایمنی در برابر ورود مادهای به بدن میشود. در این مواقع با خودتان فکر میکنید از کجا سروکله این علائم پیدا میشود و از چه راههایی میتوانید به کوچولویتان کمک کنید تا زودتر علائم را پشتسر بگذارد. دکتر دلآرا بابایی، متخصص کودکان و فلوی فوقتخصصی آلرژی و ایمونولوژی به این ابهامات پاسخ میدهد.
آلرژی به فصل چه ربطی دارد؟
حساسیت فصلی به طور كلی در فصل بهار شایعتر است اما فصل ابتلا به این بیماری برای افراد مختلف، متفاوت است. در واقع، نوع حساسیت تعیین میكند كه زمان بروز این بیماری، چه فصلی باشد. برای مثال از آنجا كه درختان در اوایل بهار گردهافشانی میكنند، پس کودکانی كه به گرده درختان حساسیت دارند، بیشترین علائمشان را در اوایل بهار نشان خواهند داد. البته همانطور که گفته شد بسته به منطقه جغرافیایی و طبیعت ناحیهای که کودک در آن زندگی میکند، ممکن است گردهافشانی در فصول مختلف و به مدت متفاوتی انجام شود.
دنبال چه علائمی باید باشید؟
شایعترین علائم تنفسی در حساسیتها شامل دو دسته است؛ علائم التهاب بینی (رینیت آلرژیک) و علائم تنفسی تحتانی. در علائم مربوط به التهاب بینی معمولا از آنتیهیستامینها یا اسپرهای بینی استفاده میشود. بسته به نوع حساسیت ممکن است پزشک فوقتخصص واکسن آلرژی هم تجویز کند. درمورد آلرژیهای تنفسی تحتانی هم اگر نوع حساسیت به شکل دقیق مشخص شده باشد با شروع فصل اقدامات پیشگیرانه انجام میشود و درنهایت اگر تشدید علائم مشاهده شد داروها باید تغییر کند.
چه چیزهایی آلرژن هستند؟
حیوانات
آلرژی به حیوانات معمولا فصلی نیست و حساسیت به مو یا مدفوع آنهاست. این علائم در طول سال وجود دارد و پایدار است. هرچند ممکن است کودک هم به حیوان آلرژی داشته باشد و هم به گیاهان و در این صورت در بهار هم دچار مشکل شود.
مواد غذایی
کودکانی هستند که به یکسری مواد غذایی آلرژی دارند و در فصول خاصی دچار تشدید علائم میشوند که میتواند بهار باشد. علت این امر آن است که برخی از موادغذایی با برخی گردههای گیاهان آلرژن مشترک دارند. به عنوان مثال درختی مانند غان با میوههایی مثل سیب، هویج، گلابی، هلو و سیبزمینی و درختی مثل RAGWEED با میوههایی مثل خربزه و طالبی آلرژن مشترک دارد، بنابراین کودکانی که به این مواد غذایی آلرژی دارند در فصل گردهافشانی این گیاهان دچار تشدید علائم میشوند که بیشتر این علائم در دهان و بهصورت خارش و گز گز، حالت تهوع و استفراغ است اما ممکن است بیمار به آن توجه نکند.
گیاهان
مواد آلرژیزا میتوانند گرده گیاهان باشند که این گیاهان شامل 3 دسته کلی هستند: درختان، علفها و چمنها. باید بدانید برعکس آنچه بیشتر مردم فکر میکنند، عامل تشدید حساسیتهای فصلی، گرده گلها نیست! بلکه گرده درختان یا علفهاست. گرده گلها، درشتتر از گرده درختان است و معمولا توسط حشرات منتقل میشود كه ایجاد آلرژی نمیکند، در حالیکه گرده درختان، چمنها و علفهای هرز توسط باد منتقل میشود و عامل اصلی تشدید حساسیت در فصلهای خاص است. هر کدام از اینها در یک منطقه جغرافیایی خاص در فصل خاصی گردهافشانی میکند. بهعنوان مثال برخی علفها 9 ماه از سال گردهافشانی میکند، بنابراین افرادی که به این نوع از گیاهان حساسیت دارند میتوانند تمام سال علائم را داشته باشند.
داروهای متدوال در زمان حساسیت
اسپری بینی
اسپرهای بینی برای رفع علائم رینیت آلرژیک یا التهاب مخاط بینی و همچنین کنترل آسم مصرف میشود.
این اسپریها اثر فوری ندارند و باید بهطور منظم مصرف شوند. برای التهاب بینی درمان با اسپری بینی باید 2 تا 3 هفته پیش از شروع فصل حساسیت شروع شود. کودکان مبتلا به آسم هم باید دائم این اسپری را استفاده کنند تا از حملههای آسمی جلوگیری شود. یکی از عوارض جانبی این دارو تحریکات دهان و گلوست که با شستن کامل دهان با آب بعد از هر بار استنشاق میتوان این ناراحتی را به حداقل رساند. وقتی مواد آلرژیزا مانند پولن گیاهان به داخل بینی برود، بعد از مستقر شدن در بینی موادی مانند مدیاتور آزاد كرده و واکنشهای آلرژیک ایجاد میکند و ماده آلرژیزای اصلی که هیستامین است ترشح میشود و واکنشهایی مانند عطسه و خارش، آبریزش و گرفتگی بینی حاصل عملکرد هیستامین است، بنابراین کار اصلی که کلرور سدیم انجام میدهد این است که نشست این مواد آلرژیزا را در بینی کاهش میدهد.
