مقالات پزشکی
اگر از آن دستهای هستید كه در حمام و پس از شستوشوی سرتان با شامپوی محبوبتان یا در زمان آرایش كردن با استفاده از رژلبی كه دوست دارید، احساس خوبی دارید و حس میكنید حالتان بهتر شده است، باید بگوییم كه شما تنها نیستید و گروهی از انسانها هستند كه با استفاده از وسایل آرایشی و بهداشتی حالشان بهتر میشود و در واقع در اصطلاح مودشان (mood) بالا میرود.
اما جالب است بدانید كه حالا شركتها و كمپانیهای بزرگ به دنبال ساختن محصولاتی هستند كه با تحریك ترشح مواد شیمیایی در مغز، میتوانند حال همه انسانها را خوب كنند.
روغنهایی كه معجزه میكنند
اگر تاكنون در یك جلسه آرماتراپی شركت كرده باشید یا با استفاده از روغنهای خوشبو ماساژ مخصوص گرفته باشید یا در جلسات تمركز و مراقبه چینی، با استفاده از شمعهای خوشبو حاضر شده باشید، قطعا میدانید كه بوها چقدر میتوانند در ایجاد حس شادی یا آرامش موثر باشند. كریستین ریچارد، متخصص آرماتراپی در كلینیك هیون سنت در مركز لندن میگوید: «مطالعات پزشكی متعددی روی آرماتراپی انجام گرفته است. در همه این مطالعات مشخص شده كه استفاده مناسب از بوهای مناسب میتواند باعث تحریك و فعالیت بخشهایی از مغز شود كه در نهایت احساس شادمانی یا سرحالی یا داشتن انرژی بیشتر و بهتر شدن خلقوخو را در فرد ایجاد میكند.» همین ویژگیهاست كه باعث شده تمام شركتهای فعال در این حیطه در محصولات آرایشی و بهداشتی خود از معطركنندهها و خوشبوكنندهها استفاده كنند.
دكتر ریچارد در این زمینه توضیح میدهد: «هر روغن یا خوشبوكنندهای خاصیت منحصربهفردی دارد، مثلا مطالعات نشان داده كه بوی لاوندر میتواند باعث ایجاد حس آرامش و اطمینان خاطر و از بین رفتن اضطراب شود... در مطالعهای كه در انگلستان انجام گرفته مشخص شده افرادی كه از شامپوها و صابونهای حاوی لاوندر استفاده كردهاند حدود 70درصد كاهش اضطراب را تجربه كردهاند. برای همین است كه حالا در برخی خانههای نگهداری افراد سالمند، در اتاقهای افراد مسن دارای آلزایمر از خوشبوكنندههای لاوندر استفاده میشود كه میتواند باعث كاهش اضطراب و بیقراری آنها شود. بوی روغن پوست پرتقال و بابونه هم دارای خاصیت مشابه روغن لاوندر است. برخی از كمپانیها از این ویژگیها برای ساختن محصولات آرایشی خود استفاده كردهاند مثلا روغن مرطوبكننده پوست كلارین به علت داشتن تركیبات بابونه و روغن پوست پرتقال دارای خاصیت آرامبخشی و ضداضطرابی است.
مسئله اعتماد به نفس
طبیعی است كه خیلی از انسانها و بهخصوص خانمها از محصولات آرایشی و بهداشتی استفاده كنند تا حس بهتری نسبت به خودشان به دست بیاورند اما حالا كمپانیهای بزرگ به دنبال این هستند كه محصولاتی بسازند كه جدا از زیباتر كردن افراد بتوانند حس خوب بودن واقعی را از طریق فعل و انفعالات شیمیایی در آنها رقم بزنند. دكتر آرمسترانگ تیكویل، متخصص لابراتوار پژوهش آرامنكودیلان در كالیفرنیا میگوید: «برخی بوها و برخی حسها هستند كه میتوانند باعث رقم خوردن حس خوب در بدن شوند. یك ماساژ مناسب با استفاده از مواد خوشبو یا هنر آرماتراپی در واقع از همین حالتها برای بهبود حال روحی افراد استفاده میكند. حالا شركتها به دنبال این هستند كه محصولات تلفیقی ایجاد كنند كه دقیقا همین حالت را رقم بزند، یعنی مثل روغنهای ماساژ یا بوهای خوش آرماتراپی، باعث بهتر شدن حس و حال فرد شود.»
صابونی كه بیدارتان میكند
برخی دیگر از روغنها و بوها هم حالت انرژیبخشی، تحریككننده بودن و سرحالآوری دارند، برای مثال روغنهای گریپفروت، رزماری، لیمو و نعناع دارای این خاصیت هستند. برای همین است كه در اغلب محصولات بهداشتی و آرایشی كه برای بیدار كردن شما و بخشیدن حس بیداری، سرحالی، تازگی و طراوت ساخته میشوند میتوانید این تركیبات را پیدا كنید. برای مثال صابون شستوشوی صورت لوش دارای تركیبات لیمو و گریپفروت است و برای همین صبحها با شستن صورتتان با آن احساس خواهید كرد كه خواب از شما دور شده و كاملا بیدار شدهاید. این خاصیت این صابون را مشابه اثربخشی یك فنجان قهوه در صبح زود میدانند. برند لوش LUSH، به خاطر بوها و روغنهای معطر محصولاتش شهرت دارد.
هلن آبروزن، یكی از پایهگذاران این برند میگوید كه در محصولات مختلف آرایشی این برند هم از روغنهای معطر آرامبخش و هم از روغنهای معطر تحریككننده و انرژیبخش استفاده شده است. اما او نكته جالب دیگری را هم اضافه میكند: «حتی نام یك محصول و شكل آن و حتی نوشتههای روی بستههای آن هم در اثرگذاری روانی آن موثر است، برخی شكلها و فرمهای هندسی و برخی نامها هستند كه انرژی را به فرد تزریق میكنند و برخی دیگر در نقطه مقابل حس آرامش، سكون و حتی خوابآلودگی را ایجاد میكنند.»
زیبایی حال خوب كن
در سال 2010 بود كه شركت آرایشی- بهداشتی مینتل اعلام كرد در آینده نزدیك محصولات موسوم به شادیبخش (یا بهبودبخش حال انسان) یك شاخه عظیم از صنعت زیبایی و آرایشی خواهد شد. حالا این شركت و چند شركت بزرگ دیگر هزینههای كلانی را در بخش تحقیقات، پژوهش و برنامهریزی برای این شاخه از محصولات متحمل شدهاند اگرچه هنوز هیچكدام از محصولات كه صرفا چندین ویژگی داشته باشد از سازمان نظارت بر موادغذایی و دارویی ایالاتمتحده (FDA) یا سازمان بهداشتی اتحادیه اروپا لیسانس پخش عمومی نگرفتهاند اما چند محصول زیبایی در بازار هستند كه در معرفی آنها ذكر میشود كه میتوانند روی مغز و ذهن انسانها تاثیر بگذارند.
از میان این محصولات كرم پوستی برند اوله هنریكسن به نام سوپر كرم كه براساس بروشور آن با تركیبات پیچیده مشتق از امگا3 حس شادی را در مصرفكننده ایجاد میكند و شامپوی هپی بوستر برند گلاواند مود كه با استفاده از تركیبات كاملا گیاهی تقلیدكننده اثر اندورفینها در بدن باعث ایجاد حس خوب و خوشایند در مغز میشود، هماكنون در سراسر جهان در دسترس همه قرار دارد.
از لحاظ علمی امكان دارد؟
دكتر گوردون سیلر، مدیر انجمن پوست و موی كانادا با تردید به این محصولات نگاه میكند: «اگر از من بپرسید كه آیا محصولات آرایشی و بهداشتی میتواند حال روحی افراد را خوب كند میگویم نه، چراكه این محصولات نمیتوانند واكنشهای شیمیایی را در مغز رقم بزنند. درست است كه اگر شامپویی استفاده كنید كه موهایتان را خوشفرمتر كند یا اگر از رژ لبی استفاده كنید كه حس كنید شما را زیباتر میكند، احساس خواهید كرد كه حالتان بهتر شده است، چراكه اعتمادبهنفستان بالاتر رفته است اما آیا از این محصولات در سطح موها یا لب شما فعل و انفعال شیمیایی رقم زده است كه باعث بهبود حال شما شود براساس دانستههای من در هیچ یك از محصولات آرایشی و بهداشتی كه امروز در دسترس است، مواد دارویی كه مثلا بتواند مثل داروهای ضدافسردگی عمل كند وجود ندارد اما خب، قطعا این مسئله وجود دارد كه هر محصولی كه بتواند این حس را به فرد بدهد كه زیباتر، مناسبتر و قابل قبولتر شده است، میتواند كمبود اعتمادبهنفس و حس منفی شخص را برطرف كند و باعث بهتر شدن حال روحی او شود.»
از طبیعیها استفاده كنید
دكتر ساموئل ریچاردسون، متخصص آرماتراپی و یكی از پژوهشگران همكار برند ایو روشه مطمئن است كه در آینده نه چندان دور، شامپوها، صابونها و وسایل آرایشیای به بازار خواهند آمد كه جدا از انجام وظیفه خود، میتوانند روی حالت روحی شما هم تاثیر بگذارند؛ مثلا گروهی از آنها ضداضطراب، گروهی دیگر ضدافسردگی و برخی دیگر افزایشدهنده انرژی و سطح خلقوخو باشند.
این پزشك متخصص میگوید:« تا آن زمان، افراد میتوانند از محصولات آرایشی و بهداشتیای استفاده كنند كه با داشتن روغنهای معطر و خوشبو تاثیرات مثبتی روی حس و حال آنها دارد اما یك نكته مهم در این میان وجود دارد: اینكه «حتما از محصولاتی استفاده كنید كه روغنها و مواد معطر موجود در آنها از تركیبات طبیعی باشد، قبل از خرید اینگونه محصولات، بروشورهای آنها را مطالعه كنید. مثلا از كرمها یا شامپوهایی استفاده كنید كه حاوی تركیبات كاملا طبیعی مثلا اسانس لیمو یا پرتقال یا روغن بابونه یا لاوندر یا اسانس نعناع باشند، نه محصولاتی كه از تركیبات شیمیایی و سنتیك مصنوعی در آنها استفاده شده است. با استفاده از محصولاتی كه دارای روغنها و مواد معطر طبیعی هستند شما میتوانید از خواص این مواد طبیعی در محصول استفاده كنید اما مواد شیمیایی و سنتیك نهتنها هیچ سودی برای شما ندارد، بلكه ممكن است خطراتی را هم برای بدن شما ایجاد كند.»
البته طبیعی است كه محصولات آرایشی و بهداشتی دارای روغنها و خوشبوكنندههای طبیعی گرانتر از نمونههای مشابه با مواد شیمیایی باشند اما باید این را باور داشته باشید كه در این بخش هزینه كردن به نفع سلامت شماست.
اضافه وزن و چاقی عامل مهم خطرساز و تهدیدکننده بیماریهای غیرواگیر از جمله بیماریهای قلبی – عروقی (سکته قلبی و مغزی)، دیابت نوع 2 و برخی سرطانها هستند.
وزن بدن زمانی افزایش می یابد که مقدار انرژی که از خوردن غذا به دست می آید از مقدار انرژی که با فعالیت روزمره سوزانده و مصرف میشود، بیشتر باشد. اگر مقدار افزایش وزن در حدی باشد که مقدار نمایه توده بدنی بین 29.9 – 25 کیلوگرم بر مترمربع باشد اضافه وزن و اگر 30 و بالاتر باشد چاقی محسوب میشود.
علل بروز چاقی کدامند؟
مصرف غذاهای پرانرژی مانند مواد قندی و چربی ها و پرخوری و بی علاقگی به میوهها و سبزیها و کم تحرکی از علل مهم چاقی محسوب می شوند. همچنین افرادی که با افزایش سن، کم تحرک هستند و بیشتر می خوابند و بالطبع نیاز به انرژی کمتری دارند، اما دریافت انرژی یعنی مواد غذایی را که مصرف میکنند به مقدار لازم کاهش نمی دهند نیز در معرض خطر چاقی قرار دارند. بیماری هایی که سبب کاهش فعالیت می شوند مانند بیماری های استخوانی و مفصلی مانند آرتروز، اختلال در فعالیت برخی از غدد داخلی بدن مانند کم کاری غده تیروئید و زمینه ارثی چاقی از دیگر عوامل موثر در بروز چاقی هستند.
وزن اضافی چه اشکالی دارد و چاقی چه عوارضی دارد؟
هر چه وزن بیشتر باشد قلب مجبور است سخت تر کار کند. چاقی سبب بروز بسیاری از بیماریها می شود. بیماریهای قلبی و عروقی (مانند سکته قلبی، سکته مغزی و فشار خون بالا)، عوارض ریوی، دیابت، بیماری کبد و مجاری صفراوی مانند سنگ کیسه صفرا و مجاری صفراوی، سیروز کبدی، نقرس، آرتروز و درد مفاصل، برخی سرطان ها مانند سرطان رحم، فتق و ایجاد واریس از جمله این بیماری ها هستند. اما باید دانست که اگر بتوان وزن را کم کرد و به وزن مناسب رسید می توان از بروز تمام این مشکلات تا حد زیادی جلوگیری کرد.
پایین آوردن وزن تا رسیدن به حد مطلوب باید تدریجی و مداوم باشد و این بسیار بهتر و سالم تر از کم کردن سریع وزن است. بهترین راه برای این کار، افزایش فعالیت بدنی، اصلاح رژیم و عادت های غذایی و کاهش مصرف انرژی است.به این ترتیب باید مصرف غذاهای پرانرژی مانند غذاهای چرب و شیرین را کاهش داد.
توصیه های بهداشتی برای جلوگیری از چاقی
رعایت برنامه غذایی و تغذیه صحیح سبب می شود که ضمن تامین نیازمندی های اصلی مواد مغذی از زیاده روی در مصرف غذا خودداری کرده و سلامتی را تضمین کنید. بنابراید لازم است:
- مصرف غذاهای چرب یعنی مصرف لبنیات پرچرب، روغن، کره، گوشت قرمز پرچرب، کله و پاچه، سیرابی و شیردان، جگر، مغز، قلوه، دل، سس سالاد و پوست مرغ و ... را به حداقل رساند.
- غذاها را بیشتر به صورت آب پز، بخارپز یا کباب شده تهیه کنید.
- از مواد غذایی فیبردار مانند سبزیجات مختلف، میوه ها، نان سبوس دار، حبوبات (لوبیا، عدس، نخود، ماش، لپه، باقلا) و غلات (برنج، گندم سبوس دار و جو با پوست) بیشتر مصرف کنید.
- بهتر است تخم مرغ به ویژه زرده آن را حداکثر هفته ای دو عدد مصرف کنید.
- بهتر است برای بخت و پز از روغن مایع استفاده کنید.
- مصرف غذاهای پرانرژی نشاسته دار و دارای قند زیاد مانند انواع ماکارونی، سیب زمینی، نان و برنج بویژه مصرف قند و شکر، قند خالص، نوشابه های شیرین، شیرینی ها و شکلات را به حداقل برسانید.
- از مصرف غذاهای آماده پرانرژی (غذاهای فوری یا میان وعده) مانند چیپس، پیراشکی، سمبوسه، سوسیس و کالباس تا حدامکان پرهیز کنید.
- وعده های غذا خوردن را افزایش دهید اما میزان غذای مصرف شده در هر وعده را کم کنید. نوع غذا بسیار مهم تر از مقدار آن است. در ساعات منظم غذا بخورید.
ورزش، سمت دیگر ترازوی تعادل وزن
سمت دیگر ترازوی تعادل وزن، ورزش است. قرار دادن ورزش در برنامه زندگی روزمره همچون خواب و غذا امری ضروری است. بهترین، آسان ترین و مناسب ترین ورزش پیاده روی است که با سرعت متوسط (حدی که در حین فعالیت قادر به صحبت باشید) انجام شود.
- اگر بالای 40 سال سن دارید، حتی اگر بیماری خاصی ندارید قبل از شروع ورزش یا افزایش فعالیت بدنی با پزشک مشورت کنید. علاوه بر آن باید توجه داشت افراد مسن، بیماران قلبی، افراد مبتلا به بیماری های مفصلی و مبتلایان به آسم باید قبل از اقدام به ورزش مورد معاینه پزشک قرار گیرند.
- اگر تنها فعالیت بدنی افزایش یابد در حد محدودی باعث کاهش وزن می شود، بنابراین باید حتما با مصرف کمتر مواد غذایی همراه باشد.
- توصیه می شود حداقل هفته ای سه مرتبه و ترجیحا هر روز و هر مرتبه به مدت نیم ساعت تمرینات ورزشی با شدت متوسط انجام دهید. می توانید این مدت را به مدت های کوتاه تر حداقل 10 یا 15 دقیقه ای تقسیم کنید و در روز 2 یا 3 مرتبه ورزش کنید.
- در کارهای روزمره، فعالیت خود را افزایش دهید. چاقی تنها یک مشکل زیبایی نیست و همانطور که بارها گفته شده وزن اضافی سلامت شما را با خطر مواجه می کند. بنابراین زمانی که به وزن مناسب رسیدید برای نگهداری آن باید به ورزش و خوردن غذای متعادل و مناسب ادامه دهید.
