مقالات پزشکی
بعد از گذشت یک تا دو ماه از ورود HIV به بدن، ۴۰ تا ۹۰ درصد از افراد علائم شبه آنفولانزایی را تجربه میکنند که سندرم حاد ویروسی (ARS) نامیده میشود.
اما گاهی اوقات علائم HIV سالها پدیدار نمیشوند--گاهی حتی یک دهه.
در مراحل اولیه عفونت HIV، هیچ نشانه متداولی وجود ندارد و ممکن است فرد مبتلا اصلاً از وجود بیماری در خود مطلع نباشد. به همین دلیل خیلی مهم است که در مواقع خاص مخصوصاً رابطهجنسی محافظتنشده یا استفاده از داروهای درونوریدی حتماً آزمایش بدهید.
در زیر به برخی از علائم وجود HIV در بدنتان اشاره میکنیم:
۱. تب
یکی از اولین نشانههای ARS میتواند تب خفیف، تا حدود ۱۰۲ درجه فارنهایت باشد.
این تب اگر اتفاق بیفتد معمولاً با علائم خفیف دیگر مثل خستگی، تورم غدد لنفاوی و گلودرد همراه خواهد بود.
در این نقطه ویروس به سمت جریانخون در حال حرکت است و شروع به تکثیر به تعداد بالا میکند. وقتی این اتفاق میافتد، سیستم ایمنی بدن واکنش التهابی نشان میدهد.
۲. خستگی
واکنش التهابی سیستمایمنی بدنتان میتواند باعث شود احساس خستگی و بیحالی کنید. خستگی میتواند هم یکی از علائم اولیه HIV باشد و هم از علائم آخری آن.
۳. درد عضلانی، درد مفصلی و تورم گرههای لنفاوی
ARS معمولاً با آنفولانزا، مونونوکلئوز یا سایر عفونتهای ویروسی، حتی سفلیس و هپاتیت، اشتباه گرفته میشود.
جای تعجب نیست که بسیاری از علائم این بیماریها یکسان هستند، مثل درد در مفاصل و عضلات و تورم گرههای لنفاوی.
گرههای لنفاوی بخشی از سیستمایمنی بدن شما هستند و زمانیکه عفونتی وارد بدن شود، متورم میشوند. بسیاری از آنها در زیربغل، کشالههای ران و گردن وجود دارند.
۴. گلودرد و سردرد
درست مثل سایر علائم، گلودرد و سردرد هم فقط در موقعیت جزء علائم ARS تشخیص داده میشوند.
اگر اخیراً رفتارهای پرخطر داشتهاید، انجام تست HIV عاقلانهترین کار است. بخاطر خودتان و دیگران این آزمایش را انجام دهید: HIV در مراحل اولیه خود بیشتر عفونی است.
به خاطر داشته باشید که بدن هنوز برای HIV پادتن تولید نکرده است به همین دلیل تست پادتن آن را از بین نمیبرد. ممکن است هفتهها تا ماهها طول بکشد تا پادتنهای HIV در آزمایش خون مشخص شوند.
۵. جوش و دانههای پوستی
جوشهای پوستی ممکن است هم در ابتدا و انتهای دوره HIV/AIDS پدیدار شود.
این جوشها ممکن است در هر نقطهای از بدنتان ایجاد شوند که اگر توضیح و علت دیگری نداشتند، بهتر است حتماً تست HIV انجام دهید.
۶. حالتتهوع، استفراغ و اسهال
۳۰ تا ۶۰ درصد افراد در مراحل اولیه HIV به حالتتهوع، استفراغ یا اسهال دچار میشوند.
این علائم همچنین ممکن است در نتیجه درمان ضدویروسی و بعدها در روند عفونت درنتیجه عفونتی دیگر اتفاق بیفتد.
اسهالی که مداوم باشد و به درمانهای معمول واکنش ندهد نیز میتواند نشانهای از این ویروس باشد.
۷. کاهش وزن
کاهش وزن نشانه بیماری پیشرفتهتر است و میتواند درنتیجه اسهال شدید اتفاق بیفتد. اگر در حال کم کردن وزن هستید، یعنی سیستمایمنی بدنتان بسیار ضعیف شده است. در این وضعیت، بیمار حتی اگر تغذیه خوبی داشته باشد و تا آنجا که میتواند غذا بخورد باز هم وزن زیادی کم میکند. این مشکل معمولاً در مراحل آخری بیماری اتفاق میافتد. این روزها اما با کمک درمان ضدویروسی این مشکل کمتر شده است.