سالبوتامول
داروهایی که برای مشکلات تنفسی تحتانی استفاده میشود اسپریهای استنشاقی هستند که معروفترین آن سالبوتامول است که در زمان حمله استفاده میشود. سالبوتامول جزو داروهای گشادکننده مجاری هوایی است. سالبوتامول با شل کردن عضلات جدار مجاری هوایی و درنتیجه باز کردن آنها باعث تسهیل تنفس میشود. هرچند سالبوتامول راههای هوایی را باز میکند اما آنها را باز نگه نمیدارد. سالبوتامول به شکل اسپری، شربت، محلول استنشاقی، قرص و تزریق در بازار یافت میشود. این دارو دارویی نیست که بتوان به صورت دائم استفاده کرد. در آسم آلرژیک هم به صورت کوتاه مدت در حد چند روز توصیه میشود که کودک استفاده کند. نوع استفاده از این دارو باید توسط پزشک به پدر و مادر یا کودک آموزش داده شود. مثلا اسپری نباید مستقیم داخل دهان استفاده شود و حتما باید با محفظه استفاده شود. بین زدن اسپریها باید حتما تنفس انجام شود و بعد از 03 ثانیه دوباره اسپری استفاده شود.
کورتن استنشاقی ترکیبی
برخی از اسپریها ترکیبی از کورتن و گشادهکننده راههای تنفسی هستند، بنابراین نمیتوان یک کد خاص و ژنریک برایش درنظر گرفت. کار کورتنهای ترکیبی این است که راههای تنفسی را باز نگه میدارند.
آنتیهیستامینها
این دارو را نباید در طولانیمدت و بدون تجویز پزشک استفاده کرد. در حال حاضر تنوع خانواده آنتیهیستامین زیاد است اما هر کدام برای موارد خاصی استفاده میشود. برای مثال سیتریزین برای برخی علائم کارایی ندارد یا در بیشتر مواقع گرفتگی بینی با آنتیهیستامین بهبود پیدا نمیکند.
درمان چگونه انجام میشود؟
کودکانی که دچار تشدید علائم در فصل بهار میشوند باید اقدامات درمانی پیشگیرانه از قبل از شروع فصل آغاز شود. در طول فصل هم از داروهای درمانی استفاده میشود، این داروها میتواند شربت یا قرص آنتیهیستامین یا کورتنهای استنشاقی باشد که در داخل بینی استفاده میشود. بسته به شدت علائم بیمار پزشک یا فوقتخصص تصمیم میگیرد کدامیک از این داروها را برای بیمار استفاده کند. این احتمال هم وجود دارد که ترکیبی از این داروها استفاده شود.
چه موقع واکسن بزنید؟
اگر پزشک فوقتخصص تشخیص دهد که علائم بیمار به گیاه خاصی مربوط است و در بهار این علائم تشدید میشود میتوان برایش واکسن آلرژی تجویز کرد. واکسن آلرژی کمک میکند تا بعد از یک تا 3 سال که واکسن را استفاده میکنند بعد از مدتی که واکسن اثر کرد دچار تشدید علائم در آن فصل خاص نشود و نیاز به دارو در آنها کاهش یافته یا کلا از بین برود.
والدین چه کار کنند؟
توصیهای که میتوان به والدین این کودکان کرد، این است که زیاد از منزل خارج نشوند و اگر از منزل خارج میشوند ماسک داشته باشند و زمانی که به خانه مراجعت کردند بینیشان را شستوشو دهند تا پولنها در داخل بینی ثابت نشود، حتی میتوانند دوش بگیرند تا این پولنها از روی پوست و سر و صورت و موهایشان شسته شود. بهترین کار این است که کودکان برای بازی در فضاهای باز مانند پارکها قرار نگیرند و در ساعات اوج گردهافشانی گیاهان که اوایل صبح ساعت 6 تا 9 و بعدازظهر حدود 4 تا 6 است در و پنجرهها را باز نگه ندارند.
هنوز هم تعداد زیادی از افراد از بیماریهای روحی و روانی میترسند و درک درستی از آن ندارند اما هرچه اطلاعات آنها درمورد این بیماریها بیشتر شود، این ترس نیز از بین خواهد رفت.
اگر شما یا کسی که میشناسید دچار یک بیماری روحی و روانی است، خبر خوبی برایتان داریم: این بیماریها قابل درمان هستند.امروز میخواهیم اطلاعاتی درمورد این بیماریها و روشهای درمان آنها در اختیارتان قرار دهیم.
کمک گرفتن
اگر خودتان یا کسی که میشناسید علائمی از بیماریهای روحی و روانی را نشان داد، خیلی مهم است که فوراً برای تشخیص آن کمک گرفته و درمان را شروع کنید.
بیماریهای روحی و روانی بسیار متداول هستند. تحقیقات نشان داده است که هر ساله، تعداد زیادی از افراد در سراسر جهان به یک مشکل روحی-روانی دچار میشود. بیماریهای روحی و روانی تعداد بیشماری از بستری شدنهای بیمارستانی را هر ساله شامل میشود. بااینحال، باوجود این واقعیت که همه شما مطمئناً کسی که دچار چنین بیماریهایی باشد را میشناسید، اما باز هم اطلاعات خیلی کمی درمورد آن دارید.