آندروپوز یا یائسگی در مردان یک فرآیند طبی سالمندی و یک موقعیت فیزیکی شبیه یائسگی در زنان است که در سن 45 سالگی به بعد بروز می کند.در این فرآیند سطح هورمون تستسترون که یکی از اصلی ترین هورمون های مردانه (آندروژن ها) است به طور پیوسته کاهش می یابد و مرد علایمی نظیر گرگرفتگی، افسردگی و تغییرات خلق و خوی را تجربه می کند.
علاوه بر فرآیند طبیعی سالخوردگی و افزایش سن عواملی نظیر برخی از بیماری های قلبی، استفاده طولانی مدت از برخی داروها، افسردگی، چاقی که بر تولید هورمون تستسترون تاثیر دارند می توانند آغاز کننده زودرس آندروپوز باشند.
در تاریخ پزشکی همواره سخنانی در مورد یائسگی مردان میانسال یافت می شود و اولین بار لفظ آندروپوز توسط اچ هالفورد(1813) و سپس توسط ای وارنر(1930) مطرح گشت و بیان شد تعدادی از مردان یک دروه یائسگی شبیه به آن چه در زنان است با یک شدت کمتر ولی با تداوم بیشتر را تجربه می کنند.
در این زمینه تئوری هایی نظیر تئوری بیولوژیکی و تئوری روانی - اجتماعی مطرح گشت که به ترتیب بیان می دارند که تغییرات فیزیکی در مقدار هورمون های مترشحه بدن نقش دارند و سیستم روانی - اجتماعی و فشارهای روانی ایجاد کننده آندروپوز هستند.عللی نظیر از دست دادن اشتیاق به کار مانند اخراج از کار، تغییرات ناگهانی در همسر، از دست دادن فرصت های مناسب در زندگی و ناتوانی جسمی اثبات کننده این تئوری هستند.
تفاوت های یائسگی در مردان و زنان:
* یائسگی در زنان به دلیل کاهش تولید هورمون استروژن است در حالی که در مردان به دلیل کاهش تولید هورمون تستسترون است.
* بر خلاف خانم ها، مردان علایم مشخص نظیر کاهش یا قطع قاعدگی ندارند که ورود آن ها را به این مرحله نشان دهد.
* زنان در این دوره باروری خود را به طور کامل از دست می دهند در حالی که مردان هرگز باروری خود را به طور کامل در طی آندروپوز از دست نمی دهند.
* تولید هورمون کم می شود ولی هرگز قطع نمی گردد؛ گر چه ممکن است از میزان موفقیت باروری کاسته شود ولی با تولید اسپرم هم چنان به فرد اجازه داده می شود فرزندان سالمی را حتی در دهه 80 زندگی داشته باشند.
علائم آندروپوز
با افزایش سن و کاهش تدریجی هورمون تستسترون یک سری از تغییرات جسمی و روانی تحت عنوان سندرم پادام (PADAM Partial Androgen Deficit disorder in Ageing Men ) در بدن روی می دهد.اصلی ترین علامت آندروپوز خستگی و بی حوصلگی است. افسردگی، خشم، افزایش تحریک پذیری و کاهش فعالیت جنسی از بارزترین علایم آن است.
به طوری که 80 درصد مردان، مشکل کاهش تمایلات جنسی دارند. از دیگر علایم می توان به تغییر در اندام ها و کاهش توده ماهیچه ای بدن، گرگرفتگی، کاهش لذت از زندگی، کاهش حافظه و سطح کارآیی، تکرار ادرار به خصوص در شب، یبوست، کاهش قد، ریزش مو و وجود دردهای استخوانی اشاره کرد.
نقش تستسترون در بدن:
همان طور که بیان شد علت اصلی بروز آندروپوز کاهش سطح تستسترون در بدن است.تستسترون در بدن عهده دار دو نقش اساسی است:
1- مسئول توانایی عملکرد جنسی مردان نظیر تولید و آزادسازی اسپرم، داشتن رفتار جنسی نرمال و شروع فعالیت جنسی.
2- ویژگی های جنسی ثانویه مانند توده ماهیچه ای بدن، موهای بدن، بم شدن صدا و حالت بدن.
بر همین اساس می توان گفت که کیفیت ژنتیکی اسپرم با افزایش سن کاهش می یابد و حتی در درمان های تلقیح داخل رحمی مورد استفاده در نازایی، میزان زمان لازم برای دستیابی به یک حاملگی با افزایش سن به طور قابل ملاحظه ای کاهش می یابد.لازم به ذکر است تستسترون در بدن به دو حالت آزاد و متصل به گلوبولین یافت می شود.
رابطه بین هورمون استروژن و آندروپوز:
هورمون استروژن نوعی هورمون جنسی زنانه است که در دوران یائسگی زنان کاهش می یابد. تولید استروژن به مقدار کم در ساختار هورمونی بدن مردان، طبیعی است؛ چنان که زنان نیز تولید کمی از تستسترون در بدن خود دارند.بدن مردان می تواند بخشی معینی از هورمون تستسترون را به استروژن تبدیل کند و در این میان از آنزیم آروماتاز کمک می گیرد.
استروژن برای مغز مردان بسیار سودمند است و هر چه قدر مرد پیرتر می شود تولید این آنزیم بالاتر می رود ولی اگر سطح هورمون استروژن غیر قابل کنترل شود با اثرات مردانه هورمون تستسترون رقابت می کند.گفتنی است استروژن به شدت اثر تستسترون را کاهش می دهد و این عامل باعث افزایش خطر حمله قلبی و افزایش رشد سلول های پروستات می شود.
چاقی و آندروپوز، یائسگی در مردان
چاقی و آندروپوز:
در بسیاری از موارد، چاقی به خصوص در قسمت های شکمی به عدم تعادل هورمون های مردانه نسبت داده شده است. سلول های چربی حاوی تعداد زیادی آنزیم آروماتاز و استروژن هستند که در چربی تولید و ذخیره شده اند؛ سلول های چربی آنزیم آروماتاز را سنتنر کرده که سبب تغییر هورمون های مردانه به استروژن می شود. بنابراین افزایش چربی سبب می گردد سطح هورمون استروژن افزایش یابد.
تهدیدات زندگی مشترک در دوران آندروپوز:
* انجام کارهای خطرناک و مبالغه آمیز توسط مرد تا بتواند مردانگی اش را به خودش ثابت کند.
* مرد ممکن است افسرده، دچار شک و تردید و دلسردی و ناامیدی در زندگی گردد.
* ممکن است به طور موقت به دلیل شرایط مهم انگاشته شود و این حالت می تواند فرد را به سمت خیانت در زندگی سوق دهد.
* طلاق
درمان آندروپوز:
آندروپوز همانند یائسگی زنان دارای درمان است اما متفاوت.
این درمان ها عبارت هستند از:
درمان جایگزینی با هورمون تستسترون(TRT)، استفاده از تولیدات گیاهی، رژیم غذایی مناسب، حمایت های روحی از سوی خانواده و داشتن خواب کافی و فعالیت های ورزشی منظم.
درمان جایگزینی با هورمون تستسترون(Testosterone Replacement Therapy):
TRT از ابتدایی ترین درمان ها در آندروپوز است و هدف آن برگرداندن سطح تستسترون به مقدار طبیعی است.
این درمان تاثیر بالایی داشته و از علایم آندروپوز به شدت می کاهد. TRT به اشکال تزریقی، خوراکی و انواع ژل کاربرد دارد و در کل می توان گفت علاوه بر داشتن اثر محافظتی بر روی بیماری های قلبی، دیابت و کند ذهنی می تواند میل جنسی را افزایش داده، قوای بدنی را بهبود بخشیده و قدرت ماهیچه ای را افزایش دهد.
تولیدات گیاهی:
طبق تحقیقات انجام شده تولیدات گیاهی سطح تستسترون آزاد خون را افزایش داده و باعث ثبات آن می شوند؛ در نتیجه از علایم آندروپوز می کاهند.
همچنین این موارد به بدن کمک می کنند خود تولید طبیعی داشته باشد بدون این که احتیاجی به جایگزینی با منبع خارجی داشته باشد.
عصاره گزنه و آلوی آفریقایی دو گیاه مورد استفاده هستند. عصاره گیاه دارای منحصر به فرد ترین کارآیی است و در مورادی دیده شده است بهتر از سایر درمان ها جواب می دهد.
رژیم غذایی مناسب:
با توجه به برخی از علایم آندروپوز موارد زیر توصیه می شود:
در درمان گرگرفتگی بایستی از چای، قهوه، غذاهای پُرادویه و بسیار شیرین پرهیز نمود و از مایعات فراوان استفاده کرد.
در نوسانات خلقی به دلیل اختلال در سروتونین استفاده از حبوبات و غلات توصیه می شود همچنین در مورد پوکی استخوان مصرف شیر، سویا، ماست کم چربی، ماهی آزاد، سبزیجات سبز رنگ و انجیر و در مورد بیماری های قلبی مصرف غذاهای حاوی روغن امگا3 مانند روغن ماهی آزاد بسیار سودمند است.
نقش همسر در دوران آندروپوز:
برقراری یک ارتباط صمیمانه با همسر در این موقعیت یکی از اساسی ترین مسائل است و مهم است که خانواده این ارتباط را حفظ کند.
راهکارهای زیر برای دستیابی به این ارتباط صمیمانه توصیه می گردد:
1- سعی در فهمیدن احساسات و اهداف همسر
2- گوش دادن به حرف های همسر، گفتن حرف های دلنشین و تحسین برانگیز و ایجاد دلگرمی
3- انجام مشورت در امور زندگی برای این که به همسر خود نشان دهد که تغییرات امروز در ازای کسب تجربه است.
4- عدم تقاضای چیزی که مرد را تحت فشار قرار دهد. (حذف هر عامل آزاردهنده)
5- کمک برای پذیرفتن این مطلب که برخی از اهداف دست نیافتنی هستند.
6- برنامه ریزی برای دوران بازنشستگی
7- انجام تفریحات سالم و مهیج
8- گذراندن اوقات بی کاری با دوستان و حتی پیدا کردن دوستان جدید
9- انجام مشاوره و معاینات جسمی
در نهایت این که آندروپوز فصلی طبیعی از زندگی یک مرد است. یک مساله درونی است که مرد باید آن را به عنوان یک واقعیت دوران میانسالی بپذیرد و بداند می تواند به طور کامل نقش پدر و همسر را در طی یا بعد از دوران آندروپوز ایفا کند.
روی دیگر ماجرا
محققان بر اساس یک بازبینی جدید خاطرنشان کردند که موضوع یائسگی در مردان یک افسانه است.
به گزارش سرویس بهداشت و درمان ایسنا، پژوهشگران هشدار دادند: در حال حاضر هیچ مدرک علمی قطعی وجود ندارد که تایید کند این سندرم در مردان هم بروز می کند. این در حالی است که محققان حدود یک دهه است که تصور می کنند احتمال یائسگی در مردان نیز وجود دارد.
برخی معتقدند که این سندرم در مردان با افت سطح هورمون مردانه تستوسترون ارتباط دارد که به طور طبیعی با بالا رفتن سن رخ می دهد. علائم این افت هورمونی نیز شامل کاهش توان جنسی، افسردگی و کاهش قدرت بدنی است. اما در واقع این افت هورمون در مردان خیلی به کندی صورت می گیرد و بسیاری از مردان که ادعا می کنند به این علائم مبتلا هستند در واقع سطح هورمونی طبیعی دارند.
علاوه بر این، تحقیقات نشان داده است که کاهش میزان تستوسترون می تواند هیچ علائمی نداشته باشد.
روزنامه تلگراف در این باره نوشت: محققان هشدار می دهند که استفاده از تستوسترون مصنوعی برای مقابله با این علائم هنوز سوال برانگیز و مشکوک است. بنابراین هورمون درمانی در مردان مُسن بدون علائم یا بدون کاهش قابل ملاحظه هورمون تستوسترون به هیچ وجه توصیه نمی شود.
نمک زیاد، کلسیم را از استخوانها جدا میکند و باعث دفع آن از ادرار میشود. به همین دلیل باعث نازک شدن و پوکی استخوان میشود، در نتیجه با افزایش سن، استخوانها به راحتی میشکنند.
ارتباط بین مصرف زیاد نمک و افزایش فشار خون بویژه در افرادی که سابقه خانوادگی فشار خون بالا دارند، به طور قطعی ثابت شده است. افزایش فشار خون نیز خطر سکته مغزی (با از کار افتادن قسمتی از بدن) یا حمله قلبی را افزایش میدهد. این موارد از علایم عمده فشار خون بالا هستند.کاهش مصرف نمک، سریعا باعث کاهش فشار خون بالا میشود و اگر همیشه به مقدار کم نمک مصرف شود، فرد با افزایش سن دچار فشار خون بالا نخواهد شد.
نمک چه نقشی در بدن دارد؟
نمک یکی از مواد مورد نیاز برای سوخت وساز مواد غذایی در بدن، انتقال پیامهای عصبی و کارکرد صحیح عضلات است. این ماده به مقدار محدود مورد نیاز بوده و مصرف متعادل آن لازم است. به طور مثال در هنگام اسهال و استفراغ و یا فعالیت شدید بدنی و در هوای گرم با مصرف کمی نمک میتوان املاح از دست رفته بدن را جبران کرد.
چه مقدار نمک بخوریم؟
در حال حاضر مصرف نمک که بویژه در غذاهای آماده به میزان زیاد مورد استفاده قرار میگیرد در کشور ما بالا است. طبق توصیه سازمان بهداشت جهانی، حداکثر مقدار مصرف روزانه نمک پنج گرم است. این درحالیست که میزان مصرف نمک در کشور 2 تا 3 برابر این مقدار برآورد شده است. نمک دریافتی شامل نمک نمکدان، نمک موجود در مواد غذایی و نمک اضافه شده به غذا در زمان طبخ است.
مصرف زیاد نمک یا غذاهای شور چه عوارضی را به دنبال دارد؟
در صورتی که نمک به مقدار مناسب مصرف شود و کلیهها هم سالم بوده و عملکرد خوبی داشته باشند نمک مورد نیاز بدن تامین میشود، اما در صورت تداوم مصرف زیاد نمک و مواد شور و یا اختلال در کارکرد کلیهها یا یکی از سیستمهای مربوط به دفع،نمک اضافی موجب تجمع آب در بدن شده و ایجاد ورم در تمام و یا قسمتهایی از بدن میشود. مصرف زیاد نمک و غذاهای شور از عوامل موثر بر افزایش فشار خون و بروز بیماریهای قلبی – عروقی به ویژه در افرادی که سابقه این بیماریها را در خود یا خانواده دارند، میشود. طبق تحقیقات مشخص شده است که دریافت زیاد نمک علاوه بر افزایش فشار خون، اثرات مضر دیگری نظیر سکته قلبی، پوکی استخوان، سرطان معده، آسم و... نیز بر سلامت دارند.
مصرف زیاد نمک و سکتههای قلبی
مقدار مصرف نمک با میزان شیوع سکته قلبی در جامعه مرتبط است. علاوه بر اینکه نمک باعث افزایش فشار خون میشود، به نظر میرسد به طور مستقیم و بدون اینکه اثری بر فشار خون داشته باشد، باعث سکته قلبی نیز میشود.
ارتباط مصرف زیاد نمک و پوکی استخوان
نمک زیاد، کلسیم را از استخوانها جدا میکند و باعث دفع آن از ادرار میشود. به همین دلیل باعث نازک شدن و پوکی استخوان میشود، در نتیجه با افزایش سن، استخوانها به راحتی میشکنند. برای کاهش خطر پوکی استخوان، مصرف نمک باید کاهش یابد.
نمک و سرطان معده
کاهش مصرف نمک، خطر شیوع سرطان معده را کاهش میدهد. در مطالعه کشورهای مختلف در جهان، ارتباط نزدیکی بین مقدار مصرف نمک و تعداد افراد مبتلا به سرطان معده آشکار شده است. در مناطقی که مردم نمک کم مصرف میکنند، شیوع سرطان معده کمتر است.
مصرف زیاد نمک و آسم
مصرف نمک زیاد، شرایط آسم را تشدید میکند، یعنی اگر مستعد ابتلا به آسم هستید، به طور غیرمستقیم، بیماری شما را وخیم تر میکند. مطالعات متعدد نشان داده اند که کاهش مصرف نمک، همراه با سایر عوامل درمانی آسم، در بهبود این بیماری موثر و مفید است.
نگهداری مایعات بدن
مصرف نمک زیاد، باعث افزایش احتباس مایعات در بدن میشود.کاهش مصرف نمک در این شرایط، حدود 2 لیتر از مایعات بدن (2کیلوگرم ازوزن بدن) را کاهش میدهد. در بسیاری از زنان که دچار ورم قوزک پا و تنگ شدن انگشتر در دست شان هستند، با کاهش مصرف نمک در غذای خود، ورم بسیار کاهش مییابد.
مهم ترین منابع دریافت نمک در رژیم غذایی کدامها هستند؟
نمک آشپزخانه و سفره که زمان طبخ یا سر سفره به غذا اضافه میشود.