۸. سرفههای خشک
این نشانه --سرفههای موذی که ممکن است هفتهها طول بکشد و به نظر میرسد که هیچوقت بهتر نخواهد شد-- یکی از متداولترین نشانههای بیماری در بیماران مبتلا به HIV که در مراحل پیشرفته بیماری خود قرار دارند میباشد.
۹. سینهپهلو
سرفه و کاهش وزن ناشی از این بیماری ممکن است موحب بروز بیماری جدی شود که توسط میکروبی ایجاد میشود که اگر سیستمایمنی بدنتان خوب کار میکرد هیچ مشکلی برایتان ایجاد نمیکرد. بیماریهای فرصتطلب مختلفی وجود دارند و هرکدام از آنها به طور متفاوتی بروز مییابند. علاوه بر سینهپهلو، از بیماریهای فرصتطلب میتوان به عفونت انگلی توکسوپلاسموز که بر مغز اثر میگذارد، نوعی ویروس تبخال که سیتومگالوویروس نامیده میشود و نوعی عفونت قارچی مثل برفک اشاره کرد.
۱۰. تعرق شبانگاهی
تقریباً نیمی از افراد در مراحل اولیه عفونت HIV دچار تعرق شبانه میشوند. این مشکل با پیشرفت بیماری ممکن است وخیمتر شود و ارتباطی با ورزش کردن یا دمای اتاق ندارد.
نادیده گرفتن این مشکل که تقریباً مشابه گُرگرفتگی است که زنان در شروع یائسگی دچار آن میشوند بسیار دشوار است زیرا تمام لباسها و ملحفههایتان را خیس میکند.
۱۱. تغییر ناخنها
یکی دیگر از نشانههای آخری عفونت HIV تغییراتی مثل ضخیم و خمیده شدن ناخنها، شکاف برداشتن و تغییر رنگ آنها میباشد.
این مشکل معمولاً در اثر عفونت قارچی مثل کاندیدا اتفاق میافتد. بیمارانی که سیستمایمنی بدنشان ضعیف شده است بیشتر در معرض عفونتهای قارچی هستند.
۱۲. عفونتهای قارچی
عفونت قارچی دیگر که در مراحل آخری این بیماری ایجاد میشود، تبخال است که عفونتی دهانی است که توسط کاندیدا که نوعی قارچ است، ایجاد میشود.
تبخال یک عفونت قارچی متداول است که معمولاً در دهان یا مری ایجاد میشود و بلعیدن را مشکل میکند.
۱۳. سردرگمی و مشکل در تمرکز
مشکلات شناختی نیز میتوانند یکی از نشانههای جنون ناشی از HIV باشند که معمولاً در مراحل آخری این بیماری پدیدار میشوند.
علاوه بر سردرگمی و مشکل برای تمرکز، جنون ناشی از HIV شامل مشکلات حافظه و مشکلات رفتاری مثل عصبانیت و آسیبپذیری و زودرنجی نیز میشود.
حتی ممکن است تغییرات حرکتی نیز به دنبال داشته باشد: دست و پاچلفتی شدن، نداشتن هماهنگی و مشکل در کارهایی که نیاز به مهارتهای حرکتی دارد مثل نوشتن.
۱۴. تاول تبخالی و تبخال تناسلی
تبخال دهانی و تبخال تناسلی نیز میتوانند هم نشانههایی از ARS و هم عفونت HIV باشد.
همچنین داشتن تبخال یکی از عواملخطرزا برای ایجاد HIV است. دلیل آن این است که تبخال تناسلی میتواند موجب زخمهایی شود که وارد شدن HIV به بدن در حین رابطهجنسی را آسانتر میکند. و شیوع تبخال در افرادیکه مبتلا به HIV هستند معمولاً شدیدتر است زیرا سیستمایمنی ضعیفتری دارند.
۱۵. سوزنسوزن شدن و ضعف
در مراحل آخر HIV ممکن است احساس سوزنسوزن شدن و کرختی در دستها و پاها ایجاد شود که به آن نوروپاتی محیطی میگویند که در افرادیکه دیابت کنترلنشده دارند نیز اتفاق میافتد.