این طبیعت انسان است که از چیزی که قادر به درک آن نیست واهمه داشته باشد. بیماریهای روحی و روانی هم به همین دلیل موجب ترس بسیاری افراد هستند و متاسفانه، خیلیها آن را لکه ننگ میپندارند. به همین دلیل برای کمک گرفتن تردید میکنند. واقعاً موجب تاسف است زیرا اکثر بیماریهای روحی و روانی قابل درمان هستند. بدتر اینکه، لکه ننگی که توسط افراد مبتلا به بیماریهای روحی و روانی تجربه میشود، از خود آن بیماری مخربتر است.
اگر شما هم دوست دارید به از میان برداشتن این لکه ننگ اجتماعی از بیماریهای روحی و روانی کمک کنید، امیدواریم که این مقاله بتواند اطلاعات خوبی در اختیارتان قرار دهد.باورهای نادرست زیادی درمورد بیماریهای روحی و روانی وجود دارد. تازمانیکه افراد با واقعیت مسئله آشنا نشدهاند، وجود این بیماریها را انکار میکنند و از حرف زدن درمورد این موضوع طفره میروند.
شما چقدر درمورد بیماریهای روحی و روانی اطلاعات دارید؟ در زیر به برخی از باورهای نادرست درمورد این بیماریها اشاره میکنیم:
• افراد مبتلا به بیماریهای روحی و روانی خشن و خطرناک هستند. واقعیت این است که افرادیکه از نظر روانی مشکل دارند، بیشتر از افراد عادی خطرناک یا خشن نیستند. درواقع، احتمال اینکه خود قربانی خشونت شده باشند بسیار بیشتر از آن است که خود افرادی خشن باشند.
• افراد مبتلا به بیماریهای روحی و روانی کمهوشتر هستند. تحقیقات بسیاری نشان میدهد که اکثر افراد مبتلا به بیماریهای روحی و روانی دارای هوشی متوسط یا بالاتر از متوسط هستند. بیماریهای روانی، مثل بیماریهای جسمی میتواند برای همه افراد، صرفنظر از میزان هوش، طبقه اجتماعی یا سطح درآمد آنها اتفاق بیفتد.
• بیماریهای روحی و روانی بخاطر ضعف شخصی ایجاد میشود. بیماری روانی یک نقص شخصیتی نیست. این فقط یک بیماری است و هیچ ارتباطی با ضعیف بودن یا نداشتن اراده ندارد. بااینکه افراد مبتلا به بیماریهای روحی و روانی میتوانند نقش بسیار مهمی در بهبودی خود داشته باشند اما خودشان انتخاب نکردهاند که بیمار شوند و تنبل هم نیستند زیرا نمیتوانند از شر آن خلاص شوند.
• بیماریهای روحی و روانی یک اختلال واحد و نادر است. بیماری روحی و روانی یک بیماری واحد نیست بلکه از دستهبندی گستردهای از اختلالات بسیار تشکیل میشود. اضطراب، افسردگی، شیزوفرنی، اختلالات شخصیتی و اختلالات غذایی میتواند موجب بدبختی و ناراحتی افراد بیشماری در سراسر جهان شود.
کلمات میتوانند دردناک باشند
کلماتی مثل “دیوونه”، “روانی”، “خل و چل” تنها نمونههایی از کلماتی هستند که لکه ننگ بیماریهای روحی و روانی را زنده نگه میدارند. این کلمات موجب خوار و خفیف کردن افراد مبتلا به این بیماریها میشوند. بسیاری از ما بدون قصد آسیب رساندن این کلمات را بر زبان میآوریم. همانطور که هیچوقت افرادیکه به بیماریهای جسمی مثل سرطان و بیماریهای قلبی مبتلا هستند را مسخره نمیکنیم، بیرحمانه است که بخواهیم افراد مبتلا به بیماریهای روحی و روانی را مسخره کنیم.
بیماریهای روحی و روانی در رسانهها
خیلی اوقات افراد مبتلا به بیماریهای روحی و روانی در رسانهها به درستی توصیف نمیشوند. فیلمها، برنامههای تلویزیونی و کتابها معمولاً افراد مبتلا به اینگونه بیماریها را خطرناک و بیثبات نشان میدهد. گاهی اوقات برای ایجاد حس در گزارش خود، بیماری روانی را پررنگتر میکنند، حتی اگر آن بیماری هیچ ارتباطی با داستان نداشته باشد.
تشخیص مشکل
برای تشخیص رفتارها و اعمالی که از تلقی لکه ننگ بیماریهای روانی پشتیبانی میکند، از معیار “توقف” استفاده کنید. خیلی ساده است. از خود بپرسید چیزی که میشنوید:
• باعث میشود افراد مبتلا به بیماریهای روحی و روانی را یک کلیشه تبدیل میکند تا افرادی با شخصیتهای متفاوت؟
• افراد مبتلا به بیماریهای روحی و روانی یا خودِ بیماری را خوار و خفیف میکند؟
• با رنجاندن افراد مبتلا به این بیماریها، موجب آزار آنها میشود؟
• با این تفکر که افراد مبتلا به این بیماریها به خوبی بقیه افراد نیستند، بر آنها سلطه میکند؟
اگر چیزی در رسانهها میبینید یا میشنوید که از معیار “توقف” عبور نمیکند، عنوان کنید. با نویسنده یا تهیهکننده آن برنامه یا مطلب تماس بگیرید و درمورد آن مسئله با او حرف بزنید. به آنها کمک کنید درک کنند که این کلمات بر افراد مبتلا به بیماریهای روحی و روانی تاثیر منفی دارد.