- انواع غذاهای آماده مانند سوسیس، کالباس،همبرگر و انواع کنسروها مانند کنسرو خورش ها، کنسرو سبزیجات و...
- انواع تنقلات شور مانند چیپس،چوب شور و لبنیات شور مانند پنیر، دوغ و کشک
- انواع شور و ترشی
- آجیل و مغز دانههای شور (پسته، بادام، فندق، گردو و...)
برای پیشگیری از افزایش فشار خون و بیماریهای قلبی به چه نکاتی باید توجه کرد؟
- میزان نمکی که هنگام پخت به غذا اضافه میکنید را کاهش دهید.
- برای اجتناب از مصرف بی رویه نمک، بر سر سفره از نمکدان استفاده نکنید.
- غذاهای کنسرو شده و بسیاری از مواد غذایی بسته بندی شده و آماده دارای مقادیر زیادی نمک هستند، به همین دلیل بهتر است مصرف این مواد غذایی را محدود کنید.
- برای بهبود طعم غذا و کاهش مصرف نمک در هنگام تهیه غذاها به جای نمک از سبزیهای تازه و معطر، سیر، لیموترش، آب نارنج، آویشن،شوید و...استفاده کنید.
- مصرف غذاهای شور مانند آجیل شور،انواع فرآوردههای غلات حجیم شده مانند چیپس و... را کاهش دهید.
- جوش شیرین که ممکن است برای ورآمدن و پف کردن انواع نان و کیک به کار رود دارای مقدار زیادی سدیم (عنصر موثره نمک) است. بنابراین در افرادی که به علت ابتلا به بیماری محدودیت مصرف نمک دارند مصرف مواد حاوی جوش شیرین هم باید بسیار محدود شود.
نمک یددار تصفیه شده چیست و چرا باید فقط از این نوع نمک استفاده کنیم؟
نمک تصفیه نمکی است کاملا بهداشتی که ناخالصیهای آن حذف شده است. نمک خوراکی باید از نوع یددار و تصفیه شده باشد. نمکهای تصفیه شده یددار به دلیل خلوص بالا میزان ید را بهتر و به مدت بیشتر حفظ میکنند. نگهداری و ذخیره کردن نمک یددار به مدت طولانی (بیش از یک سال) موجب از دست رفتن بخشی از ید آن میشود. برای حفظ ید در نمک، باید نمک را دور از نور و رطوبت و در ظرف در بسته پلاستیکی، چوبی، سفالی و یا شیشههای رنگی و تیره نگهداری کرد و جهت اضافه کردن آن به غذا در زمان طبخ، نمک را در انتهای پخت اضافه کرد تا ید آن در حداکثر مقدار حفظ شود.
نمک تصفیه نشده به علت داشتن ناخالصی در افرادی که سابقه بیماریهای گوارشی، کلیوی و کبدی دارند و حتی مصرف مداوم آن در افراد سالم منجر به بروز ناراحتیهای گوارشی، کلیوی، کبدی و حتی جذب آهن در بدن میشود. همواره به تاریخ مصرف نمک و وجود پروانه ساخت از وزارت بهداشت روی بسته بندی نمکها توجه کنید. دقت کنید که عبارت «نمک یددار تصفیه شده» بر روی بسته بندی نمک درج شده باشد و از خرید هر گونه نمک با عنوان «صادراتی صنعتی» خودداری کنید. نمک و غذاهای شور باید به مقدار بسیار کم مصرف شود و همان مقدار کم نمک نیز تنها از نوع تصفیه شده یددار باشد.
مضرات مصرف نمک دریا چیست؟
در حال حاضر مصرف نمک دریا از سوی افراد غیرکارشناس به مردم توصیه میشود. نمک دریا به نمک حاصل از تبخیر آب دریا گفته میشود. این نمک،تصفیه نشده و دارای انواع ناخالصیها از جمله فلزات سنگین است که خطر سرطانزایی آنها به اثبات رسیده است. علاوه بر ناخالصی، میزان ید آن کم یا حتی فاقد آن است که نیاز روزانه بدن به ید را تامین نمیکند. هر چند نمک دریا حاوی مواد معدنی از جمله فلوئور و پتاسیم است اما با توجه به این که در مصرف مقادیر زیاد آن، این املاح تامین میشوند، این ویژگی نمک دریا بسیار کم اهمیت بوده و ارزش کاربری ندارد. در صورتی نمک دریا میتواند مصرف خوراکی داشته باشد که در قالب استانداردهای موجود، مجوز تولید و پروانه ساخت از وزارت بهداشت گرفته باشد.
سیزده روز كار را تعطیل كردیم یا حداقل كارهای سنگین و جدی انجام ندادیم؛ در این روزها تقریباً فقط خوردیم و خوابیدیم و از تعطیلات لذت بردیم، اما پس از گذشت این مدت یكی از چیزهایی كه خیلی خوب حسش میكنیم، اضافه وزن است و احساس رخوت! حالا هم ماندهایم كه چه كار باید كرد؟ چطور باید از شر این چربیها خلاص شویم و برای كاهش وزنی كه در تعطیلات نصیب خودمان كردهایم، چه رژیمی باید بگیریم؟
البته در این روزها، ورزش و فعالیت بدنی هم تعطیل شده بود؛ یعنی اینقدر دید و بازدید داشتیم كه دیگر وقتی برای تحرك نمیماند و همان چند قدم پیادهروی تا محل كار هم جای خودش را داده بود به لم دادن جلوی تلویزیون و تخمه شكستن. برای همین شروع دوباره كار و حركت هم واقعا دشوارتر از قبل است.
سلامتتان را كنترل كنید
چاق شدن و افزایش وزن فقط ظاهر زیبایتان را به هم نمیزند؛ خیلی كارها میكند كه چون مخفیانه و دور از چشم است، معمولاً جدی گرفته نمیشود؛ در حالی كه میتواند خطرناك و دردسرساز باشد.
میترا زراتی، كارشناس ارشد تغذیه در اینباره به «جامجم» میگوید: تمام افرادی كه بیمار هستند یا مشكل خاصی مانند فشار یا چربی خون بالا دارند و دیابتیها حتما باید پس از پایان تعطیلات سال نو آزمایش خون كاملی بدهند تا وضع سلامتشان را كنترل كنند. بسیاری از افرادی كه با چنین مشكلاتی روبهرو هستند، معمولا پس از پایان تعطیلات، حسابی وضعشان به هم میریزد و آنطور كه این متخصص تغذیه میگوید با افزایش تریگلیسیرید، كلسترول یا قند خون مشكلات متعددی برایشان ایجاد میشود. با كنترل بموقع و به كمك آزمایش خون، میتوان متوجه این موارد شده و برای برطرف كردن آنها دست به كار شد.
قندها هم تریگلیسیرید را افزایش میدهد
خیلیها میگویند ما كه اهل خوردن غذاهای چرب و پر روغن نیستیم؛ پس چرا باید نگران افزایش چربی خونمان باشیم؟ غافل از اینكه فقط چربیهای رژیم غذایی موجب افزایش تریگلیسیرید خون نمیشود، بلكه قندها و میزان شیرینیای كه در برنامه غذایی روزانه هر فردی وجود دارد نیز میتواند موجب افزایش تریگلیسیرید شود.
این كارشناس ارشد تغذیه هشدار میدهد: آنها كه فكر میكنند چون تریگلیسیرید خونشان بالاست، نباید چربی زیادی بخورند و در مقابل حداقل در این دو هفته گذشته تا توانستهاند شیرینیهای مختلفی مصرف كردهاند، باید بدانند شیرینیها در بدن انسان به چربی تبدیل میشود و این موضوع نیز میتواند موجب افزایش چربی خون شود. بنابراین بسیار شایع و طبیعی است كه پس از پایان تعطیلات، شاهد افزایش چربی خون باشیم.
زودتر باید لاغر شوید
چاقیهای پس از عید مشكلی شایع است كه تقریباً اكثر افراد را درگیر میكند. به همین دلیل پیر و جوان، كوچك و بزرگ و زن و مرد پس از پایان تعطیلات به فكر رژیمی برای كاهش وزن میافتند تا از این راه هرچه زودتر چند كیلویی را كه خواسته یا ناخواسته بروزن خود افزودهاند، در كمترین زمان كاهش دهند.
گروهی هم با تنبلیهای همیشگی، برای كاهش وزن امروز و فردا میكنند و این كار را به تعویق میاندازند كه زراتی در این مورد هشدار میدهد: در صورتی كه طی روزهای تعطیل سال نو اضافه وزن پیدا كردهاید حتما باید درصدد كاهش وزنتان باشید و هرچه سریعتر فكری به حال آن بكنید. چراكه اگر این اضافه وزن چند وقتی همراهتان باقی بماند و بتدریج بیشتر شود، چربیها هم كهنهتر شده و خیلی سختتر از بین میرود.
البته كسانی كه تصمیم میگیرند ناهار یا شام نخورند تا زودتر لاغر شوند باید نظر این كارشناس ارشد تغذیه را بدانند كه میگوید حذف وعدههای غذایی پس از تعطیلات نوروز به هیچ عنوان موثر نیست و نمیتواند برای كاهش وزن به شما كمك كند.
بنابراین توصیه میشود به جای حذف وعدههای غذایی، بیشتر ورزش كنید و هرگونه كه میتوانید فعالیتتان را افزایش دهید.
او میگوید: اگر در طول تعطیلات سال نو استراحت كردهاید، خوابیدهاید یا در سفرها كم تحرك بودهاید در این روزها فعالتر از قبل باشید و حداقل حدود یك ماه ورزش را به برنامهتان اضافه كنید تا هرچه زودتر و راحتتر وزنی را كه به دست آوردهاید، كم كنید.
به گفته زراتی، افراد به كمك ورزش به طور متوسط میتوانند نیم كیلو تا 750 گرم در هفته وزن كم كنند كه اگر این برنامه ورزشی یك ماه ادامه پیدا كند، حدود سه كیلوگرم كاهش وزن ایجاد خواهد شد بنابراین اگر در طول دو هفته وزنتان افزایش یافته است، حتماً با یك یا دو ماه فعالیت بدنی و البته بدون حذف وعدههای اصلی غذا و بدون مصرف شیرینی و دریافت كالری بیش از حد، میتوانید حداقل وزن قبلی خود را به دست آورید.
وی به بیماران دیابتی اشاره كرده و میگوید: كسانی كه دیابت دارند باید به این موضوع بیشتر توجه داشته باشند، چون افزایش وزن و چاقی بیماران دیابتی موجب كاهش اثر داروهای كاهنده قند خون شده و به این ترتیب قند خون این افراد افزایش مییابد.
این كارشناس ارشد تغذیه تاكید میكند: بیماران و بخصوص كسانی كه دچار دیابت، فشار خون بالا یا بیماریهای قلبی عروقی هستند، حتما پس از تعطیلات عید باید بتدریج و خیلی آهسته ورزش را به برنامه روزانهشان اضافه كنند؛ به عنوان مثال روزی 35 تا 45 دقیقه پیادهروی اغلب میتواند مفید بوده و موجب حفظ سلامت شود. البته این نكته را هم نباید فراموش كنید كه بیماران حتماً باید با نظر پزشك معالج ورزش مناسب را انتخاب كنند.
كار، ورزش نیست
متأسفانه بسیاری از افراد فكر میكنند كاری كه در طول روز انجام میدهند، ورزش است. آنها اغلب مطمئن هستند كه بدنشان شرایط خوب و مناسبی دارد و باور ندارند كه فعالیتهای شغلی، ورزش محسوب نمیشود.
زراتی با اشاره به این موضوع، خاطرنشان میكند: حتی كسانی كه شغلشان به فعالیتهای فیزیكی وابسته است، مانند كسانی كه باغبانی میكنند یا خانمهای خانهدار نیز نباید كارشان را به حساب ورزش و فعالیت جسمی بگذارند، چراكه بدن انسان بسیار هوشمند است و خیلی زود به فعالیتهای روزانه كه دائم تكرار میشود، عادت میكند.
آنطور كه این كارشناس تغذیه میگوید فعالیت ورزشی به مواردی اطلاق میشود كه ضربان قلب فرد طی آن افزایش پیدا میكند و در فعالیتهایی مانند پیادهروی، كوهنوردی و دوچرخهسواری چنین شرایطی ایجاد خواهد شد.
آلرژی واكنش افراطی سیستم ایمنی بدن به عوامل مختلف و ماده ای است که به طور طبیعی بی ضرر استاما بر اثر واکنش سیستم ایمنی بدن به یک سری مواد بیضرر به وجود میآید.
موادی مثل گرده گیاهان، برخی داروها، مو و پشم و پر حیوانات، گرد و غبار هوا، بعضی غذاها و نیش حشرات.این مواد آلرژی زا باعث میشوند که سیستم ایمنی بدن، بیش از حد فعال شود و علائم حساسیت را در بدن ایجاد کند.آلرژیهای فصلی، یکی از انواع شایع آلرژیهاست.حساسیت فصلی یکی از مشکلاتی است که برخی از افراد در فصل بهار و پاییز به آن مبتلا میشوند.
ژنتیک از موثرترین عوامل ابتلا به حساسیت است.به عبارت سادهتر، اگر یکی از والدین به هر نوعی از آلرژی مبتلا باشد، ابتلای یک فرزند از ۳ فرزندش به این بیماری دور از انتظار نخواهد بود. در صورتی که هر دو والد به حساسیت مبتلا باشند، احتمال ابتلای ۷ فرزند از ۱۰ فرزند آنها به این مشکل وجود دارد.
علائم آلرژی شامل آبریزش بینی، ریزش اشك، سرفه، عطسه و اشکال در تنفس، گرفتگی بینی، عطسه، آب ریزش از بینی و چشمها، خارش و تورم پوست، پوست خشک و قرمز و حتی بروز جوشهای پوستی است که بستگی به واکنش افراد نسبت به آن ماده آلرژی زای خاص دارد.
هر چقدر تماس فرد با ماده آلرژی زا بیشتر باشد، بیشتر احتمال دارد که نسبت به آن حساسیت نشان دهد.حساسیت فصلی در چشم موجب ورم ملتهبه بهاری قرمزی، تورم و اشک ریزش و حساسیت به نور، در دستگاه تنفسی فوقانی باعث گرفتگی، خارش و آب ریزش بینی و در دستگاه تحتانی تنفسی موجب سرفه، احساس کمبود هوا خس ،تنگی نفس و در بینی احساس خارش در بینی و گلو ، سقف دهان و گوشها، کاهش تمرکز و احساس ناخوشى و خستگی و عصبی شدن است.
علائم آلرژی
علائم بینی: آبریزش بینی، گرفتگی بینی، عطسه های مکرر و خارش بینی
علائم چشمی: خارش چشم، قرمزی، تورم، اشک ریزی و حساسیت به نور
علائم تنفسی: احساس کمبود هوا و تنفس همراه با صدای خس خس
علائم عمومی در بدن: خستگی و عصبی شدن
شایعترین علامت در این بیماران عطسه های مکرر است که برای مدت طولانی گریبانگیر این افراد می شود. علاوه بر آن، گرفتگی بینی و آبریزش بینی نیز از دیگر علائم این بیماری است.
این بیماری به اسامی مختلف نامیده می شود از جمله حساسیت فصلی، حساسیت بهار، حساسیت به گروه گیاهان نامیده می شود.این بیماری، جزء بیماریهای شایع به شمار می رود همچنین این بیماری با آسم نیز همراهی دارد و مواردی که فرد در آن به هر دو بیماری مبتلا است کم نیست.
اگر چه هنوز علت این که چرا آلرژی در برخی افراد بیشتر شایع است، معلوم نیست، ولی استعداد ابتلا به آلرژی (واکنش بیش از حد سیستم ایمنی بدن) معمولاً در افراد بعضی از خانواده ها بیشتر است. هیچ کسی با بیماری آلرژی متولد نمیشود، ولی زمینه ابتلا به آن، ارثی است.
آلرژیها معمولاً در دوران کودکی شروع میشوند، ولی ممکن است در هر سن دیگری هم آغاز شوند. میزان حساسیتها با افزایش سن کاهش مییابد، ولی ممکن است بعدها مجدداً عود کند.با دوری از مواد آلرژی زا و مصرف منظم داروها تحت نظر پزشک، میتوان آلرژی را کنترل و درمان کرد.
توصیه های مراقبت از خود :
- هنگامی که میزان گرده گیاهان در هوا زیاد است، از منزل خارج نشوید که اغلب در بعد از ظهرهای خشک و خنک این گونه است، ولی میزان این گردهها در هوای سرد و مرطوب (بعد از باران) به طور عجیبی کاهش مییابد.
- هنگام راه رفتن بر روی چمنزار و انبوه برگهای ریخته شده از درختان به صورتتان ماسک بزنید، زیرا در این حالت، گرده گیاهان و اسپور قارچها در هوا زیادند.
- هنگام رانندگی، تهویه ماشین را روشن کنید تا مانع از ورود هوای بیرون به داخل ماشین که مملو از مواد آلرژی زاست شود.
مواقعی که در اطراف شهر هستید، پنجرههای ماشین را ببندید. زمانی كه در فضاهای بسته ای مانند خودروها قرار دارید باید شیشه ها را به طور كامل بالا بیاورید تاكمتر در معرض گرده ها قرار بگیرید.