در این وضعیت عصبها تخریب میشوند. این علائم با مسکنها و داروهای ضدغش برطرف میشوند.
۱۶. بر هم خوردن نظم قاعدگی
HIV پیشرفته احتمال برهم خوردن نظم قاعدگی را افزایش داده و عادتهای ماهیانه معمولاً کمتر و سبکتر میشوند.
اما این تغییرات بیشتر به دلیل کاهشوزن و پایین آمدن سطح سلامت زنان مبتلا به این عفونت میباشد تا خود عفونت.
عفونت HIV همچنین با یائسگی زودرس در ارتباط است (۴۷ تا ۴۸ سالگی در زنان مبتلا در مقایسه با ۴۹ تا ۵۱ سالگی در زنان سالم).
از توصیههایی مثل نوشیدن هشت لیوان آب در روز تا هشدارهایی مثل در خانه ماندن در فصل سرما هنگام بیماری، بعضی باورهای متداول پزشکی باوجود اینکه بارها و بارها نادرستیشان تایید شده است اما در بین عموم باقی میمانند. در زیر به ۱۰ مورد از آنها اشاره میکنیم.
باور ۱: واکسنها ممکن است موجب بروز آنفولانزا (و اوتیسم) شوند.
بااینکه بدن ممکن است با یک تب خفیف به همه واکسنها واکنش دهد اما این شایعات که واکسن آنفولانزا باعث ابتلا به آنفولانزا میشود کاملاً نادرست است. درست است که این واکسن حاوی ویروسهای مرده آنفولانزا است اما این ویروسها مرده هستند. یک ویروس مرده نمی تواند موجب ابتلا به آنفولانزا شود. درمورد اینکه واکسنها موجب ابتلا به اوتیسم میشوند هم باید گفت که این شایعه در سال ۱۹۹۸ توسط یک مقاله که در مجله "The Lancet” به چاپ رسید، پخش شد.
در این مقاله، والدین هشت کودک مبتلا به اوتیسم عنوان کرده بودند که تصور میکنند فرزندانشان بعد از زدن واکسن سرخک و سرخجه به این مشکل مبتلا شدهاند. ارتباط بین این دو خیلی زود با علت جایگزین شد و از آن زمان باوجود تحقیقات بیشمار که هیچ ارتباطی بین این واکسنها و بالا بردن احتمال ابتلا به اوتیسم پیدا نکردند، این شایعات همه جا پراکنده شد. متاسفانه، بقای این باور نادرست زمان و هزینه زیادی را که میتوانست در جهت تحقیقات مربوط به اوتیسم صرف شود، برای اثبات دوباره و دوباره اینکه واکسیناسیون موجب ابتلا به آن نمیشود تلف میکند.
باور ۲: مکملهای غذایی همیشه سلامت شما را ارتقاء میبخشند.
تحقیقات مختلفی به اثبات میرسانند که مکملهای ویتامینه نهتنها ممکن است بیتاثیر باشند، بلکه میتوانند خطراتی نیز به دنبال داشته باشند. بعنوان مثال، افرادیکه ویتامین C و E مصرف میکنند، ممکن است خود را در معرض ابتلا به سرطان قرار دهند زیرا مقدار زیاد از این آنتیاکسیدانها ممکن است موجب اختلالات ژنتیکی شود. به همین ترتیب، در یک تحقیق دیگر مشخص شد که مکملهای روغن ماهی با سرطان در موشها مرتبط است. FDA به اندازه داروها برای مکملهای غذایی هم قوانین ندارد به همین دلیل درمورد ایمنی بسیاری از مکملها تحقیق نشده است. علاوهبراین، ممکن است ادعاهای تاییدنشدهای روی برچسب ظرف این مکملها نوشته شده باشد و حتی ممکن است دوز مصرفی نیز نادرست توصیه شده باشد. اما اگر این ویتامینها و ترکیبات از موادغذایی طبیعی دریافت شوند نه قرص و مکمل، نیازی به نگرانی برای مصرف دوز بالا نیست.
باور ۳: هوای سرد باعث مریض شدنتان میشود.