تا اسم کمخونی میآید همه خانمها فکر میکنند منظور کمبود آهن است. در حالی که کمخونی میتواند دهها علل مختلف داشته باشد که فقر آهن تنها یکی از آنهاست. بنابراین اگر همیشه احساس خستگی و بیحوصلگی میکنید یا با کمی فعالیت بدنی دچار تنگینفس میشوید سریع سراغ مکملهای آهن نروید! قبل از هر چیز باید وجود یا عدم وجود کمخونی و همچنین نوع آن را تشخیص دهید و بعد اگر لازم بود تحتنظر پزشک از مکملها استفاده کنید.
کمبودهایی كه باعث کمخونی میشوند
عوامل تغذیهای کمخونی به 4 گروه تقسیم میشوند: کمبود آهن، کمبود ویتامین B12، کمبود اسید فولیک و کمبود پروتئین. برای مثال کسانی که دچار سوءتغذیه مفرط هستند و پروتئین بدنشان به شدت کم شده است اضافه بر مشکلات عدیدهای که دارند به کمخونی نیز مبتلا هستند. اما معمولا کمخونی شکایت اصلی این بیماران نیست. یعنی قبل از اینکه کم خون شوند آنقدر مشکلات و ضعف و رخوت دارند که دیگر کمخونی را مشکل اصلیشان به حساب نمیآورند. درکل وقتی صحبت از تاثیر سوءاختلالات تغذیهای بر کمخونی میشود بیشتر منظور کمبود ویتامین B12، اسید فولیک و آهن است.
ویتامین B12 در گیاهان وجود ندارد و فقط در منابع حیوانی ازجمله گوشت و جگر یافت میشود. با مصرف گوشت و جگر، این ویتامین وارد بدن میشود و در معده به پروتئین خاصی وصل میشود و آن پروتئین، B12 را تا انتهای روده باریک هدایت و حمایت میکند تا در آنجا جذب شود. بنابراین اگر فرد معده سالمی داشته باشد و عوامل ترشحکننده محافظتی به موقع داخل فضای معده و روده وجود داشته باشد این ویتامین جذب روده میشود و بعد از آن توسط ناقلها به کبد و نقاط دیگر بدن میرود و ذخیره و مصرف میشود. کمبود ویتامین B12 بیشتر در افرادی دیده میشود که یا ذاتا گیاهخوارند و سالها گوشت و جگر نخوردندیا اینکه برای مثال جراحی معده داشته یا چندین سال گاستریت مزمن و التهاب معده داشتهاند یا مبتلا به بیماریهایی بودهاند که به روده باریک آسیب میزنند.
حتی اگر ذخایر ویتامین B12 در بدن کافی باشد با ابتلای فرد به این بیماریها ظرف 3، 4 سال به شدت دچار علائم کمخونی و مشکلات گوارشی و عصبی خواهد شد زیرا B12 در ساختوساز مخاط و در شبکههای عصبی بدن نقش بسزایی دارد. کمبود ویتامین B12 به مرور زمان باعث بزرگشدن سایز گلبولهای قرمز و به هم خوردن تناسب هسته و فضای خارج از هسته در داخل سلول میشود و در درازمدت میتواند فرد را به سوی کمخونی خیلی شدید و مخاطرهانگیز ببرد اما اگر به موقع تشخیص داده شود قابل درمان خواهد بود.
اگر خستگی، تنگینفس و ضعف دارید...
زمانی که اکسیژن به اندازه کافی به بافتها نمیرسد فرد دچار علائم خستگی زودرس، اختلال تمرکز، بیحوصلگی، بیحالی و ضعف میشود. این علائم بسته به مدت زمان کمخونی، حادبودن یا ناگهانی بودن آن میتوانند شدید یا خفیف باشند. مثلا ممکن است فردی ناگهان مقدار زیادی خون از دست داده باشد یا اینکه یک دفعه مغز استخوانش از کار افتاده یا سلولهای خون داخل فضای بدنش تخریب شده باشد. حتی طی یک خونریزی حاد ممکن است فرد دچار تنگینفس، تشنگی هوا، ضعف شدید، ناتوانی در ایستادن، شوک و حتی مرگ شود.
اما در حالتهای مزمن چون فرد در طول زمان به کمخونی عادت کرده، مکانیسمهای جبرانی گردش خونش طوری تنظیم شدهاند که با وجود کاهش نسبی گلبولهای قرمز هنوز امکان رساندن اکسیژن به بافتها را داشته باشد. برای مثال ممکن است یک فرد به جای اینکه هموگلوبین خونش 14 باشد به 7 رسیده باشد اما خیلی عادی به زندگی روزانهاش ادامه دهد و با شرایط کنار بیاید. اما فرد دیگری هموگلوبینش از 14 به 12 رسیده و دچار تنگینفس حاد، ضعف و بیحالی شده باشد. همه اینها به شدت و علت کمخونی بستگی دارد.
هموگلوبین خونتان چند است؟!