- اگر نسبت به حیوانات آلرژی دارید، آنها را داخل اتاق نیاورید و هنگام دست زدن به آنها ماسک بزنید، یا اینکه در کل، حیوانی در منزل نگه ندارید.
- اگر نسبت به گرد و غبار حساسیت دارید، کف اتاقها را با جاروبرقی جارو بزنید و با دستمال مرطوب، گرد و خاک وسایل را پاک کنید.
- اگر كولرتان آبی است حتماً باید هر سال پوشال آن را عوض كنید،زیرا رشد قارچ ها در پوشال و تنفس آن موجب تشدید آلرژی می شود، ولی اگر از كولر آبی استفاده می كنید احتمالا به سرما آلرژی دارید، بهترین راه پیشگیری این است كه در معرض باد مستقیم كولر قرار نگیرید، استفاده از آنتی هیستامین بهترین راه است
- شست وشوی بینی با سرم نمكی به باز ماندن راه های هوایی كمك زیادی می كند، استفاده از درمان موضعی اسپری های بینی بسیار كمك کننده است، 2 هفته قبل از شروع علایم با كمك درمان كم عارضه و كم هزینه ی اسپری ( كرومولین سدیم )، می توانید از بروز علایم پیشگیری كنید.
- اگر می توانید باید محل زندگیتان را تغییر دهید، در غیر اینصورت باید از ماسك فیلتر دار استفاده كنید، 2 هفته قبل از شروع علایم با كمك درمان كم عارضه و كم هزینه اسپری ( كرومولین سدیم )، می توانید از بروز علایم پیشگیری كنید، از اسپری های موضعی بینی هم می توانید استفاده كنید.
- افرادی كه دچار خلط گلو هستند و مكرراً احساس صاف كردن صدا دارند و احساس وجود خلط می كنند، اغلب هیچ مشكلی در ریه و سینوس ندارند و مشكل اصلی برگشت اسید معده است كه معمولاً با پرهیز غذایی و تغییر زمان خوردن و خوابیدن مشكلات به حداقل می رسد.
فرد اگر با مراجعه به پزشك حاذق علایم سینوزیت ، آلرژی و علایم ریوی رد شد، احتمالاً دچار رفلاكس اسید معده به مری است، باید غذای كم حجم و كم چرب استفاده كند، چای كمرنگ بخورد و مصرف مواد غذایی كه حاوی مواد رنگی و افزودنی و نگهدارنده است مانند سوسیس ، كالباس، سس و نوشابه را محدود كند و 2 ساعت قبل از خواب چیزی نخورد، هنگام خواب هم از ناحیه كمر به بالا شیب داشته باشد، با مصرف كوتاه مدت داروی آنتی اسید خلط و بوی دهان هم برطرف می شود.البته باید ابتدا بررسی شود در صورت تشخیص رفلاكس از این درمانها كمك بگیرد.
-از تهویه کننده های هوا و فیلترها استفاده کنید. در فصل آلرژی پنجره ها را ببندید و دستگاه تهویه را روشن کنید. در فضای خیلی مرطوب با استفاده از دستگاه رطوبت زدا هوا را خشک نگه دارید چون رطوبت زیاد باعث رشد هاگها و قارچ ها می شود و آلرژی را تشدید می کند.
- به جای فرش و قالی از کف پوش استفاده کنید. قالی ها محل تجمع گرد وغبار و گرده ها و سایر عوامل آلرژی زا هستند. کارهای باغ داری و گل کاری را به زمان پس از گرده افشانی و بعد از پایان فصل آلرژی موکول کنید.
- در صورتى که مىدانید به چه گرده گیاهى حساس هستید سعى کنید در فصل گرده افشانى آن گیاه از رفتن به محلهاى رویش آن گیاه خوددارى کنید. از عینکهاى آفتابى براى جلوگیرى از وارد شدن گردهها به چشمهایتان استفاده کنید.
- اگر در محل زندگیتان گردههاى گیاهى در فضا پراکنده مىشوند، درها و پنجرههاى اتاق خوابتان را در وسط صبح (حدود ساعت ۱۰) و ابتداى غروب (حدود ساعت ۷) بسته نگه دارید چرا که معمولاً در این ساعتها اوج گرده افشانى گیاهى صورت میگیرد.
- براى درمان علائم از قرصهاى آنتى هیستامین و اسپریهاى ضد التهابى بینى استفاده مىشود. اسپرىها یا قطرههاى بینى ضد التهاب، با کاهش تورم پوشش درون بینى گرفتگى بینى را برطرف مىکنند. اسپرىها یا قطرههاى بینى ضد آلرژى با پوشش بینى و چشم مانع اثر عامل آلرژیزا مىشوند.
- همچنین در موارد مقاوم از اسپریهای بینی کرومولین سدیم استفاده میشود که با جلوگیری از آزاد شدن هیستامین در بدن از بروز علائم آلرژی ممانعت میکند. اگر گرفتگى بینى باعث ناراحتى چندانى نشود، قرص یا اسپرىهاى ضداحتقان خیلى مفید نیستند.
-نوشیدن مایعات عوارض حساسیت های تنفسی فصلی را کاهش می دهد رییس مرکز بهداشت استان مرکزی گفت:نوشیدن زیاد مایعات در کاهش عوارض حساسیت های تنفسی فصلی و آثار آلرژی موثر است. نوشیدن مایعات فراوان میزان ترشحات تنفسی حساسیت را رقیق کرده و عامل حساسیت زا اثر کمتری بر بدن می گذارد.
- نگهداری گلدانهای کوچک در فضای منزل،پر پرندگان خانگی و نگهداری حیواناتی مانند جوجه،اردک،گربه،سگ و غیره در محیط زندگی افراد حساس به مواد آلرژی زا را با مشکل مواجه می کند.
- مهمترین راه برای درمان یا کنترل حساسیتهای فصلی، از بینبردن عامل ایجادکننده حساسیت است. اگر واکنشهای آلرژیک و ایمونولوژیک بیش از حد طبیعی، خفیف یا حتی متوسط باشند ممکن است برای درمان آن به استفاده از داروهای مختلف نیاز نباشد. یعنی متخصص برای سرکوب سیستم ایمنی برای مدتی کوتاه و از بینبردن عوارض حساسیت، دارو تجویز میکند.
- مصرف مکملهای غذایی مختلف از جمله مکمل آهن، روی، کلسیم یا... نمیتواند باعث درمان یا حتی کنترل کامل آلرژیهای فصلی شود. البته ممکن است برخی از موادغذایی بتوانند در تشدید یا تخفیف علایم حساسیت موثر باشند اما هیچکدام از خوراکیها و عناصر نمیتوانند کاملاً باعث از بین رفتن این بیماری شوند. از طرف دیگر ما نمیتوانیم خوراکی خاصی را معرفی کنیم و بگوییم که همه افراد مبتلا به حساسیت میتوانند با حذف آن، بیماری خود را سرکوب کنند چون ممکن است نوع حساسیت به موادغذایی از فردی به فرد دیگر متفاوت باشد.
- فردی که به حساسیت فصلی مبتلاست یا سابقه ابتلا به آن را دارد، باید تا میتواند دور ادویهها، غذاهای تند، بودار، خوراکیهای فرآوریشده (مانند سوسیس، کالباس و...) و غذاهای سرخکردنی را خط بکشد.
- البته به یاد داشته باشید که این غذاها اصلاً نمیتوانند عامل اولیه ابتلا به حساسیت فصلی باشند و مصرف آنها ممکن است فقط شرایط فرد مبتلا به حساسیت را بدتر و علایم حساسیتش را شدیدتر کند.
- بین خوراکیهای مختلف، مصرف میوهها و سبزیهای تازه و آب میتواند کمی عوارض حساسیت فصلی را کاهش دهد.
- ممکناست مصرف برخی میوهها مانند کیوی یا برخی از صیفیها مانند بادمجان یا گوجهفرنگی باعث تشدید واکنشهای آلرژیک شود. البته این موضوع به حساسیتهای فردی هم مربوط است. یعنی گاهی برخی مبتلایان به حساسیت فصلی اصلا به میوه یا صیفیهایی که نام بردیم، حساسیت نداشته باشند یا برخی مبتلایان به میوههای بیشتری واکنش نشان دهند.
- آزمونهای حذف موادغذایی از سادهترین راههای کنترل و درمان حساسیت فصلی در افرادی است که برای اولینبار به این بیماری مبتلا شدهاند. یعنی این افراد باید هر روز یکی از خوراکیهای فصلی موجود در برنامهغذاییشان را حذف کنند تا به نتیجه موردنظر که همان شناسایی خوراکی آلرژن است، دست پیدا کنند.
- اگر فردی برای اولینبار غذاهای دریایی مانند ماهی یا میگو مصرف کند یا پس از سالها این غذاها را بخورد، ممکن است به آنها حساسیت نشان دهد یا علایم حساسیت او شدیدتر شود، بنابراین این گروه از افراد باید ماهی یا میگو را برای مدتی از برنامهغذاییشان حذف کنند تا شرایطشان بهبود یابد.
10 قانون "ضد آلرژی"
1 - استفاده از رژیم غذایی محتوی ویتامینهای گروه C، B و K
2- اجتناب از غذاهایی که دارای "رایحه های طبیعی" هستند. در میان موادی که در این گروه جای می گیرند می توان به عسل و گرده گلها اشاره کرد.
3- عدم استفاده از دارو بدون مشورت با پزشک. افرادی که از آلرژی رنج می برند بیش از دیگران به داروهای شیمیایی حساس هستند.
4 عدم استعمال دخانیات و دوری جستن از محیطهای ویژه افراد سیگاری، چرا که مخاطهای بینی و چشم می توانند تحریک شوند.
5 خوابیدن حداقل 8 ساعت در شب
6- تغذیه حداقل سه نوبت در روز
7- استراحت و دور شدن از کار حداقل به مدت یک ربع ساعت در زمانی که فرد احساس خستگی می کند.
8-انجام فعالیتهای فیزیکی هفتگی
9- رسیدگی به کارهای شخصی در اوقات فراغت
10- عدم مبارزه با احساسات شخصی و بروز دادن احساسات در برقراری ارتباط با دیگران. درحقیقت احساسات سرکوب شده، استرسهای روحی و جسمی، زندگی بی نظم و.. فاکتورهایی هستند که سیستم ایمنی را خلع سلاح می کنند و موجب نفوذ بیشتر آلرژی می شوند.
بیشتر اوقات افراد از عرق کردن بیش از حد شکایت دارند. این در حالی است که برخی از افراد بسیار کم عرق میکنند و یا اصلا عرق نمیکنند- وضعیتی که میتواند جان فرد را به خطر بیندازد- هر زمان که دما بالا میرود بدن سعی میکند از طریق تعریق خود را خنک نگه دارد. در غیر این صورت دمای بدن بالا میماند و فرد را دچار مشکل میسازد.
اگر هنگام ورزشهای سنگین یا هنگام قرار گرفتن در هوای بسیار گرم عرق نمیکنید حتما با یک پزشک مشورت کنید. جالب است بدانید انسان در زمان تولد همراه با دو تا چهارمیلیون غده عرق به دنیا میآید که تا زمان بلوغ تمام آنها فعال میشوند. با اینکه تعداد غدد عرق در خانمها بیشتر از آقایان است، غدد عرق در آقایان فعالتر هستند.
آنهایی که هرگز عرق نمیکنند
عوامل مختلفی میتوانند فرآیند عرق کردن را تحت تاثیر قرار دهند و باعث کاهش و یا افزایش آن شوند. برخی داروها مانند داروهای مخصوص بیماریهای روانی ممکن است فعالیت غدد عرق را مختل سازند. ژنتیک نیز میتواند در کم بودن یا عدم تعریق تاثیرگذار باشد. برای مثال کودکان مبتلا به بیماری ژنتیکی( HED (hypohidrotic ectodermal dysplasia بدون غدد عرق به دنیا میآیند و این موضوع آنها را در خطر گرمازدگی و مرگ قرار میدهد. البته این بیماری بسیار نادر است و تنها 37 مورد از آن در متون پزشکی گزارش شده است. این اختلال به صورت حملات بدون توجیه افزایش دمای بدن، عدم تعریق و عدم درک درد مشخص میشود. سایر تظاهرات بالینی آن نیز شامل کم بودن حجم عضلات، عقبماندگی ذهنی، شلی مفاصل، فقدان حس درد سطحی و عمقی و خودخوری به صورت آسیب به زبان و انگشتان است. تاکنون محققان تنها دو ژن احتمالی مربوط به این بیماری را کشف کردهاند. از دیگر عواملی که باعث کمبود تعریق میشوند، میتوان به اختلال «نوروپاتی اتونوم» اشاره کرد. این بیماری عملکرد دستگاه عصبی خودمختار را مختل میسازد. وظیفه این دستگاه تعدیل ارگانهای داخلی، غدد عرق و فشارخون است. آسیب به آن میتواند عملکرد غدد عرق را مختل سازد، در نتیجه بدن توانایی تعدیل دمای خود را از دست میدهد.
وقتی مایعات بدن ته میکشد!
عفونتهای شدید و التهاب چرکی غدد عرق نیز ممکن است عملکرد این غدد را مختل سازند. علاوه براین سوختگیهای شدید (درجه سه) حاصل از آتشسوزی، مواد شیمیایی و یا برقگرفتگی ممکن است به غدد عرق، ماهیچهها و حتی استخوان نیز آسیب برسانند. از دیگر عوامل کمبود عرق، کمآبی است. اگر هنگام فعالیت در هوای گرم برای جبران آب از دست رفته بدنتان مایعات کافی ننوشید به راحتی دچار کمآبی خواهید شد. از دیگر دلایل کمآبی میتوان به اسهال و استفراغ مداوم و مصرف داروهای ادرارآور اشاره کرد. اگر دچار تشنگی، ضعف و گیجی شدهاید، بدانید آنقدر مایعات بدنتان کم شده است که دیگر چیزی برای عرق کردن باقی نمانده است. کمآبی شدید میتواند کشنده باشد بهخصوص درمورد کودکان و افراد مسن. گرمازدگی نیز مانند کمآبی زمانی اتفاق میافتد که در هوای گرم فعالیت میکنید و به ازای مایعات از دست رفته بدنتان مایعات کافی نمینوشید. گرمازدگی بسیار خطرناک است زیرا مکانیسم نرمال عرق کردن را از کار میاندازد. مهمترین علامت آن نیز رسیدن دمای بدن به بالای 40 درجه سانتیگراد است.
حتی با ورزشهای سنگین هم عرق نمیکنید؟
یکی از دلایل عمده عدم تعریق در هنگام ورزش، ننوشیدن مایعات کافی در حین ورزش و قبل و بعد از آن است. اگر به اندازه کافی مایعات نمینوشید و یا زیاد از حد به دستشویی میروید، مایعات بدنتان کاهش یافته و کمتر عرق میکنید، اما اگر دمای بدنتان هنگام ورزش خیلی بالا نمیرود انتظار تعریق زیاد نداشته باشید. برای مثال بسیاری از افراد هنگام قدم زدن خیلی عرق نمیکنند. به هر حال اگر قبل، حین و بعد از ورزش مایعات کافی مینوشید و به شدت ورزش میکنید و در عین حال عرق نمیکنید ممکن است دچار اختلال خاصی باشید. برای مثال برخی بیماریهای پوستی، غدد عرق را مسدود میکنند. همچنین اختلالات عصبی مانند سندروم «گیلن باره» از دیگر دلایل عمده عدم تعریق به حساب میآید. سندروم گیلن باره اختلال نادری است که در نتیجه حمله سیستم ایمنی بدن به اعصاب محیطی ایجاد میشود و به دنبال آن احساس ضعف در ماهیچهها، بیحسی، گزگز و گاهی اوقات فلجی دیده میشود. اختلالات عصبی، اختلالات مادرزادی، سندرومهای ژنتیکی و ضربه خوردن غدد عرق نیز از دلایل احتمالی عدم تعریق هستند.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
بیشتر افرادی که عرق نمیکنند بعدها متوجه میشوند این موضوع در سایر اعضای خانوادهشان نیز مطرح است. به هرحال عرق نکردن هنگام ورزش و بالا رفتن دمای بدن میتواند خطرناک باشد. برای تشخیص علت آن حتما با یک پزشک مشورت کنید. بیماری که به علت افزایش تعریق به متخصص غدد مراجعه میکند معمولا تحت بررسیهای هورمونی قرار میگیرد و اگر از لحاظ هورمونی نرمال باشد برای درمان به متخصصین پوست ارجاع میشوند. متخصصین پوست نیز با توجه به میزان و ناحیه تعریق از درمانهای مختلفی استفاده میکنند. اگر تعریق به صورت محدود در یک ناحیه خاص باشد ممکن است با تزریق بوتاکس کاهش پیدا کند. علاوه بر بوتاکس، از داروهای خوراکی و پمادهای موضعی نیز میتوان استفاده کرد، اما اگر تعریق بسیار شدید باشد ممکن است در ناحیه زیر بغل، تزریق و بلوک سیستم عصبی انجام گیرد.