این باور در سراسر جهان متداول است اما کاملاً اشتباه است. تحقیقات نشان داده است که بیشتر علائم سرماخوردگی--چه واقعی و چه تصوری--در زمانی که سردمان است احساس میشود اما این درجه هوا نیست که ما را در مقابل ویروسها آسیبپذیرتر میکند. از سال ۱۹۶۸ که تحقیقی در مجله پزشکی نیوانگلند به چاپ رسید، مشخص شد که وقتی محققان افراد سرمایی را در معرض rhinovirus، یکی از متداولترین ویروسهای سرماخورگی، قرار دادند چه اتفاقی افتاد. نتیجهها نشان داد که افراد در هوای سرد نسبت به زمانهایی که در دماهای متعادلترین هستند، احتمال بیشتری برای ابتلا به سرماخوردگی ندارند. و اگر سرماخورده باشید، هیچ دلیلی ندارد که نتوانید بیرون در هوای سرد بروید.
بااینکه استراحت در این زمان بسیار عالی است اما هوای سرد تفاوتی در سرعت بهبودی شما ایجاد نمیکند. درواقع، بااینکه تحقیقات در این زمینه در مراحل ابتدایی است، اما این امکان وجود دارد که قرارگیری در معرض هوای سرد میتواند حتی به بدنتان کمک کند. برخی دانشمندان حدس میزنند که سرماخوردگی به این دلیل در ماههای سرد بیشتر اتفاق میافتد که افراد بیشتر در داخل خانه و فضاهای سربسته میمانند، بیشتر با هم در ارتباط نزدیک هستند و میکروبها فرصت بیشتری برای پراکنده شدن دارند.
باور ۴: ما فقط از ۱۰ درصد مغز خود استفاده میکنیم.
از سال ۱۹۰۷ تا بحال سخنرانان انگیزشی و گروههای خودیاری از این نکته برای تشویق مردم به استفاده از قابلیتهای خود استفاده میکردند. اما هیچیک از این افراد نمیتوانستند ادعای خود را از نظر علمی نیز ثابت کنند. امروز میتوان با استفاده از دستگاههای تصویربرداری پیشرفته، به هر قسمت از مغز که بخواهیم نگاه کنیم و در هر زمان که میخواهیم مقدار فعالیت مغز را بررسی کرده و به این باور بخندیم. اما چرا این باور نادرست هنوز بین مردم وجود دارد؟ شاید از آن خوشمان میآید. احتمالاً میخواهیم فکر کنیم که از همه قدرتمان استفاده نکردهایم.
باور ۵: قند، بچهها را شیطان میکند.
به ندرت میتوان پدر یا مادری را پیدا کرد که به این باور اعتقاد نداشته باشد. در یک تحقیق هوشمندانه جدید به بچهها غذای شیرینشده با آسپارتام دادند که ترکیبی بدون قند است. محققان به نیمی از والدین گفتند که این غذا حاوی قند است و به نیمی دیگر واقعیت را گفتند. والدینی که تصور میکردند بچههایشان غذای حاوی قند مصرف کردهاند گزارش دادند که آنها غیرقابلکنترل و بسیار فعال شدهاند. اما یک سنسور روی مچ این بچهها که سطح فعالیت آنها را اندازهگیری میکند، خلاف این را نشان میداد: بچهها کاملاً طبیعی رفتار میکردند. قندیجات معمولاً زمانی به بچهها داده میشود که قوانین شلتر هستند و بچههای دیگری هم در آن اطراف هستند--مثل جشنهای تولد و تعطیلات. ممکن است این دلیل نشر این باور نادرست میان عموم بوده باشد.
باور ۶: اگر دچار صدمهای شدید که موجب بیهوشی شد، باید سعی کنید بیدار بمانید.
این صدمات و غش کردنها بسیار اتفاق میافتد و بااینکه همیشه نیاز به توجه پزشکی برای آن است، معمولاً چندان جدی و خطرناک نیستند. هشدار برای بیدار ماندن بعد از بیهوشی و غش معمولاً از یک سوءتعبیر درمورد یک نوع آسیب خاص به سر ناشی میشود--نوعی که موجب خونریزی مغزی میشود-- که موجب کما یا بدتر از آن میشود. اما این اتفاق بسیار نادر است و درمورد افرادی که دچار بیهوشیهای معمولی میشوند صدق نمیکند. اگر توسط پزشک معاینه شدید و نظر او این بود که دچار یک بیهوش یا غش عادی و خفیف بودهاید، نیازی به نگرانی نیست.
باور ۷: آدامس تا ۷ سال در معده میماند.