مایع قرمز رنگ جاری در عروق از آب و مواد سلولی تشکیل شده است. بخش آب آن که پلاسما نامیده میشود حاوی پروتئینهای انتقالی، ویتامینها، املاح و خود آب است. هورمونها و برخی عوامل دیگر از طریق جریان خون به بافتها میرسند یا از آنها بازمیگردند. سوختوساز بدن نیز با حمایت عوامل غیرسلولی داخل خون انجام میگیرد. از عمدهترین عوامل جامد داخل خون که رنگ قرمز خون را نیز تامین میکنند و بیش از 95 درصد از عوامل سلولی را تشکیل میدهند، گلبولهای قرمز هستند. این گلبولها در مغز استخوان ساخته میشوند و با انتقال اکسیژن به بافتها بخش اصلی انرژیرسانی به نسوج را انجام میدهند.
بسته به سن و جنس هر فرد در هر میلیمتر مکعب از خون حدود5/3 تا 7 میلیون گلبول قرمز وجود دارد. هر بار که تعداد گلبولهای قرمز از حداقل قابل قبول برای سن و جنس مورد نظر کمتر شود میتوان گفت فرد دچار کمخونی شده است. درواقع کمخونی یعنی کمشدن تعداد گلبولهای قرمز و محتوای هموگلوبین موجود در این گلبولها که کار اصلیشان انتقال اکسیژن است. دیگر هر زمان میزان هموگلوبین خون در خانمها کمتر از 12 گرم و در آقایان کمتر از 14 گرم در صد سیسی از خون شود میگوییم فرد کمخونی دارد.
یا از مغز استخوان است یا خارج آن!
دلایل کمخونی به 2 سرگروه عمده تقسیم میشوند؛ سرگروه اول علتهایی است که تولید را در فضای مغز استخوان مختل میکنند. از این گروه میتوان به عوامل تغذیهای، اختلالات عملکردی سلول، تعطیلشدن سلولها در فضای مغز استخوان و اشغال فضای طبیعی مغز استخوان توسط سلولهای سرطانی اشاره کرد. این سلولهای سرطانی ممکن است از سلولهای خودی در مغز استخوان (لوسمی) یا از سلولهای بیگانه که به مغز استخوان دست میاندازند تشکیل شده باشند. برای مثال ممکن است سلولهای سرطانی از ناحیه ریه، پروستات، سینه و ... به مغز استخوان رسیده باشند و فضا را اشغال کرده باشند که به این پدیده متاستاز گفته میشود.
سرگروه دوم دلایل کم خونی را عوامل داخل عروق و فضای خارج از مغز استخوان تشکیل میدهند. یعنی ممکن است مغز استخوان سالم باشد و تولید از مرکز مختل نشده باشد اما در داخل عروق و فضای خارج از مغز استخوان، گلبولهای قرمز به هر دلیلی ازجمله خونریزیهای حاد یا مزمن ریزش غیرعادی داشته باشند و از بدن خارج شوند یا اینکه عمرشان کوتاه شده باشد و زودتر از 120 روز که عمر طبیعی هر سلول است از بین بروند که به این پدیده همولیز گفته میشود. از دیگر عوامل محیطی میتوان به انباشتهشدن گلبولهای قرمز خون در یک قسمت از بدن از جمله طحال اشاره كرد.
کمتر کسی به کمبود اسید فولیک مبتلا میشود
کمبود اسید فولیک کمتر در دنیا دیده میشود زیرا مصرف آن درمیان مردم رایج است و معمولا کسی نسبت به آن سوءتغذیه پیدا نمیکند. اگر هم کسی کمبودش را داشته باشد به دلیل مصرف زیاد اسید فولیک توسط بدن است. در حالت عادی مقداری اسید فولیک در بدن وجود دارد اما برای مثال یک خانم باردار یا برخی بیماران خاص مثل کسانی که بیماری پوستهریزی مزمن پایدار دارند و بدنشان مقدار زیادی اسید فولیک مصرف میکند ممکن است دچار کمبود آن شوند و در دراز مدت به کمخونی مبتلا شوند. کمبود B12 و اسید فولیک در مجموع شاید کمتر از 10 درصد عوامل کمخونی در دنیا را شامل شوند. از همه اینها گذشته یکی دیگر از دلایل کمخونی، بیماریهای مزمن دیگر در بدن است.
نباید سرخود مكمل مصرف کرد
در حال حاضر مصرف مکملها و ویتامینها در دنیا بسیار شایع است و دلیل آن تبلیغات مفرط کارخانجات دارویی است. درحالی که توصیه به خرید آنها بدون نظر پزشک کاملا غیرعلمی است. اگر برخی از این مکملها بهخصوص ویتامینهای محلول در چربی مانند ویتامین A، D، K و E بیش از حد مصرف شوند مسمومیت ایجاد میکنند. عوارض مسمومیت با ویتامینهای محلول در چربی گاهی حتی شدیدتر از کمبود آن ویتامین در بدن است. با این حال در مورد فقر آهن که شیوع آن در دنیا زیاد است، به خانمها در سنین باروری یعنی بعد از 14سالگی تا قبل از یائسگی توصیه میشود سالی یک بار آزمایش آهن بدهند و اگر آهن بدنشان پایین بود حتما از مکمل آهن استفاده کنند. اگر هم دسترسی به پزشک ندارند و میبینند که عادت ماهانهشان شدید است و خون بیش از توقع از دست میدهند یا بارداریهای مکرر دارند، لازم است در سال حداقل صد عدد قرص فروس سولفات ایرانی که معادل 50 میلیگرم آهن عنصری دارد، بخورند یا برای اطمینان بیشتر به پزشک مراجعه کنند و ذخایر آهنشان را بررسی کنند.