سلامت پوست درخطر
سیستم تعریق بدن به واسطه غدد عرق قرار گرفته در ناحیه پوست کار میکند و توسط مکانیسمهای مختلفی تنظیم میشود. در واقع این سیستم تحت کنترل سیستم اعصاب احشایی بدن یا سیستم اعصاب اتونوم است. بیماریهای مختلفی میتوانند باعث افزایش و یا کاهش ترشح عرق شوند. عرق کردن نوعی مکانیسم دفاعی برای بدن بهشمار میآید. برای مثال پوست را مرطوب نگه میدارد و از خشک شدن و ترک خوردن آن جلوگیری میکند. اگر پوست خشک شود و ترک بخورد میکروبها میتوانند وارد پوست و بافتهای زیری آن شوند. برای مثال گاهی اوقات در بیماران دیابتی ترشح غدد عرق در پوست کاهش پیدا میکند، پوست خشک میشود، ترک میخورد و در نهایت ورود میکروبها به پوست باعث ایجاد زخم پای دیابتی میشود.
رابطه دیابت و تعریق
بیماریهای مختلفی میتوانند باعث افزایش و یا کاهش ترشح عرق در پوست شوند. برخی از این بیماریها مربوط به غدد درونریز هستند. برای مثال پرکاری تیرویید و تحریک اعصاب آتونوم یا احشایی باعث میشود ترشح عرق در پوست افزایش پیدا کند. البته این بیماری علایم دیگری هم دارد از جمله کاهش وزن، تپش قلب و لرزش اندامها. بیماری دیابت نیز هم به صورت افزایش ترشح عرق و هم به صورت کاهش ترشح عرق خود را نشان میدهد. در این بیماری معمولا میزان تعریق کف دست افزایش و تعریق در پاها کاهش پیدا میکند. به همین دلیل است که پوست پای افراد دیابتی معمولا خشک میشود و ترک میخورد. بیماری آکرومگالی از دیگر بیماریهایی است که با افزایش ترشح هورمون رشد، باعث افزایش ترشح عرق میشود. از علایم دیگر این بیماری میتوان به سردرد، جلوزدگی فک، بزرگ شدن گوش، بینی، پاها و انگشتان و افزایش چینخوردگی صورت اشاره کرد.
اگر یک فرد سالم و بالغ روزانه به 400 تا 600 واحد ویتامین D نیاز دارد، در صورتیکه بخواهد از شیر غنیشده با ویتامین D بنوشد، اگر یک یا 2 لیوان از این شیر غنیشده را میل کند، بین 50 تا 100 درصد ویتامین D مورد نیاز بدنش را دریافت کرده است.
چرا غنیسازی؟!
برای پيشگيری از خطراتی که ميکروارگانيسمهای بيماریزای موجود در شير خام برای سلامت انسان ایجاد میکند، شير مورد استفاده افراد گرم میشود. به این ترتیب شير که منبع عالی کلسيم، ويتامين B2، منبع خوبی از ويتامينAو منبع ضعيفی از ويتامين D است، تحت تاثیر گرما برخی از ویتامینها و املاح خود را از دست میدهد. برای جبران این کمبودها، میتوان این ویتامینها را ضمن فرايند تقويتسازی و غنیسازی به شير اضافه کرد که فرایند غنیسازی شير از اوايل نيم قرن گذشته شروع شده و امروز هم این فرایند با اضافه کردن ویتامینهای مختلفی به شیر و سایر لبنیات گسترش یافته است.
از نظر صنعتی عمل Fortification یا غنیسازی باید به بهترین شکل ممکن انجام شود و از بهترین نوع ترکیبات مناسب، یعنی همان ماده غذایی که در نوع اصلی خوراکیها موجود است، در این لبنیات هم استفاده شود. به عنوان مثال، بهترین ویتامین D، بهترین نوع اسیدهای چرب، بهترین کلسیم و... استفاده شود و کنترل کیفی نیز نشان دهد این محصولات بهترین نوع هستند، بنابراین با فرض رعایت اصول صحیح غنیسازی لبنیات میتوان گفت، مصرف لبنیات غنیشده قطعا بهتر از مصرف لبنیات معمولی است و میتواند کمبودهای بدن را جبران کند.
۷۰ تا ۸۰ درصد از همه گروههای سنی ایرانیان دچار کمبود ویتامین D هستند که این ویتامین خود برای جذب کلسیم لازم است؛ بنابراین فردی که دچار کمبود ویتامین D است، نهتنها با عوارض کمبود ویتامین D دست به گریبان میشود بلكه مشکل کمبود کلسیم و عوارض آن را هم باید تحمل کند.
چقدر بخوریم؟
زیادهروی در مصرف هر چیزی میتواند خطرآفرین باشد و لبنیات غنیشده هم از این قاعده مستثنا نیستند و بیش از حد مصرف کردنشان میتوان خطرات خودش را داشته باشد؛ در کل نباید یادمان برود که تغذیه علم تنوع و تعادل است و بهتر است از تمام گروههای غذایی، با رعایت مقادیر مورد نیاز بدن و توصیه شده در علم تغذیه، مصرف کنیم.
مصرف مقدار متعادلی از این محصولات بین 50 تا 100 درصد مقدار مورد نیاز روزانه فرد به آن ماده مغذی را تامین میکند و مزیتش این است که ویتامینها و املاح مذکور از طریق یک تغذیه طبیعی تامین میشود.
برای مثال اگر یک فرد سالم و بالغ روزانه به 400 تا 600 واحد ویتامین D نیاز دارد، در صورتیکه بخواهد از شیر غنیشده با ویتامین D بنوشد، اگر یک یا 2 لیوان از این شیر غنیشده را میل کند، بین 50 تا 100 درصد ویتامین D مورد نیاز بدنش را دریافت کرده است.
ما کمبود داریم؟!
بر اساس آمار تغذیهای که هر 10 سال یکبار انستیتو تحقیقات تغذیهای و صنایع غذایی کشور انجام میدهد، کمبود کلسیم و کمبود ویتامین D، کمبود آهن، کمبود روی، کمبود ریبوفلاوین مهمترین کمبودهایی است که متاسفانه در کشور ما وجود دارد. حتی باوجود میوه و سبزیجاتی که در کشور به وفور کشت میشود، متاسفانه کمبود ویتامین C و ترکیبات آنتیاکسیدانی هم بسیار جدی است. طبق آخرین بررسی که توسط انستیتو تحقیقات کشور انجام شده، 90 درصد خانوارهای ایرانی دچار کمبود کلسیم هستند که این میزان کمبود به این معنی است که مردم منابع غذایی کلسیم را- که مهمترین آنها شیر و مواد لبنی است- به اندازه کافی مصرف نمیکنند.
همچنین مطالعات بیو شیمیایی انجام شده در کشور نشان داده ۷۰ تا ۸۰ درصد از همه گروههای سنی ایرانیان دچار کمبود ویتامین D هستند که این ویتامین خود برای جذب کلسیم لازم است؛ بنابراین فردی که دچار کمبود ویتامین D است، نهتنها با عوارض کمبود ویتامین D دست به گریبان میشود بلكه مشکل کمبود کلسیم و عوارض آن را هم باید تحمل کند.
از آنجا که هیچ راه موثر خوراکی برای تامین ویتامین D مورد نیاز بدن وجود ندارد، نور آفتاب تنها منبع تولید ویتامین D در بدن به شمار میرود که با وجود آلودگی شدید هوا یا کمبود وقت افراد برای آفتاب گرفتن، بسیار ضروری است که خوراکیهایی مانند لبنیات با ویتامین D غنی شود.
البته از آنجا که ویتامین D مهمترین عامل در جذب کلسیم است، اگر بخواهیم کلسیمی که میخوریم جذب بدنمان شود، باید حتما ویتامین D را از طریق آفتاب یا لبنیات غنیشده با این ویتامین، به بدن برسانیم.
غنیشدهها بهترند
با اینکه شیر و لبنیات به خصوص انواع غنیشدهشان منابع خوبی برای تامین ویتامینها و مواد معدنی ذکر شده هستند، اما سرانه مصرف لبنیات در کشور 85-80 لیتر در سال است که این مقدار در کشورهای توسعهیافته بین 350 تا 500 لیتر است!
پس باید سعی کنیم لبنیات و شیر را در برنامه روزانه خود، به اندازه کافی، بگنجانیم که اگر این لبنیات از انواع غنیشده باشند، با خوردن یک محصول، چند نوع ویتامین و املاح مختلف و مورد نیاز بدن تامین میشود؛ مثلا اگر فردی باید روزی 3 لیوان شیر بنوشد، همراه با آن مقدار بیشتری کلسیم و مقادیری از ویتامین D- که هر 2 برایش لازم است- نیز دریافت خواهد کرد.
در حال حاضر لبنیات غنیشده با ویتامین A، ویتامین D، امگا3، کلسیم، آهن، روغن ماهی، میکروبهای پروبیوتیک و لبنیات حاوی ترکیبات CLA- یکی از اسیدهای چرب غیراشباع و ضروری برای بدن که مصرف متعادلش میتواند خاصیت ضدبیماریهای فرساینده (Degenerative) داشته باشد- در کشور تولید میشود که هر فردی بنابر نیازها و کمبودهای بدنش میتواند از هر کدام از این لبنیات استفاده کند.
چی برای کی؟!
شاید فکر کنید با این همه تنوع محصول، کدام یکی از آنها به درد شما میخورد؟ برای همین بهتر است برای انتخاب هر کدام از این محصولات به گروه سنی و نیازهای بدن در همان دوران توجه ویژه داشته باشید.
مثلا کمبود ویتامین D و کلسیم در گروه میانسالان، سالمندان، به خصوص خانمهایی که در سنین یائسگی هستند، بیشتر است، بنابراین این افراد بهتر است انواع لبنیات غنیشده با ویتامین D را در برنامه خود بگنجانند.
کمبود روی (زینک) نیز بیشتر در پسربچهها، به خصوص پسران در سن بلوغ و التبه مردان بالغ به چشم میخورد که لبنیات غنیشده با روی میتواند از بروز عوارضی مثل کاهش قدرت سیستم ایمنی بدن، کاهش قدرت باروری، مزمن شدن جوشهای غرور جوانی و زخمهای پوستی، کاهش رشد سیستم عصبی، اختلالات خلقی رفتاری مثل افسردگی (دپرسیون)، اسکیزوفرنی و پرخاشگری و ... جلوگیری کند.
همچنین کمبود آهن در دختران و خانمهای جوان بیشتر شایع است و درمان نشدنش باعث بروز علائمی چون کمخونی، خستگی، ضعف، عدم تمرکز، کماشتهایی، رنگپریدگی و تیرگی دور چشم را به دنبال دارد.
ماهیهای ضد آلودگی هوا!
کمبود آنتیاکسیدانهایی مانند امگا3 نیز معمولا در بیشتر افراد به خصوص ساکنان شهرهای بزرگ و صنعتی رخ میدهد؛ زيرا خوراکیهای طبیعی حاوی امگا3 محدود به خوراکهای دریایی است و البته همه خوراکهای دریایی حاوی امگا3 نیست: تنها ماهیهایی که با آبهای آزاد در ارتباطاند، دارای امگا3 هستند. به عنوان مثال ماهیهای دریای شمال و ماهی قزلآلا که مصرفشان بیشتر از سایر انواع ماهیهاست، حاوی امگا3 نیستند! بلکه ماهیهای دریای جنوب، به خصوص ماهیهای چرب، دارای مقادیری از امگا3 هستند. اما از آنجا که دسترسی به این نوع خوراکها برای همه مردم یکسان نیست و نیاز بدن به آن قابل توجه است و میتواند از بروز مسمومیتهای اکسیداسیونی که با بروز آلودگی هوا شدت میگیرد، جلوگیری کند، بنابراین میتوان گفت مصرف لبنیات غنیشده با امگا3 ایده بسیار خوبی است.
در نهایت اینکه خوردن لبنیات پروبیوتیک نیز به همه گروههای سنی و جنسی توصیه میشود؛ این میکروبها که به صورت صنعتی به این لبنیات اضافه شده، جزء میکروبهای مفید هستند که در بدن، قلمرویی را برای خود انتخاب کرده و اجازه ورود عوامل بیماریزا را به محدوده خود نمیدهند! به این ترتیب پروبیوتیکها منجر به افزایش سطح ایمنی بدن می شوند. از دیگر خواص این باکتریها جلوگیری از رشد باکتریهای عفونی در بدن، کاهش کلسترول خون و افزایش ارزش غذایی است.
همه خوراکهای دریایی حاوی امگا3 نیست: تنها ماهیهایی که با آبهای آزاد در ارتباطاند، دارای امگا3 هستند. مثلا ماهیهای دریای جنوب، به خصوص ماهیهای چرب، دارای مقادیری از امگا3 هستند.
شیر بهجای کپسول کلسیم ؟
اگر دچار پوکی استخوان هستید یا چیزی نمانده که به این بیماری مبتلا شوید و پزشک معالجتان مقادیری از کپسولهای خوراکی کلسیم را برایتان تجویز کرده، ممکن است با خواندن خواص شیر غنیشده با کلسیم به این فکر کنید که این شیر را جایگزین کپسولهای شیمیایی کلسیم کنید. اما یادتان باشد قبل از این کار حتما با پزشک معالج خود مشورت کنید، زيرا نمیتوان در مورد همه افراد نظر یکسان داشته باشیم؛چراکه اگر پوکی استخوان در فردی به حدی شدید باشد که تیم درمان وی تشخیص دهد فرد باید تا مدتها بیش از دوزهای معمولی، کلسیم خوراکی مصرف کند، فرد باید دوزهای خوراکی را دریافت کند و تشخیص اینکه فرد تا چه زمانی باید مکملهای خوراکی کلسیم را دریافت کند، به عهده پزشک معالج است.
بنابراین کسانی که دچار بیماری خاص هستند یادشان باشد بسته به شدت و ضعف بیماری، تنها تیم معالجشان میتواند تصمیم بگیرد که فرد از دوزهای درمانی استفاده کند یا نه.
البته برای پیشگیری از بروز یک بیماری مثل پوکی استخوان، کمخونی و ... بیشک استفاده از مواد مغذی و دریافت این مواد از طریق مواد و خوراک طبیعی سالم و تازه یکی از بهترین راههاست که لبنیات غنیشده هم در همین دسته از خوراکیها جای میگیرند.
آیا شما هم با كسانی كه از ترس صدمهدیدن، ورزش را كنار میگذارند، برخورد داشتهاید؟ همانهایی كه فكر میكنند نباید تكان بخورند، مبادا كه دست و پایشان خراش بردارد، رگ به رگ شود یا بدتر از آن استخوانشان بشكند!
اگر خودتان هم اینطور فكر میكنید و از ترس چنین آسیبهایی، ورزش را از برنامه روزانهتان حذف كردهاید،خوب است در این مورد تجدیدنظر كنید؛ چرا كه شاید بتوان از بروز این مشكلات پیشگیری كرد یا شاید روشهای درمان سادهتر از آن چیزی باشد كه شما فكر میكنید.
ورزشكاران و كسانی كه مشغول انجام ورزشهای سنگین و حرفهای هستند، بیشتر در معرض آسیب های ورزشی قرار دارند یا افرادی كه بندرت ورزش میكنند و عادت به فعالیتهای جسمی مداوم ندارند؟ شاید این یكی از مهمترین سوالاتی باشد كه برای من و شما مطرح میشود؛ پرسشی كه باید پاسخش را بدانیم تا بتوانیم از بروز این آسیبها پیشگیری كنیم.
دكتر شهرزاد خسروی، متخصص پزشكی ورزشی و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشكی شهید بهشتی در گفتوگو با جامجم به این سوال چنین پاسخ میدهد: احتمال ایجاد آسیبهای ورزشی هم برای افرادی وجود دارد كه به صورت حرفهای فعالیت ورزشی انجام میدهند و هم كسانی كه به صورت مقطعی ورزش میكنند. به این معنا كه اگر شدت فعالیت و سطح تمرینات ورزشكاران حرفهای بسیار زیاد باشد و همچنین به دلیل تمرینات مكرر ممكن است در معرض آسیبهای ورزشی قرار بگیرند. از طرف دیگر، افرادی كه به صورت غیرحرفهای و تفریحی فعالیت جسمی انجام میدهند نیز به دلیل آماده نبودن سیستم اسكلتی، عضلانی و نداشتن آمادگی جسمانی لازم ممكن است دچار این آسیبها شوند.
اما به گفته این عضو هیات علمی دانشگاه، نكته مهم این است كه اغلب آسیبهای ورزشی، به شیوه های خاصی قابل پیشگیری است و همچنین در صورتی كه در سطح خفیف ایجاد شود، به طور موثر قابل درمان خواهد بود.
دكتر خسروی ضمن بیان این مطلب كه آسیبهای ورزشی به دو دسته حاد و مزمن تقسیم میشود، توضیح میدهد: آسیبهای حاد شامل مواردی است كه زمینه آسیب وجود نداشته باشد و یك عضو بدن فرد در سلامت كامل به سر ببرد، اما به علت وارد شدن ضربه ای شدید و ناگهانی به آن بخش از بدن، او دچار آسیب شود. به عنوان نمونه پیچخوردگی مچپا، در رفتگیهای شانه یا زانو، خراشیدگی، كبودیها و كشیدگی عضلات یا شكستگیها آسیبهای حادی است كه میتواند برای افراد سالمی ایجاد شود كه از قبل هیچ مشكلی نداشتهاند.