بااینکه درست است که بسیاری ترکیبات موجود در آدامس مثل الاستومرها، رزین و موم قابلهضم نیستند، اما این به آن معنا نیست که تا آخر عمر در شکمتان میماند. بیشتر آنچه میخوریم--حتی چیزهایی که توصیه میشود مصرف کنیم مثل فیبر--قابلهضم نیستند. اما دستگاه گوارش یک ماشین ارگانیک قوی است که هر چیزی که قادر به جذب آن نباشد، رد میکند. باوجود چسبندگی آدامس، این ماده مستقیم از دستگاه گوارشتان رد شده از بدنتان دفع میشود.
باور ۸: مطالعه در تاریکی یا بیش از اندازه نزدیک نشستن به تلویزیون، بیناییتان را ضعیف میکند.
نور کم یا زیاد، خیره شدن به تلویزیون از فاصله نزدیک بیشک باعث میشود جشمانتان بیشتر کار کرده و اذیت شود اما هیچ سند و مدرکی ثابت نمیکند که این کارها میتواند تخریب طولانیمدت برای چشمانتان ایجاد کند. باور نادرست درمورد تلویزیون از دهه شصت شروع شد و در آن زمان ممکن است درست بوده باشد. برخی از تلویزیونهای رنگی در آن زمان تشعشعات زیادی ساتع کرده که میتوانست موجب آسیب رسیدن به چشم شود اما این مشکل دیرزمانی است برطرف شده و تلویزون ها و مانتیورهای امروزی تقریبا بی خطرند. اگر تمایل دارید برای تماشای تلویزون خیلی نزدیک به صفحه نمایش بنشینید، ممکن است لازم باشد برای تشخیص نزدیک بینی چشمهایتان نزد پزشک بروید اما نزدیک تلویزیون نشستن شما را عینی نمیکند.
باور ۹: باید در روز حداقل ۸ لیوان آب بنوشید.
به طور کلی، بدن ما معمولاً کمآب نیست و به خوبی میتواند سطح آب داخل خود را تنظیم کند. باور ۸ لیوان آب در روز از سال ۱۹۴۵ شروع شد که هیئت تغذیه شورای ملی تحقیقات امریکا عنوان کرد افراد بزرگسال باید در روز دو و نیم لیتر آب مصرف کنند (تقریباً برابر با ۸ لیوان). البته رسانهها فقط به گزارش همین جمله اکتفا کردند اما این هیئت در ادامه توضیح میدهد که بیشتر این دو و نیم لیتر از موادغذایی تامین میشود. این توصیه باید به این شکل تغییر کند: حدود هشت لیوان آب در روز بخورید یا بیاشامید.
باور ۱۰: تا یک ساعت قبل از شنا کردن نباید غذا بخورید.
این باور نادرست احتمالاً بسیاری از بعدازظهرهای تابستان شما را خراب کرده است. اما واقعیت این است که هیچ دلیلی ندارد که بعد از غذا خوردن شنا نکنید. درست است که هر نوع فعالیت شدید بعد از غذا خوردن میتواند ایجاد ناراحتی کند (بااینکه خطرناک نیست) اما برای اکثر ما جای نگرانی وجود ندارد. و دلدرد هر زمانی ممکن است اتفاق بیفتد، چه غذا خورده باشید چه نخورده باشید.
علائم زخم معده و ریفلاكس(برگشت غذا و اسید به مری یا همان سوزش پشت سینه) با یكدیگر شباهت زیادی دارند و این باعث شده كه بسیاری از افراد در تشخیص این دو حالت از هم سرگردان شوند. نخستین و مهمترین علامت هردوی آنها سوزش و درد معده است. تحقیقات نشان داده، از هر 5 نفر یك نفر حداقل بهصورت هفتگی از سوءهاضمه و سوزش معده رنج میبرد. این دردها میتواند زندگی روزانه را مختل کند و بیتوجهی به آن ممكن است باعث مشكلات جدی و خطرناكی شود.