یک نگاه دقیق به ناخنهایتان بیندازید، آیا ظاهری طبیعی دارند یا تغییراتی در بافت و رنگ آنها به وجود آمده است؟
اگر چنین است توصیه میکنیم آن را جدی بگیرید چرا که ممکن است حکایت از یک تغییر درونی داشته باشد؛ ممکن است یکی از اندام داخلی شما دچار مشکلی شده باشد و اثر آن در ناخنها ظاهر شود. علاوه بر اینها همین تغییر ظاهر میتواند زیبایی دستهای شما را دچار خلل کند، پس باید به دنبال علت آن باشید تا بتوانید هرچه زودتر راه درمان را پیدا کنید.
1. عفونتهای قارچی محتمل است
ناخنهای زرد
از شایعترین علل عفونتهای قارچی است. با بدتر شدن اوضاع عفونت بستر ناخن ممکن است به عقب رانده شود. در موارد نادر، میتواند نشاندهنده یک بیماری جدی مانند بیماری تیروئید شدید، بیماری ریوی، دیابت یا پسوریازیس باشد.
2. احتمال مشکلات کبدی است
ناخن سفید
اگر ناخنها سفید باشد و با حلقهای از رنگ تیره احاطه شود، میتواند نشانهای از مشکلات کبدی مانند هپاتیت باشد. در این تصویر، شما میتوانید ببینید انگشتان هم زردی دارند که همین یکی دیگر از نشانههای مشکلات کبدی است.
3. این التهابها پسوریازیس است
ناخن مواج
سطح ناخن موجدار یا حفرهدار میتواند از نشانههای اولیه پسوریازیس یا آرتریتهای التهابی باشد. رنگ ناخن و پوست زیر آن قهوهای مایل به قرمز تغییر مییابد چراكه پسوریازیس یک بیماری پوستی است که از ناخن شروع میشود.
4. بیماریهای بافت همبند است
ناخن پفآلود
اگر پوست اطراف ناخن، قرمز و پف کرده بهنظر برسد به عنوان التهاب ناخن شناخته میشود و شاید در نتیجه لوپوس یا یکی دیگر از بیماریهای بافت همبند ناخن باشد.
5. این حالت را جدی بگیرید
ناخن رنگپریده
اگر ناخنهایتان به شدت رنگ پریده شده بهتر است آن را دستکم نگیرید چرا که ممکن است نشانه یک بیماری جدی باشد. بیماریهایی چون کمخونی، نارساییهای قلبی، ناراحتیهای کبدی سوءتغذیه
6. شما اضطراب دارید
ناخن کنده شده
گاز گرفتن ناخنها ممکن است چیزی بیش از یک عادت قدیمی باشد اما در برخی موارد نشانه اضطراب است که باید درمان شود. ناخن جویدن و کندن آن به اختلال وسواس ارتباط دارد. اگر شما نمیتوانید این کار را متوقف کنید حتما از پزشك کمک بگیرید.
7. حتما به پزشک مراجعه کنید
خط تیره زیر ناخن
خطوط تیره زیر ناخن باید در اسرع وقت مورد بررسی قرار گیرد. آنها گاهی اوقات به دلیل ملانوم، خطرناکترین نوع سرطان پوست ایجاد میشوند.
8. تیروئید را چک کنید
ناخنهای ترک خورده
خشکی، شکنندگی ناخنها که دائما ترک ترک شدهاند با بیماری تیروئید در ارتباط است. البته اگر با رنگ زرد همراه شود احتمال دارد به علت یک عفونت قارچی باشد.
9. بدن اکسیژن میخواهد
ناخن مایل به آبی
میتواند به معنای این باشد که بدن اکسیژن کافی دریافت نمیکند. این میتواند نشاندهنده عفونت در ریهها، مثل ذاتالریه باشد. اندکی رنگ مایل به آبی هم ممکن است دیابت را نشان دهد.
اینها از مشخصههای پیری است
خطوط برجسته عمودی سطح ناخن
این عارضه هم از مشخصههای پیری است هرچند که محدود به پیری و جوانی نمیشود. ورقه ناخن در قسمت بستر ناخن به سمت جلو رشد میکند اما به شکل راهراه و برجسته، یعنی خطوط برجسته و عمودی از بستر ناخن بیرون آمده و رشد میکند. به مرور که ما مسنتر میشویم سطح چربی و آب طبیعی ناخن کم شده و این خطوط برجسته ریل مانند نمایان میشود. ناخنهای راهراه شده برجسته را روزانه دوبار با جریان آبرسانی و مرطوبکنندههای موجود در بازار به ویژه انواع حاویjojoba و ویتامینE چرب کنید تا بهبود یابد.