او در مورد آسیبهای مزمن میگوید: در این موارد معمولا زمینه آسیب از قبل وجود داشته است؛ به این معنا كه در قسمتی از سیستم عضلانی، اسكلتی بدن فرد دچار مشكلی بوده كه به علت انجام فعالیت جسمی شدید و بیش از حد، آسیب كهنه دوباره بروز كرده و مانند مشكلی جدید نمایان میشود. كمردردها از جمله آسیبهای مزمن است.
كدام آسیب؛ كدام ورزش
هر قست از دستگاه عضلانی اسكلتی ممكن است دچار آسیب شود، اما بعضی آسیبها بر اثر فعالیتهایی خاص بروز میكند یا در كل شایعتر است كه با شناخت آنها میتوانیم در زمان مناسب از بروزشان پیشگیری كنیم.البته به گفته دكتر خسروی معمولا در تمام فعالیتهای ورزشی برخی از آسیبها مانند گرفتگی، خراشیدگی و كشیدگی به صورت مشترك مشاهده میشود، ولی برخی از ورزشها هم به دلیل شرایط و ویژگیهای خاص میتواند موجب بروز آسیبهای بخصوصی شود.
به عنوان مثال آسیبهایی كه در دست بسكتبالیستها ایجاد میشود معمولا در فوتبال دیده نمیشود، اما پیچ خوردگی مچ پا صدمهای است كه هم میان فوتبالیستها و هم بسكتبالیست ها، شایع است. صدماتی كه در ناحیه شانه ایجاد میشود نیز مشكلی شایع میان شناگران بوده و آسیب مهرههای كمری نیز اغلب با ژیمناستیك در ارتباط است.
اقداماتی كه باید انجام دهیم
وقتی مچ پای كسی پیچ میخورد، خیلیها دوست دارند نقش پزشك را بازی كنند و دردش را تسكین دهند؛ یكی برایش كیسه یخ میآورد و دیگری كیسه آب جوش، یكی توصیه میكند پایش را با زردچوبه بمالد و ببندد و شخصی دیگر میگوید نباید تكان بخورد، اما این كه چه كسی درست میگوید و حرف كدام یك اشتباه است، معمولا نادیده گرفته میشود.
همه این شیوههای خوددرمانی هم در حالی است كه متخصصان برای تسكین بخشیدن صدمات ورزشی یا اتفاقاتی كه به صورت ناگهانی در سیستم اسكلتی ـ عضلانی افراد رخ میدهد، اقدامات ویژهای را توصیه میكنند.انجام این كارها بلافاصله پس از آسیب و قبل از مراجعه به پزشك میتواند در روند ترمیم و بهبود به فرد كمك زیادی كند. دكتر خسروی با اشاره به این نكته، یادآور میشود: استراحت اولین موردی است كه باید آن را مدنظر قرار دهید.
به این معنا كه پس از ایجاد آسیب، فرد نباید عضو آسیبدیده را خیلی حركت دهد. مثلا هنگامی كه مچ پای كسی پیچ میخورد، درد و تورم مختصری در این قسمت ایجاد خواهد شد و به همین دلیل توصیه میشود حداقل 48 ساعت به پایش استراحت داده و خیلی روی آن راه نرود.البته با توجه به شدت آسیب شرایط متفاوت خواهد بود و حتی ممكن است از فرد بخواهیم تا یك هفته آن پا را استراحت دهد.
او میگوید: دومین كاری كه توصیه میشود افراد انجام دهند، استفاده از یخ است. البته نباید یخ را به صورت مستقیم روی پوست عضو آسیبدیده بگذارید. به جای این كار باید مقداری یخ را داخل كیسه پلاستیكی بریزید و حولهای را هم مرطوب كنید و روی محل آسیبدیدگی قرار دهید. سپس كیسه یخ را روی حوله بگذارید تا التهاب آن قسمت از بدن كاهش یابد. پس از گذشت حدود 10 دقیقه باید یخ را بردارید، اما در ساعتهایی كه فرد بیدار است، این كار باید تكرار شود.
استفاده از یك باند كشی در قسمت آسیبدیده نیز سومین كاری است كه میتوانید انجام دهید. این متخصص پزشكیـ ورزشی در این مورد یادآور میشود: میتوانید به كمك باند كشی ناحیه آسیبدیده را ببندید تا تورم آن كمتر شود. البته توصیه میشود باند را خیلی محكم نبندید تا خونرسانی مختل نشود.
چهارمین اقدامی كه میتوانید برای بهبود شرایط فرد آسیبدیده انجام دهید نیز آن طور كه این پزشك متخصص میگوید بالا نگه داشتن عضو صدمهدیده است. با این كار تورم آن قسمت از بدن كمتر میشود.در چنین مواردی استفاده از یك بالش كه كمك میكند تا دست یا پای فرد كمی بالاتر قرار گیرد نیز راهحل مناسبی است.
دكتر خسروی میگوید: اگر آسیب وارد شده به بدن خیلی شدید نباشد، خود فرد هم میتواند با اقدامات اولیه شرایط را بهبود بخشد یا به كمك مسكنهای معمول درد را كاهش دهد، اما اگر شرایط حادتر باشد حتما باید در اولین فرصت به پزشك مراجعه كند . در مورد خراشیدگیها هم توصیه میشود محل خراشیدگی را با آب و صابون تمیز كنید و شستشو دهید و پس از خشك شدن، آن را پانسمان كنید.
از بروز آسیبها پیشگیری كنید
دكتر خسروی با تاكید بر اهمیت پیشگیری از بروز آسیبهای ورزشی، در این مورد توضیح میدهد: قبل از انجام هر نوع فعالیت ورزشی حتما باید بدن را بدرستی گرم كنید، چراكه گرم كردن بدن از بروز بسیاری از مشكلات پیشگیری میكند بنابراین هیچ وقت نباید ورزشی را به صورت ناگهانی و بدون انجام مرحله گرم كردن كه شامل 10 دقیقه دویدن آرام و ده دقیقه حركات كششی است، شروع كنید.
همچنین، هیچ وقت به صورت ناگهانی و متناوب نیز ورزش نكنید؛ چون فعالیتهای ناگهانی و بخصوص پس از مدتی استراحت و بیتحركی میتواند فرد را مستعد آسیب كند.او میافزاید: تكنیكهای صحیح هر فعالیت را باید بیاموزید و حتما آنها را به درستی اجرا كنید تا بدنتان در معرض آسیب و صدمات ورزشی قرار نگیرد. علاوه بر این، شدت و مدت ورزش هم باید بتدریج افزایش پیدا كند. استفاده از لوازم و تجهیزات مناسب مانند كفش مناسب هم موردی است كه نباید آن را نادیده بگیرید.
پس از پایان مدت ورزش هم باید بدن را سرد كنید تا به وضع عادی برگردد. نكته مهم دیگر هم استفاده از تجهیزات و لوازم ایمنی مخصوص هر ورزش است؛ بهعنوان مثال توصیه میشود افرادی كه اسكیت كار میكنند حتما از زانوبند، مچبند و كلاه ایمنی استفاده كنندو بدانند این لوازم تزئینی نیست و حتما باید استفاده شود.
اغلب ما فکر می کنیم علت حمله قلبی مصرف غذاهای چرب و کم تحرکی است. اما باید گفت، اگرچه برنامه غذایی، شیوه زندگی و سابقه خانوادگی در حمله قلبی نقش دارد اما ناراحتی قلبی عوامل دیگری نیز دارد که در این مطلب به آن اشاره می کنیم.
پسوریازیس
در برخی بیماران مبتلا به پسوریازیس در مقایسه با مبتلایان به دیابت خطر حمله قلبی بیشتر می شود.اغلب مبتلایان به این بیماری در مرحله حاد احتمالاً سیگاری اند و اضافه وزن و فشار خون بالا دارند. این بیماری که عامل خطری مستقل به حساب می آید نوعی اختلال خود ایمنی است که التهاب مزمن و سرانجام حمله قلبی ایجاد می کند.
آشفتگی روابط خانوادگی
رابطه نامناسب با همسر می تواند برای قلب مضر باشد و احتمال حمله قلبی را به ۳۴ درصد افزایش دهد.
پایین بودن کلسترول مفید خون:
محققان دانشگاهی رابطه کلسترول مفید و موارد عمده سکته قلبی ۷ هزار فرد را بررسی کردند و دریافتند پایین بودن کلسترول مفید پس از بیماری قلبی و سن سومین نشانه برای پیش بینی سکته قلبی است. سکته قلبی در جوانان اغلب به علت پایین بودن کلسترول مفید است که با ورزش و کاهش وزن مهار می شود.
مشکلات کلیوی:
نتایج بررسی بیماران هلندی نشان میدهد، مشکلات کلیوی خطر حمله قلبی را به طور چشمگیری بالا می برد. بررسی دیگری نیز روی ۱۰ هزار مرد نشان داد، مبتلایان به بیماری مزمن کلیوی، نسبت به دیگران دو برابر بیشتر در معرض حمله قلبی قرار دارند.
توقف ناگهانی مصرف آسپرین:
بررسی های متعددی نشان می دهد، بیماران قلبی، حداقل به مدت یک هفته پس از متوقف کردن مصرف آسپرین یا داروهای غیراستروئیدی، در معرض خطر بالای حمله قلبی قرار دارند. اگر بیماری قلبی دارید یا در معرض خطر این بیماری قرار دارید و قصد دارید دیگر آسپرین مصرف نکنید بهتر است این کار را به تدریج و تحت نظارت پزشک انجام دهید.
درمان هورمونی سرطان پروستات:
درمان هورمونی سرطان پروستات، احتمال مرگ ناگهانی بر اثر حمله قلبی را افزایش می دهد. محققان دانشگاه پزشکی هاروارد می گویند اگرچه این کشف ارتباط مستقیم عوامل یاد شده را تأیید نمی کند اما هنگام درمان برای سرطان پروستات باید در نظر گرفته شود.
آنتی بیوتیک:
نتایج تحقیقات سال ۲۰۱۲ محققان نشان میدهد آنتی بیوتیک رایج به نام اریترومایسین با احتمال بروز حمله قلبی به ویژه در بیماران قلبی ارتباط دارد.
مکمل های کلسیم:
تحقیقی که در سال ۲۰۱۲ روی ۲۳ هزار نفر انجام گرفت نشان داد افرادی که مکمل های کلسیم مصرف می کنند نسبت به دیگران بیشتر در معرض خطر حمله قلبی قرار دارند.برای دریافت کلسیم، پزشکان مصرف ماهی چرب هفته ای ۲ بار و مواد غذایی حاوی کلسیم و برای دریافت ویتامین D قرار گرفتن در معرض نور خورشید را توصیه می کنند.
عفونت:اگر به آنفلوآنزا یا عفونت تنفسی مبتلا هستید، احتمال حمله قلبی برای شما ۵ برابر بالاتر است.
افسردگی:به گفته محققان ارتباط افسردگی و حمله قلبی ثابت شده است.
بیماری لثه:افرادی که به بیماری لثه مبتلا هستند نسبت به افرادی که دندان سالمی دارند، ۲۵درصد بیشتر در معرض خطر بیماری قلبی قرار می گیرند.گمان برده می شود، باکتری های موجود در دهان می تواند التهاب مزمن ایجاد کند.
دیابت:تقریباً اغلب بیماران دیابتی از مشکلاتی مانند قطع عضو یا از دست دادن بینایی نگرانند اما یکی از بزرگ ترین خطرهایی که با آن مواجهند، بیماری قلبی است.دیابتی ها نسبت به همسن و سال هایشان که دیابت ندارند ۲ تا ۴ برابر بیشتر در معرض مرگ ناشی از بیماری قلبی هستند. خوشبختانه تغذیه سالم و ورزش، احتمال کاهش خطر بیماری افراد دیابتی را بالا می برد.
فشار کاری:بررسی های محققان انگلیسی در سال ۲۰۰۵ نشان می دهد، فشار کاری خطر بروز حمله قلبی را ۲۳ درصد افزایش می دهد.
شهرنشینی:محققان آلمانی می گویند: قرار گرفتن در معرض ترافیک سنگین چه وسیله نقلیه شما خودرو باشد چه دوچرخه یا وسیله نقلیه عمومی، احتمال حمله قلبی را دو برابر افزایش می دهد.
تصور کنید با یکی از دستانتان مورد حمله قرار بگیرید؛ دستی که مدام تلاش میکند شما را بزند و تنبیه کند. یا تصور کنید برای خرید رفتهاید. وقتی تصمیم میگیرید به سمت راست بپیچید، یکی از پاهایتان تصمیم میگیرد به چپ بپیچد یا در حال چرت زدن در یک بعد از ظهر جمعه روی تختی هستید که در حیاط گذاشتهاید. خیلی آرام دست چپ شما دور گردنتان حلقه میشود و شما بیدار میشوید و میبینید دستتان با یک فن کونگفو دور گردنتان قفل شده است. سعی میکنید با دست دیگرتان آن را رها کنید؛ با تقلای فراوان و به سختی گردنتان را آزاد میکنید و با تعجب به دستتان نگاه میکنید و احساس میکنید این دست شما نیست.
در حالی که ممکن است با تصور این صحنهها به یاد فیلمهای درجه دو ترسناک بیفتید، باید بدانید که این در واقع یک وضعیت پزشکی عجیب است که به نام «سندرم دست بیگانه» شناخته میشود؛ حالتی که در آن فرد احساس میکند دست سر خود عمل میکند و تحت اراده مغزی جدا از مغز خودش است.
سندرم دست بیگانه چیست؟
سندرم دست بیگانه یک اختلال نادر عصبی است که در آن یک دست غیر ارادی عمل میکند و قربانی نسبت به کارکرد دست کاملا بیاختیار و بیاطلاع است. افرادی که از این بیماری رنج میبرند، ممکن است علائمی خفیف مانند پاره کردن لباس تا علائم شدیدی مانند پرکردن بیش از حد دهان با غذا به حدی که نزدیک به خفگی باشد نشان دهند، در حالی که این وضعیت بیشتر شبیه آزار و اذیت است تا یک مورد پزشکی و اغلب مبتلایان دچار مشکلات روانی هستند.
این سندرم با بقیه فرق میکند
این سندرم با دیگر جنبشهای غیرارادی مانند لرزش دست یا اختلالات حرکتی مثل کره، دیستونی و آتتوز که در آنها حرکتها بدون هدف هستند، متفاوت است زیرا در این حالت، حرکات کاملا هدفمند است؛ دست مبتلا شیء را برمیدارد و در تلاش است از آن استفاده کند یا حرکتی ساده مانند باز کردن دکمه لباس یا بستن آن را انجام میدهد. بیماران همه حواس را در دستشان درک میکنند اما اغلب نوعی عدم همکاری را توصیف میکنند. بیماران همچنین ممکن است رفتارهای عجیبی مانند صحبت کردن با دست از خود نشان دهند.
از کجا آمده است؟
نخستین بار یک نورولوژیست آلمانی به نام دکتر کورت گلداشتاین در سال ۱۹۰۸ موردی از سندرم دست بیگانه را گزارش کرد. دست چپ بیمار او هر کاری که دلش میخواست انجام میداد و حتی یک بار میخواست خفهاش کند! از آن زمان تاکنون تنها 40 تا 50 مورد از مبتلایان شناخته شدهاند.
این باور وجود دارد که موارد دیگر ممکن است بهعنوان بخشی از اختلال روانی تشخیص داده شده باشند و به همین دلیل آمار دقیقی در این مورد وجود ندارد. تاکنون به دلیل فقدان تحقیقات کامل و دادههای مناسب در این مورد، این بیماری تا حد زیادی مرموز باقی مانده است. به تازگی سرنخهای جدیدی کشف شده که عملکرد بخش خاصی از مغز را مسئول این بیماری میداند.
عملکرد مغز و دست بیگانه
به منظور درک آنچه به عنوان سندرم دست بیگانه شناخته میشود، باید نگاه مختصری به مغز و کارکرد آن داشته باشید. همانطور که میدانید مغز انسان دو نیمکره دارد که هرکدام از 4 لوب تشکیل شده که با یکدیگر برای ایجاد، کنترل و تنظیم بیان، حرکت، احساسات با میلیاردها عملکرد فرعی دیگر همکاری میکنند. لوب پیشانی بخشی است که مسئول مهارتهای حرکتی مانند حرکت و عملکرد شناختی مانند برنامهریزی و سازماندهی است و محل خوبی برای شروع درک سندرم دست بیگانه است. در این بیماری باید بر بخش برنامهریزی و سازماندهی تمرکز کنید.
فرض کنید میخواهید برای خودتان چای درست کنید. خب کاری که اینقدر ساده به نظر میرسد یک توالی پیچیده در مغز دارد؛ از لحظهای که به چای فکر میکنید تا وقتی که آن را مینوشید. وقتی تصمیم میگیرید چای درست کنید سیگنالی در لوب پیشانی ایجاد میشود که برنامهریزی و سازماندهی آنچه برای این کار لازم است انجام شود را برعهده دارد. لازم است یک فنجان داشته باشید، دستهاش را بگیرید و آن را به سمت دهان ببرید، بنوشید و قورت دهید و بعد فنجان را در جای خود بگذارید. این سیگنالها به ناحیهای که از بالای سر تا پایین گوش را شامل میشود و مسئول کنترل حرکات بدن است فرستاده میشوند.