سوزش معده مساوی زخم معده نیست
سوء هاضمه عبارتی كلی است و میتواند شامل درد معده، سوزش معده، تهوع، استفراغ و ریفلاكس باشد. سوء هاضمه علل مختلفی دارد که شایعترین علت آن، سوء هاضمه بدون زخم (یا بهاصطلاح Non-Ulcer dyspepsia یا Functional dyspepsia) است كه 60 درصد از موارد سوءهاضمه را شامل میشود. افراد مبتلا به این وضعیت به 2گروه تقسیم میشوند؛ یك عده افرادی هستند كه بهدلیل بالا بودن اسید معده دچار درد و سوزش میشوند كه برای درمان آنها داروهای پایین آورنده اسید تجویز میشود. گروه دیگر افرادی هستند كه بهدلیل حساسیت بیش از حد گیرندههای معده و اختلالات حركتی، هنگام صبح با حالت تهوع، استفراغ و نفخ بیدار میشوند كه خانمهای جوان بیشتر دچار این حالت میشوند. نتیجه آندوسكوپی این افراد معمولا طبیعی است و میتوان با استفاده از داروهای پروكینتیك (داروهایی كه اختلالات حركتی معده را بهبود میبخشند) این وضعیت را درمان کرد.
داروهایی كه معده دوست شان ندارد
مصرف برخی از داروها میتواند در ایجاد یا تشدید سوءهاضمه تاثیرگذار باشد. در درجه اول میتوان به آنتی بیوتیكها اشاره كرد. برای مثال مصرف اریترومایسین معمولا با درد معده همراه است. علاوه براین، داروهای مسكن، قرصهای ضدبارداری، برخی از داروهای قلبی و مصرف قرصهای آهن یا كلسیم با شكم خالی میتواند بدون ایجاد زخم باعث سوءهاضمه شود. همچنین بارداری یكی از مواردی است كه سوزش یا ریفلاكس معده را تشدید میكند. از یك سو، افزایش فشار شكم در بارداری باعث باز ماندن دریچه بین مری و معده میشود و از سوی دیگر، افزایش ترشح هورمون پروژسترون هم باعث شل شدن این دریچه میشود.
این درد ریفلاكس است نه سكته قلبی!
یكی از دلایل شایع سوزش معده، ریفلاكس است. ریفلاكس بر اثر شل شدن دریچه بین معده و مری ایجاد میشود كه این شل شدن دریچه باعث ورود اسید معده از معده به داخل مری میشود. این اسید باعث میشود فرد دائما احساس سوزش كند. حتی ممكن است ریفلاكس با درد قلبی اشتباه گرفته شود. بسیاری از مواقع بیمارانی كه ریفلاكس دارند بهعلت درد شدید پشت جناغ سینه در ICU بستری میشوند و زمانی كه پزشك قلب، تست ورزش انجام میدهد یا از آنژیوگرافی و اسكن قلبی استفاده میكند متوجه میشود كه فرد مشكل قلبی ندارد.
این 2 زخم با هم فرق دارند
از عوامل دیگر درد و سوزش معده، زخم معده و زخم اثنی عشر است. بیشتر اوقات افراد در تشخیص میان این دو زخم دچار اشتباه میشوند اما این دو بیماری از علائم متفاوتی برخوردارند. برای مثال هنگامی كه افراد مبتلا به زخم معده هستند در حالت سیری كامل در ناحیه معده احساس درد میكنند اما در موارد ابتلا به زخم اثنیعشر فرد در حالت گرسنگی درد معده دارد. مهمترین روش برای تشخیص زخم معده و زخم اثنی عشر، آندوسكوپی است بهخصوص اگر بیمار بیشتر از 45 سال داشته باشد. در زخمهای معده بهتر است بیوپسی یا نمونه برداری نیز انجام گیرد. زیرا یك درصد از علائم سوء هاضمه ممكن است بر اثر سرطان معده ایجاد شده باشد. اما در زخمهای اثنی عشر معمولا نیازی به بیوپسی وجود ندارد. یكی دیگر از علل سوء هاضمه سرطان معده است. در واقع شایعترین سرطان دستگاه گوارش در ایران سرطان معده است و یك در صد از موارد سوءهاضمه به این دلیل ایجاد میشود. مهمترین عامل در مورد سرطان، سن بیمار است. اگر فردی بالای 45 سال دچار سوزش و درد معده شود، بهتر است آندوسكوپی انجام دهد یا حتی اگر فرد كمتر از 45 سال داشته باشد و علاوه بر درد و سوزش معده در بلع غذا مشكل داشته، مدفوعش سیاه، كماشتها ولاغر شده باشد یا در آزمایشها مشخص شود كمخون شده است باز هم لازم است آندوسكوپی انجام شود.