پوست شما خشک است
پوستهپوسته شدن دور ناخن
این عارضه بر اثر ضربه (به ویژه در افرادی كه پوستشان خشك است) و به صورت ترك خوردن یا كنده شدن پوست دور ناخن، بروز میكند. لبههای كنده شده را میتوان با قیچیهای مخصوص برید و با استفاده از كرمها و لوسیونهای مرطوبكننده برای جلوگیری از خشكی رطوبت لازم را به آن رساند و با حفاظت پوست دور ناخن به وسیله دستكش به ویژه وقتی دستها به طور مكرر درآب فرو برده میشود، میتوان به میزان زیادی از پوستهپوسته شدن ناخن جلوگیری كرد.
ریشه کنار ناخن را نکنید
ریشه کنار ناخن، یک پوست اضافی است که از ناخن جدا میشود. ریشه باریک گوشه ناخن را نجوید یا نکنید زیرا ممکن است جای آن بسوزد یا ورم و عفونت کند. جویدن و کندن پوست اطراف ناخن موجب بروز ریشه کنار ناخن میشود کوتاه کردن نامناسب ناخن، مانیکور کردن نامناسب و صدمه ناگهانی به ناخن نیز میتواند از علل بروز ریشه کنار ناخن باشد اما یکی از مهمترین عوامل بروز این مشکل و خشک بودن پوست پایه ناخن است. هنگامی که این منطقه خشک شود، پوست اطراف ناخن از خود ناخن جدا میشود و ایجاد مشکل میکند. این ریشه باریکی که از پوست گوشه ناخن آویزان است را نباید با دست خود بکنید زیرا باعث سوزش و بدتر شدن این مشکل میشوید. برای جلوگیری از آن باید پوست پایه ناخن را مرطوب کنید استفاده از کرمهای مرطوبکننده و چربکننده ناخن به جلوگیری از این وضعیت کمک میکند.
سوهان چاره کار است
شیارشیار شدن
شیارهای عمودی معمولا در میانسالی ظاهر میشوند و علامت بالا رفتن سن هستند. شیارها از لبه ناخن شروع میشوند و به مرور زمان بر تعداد آنها افزوده میشود. اگر ظاهر ناخن شما را ناراحت میکند، میتوانید با یک سوهان ناخن آن را صاف کنید.
شیارهای افقی که از یک طرف به طرف دیگر ناخن کشیده میشوند بر اثر وقفهای در رشد ناخن ایجاد میشوند. این وقفه ممکن است براثر بیماریهایی مانند ذاتالریه یا حمله قلبی به وجود آید. تروما و صدمات ناخن هم میتوانند باعث ایجاد این شیارها شوند. شیارهای افقی به مرور زمان رشد میکنند و از ناخن خارج میشوند.
هنوز تابستان از راه نرسیده و هوا خیلی گرم نشده، اما خورشید با تمام توانش میتابد؛ اینقدر قوی و مصمم که انگار میخواهد زمین را آب کند. در این روزها، بادبزنها و کولرها و پنکهها و دیگر لوازم خنککننده هم حسابی طرفدار پیدا کرده و خیلیها برای فرار از گرمای هوا به آنها پناه بردهاند.
با این حال، بعضی ها هم یادشان رفته، پوست هم از این آفتاب اذیت می شود. گویی آنها فراموش می کنند این پوست بی زبان از صبح تا شب باید در معرض نور خورشید باشد و هیچ محافظی هم ندارد.
در حالی که متخصصان پوست و مو بارها تاکید کرده اند با استفاده از کرم های ضدآفتاب باید از پوست خود محافظت کنیم و آن طور که دکتر امیرهوشنگ احسانی می گوید این موضوع در تابستان اهمیت بیشتری پیدا می کند.
این متخصص پوست و مو در گفت وگو با جام جم در این باره توضیح می دهد: فصل تابستان که از راه می رسد، مشکلات پوستی ناشی از تماس با نور خورشید هم بیشتر از قبل می شود. بدون شک در این فصل، آفتاب سوختگی ها و دردسرهای ناشی از آفتاب به دلیل شدت زیاد نور خورشید افزایش می یابد و به همین دلیل توصیه می شود در این فصل گرم سال به صورت دقیق و منظم از کرم های ضدآفتاب مناسب استفاده کرده و در فواصل زمانی موردنیاز هم آن را تجدید کنید. البته بعضی ها هم هستند که وقتی در معرض نور خورشید قرار می گیرند، خیلی راحت تر از دیگران دچار آفتاب سوختگی می شوند و مسلما در چنین شرایطی لازم است کرم های ضدآفتاب را به دفعات استفاده کنند.
دکتر احسانی نیز در این زمینه می گوید: گروهی از افراد به طور غیرطبیعی در آفتاب می سوزند یا دچار واکنش های پوستی می شوند. این گروه حتما باید در فصل تابستان به دفعات از ضدآفتاب ها استفاده کنند و این موضوع را به هیچ عنوان نادیده نگیرند.
بهترین ضدآفتاب یا بالاترین SPF؟
چه کسی گفته هر چه SPF (فاکتور محافظت از پوست در برابر نور خورشید که بر جعبه های کرم ضد آفتاب درج می شود)ضدآفتاب بیشتر باشد، ماندگاری آن هم بیشتر خواهد بود؟ چه کسی تعیین کرده که SPF هرچه بالاتر، ضدآفتاب هم بهتر؟
خیلی ها چنین طرز تفکری دارند و برای همین همیشه کرم ضدآفتاب را با بالاترین SPF تهیه و از آن استفاده می کنند. در حالی که دکتر احسانی می گوید SPF بالاتر نشان دهنده ماندگاری بیشتر کرم ضدآفتاب نیست.