لوب پیشانی به این قسمت میگوید که «من چای میخواهم» کلید این اتفاق موفقیت در پیامرسانی جسم پینهای است؛ جسم پینهای در واقع رابط دو نیمکره است و موجب اشتراک اطلاعات بین دو نیمکره میشود و در سندرم دست بیگانه در نتیجه آسیب به اعصاب این منطقه ایجاد میشود. این آسیب اغلب در سکته مغزی و افراد مبتلا به عفونت مغز یا در اثر جراحی مغز نیز ممکن است ایجاد شود. وقتی این منطقه آسیب میبیند، در واقع ارتباط بخشهای مختلف با هم قطع میشود. در سندرم دست بیگانه یک دست عملکرد طبیعی دارد بدون اینکه به دست دیگر پیامی بفرستد و این طور به نظر میرسد که دست دیگر خود بهخود عمل میکند.
سندرم دست بیگانه در سینما و ادبیات
تعداد موارد گزارش شده از سندرم دست بیگانه زیاد نیست اما تعجبآور است که جهان ادبیات و سینما با این شرایط آشناست و در بسیاری از داستانهای تخیلی این بیماری به طور واقعی وجود دارد.
سندرم دست بیگانه اولین بار در سال 1935 با فیلم «عشق دیوانه» در صفحه نمایش ظاهر شد؛ داستان درباره دکتری عصبی بود که دست یک شوهر عاشق را با یک قاتل جایگزین کرده بود. بعضی اوقات هم دست به بدن وصل نیست؛ مانند فیلم «دست» ساخته اولیور استون در سال 1981. ری بردبری، نویسنده گونههای خیالپردازی، وحشت و علمی- تخیلی هم در داستان کوتاه خود در مورد این سندرم نوشته است.
در سیمپسونها هم میتوان نشانههای این بیماری را در بخشیهایی از این سریال دید؛ هرچند بازیهای ویدئویی نیز از این قاعده مستثنی نیستند اما معروفترین چهره سندرم دست بیگانه را بدون شک میتوان در فیلم استنلی کوبریک به نام «دکتر استرنجلاو » مشاهده کرد.
در این فیلم پیتر سلرز در نقش دکتر استرنجلاو روی صندلی چرخدار نشسته و به طور مداوم کنترل دست راست خود را بارها و بارها از دست میدهد؛ طوری که مدام ادای احترام بازی درمیآورد قبل از اینکه بتواند با دست چپ آن را کنترل کند. بازی کمدی سلرز با سندرم دست بیگانه یکی از لحظات کلاسیک تاریخ سینما را رقم زد و به همین دلیل، سندرم دست بیگانه، اغلب به عنوان «سندرم دکتر استرنجلاو» نیز خوانده میشود.
صرفنظر از اینکه این بیماری چقدر شایع است و چه میزان اطلاعات در مورد آن وجود دارد، طبیعت پر رمز و راز این سندرم همچنان الهامبخش بسیاری از کارگردانان و نویسندگان است.
تحقیقات چه میگوید؟
تحقیقات در مورد این بیماری به دلیل پراکندگی موارد آسان نبوده اما تیمی سوئیسی در سال 2007 به نتایج جدیدی رسید. پزشکان روی یکی از بیماران تصویربرداری FMRI انجام دادند تا مشخص کنند کدام قسمت مغز در حرکات ارادی و غیرارادی فعالیت میکند. آنها دریافتند حرکات ارادی از لوب پیشانی و پیش از ارسال به نوار حرکتی منشا میگیرند، در حالی که در حرکات بیگانه هیچ فعالیتی در این قسمت دیده نمیشود و نوار حرکتی به تنهایی باعث این حرکات است. پیام درحقیقت در نوار حرکتی میماند و به لوب پیشانی نمیرسد؛ به همین دلیل مبتلایان به حرکاتشان آگاه نیستند.
درمان این بیماری چگونه است؟
در حال حاضر هیچ درمانی برای این سندرم وجود ندارد و اغلب تنها راهحل، نگه داشتن دست یا حتی بستن آن پشت سر است. برخی تحقیقات گزارش شده نشان میدهد که اگر تنها یک نیمکره آسیبدیده باشد، بهبود تدریجی امکانپذیر است.
روایت تارخ و دست بیگانه
اگر یادتان باشد، سال 1371 فیلمی به نام «مجسمه» به کارگردانی و نویسندگی ابراهیم وحیدزاده روی پرده سینماها رفت که امین تارخ نقش اول آن را بازی میکرد. این فیلم به روایت سه دوره از زندگی مردی به نام بهرام شیرازی میپرداخت. جوانی، میانسالی و پیری که بهرام در دوران پیری استاد ممتاز دانشگاه شده و به عنوان موزیك شناس و آهنگساز، شهرتی جهانی یافته است. داستان از آنجا آغاز میشود كه یكروز صبح، بهرام وقتی ازخواب بیدار میشود، متوجه میشود كه دست راستش (که نمایشگر بخش خوب وجود اوست) دیگر به فرمان او نیست و میخواهد برای خودش مستقل عمل كند و این حادثه سرآغاز حوادث بعدی فیلم میشود؛ که این موضوع هم از سندروم دست بیگانه الهام گرفته شده است.
مصرف مواد غذایی تلخ بخشی از عادتهای خوب و سالم غذایی است. اگر چه شاید خوردن این قبیل خوراکیها برای همه ساده نباشد اما باید بدانید که مواد غذایی تلخ برای حفظ سلامت بدن لازم هستند. با ما همراه باشید تا با گوشهای از خواص این مواد غذایی آشنا شوید.
در خدمت طعمهای دیگر
در خیلی از کشورهای دنیا یک پنجم کالریهایی که مردم مصرف میکنند از مواد غذایی شیرین مانند نوشیدنیهای گازدار، نوشیدنیهای انرژی زا، سس سرکه، آب نباتها، غلات و هلههولهها تأمین میشود. ذائقه هر فرد مختص به خود اوست. در واقع ذائقه هر کس از تجربیات و عادتهای غذایی مادر در طول دوران بارداری حاصل میشود. اما همه میتوانند با کمی تلاش ذائقه خود را تغییر داده و از طعمهای مختلف استفاده کنند. زمانی که شما از انواع مواد غذایی که مواد غذایی تلخ نیز جزء آنهاست استفاده میکنید در واقع طعم سلامتی را میچشید.
جذب مواد مغذی
مواد غذایی تلخ و سبزیجات معطر خشک باعث بهبود هضم غذا میشوند. این مواد غذایی سلولهای چشایی واقع در زبان را تحریک میکنند. سلولهای گیرنده طعمها نیز باعث تولید آنزیمها و ترشح صفرا میشوند. زمانی که گوارش راحتتر انجام بگیرد جذب مواد مغذی نیز سادهتر خواهد بود. اگر بدنتان به درستی نتواند مواد مغذی را جذب کند دیگر اهمیتی ندارد که چه میخورید. به خاطر اینکه اگر بهترین و مغذیترین مواد غذایی را هم مصرف کرده باشید بدنتان نمیتواند خواص آن را دریافت کند.متخصصان توصیه میکنند برای داشتن رژیم غذایی مناسب از هر نوع ماده غذایی استفاده کنید. به عقیده متخصصان اگر مشکلات گوارشی دارید قبل از خوردن غذای سنگین و چرب مواد غذایی تلخ مانند سالاد برگهای گل قاصدک میل کنید.
تمیز کردن کبد
متأسفانه ما از تمامی خواص سبزیجات برگ دار خبر نداریم اما چینیها و هندیها از قرنها پیش مواد غذایی تلخ را وارد برنامه غذایی خود کردهاند. سبزیجات برگ دار تلخ مانند کلم پیچ تایلندی، برگهای گل قاصدک، تربچه، کاسنی فرنگی، کلم، ترب سفید و کلم راکت حاوی مواد مغذی ضروری هستند که به عملکرد کبد کمک میکنند. یعنی اینکه باعث کنترل کلسترول و هورمونها میشوند، خون را تصفیه و به سوخت و ساز چربیها کمک میکنند.
سرشار از ویتامینها
سبزیجات برگ دار معمولاً سرشار از مواد مغذی مانند ویتامین A، ویتامین C و ویتامین K و همچنین مواد معدنی متنوعی مانند کلسیم، پتاسیم و منیزیم میباشند. این مواد غذایی سرشار از اسیدفولیک و فیبر هستند و چربی و سدیم کمی دارند. بهعنوان مثال کلم راکت حاوی بتاکاروتن، ویتامین C و آهن میباشد در حالی که برگهای گیاه قاصدک سرشار از ویتامینهای A، E،K، آهن، کلسیم و آنتی اکسیدانها است.
کاهش میل مصرف قند
متخصصان توصیه میکنند که افراد بزرگسال با توجه به سن و جنسیت خود روزانه بین 25 تا 30 گرم فیبر مصرف کنند. افراد دیابتی نیز برای کنترل قند خون خود لازم است که تا 50 گرم فیبر دریافت کنند. به توصیه متخصصان مصرف سبزیجات برگ دار و سبزیجات معطر چه تلخ باشند یا نه مواد مغذی و فیبرهای زیادی به بدن میرسانند و همچنین میل شدید به مصرف قند را کاهش میدهند.
مصرف سبزیجات تلخ
سبزیجات برگ دار سبز را بشویید تا تمیز شده و شن و آلودگی آنها زدوده شود. سپس آنها را در پارچه تمیزی بپیچید تا خشک شوند. میتوانید این سبزیجات را بهصورت خام یا پخته شده مصرف کنید. برای افزایش جذب ویتامینها و مواد مغذی موجود در این مواد غذایی کمی روغن زیتون به آنها اضافه کنید. توجه داشته باشید کمی وقت میبرد تا ذائقهتان به طعم تلخ این مواد غذایی عادت کند.
میتوانید این سبزیجات تلخ را به همراه خرما یا توت فرنگی یا سبزیجات دیگر میل کنید. متخصصان توصیه میکنند که مواد غذایی تلخ را به خوبی بجوید تا آنزیمهای گوارشی بیشتر ترشح شود. البته برای افرادی که طرفدار قهوه و شکلات تلخ هستند مصرف سبزیجات تلخ چندان سخت نیست. بر اساس نتایج پژوهشها شکلات و قهوه نیز سرشار از مواد مغذی لازم برای سلامتی میباشند.
فرقی نمیکند اینکه همیشه اضطراب زیاد داشته باشید یا به طور موقت دچار این درد باشید، احتمالا تمایلی به مصرف دارو ندارید. شاید واقعا هم نیاز نباشد.درمانهای غیردارویی زیادی برای برطرف کردن اضطراب و تشویش وجود دارد. از جمله میتوان به تکنیکهای کنترل ذهن برای آرام شدن اشاره کرد..
البته برخی از این تکنیکها در لحظه پاسخگو هستند در حالیکه برخی دیگر در طول زمان خاصیت درمان گر دارند.
1. بابونه
اگر دچار دلشوره و اضطراب هستید، دمنوش بابونه میتواند باعث آرام شدن شما بشود. برخی از مواد تشکیلدهنده بابونه دقیقا همان کاری را با مغز میکنند که داروهای آرام بخش همچون والیوم انجام میدهند. تحقیقات نشان داده است، افراد مضطربی که 8 هفته پشت سر هم چای بانونه مصرف میکردند، بسیار بیشتر از بیمارانی که دارو میخوردند، اضطرابشان کاهش پیدا کرده است.
2.چای سبز
گفته میشود راهبهای بودایی ژاپنی میتوانند برای ساعتها بسیار ریلکس و آرام مراقبه کنند. یکی از دلایل آرامش آنها ماده موجود در چای سبز آنها به نام اِل- تیانین است. محققان ثابت کردهاند اِل- تیانین موجب کنترل تپش قلب و فشار خون و در نتیجه کاهش اضطراب میشود.بیشترین میزان اِل- تیانین را میتوانید در چای سبز پیدا کنید، البته برای تاثیر فنجانهای زیادی چای سبز بنوشید.
3.سنبل الطیب
برخی از گیاههای دارویی باعث آرامش بدون خوابآلودگی میشوند (همچون اِل- تیانین) و برخی دیگر خاصیت آرام بخش و مسکن دارند. سنبل الطیب (والرین) در دسته دوم جای میگیرد. این گیاه باعث خواب راحت به خصوص برای آن دسته از افرادی میشود که دچار کمخوابی و بی خوابی هستند. این گیاه خواب آور حاوی مواد آرامش بخش است و دولت آلمان آن را به عنوان دارویی برای بی خوابی تائید کرده است.سنبل الطیب بوی بدی دارد و بیشتر مردم کپسول یا قرص آن را به جای آن ترجیح میدهند. ترجیحا این گیاه را بعدازظهر مصرف کنید. سنبلالطیب را اصولا همراه با دیگر گیاهان آرام بخش همچون رازک، بابونه و بادرنجبویه دم میکنند.
4. بادرنجبویه
این گیاه دارویی نیز در کاهش استرس و داشتن خواب راحت موثر است. افرادی که حدود 600 میلی گرم از این گیاه را روزانه مصرف میکنند، آرامتر از افرادی هستند که قرصهای آرام بخش مصرف میکنند. با اینکه این گیاه خاصیت آرامش بخش دارد اما تحقیقاتی نشان داده است مصرف بیش از حد آن باعث افزایش اضطراب میشود. بنابراین، بر اساس دستور مصرف آن را به میزان کم مصرف کنید. این گیاه را میتوانید از عطاریها به صورت دم نوش، کپسول یا قرص تهیه کنید. این دارو نیز با دیگر گیاهان آرامبخش همچون رازک، بابونه و سنبل الطیب ترکیب میشود.
5. ورزش
ورزش برای ذهن و جسم بسیار مفید است. با انجام تمرینات ورزشی میتوانید اضطراب خود را در لحظه از بین ببرید. اگر بر اساس یک برنامه مشخص و منظم ورزش کنید، اعتماد به نفستان افزایش مییابد و احساس سلامت بیشتری میکنید. از جمله دلایل اضطراب، بیماری و چاقی است که در اثر ورزش کردن هر دوی آنها از بین میروند.
6. درمان 21 دقیقهای
این زمان نشان میدهد چقدر ورزش کمک میکند تا اضطراب خود را کاهش دهید. هنگامیکه واقعا مضطرب هستید روی تردمیل بدوید تا پس از ورزش آرامش خود را به دست بیاورید. بهتر است روزانه 20 تا 30 دقیقه ورزشهایی انجام دهید که تپش قلب شما را افزایش میدهند ، همچون تردمیل، دویدن، بالا رفتن از پلهها یا ... . اگر اهل ورزش نیستید حداقل روزانه مسافتی را با سرعت بالا پیاده روی کنید.
7. تمرین تنفس و سوال پرسیدن
برای هوشیاری کامل هنگام تنفس، از خود سوالهای سادهای بپرسید. در یک جای آرام بنشینید، چشمان خود را ببندید و به نحوه تنفس خود و دم و بازدم هایتان توجه کنید. همزمان از خود سوالهای سادهای بپرسید و روی تنفس خود تمرکز کنید. مثلا، دمای هوایی که وارد بینی شما میشود چند است؟ وقتی نفستان خارج میشود چه تغییری در بدن شما ایجاد میکند؟ وقتی هوا وارد ریههای شما میشود چه حسی دارید؟
8.اسطوقدوس
ویژگی مست کننده (نه همچون مشروبات الکلی) اسطوقدوس از نظر روانی باعث آرامش میشود. یک تحقیق یونانی ثابت کرده است بیمارانی که در مطب در انتظار نوبت خود هستند با استشمام رایحه اسطوقدوس راحتتر این زمان را تحمل میکنند. برخی از دانشجویان نیز اعلام کردهاند این رایحه در طول امتحان به آنها آرامش میدهد.در یک تحقیق آلمانی، قرصهای اسطوقدوس (شاید در ایران نباشد) باعث کاهش نشانههای اضطراب میشود و بسیار موثرتر از لورازپام و دیگر والیومها است.
9.حبس نفس
نفس خود را بگیرید و رها کنید. البته لازم نیست این کار را تا حدی که کبود شوید ادامه دهید. فقط کافیست همچون تمرینات یوگا با تنفسهای عمیق روح خود را آرام کنید. یکی از بهترین تنفسهای عمیق روش 4-7-8 یوگا است. برای این منظور به طور کامل از طریق دهان هوا را بیرون بدهید، سپس از طریق بینی هوا را به داخل بکشید و تا 4 بشمارید. نفس خود را تا 7 بشمارید و نگه دارید و سپس اجازه دهید از دهان شما با شمارش تا عدد 8 خارج شود. این کار را دست کم دوبار در روز انجام دهید.