اگر صبحها صدایتان میگیرد
گاهیاوقات ممكن است ریفلاكس با علائمی مانند پوسیده شدن دندانها خودش را نشان دهد. درواقع افرادی كه ریفلاكس دارند بیشتر در معرض پوسیدگی دندان هستند. علاوه براین، ریفلاكس ممكن است باعث تشدید آسم و توقف تنفس در خواب شود. بسیاری از افرادی كه هنگام شب دچار ریفلاكس میشوند در زمان بیدار شدن صدایشان میگیرد وكم كم در طول روز باز میشود. زمانی كه متخصص گوش و حلق و بینی از ناحیه حلق این بیماران «لارنگوسكوپی» میكند، متوجه میشود كه حنجره و قسمت خلفی گلویشان متورم است.
خانمها! از گن استفاده نكنید
پیشنهاد اول برای مبتلایان به ریفلاكس این است كه حجم وعدههای غذایی خود را كم كنند و هنگام غذا خوردن از نوشیدن آب، نوشابههای گازدار و دوغ پرهیز كنند، زیرا هرقدر معده بیشتر حالت اتساع پیدا كند، برگشت اسید بیشتر خواهد بود. چربی و غذاهای پرچرب معمولا باعث شل شدن دریچه بین معده، مری و تشدید ریفلاكس میشوند. علاوه براین، ترشیها، ادویه، سركه، خیارشور، پیتزا، گوجه فرنگی، سس كچاب، مركبات ترش، پرتقال، سیگار، قهوه و شكلات از جمله مواردی هستند كه ریفلاكس را تشدید میكنند. افراد مبتلا نباید بلافاصله بعد از خوردن غذا دراز بكشند و باید بین زمان غذا خوردن و خواب شان فاصله كافی وجود داشته باشد. همچنین بهتر است زمانی كه میخواهند بخوابند سرشان روی شانه شان با زاویه 30 درجه قرار بگیرد. بیشتر مواقع، گذاشتن بالش زیر سر كافی نیست و لازم است كه از تختهای بیمارستانی با قابلیت تغییر زاویه استفاده شود. اگر بیمار اضافه وزن دارد، حتما باید وزنش را كم كند. علاوه براین، استفاده از گن در خانمها و سفت بستن كمربند در آقایان میتواند این وضعیت را تشدید كند. این افراد نباید بلافاصله بعد از خوردن غذا فعالیتهای سنگین انجام دهند. گاهی اوقات هم ضرورت دارد كه برای كاهش اسید معده تحت نظر پزشك از قرصهایی مثل امپرازول، لانزوپرازول یا پنتوپرازول استفاده شود. بهترین زمان برای مصرف این قرصها نیم ساعت قبل از صبحانه است و اگر هنگام غذا خوردن مصرف شوند تاثیری نخواهند گذاشت. مصرف خودسرانه دارو برای تسكین درد و سوزش معده به هیچ عنوان توصیه نمیشود. بیمار ابتدا باید توسط پزشك بررسی شود تا مشخص شود كه آیا دلیل دردهای او ریفلاكس است یا خیر. همانطور كه گفته شد سوءهاضمه میتواند دلایل مختلفی داشته باشد. ریفلاكس تنها یكی از این دلایل است.
نخوردن صبحانه باعث زخم معده نمیشود
ثابت نشده که خوردن یا نخوردن یك غذای خاص باعث ایجاد زخممعده شود. گاهی اوقات در اخبار شایع میشود که مثلا خوردن فلفل و ادویه باعث ایجاد زخممعده میشود درصورتی كه میدانیم در كشور هند تمام غذاهایشان پر از ادویه و فلفل است. طب امروز این قضیه را قبول ندارد. ممكن است خوردن برخی از مواد سوءهاضمه را تشدید كند اما موجب بهوجود آمدن یا بزرگ و كوچك شدن زخممعده نمیشود.
مهمترین حسن صبحانه جلوگیری از ایجاد یبوست است. زمانی كه غذا وارد معده میشود ریفلاکس گاستروكولیت رخ میدهد و روده بزرگ شروع به فعالیت میكند. در افرادی كه صبحانه نمیخورندریفلاکسگاستروكولیت رخنمیدهد و از آنجایی كه بهترین زمان برای اجابت مزاج بعد از شروع این ریفلاکس است، این افراد معمولا دچار یبوست میشوند، بنابراین خوردن یا نخوردن صبحانه در ایجاد زخم معده هیچ تاثیری ندارد و فقط باعث ایجاد یبوست میشود.