به گفته این متخصص پوست، استفاده مناسب و دقیق از کرم های ضدآفتاب می تواند از ایجاد ضایعات پوستی پیشگیری کند و البته با توجه به این که ضدآفتاب پس از مدتی به دلیل تعریق یا شستشو ممکن است پاک شود، حتما باید در فواصل زمانی مناسب آن را تجدید کنید.
وی درباره انتخاب ضدآفتاب مناسب یادآور می شود: نیازی نیست همیشه از کرم ضدآفتاب با بالاترین میزان SPF استفاده کنید. در واقع فاصله میان SPF 30، 60 و 90 از نظر ماندگاری وجود ندارد و فقط 5 ـ 4 درصد تفاوت میان آنها دیده می شود.
این بیماری های پوستی در تابستان شایع تر می شود
هوا که گرم تر می شود، فقط آفتاب سوختگی نیست که می تواند ما را گرفتار کند. خیلی از بیماری ها و مشکلات پوستی هم در این فصل بیش از پیش بروز می کند.
دکتر احسانی درباره این بیماری ها می گوید: همیشه با فرارسیدن فصل گرما، شیوع بعضی از بیماری های پوستی بیشتر از قبل می شود. بعضی از این مشکلات ناشی از افزایش میزان استفاده از استخرهای عمومی است و گروهی دیگر هم به دلیل بیشتر شدن گرما و رطوبت هوا در این فصل ایجاد می شود.
این متخصص پوست توضیح می دهد: در فصل تابستان بیماری های پوستی قارچی، شیوع بیشتری پیدا می کند و کسانی که زمینه ابتلا به این بیماری ها را دارند باید بیشتر مراقب باشند. بنابراین در این فصل به دلیل افزایش میزان تعریق، احتمال بروز عفونت های قارچی برای کسانی که در ناحیه تنه، پشت یا دست ها و پاها دچار قارچ های پوستی هستند، بیشتر می شود. در نتیجه طبیعی است که متخصصان پوست و مو هم مراجعان زیادی داشته باشند و تعداد آنها به دلیل مشکلات پوستی افزایش یابد.
از سوی دیگر، گزش ها هم در این فصل بیشتر می شود و به گفته این عضو هیات علمی دانشگاه، افرادی که بیشتر در محیط های طبیعی و در تماس با طبیعت هستند، ممکن است دچار گزش شوند. البته گاهی این گزش ها می تواند باعث ایجاد واکنش های غیرطبیعی شود و به صورت ضایعات ساده پوستی یا حتی ضایعات تاولی نمایان می شود.
بیماری های پوستی در استخرهای شلوغ
تابستان فصل شنا و آبتنی است و کوچک و بزرگ دوست دارند در روزهای گرم سال، کمی در استخر شنا کنند و حال و هوایشان را تغییر دهند. برای همین هم این روزها، استخرها حسابی شلوغ می شود. این شلوغی هم فرصت خوبی است برای بیماری ها و مشکلات پوستی تا مردم را بیشتر درگیر کنند. به همین دلیل متخصصان پوست و مو همیشه تاکید می کنند در صورتی که فرد دچار بیماری پوستی خاصی است از حضور در استخرهای عمومی خودداری کند تا این بیماری به دیگران منتقل نشود.
دکتر احسانی یادآور می شود: استفاده از استخرهای عمومی می تواند دلیلی باشد برای افزایش میزان بروز قارچ های پوستی در ناحیه پا، کشاله ران و دیگر نواحی پوست مانند سر. از سوی دیگر، در این فصل میزان شیوع بعضی از بیماری های پوستی که ناشی از میکروب هاست نیز افزایش پیدا می کند. وی به افرادی که دچار مشکلات پوستی هستند، توصیه می کند از حضور در مکان های عمومی و فضاهایی که بیماری در آن انتقال پیدا می کند، خودداری کنند و لازم است مسئولان استخرها نیز نکات بهداشتی را به طور دقیق رعایت کنند.
دردسر پوست های طلایی
تابستان که از راه برسد، خیلی ها هم دوست دارند به کمک نور خورشید رنگ پوست شان را تغییر دهند و کمی برنزه شوند. این در حالی است که دکتر احسانی و همکارانش بارها یادآور شده اند که آفتاب گرفتن می تواند مشکلات متعددی را برای افراد ایجاد کرده و حتی ممکن است آنها را دچار سوختگی ها و تاول های شدید کند.به گفته وی، آفتاب گرفتن حتی می تواند با ایجاد شرایط اورژانسی به بستری شدن فرد در بیمارستان منجر شود.
عرق سوز؛ بدون علامت ولی آزاردهنده
دکتر احسانی می گوید: عرق سوزشدن همان انسداد غدد عرق است و در نواحی که این غدد بیشتر وجود دارد، بروز می کند. همچنین کسانی که در محیط های گرم هستند یا کودکانی که لباس زیادی تن شان است، معمولا دچار این مشکل می شوند.به گفته این متخصص پوست و مو، چنین ضایعاتی معمولا بدون علامت است و ممکن است کمی خارش داشته باشد. برای بهبود آن نیز می توان از کمپرس سرد یا حوله ای آغشته به آب ولرم تا سرد، استفاده کرد.