10.سریعا غذا بخورید
برخی از مواقع مردم در نتیجه گرسنگی مضطرب و عصبی میشوند. بنابراین، هنگامیکه دچار اضطراب شدید یعنی قند خون شما کاهش پیدا کرده است بهترین کار خوردن یک میان وعده سبک همچون گردیا یک تکه شکلات تلخ به همراه یک لیوان آب یا چای گرم است.رژیم غذایی مناسب در طولانی مدت موجب کاهش استرس میشود. سعی کنید از گیاهان همچون کلم، غذاهای دریایی و گوشت در وعدههای غذایی خود استفاده کنید. این نوع مواد اسید فولیک و مواد مغذی دیگری دارند که به کاهش اضطراب کمک شایانی میکنند.
11. صرف صبحانه
از اینکه به خودتان گرسنگی بدهید دست بردارید. بیشتر افرادی که دچار تشویش و استرس فراوان هستند، صبحانه نمیخورند. توصیه ما این است که حتما چیزی همچون تخم مرغ که سرشار از پروتئین و کولین است، میل کنند. کمبود کولین باعث افزایش اضطراب بیهوده در انسان میشود.
12.مصرف امگا 3
شما میدانید که روغن ماهی برای قلب مفید است و از افسردگی نیز جلوگیری میکند. امگا 3 موجب کاهش اضطراب نیز میشود. در تحقیقاتی ثابت شده است، دانشآموزانی که 5/2 میلی گرم در روز از ترکیب اسیدهای چرب امگا -3 به مدت 12 هفته استفاده میکنند اضطراب کمتری از دانش آموزانی دارند که قرص آرام بخش میخورند. کارشناسان توصیه میکنند تا حد امکان در وعدههای غذایی خود از امگا -3 استفاده کنید. ماهیهای چرب آبهای سرد همچون سالمون منبع غنی اسیدهای چرب مفید هستند.
13.دست برداشتن از تفکرات منفی
وقتی دچار اضطراب هستید، بسیار آسان است که همیشه افکار منفی داشته باشید و به دنبال انتهای بد یا فاجعه باشید. ذهن شما درگیر مسائل غیر قابل تحمل میشود و همیشه هراس این را دارد اگر این اتفاقها واقعا رخ دهند چه میشود؟ این مساله واقعا زندگی انسان را خراب میکند و روح را از بین میبرد.به جای این افکار بیهوده، نفس عمیق بکشید، پیاده روی کنید و روی مسائل واقعی تمرکز کنید.
14. حمام آب گرم
هرچقدر هم احساس اضطراب داشته باشید، پس از استراحت در سونای خشک یا بخار، احساس آرامش خواهید داشت. با گرم کردن بدن خود، گرفتگی عضلات و استرس خود را کاهش میدهید. احساس گرما روی تولید سروتونین تاثیر میگذارد. گرم کردن بدن را میتوان نوعی ورزش نیز دانست.
همه ما می دانیم اگر شب درست و کامل بخوابیم در طول روز سرحال تر، هوشیارتر و خوش اخلاق تر هستیم و تصمیمات بهتری می توانیم بگیریم. اما گاهی مسایلی پیش می آیند که خواب را از چشم ما می ربایند و ما را از لذت بی بدیل خوابیدن محروم می کنند.
صرف نظر از اینها، حقایقی در مورد خواب وجود دارد که حتما باید بدانید:
• تقریبا همه افراد که کمتر از 8 ساعت در شب می خوابند، در طول روز ضعیف می شوند.
• در نتیجه بی خوابی یا کم خوابی، افراد در خطر جدی حمله های قلبی و سکته، دیابت نوع دوم، سرطان و کوتاه شدن عمر قرار دارند.
• پس از 17 تا 19 ساعت بی خوابی، فعالیت مغزی انسان همچون افراد مست است.
• بدهکاری های خواب نیز همچون بدهی های مالی روی هم انباشته می شوند و نمی توانید با خواب زیاد در آخر هفته این قرض را پرداخت کنید.
• باید بدانید متاسفانه حدود 65 درصد از مردم دنیا از مشکلات خواب رنج می برند و روزها را با خستگی شب می کنند.
مسایل مختلفی در زندگی باعث کم یا بی خوابی می شوند. استرس های کاری، نگرانی های مالی و مشکلات داخل خانه همه می توانند ما را به شب زنده دارهای دایمی تبدیل کنند. در این مطلب روش هایی را برایتان نام برده ایم که کمک می کنند تا بتوانید شب ها زودتر بخوابید و خواب راحتی نیز داشته باشید.
بی خواب کردن بی خوابی
1. هر شب در ساعت مشخصی بخوابید و صبح در ساعت مشخصی بیدار شوید.
این نظم باید در همه روزهای هفته و حتی تعطیلات نیز برقرار باشد. با رعایت این برنامه خوابی منظم به طور واضح متوجه کم یا زیاد شدن میزان خواب خود در طول هفته خواهید شد.
2. پیوسته و بلاانقطاع بخوابید.
خواب های تکه تکه یا خوابیدن و بیدار شدن های مکرر در طول شب باعث خواب آلودگی در روز، پایین آمدن کارایی و یادگیری می شود و حتی در حافظه نیز تاثیر منفی دارد.
3.خیلی سریع کمبود خواب خود را جبران کنید.
روزهایی که شب پیش کم خوابیده اید یا خواب کاملی نداشته اید، حتما شب زودتر بخوابید تا کمبود خوابتان جبران شود. اگر شب دیر بخوابید، مطمئن باشید شب دوباره نمی توانید درست بخوابید و دیر خوابتان می برد.
البته برای جبران خواب می توان در طول روز چرت زد – البته نباید طولانی یا در ساعت های نزدیک عصر باشد زیرا این مساله باعث به هم زدن چرخه خواب شما می شود. برای جبران کمبود خواب خود، همه آخر هفته را در رختخواب به سر نبرید. این مثل این است که برای کم کردن وزن خود فقط روزهای جمعه ورزش کنید و رژیم بگیرید.
4. پس از ساعت دو بعدازظهر کافئین مصرف نکنید.
کافئین دوره شش ساعته دارد. به این معنا که 6 ساعت پس از آخرین جرعه شما، اثر آن همچنان در بدن باقی می ماند. این مساله شما را وارد دور باطل می کند. یعنی صبح که با خستگی و کم خوابی از خواب بیدار شوید، برای سرحال شدن یک فنجان قهوه می نوشید. به طور خلاصه، عصر کافئین می نوشید، شب دیر می خوابید، صبح بد بیدار می شوید و برای جلوگیری از خواب آلودگی دوباره قهوه می نوشید.
5. بین ساعت های 5 تا 7 بعدازظهر ورزش کنید.
سه ساعت پیش از خواب از ورزش های سنگین پرهیز کنید: ورزش باعث می شود دمای دورنی بدن 5 تا 6 ساعت افزایش بیاید. برای اینکه خواب راحتی داشته باشید باید دمای بدن شما پایین باشد.
6. اتاق خواب خود را خنک نگه دارید.
بهترین دما برای اتاق خواب 65 درجه فارنهایت است. گرمای اتاق خواب باعث کابوس دیدن می شود. اگر اتاق را خیلی سرد هم نگه دارید باز نمی توان راحت خوابید زیرا بیشتر توجه بدن به ثابت نگه داشتن دمای درونی خود است.
7. نور اتاق را کم کنید
نورهای روشن باعث بیدار و هوشیار نگه داشتن انسان می شوند. بنابراین، پیش از خوابیدن در معرض نورهای زیاد نباشید و تا حد امکان نور اتاق را کم کنید.
8. از وسایل الکترونیک استفاده نکنید.
منظور استفاده نکردن از کامپیوتر، تلویزیون، آیپد، آیپاد یا اسمارتفون در اتاق خواب است. این وسایل باعث بد خوابیدن شما می شوند و استرس هم ایجاد می کنند.
9. پیش از خواب مطالعه کنید.
30 دقیقه قبل از خواب سعی کنید کتاب های مورد علاقه خود را بخوانید. البته ترجیحا کتاب ها یا مقاله های مربوط به شغلتان را نخوانید.
10. استراحت کنید.
بدن شما به چیزی بین استرس های روزانه و خواب شبانه نیاز دارد. اسنک سبک، دوش آب گرم یا ورزش های سبک همچون یوگا می توانند به از بین رفتن استرس های روزانه کمک کنند. اگر در میانه شب از خواب بیدار شدید و دیگر نتوانستد دوباره بخوابید، از رختخواب بیرون بیایید. کارهای آرامش بخش که نیازی هم به تمرکز ندارند، انجام دهید. با این روش 15 تا 20 دقیقه بعد دوباره خوابتان می گیرد و می توانید به تخت خود بازگردید.
برای اینکه روز پرنشاط و پرانرژی داشته باشید می توانید یک ساعت به ساعات معمول خود اضافه کنید.
همه ما دوست داریم که ظاهر خود را جوان نگه داریم، به همین خاطر هم هست که روز به روز افراد بیشتری به درمانها و جراحیهای جوانکننده روی میآورند ولی کمتر کسی است که به دنبال درمانهایی برای بازسازی و جوانسازی دندانها باشد. همه فکر میکنند تنها مو و پوست است که ظاهر را پیر نشان میدهد در حالی که یک لبخند جوان و زیبا میتواند بیشتر از آنکه فکرش را بکنید فرد را جوان نشان دهد!
مشخص بودن بیش از اندازه لثهها چهره را خراب میکند، برای داشتن چهرهای زیبا نباید بیش از 2 میلیمتر از لثهها مشخص باش . آیا میدانستید اندازه دندانها باید با هم هماهنگ باشد و خط میانی بین دو دندان میانی در فک بالا و پایین هم راستا باشند. هرگونه لکی در دندانها میتواند زیبایی لبخند را خراب کند و چهره را پیرتر نشان دهد.تمام راههای سفید سازی در این پرونده آمدهاست.اگر دندانهای شما رنگ طبیعی و سفید خود را از دست دادهاند، تاثیر بسیار منفیای در زیبایی چهره شما خواهند داشت و بیشتر از آنکه فکرش را بکنید صورت و لبخند شما را پیر میکنند
رنگ دندانها: زرد
لکههای ناشی از برخی غذاها و نوشیدنیها میتواند دندانها را زرد کند، البته پلاکها و بالا رفتن سن هم میتواند عامل زردی دندانها باشد. دکتر رونالد ایگلدستین دندانپزشک زیبایی در آتلانتا میگوید: «وقتی سن ما بالا میرود، پالپهای موجود در مرکز دندانها عقبنشینی میکنند و در نتیجه عاج دندان مشخص میشود، این قسمت دندان رنگ تیرهتری نسبت به مینا دارد و در نتیجه دندانها به مرور و با از بین رفتن مینا، تیرهتر و کدرتر میشوند.
از این حالت پیشگیری کنید
برای اینکه از زردی دندانها پیشگیری کنید توصیه میکنیم بعد از میل غذا و نوشیدنی حتما در دهانتان آب بگردانید به خصوص غذاهایی که احتمال دارد دندانها را لک کند مثل انواع تمشکها، قهوه و چای. در این صورت تا حد زیادی از لک شدن دندانها جلوگیری میشود.
چگونه درمان میشود
اگر لکهای خیلی پررنگ و سمجی روی دندانهایتان نشسته است، توصیه میکنیم برای سفید کردن سراغ متخصص بروید تا لکها به صورت عمیق پاک شوند، اما اگر لکهایتان چندان جدی نیست و دنبال راهی ارزانتر و سبکتر میگردید، خمیردندانها و نوارهای سفیدکننده میتواند کمککننده باشد.
درمان چه فایدههایی دارد؟
هرچه دندانها سفیدتر باشند، لبخند شما هم چهرهتان را جوانتر و زیباتر میکند، علاوه بر اینها وقتی دندانها سفید باشند، لبها و لثهها نیز ظاهری سالمتر و زیباتر خواهند داشت.
رنگ دندانها: خاکستری
دکتر زابک متخصص و دندانپزشک زیبایی در نیویورک میگوید: «آنتیبیوتیکهایی مثل تتراسایکلین میتواند رنگ دندان را تیره کند بهخصوص اگر در دوران کودکی و در زمان رشد دندانها مصرف شدهباشد.»
از این حالت پیشگیری کنید
از آنجا که خاکستری شدن دندانها ناشی از درمانهای پزشکی در سنین کودکی است، والدین باید حواسشان را جمع کنند. البته بعضی از درمانهای آکنه مثل داکسیسایکلینها نیز میتوانند تیرگیهایی را موجب شوند. اگر متخصص پوستتان آنتیبیوتیک برای درمان جوشها تجویز کرد و شما بعد از مدتی احساس کردید دندانهایتان در حال تغییر رنگ هستند، به دندانپزشکتان مراجعه کنید تا او راه حل موثری را به شما توصیه کند.
چگونه درمان میشود
دکتر گلدستین میگوید:«اگر هر سال دندانهایتان را سفید(بلیچینگ) کنید، لکها تا حد زیادی از بین میرود و اگر چنین نکنید در آیندهای نزدیک مجبور میشوید برای پوشاندن لکها، از روکش یا ونیرها استفاده کنید.»
درمان چه فایدههایی دارد؟
ونیرها (پوسته چینی بسیار نازکی است که روی دندان میکشند تا تمام ایرادها را بپوشانند) نسبت به لکها مقاومتر هستند و در نتیجه فرد برای مدت طولانیتری لبخند سفید و زیبا خواهد داشت. غیر از اینکه این ونیرها اندازه و سایز دندانها را هم اصلاح كرده و دندانهایی یکدست میسازند، میتوانند کجیهای ملایم دندانها را هم بپوشانند.
نقطههای سیاهرنگ
این نقطههای سیاهرنگ هم میتواند نتیجه تغذیه نامناسب یا ناشی از ژنتیک یا حتی ناشی از استفاده بیش از اندازه از فلوراید باشد. باید گفت در نتیجه این لکها، دندانها یا بیش از اندازه سفید به نظر میرسند یا زرد یا قهوهای. دکتر اسمیگل دندانپزشک زیبایی در نیویورک میگوید:
« این لكها طراوت را از لبخند شما میگیرند. بیشتر اوقات این تغییر رنگ نشانه پوسیدگی یا آسیبها یا حتی بهداشت ضعیف دهان است. در واقع همانطور که لکههای قهوهای روی پوست، نشانهای از پیری آن است، دانهها و لکهای روی دندان نیز چهره را فرسودهتر و پیرتر نشان میدهد.
از این حالت پیشگیری کنید
حواستان به آنچه مینوشید باشد، نوشیدنیهایی که دارای ویتامینها و مواد معدنی هستند، مثل نوشابههای انرژیزا، آبمیوهها و... میتوانند عامل ایجادکننده این دانههای رنگی روی دندانهای شما باشند چون میزانی اسید در این نوشیدنیها وجود دارد که به مینای طبیعی دندانها حمله میکند.
چگونه درمان میشود
توصیه میکنیم به سراغ روشهای تدریجی و ملایم سفیدسازی دندانها بروید مثلا اینکه خمیردندان سفیدکننده بگیرید یا البته اگر دوست داشته باشید پزشک دندانپزشک نیز میتواند در مطب این دانهها و لکهای سمج را پاک کند. البته گاهی هم ممکن است دندانپزشک ونیر یا روکش را توصیه کند. ناگفته نماند روشهای قوی بلیچینگ و سفیدکنندگی ممکن است نتوانند رنگ دندانها را کاملا یکنواخت کند.
درمان چه فایدههایی دارد؟
دانههای قهوهای و زرد ظاهر دندانها را خراب کرده و ظاهری پوسیده به آنها میدهد، اگر بتوانید به طریقی این لکها و دانهها را پاک کنید دندانها ظاهری سالمتر و جوانتر میگیرند.
مشکلاتی که در فک هست
بدون اینکه فک را در جای صحیح خود قرار دهید، نمیتوانید انتظار داشته باشید که تغییر قابل ملاحظهای در لبخند خود به وجود بیاورید حتی اگر پول زیادی خرج کنید و تغییر قابل ملاحظهای در دندانها به وجود بیاورید. استفاده از روکش و ونیر نیز نمیتواند آن تغییر دلخواه و مورد نظر شما را به وجود بیاورد زیرا اساس کار فک است.
از این حالت پیشگیری کنید
اگر فک ضعیفی دارید، میتواند به خاطر ژنهایتان باشد یا اینکه در دوران رشد تغذیه مناسب و خوبی نداشتهاید.
چگونه درمان میشود
میتوان مشکل عقبماندگی رشد فک را با یا بدون جراحی در همان دوران کودکی درمان کرد. در درمان غیرجراحی از پلاکهای تحریککننده رشد فک که توسط متخصص ارتودنسی تجویز میشود، استفاده میکنند. در درمان جراحی هم در دوران کودکی میتوان دستگاههای کششدهنده استخوان را داخل فک کار گذاشت تا با ایجاد کشش به صورت تدریجی عقبماندگی رشد فک جبران شود.
درمان چه فایدههایی دارد؟
بیشتر از آنکه فکرش را بکنید چهرهتان تغییر میکند، زیرا ساختار فک و اطراف دهان کاملا اصلاح شده و حتی میزان چروکها هم کمتر میشوند. علاوه بر اینها صورت تقارن بیشتری پیدا میکند چون ماهیچهها در جایگاه مناسب خودشان قرار میگیرند، بعد از درمان نازیبایی فک، با مراجعه به یک دندانپزشک زیبایی میتوانید لبخند دلخواه خود را بهدست بیاورید.