قلیان؛ دشمن معده
سیگار و قلیان كشیدن از 2 جهت بر دستگاه گوارش تاثیر منفی میگذارد؛ اول اینكه دریچه بین مری و معده را شل كرده و باعث برگشت اسید معده و سوزش معده میشود. از طرف دیگر، كشیدن سیگار ترشحات لوزالمعده را كاهش داده و محیط را اسیدی میكند. درواقع این ترشحات كه حاوی بیكربنات است وارد لوله اثنیعشر( ابتدای روده باریك) میشود. حسن بیكربنات این است كه Ph داخل اثنی عشر را قلیایی میكند. اگر ترشحاتی كه از معده وارد اثنی عشر میشود توسط بیكربنات خنثی نشود باعث ایجاد زخم خواهد شد. كسانی كه زخم معده و اثنیعشر دارند زمانی كه سیگار میكشند ترمیم زخمشان به تاخیر میافتد.
عرق نعناع نخورید
مصرف عرق نعناع در كاهش نفخ موثر است اما شدیدا ریفلاكس را تشدید میكند، به همین دلیل كسانی كه دچار ریفلاكس هستند باید از خوردن عرق نعناع حتی در مقادیر بسیار كم پرهیز كنند. اما افراد مبتلا به نفخ میتوانند از عرق نعناع و زیره استفاده كنند. برای مثال این افراد میتوانند هنگام پخت برنج یا كباب به آن زیره سیاه اضافه كنند تا دچار نفخ نشوند. برخیها نیز معتقدند خوردن موز و شیر میتواند به درمان ریفلاكس كمك كند اما چنین چیزی حقیقت ندارد بهخصوص اگر شیر پرچرب باشد، میتواند ریفلاكس را تشدید كند.
«درد را از هر طرف بنویسی درد است.» این جمله را شاید بارها شنیده باشید. درد كه بیاید فرقی نمیكند از كجا شروع شود و كجا را درگیر كند مهم آن لحظهای است كه به دنبال یك قرص مسكن تمام خانه را زیر و رو میكنید. همان طور كه درد جزء جدا نشدنی زندگی است مسكنها هم نقش روزانه خود را ایفا میكنند. در هر كیفی یك ورقه قرص مسكن وجود دارد با نامها و دوزهای مختلف. قرصهای ایرانی و خارجی كه تنها با عنوان مسكن شناخته میشوند اما چقدر در موردشان میدانیم؟ اصلا آنها به درد مشكل ما میخورند؟ در یك روز چقدر مجاز به استفاده از مسكنها هستید؟ هر چند ساعت یكبار باید آنها را تمدید كرد؟ اینها تمام سؤالهایی است كه باید جوابشان را بدانید تا تندرستی را عضو جدانشدنی وجودتان بكنید. برای دانستن جواب همه این سؤالها این مطلب را بخوانید.
استامینوفن
ضددرد، ضد تب
كجا به درد میخورد؟
رایجترین انتخاب هر كسی برای درد، استامینوفن است. تازگیها هم حرف از ممنوعیت واردات آن به میان آمده كه باعث نگرانی داروسازهای زیادی شده است. در حال حاضر استامینوفن بیضررترین دارویی است كه برای كودكان و خانمهای باردار تجویز میشود. شاید بتوان گفت استامینوفن ساده تنها مسكنی است كه خانمهای باردار مجاز به خوردن آن هستند. این دارو در دو دوز 325 و 500 میلی گرم وجود دارد و نوع شربت و شیاف آن معمولا برای كودكان تجویز میشود.
حواستان باشد:
استامینوفن ساده كمعارضهترین داروی تببر است. برای استفاده آن باید به ازای هر كیلوگرم وزن بیمار 15- 12.5 میلیگرم مصرف شود. یعنی اگر 50 كیلوگرم هستید باید حداكثر 725 میلیگرم دارو استفاده كنید. مدت زمان تمدید استامینوفن هم هر 6-4 ساعت است. در خانمهای باردار خوردن این دارو باید هر 6 ساعت یكبار باشد. این را بدانید كه هیچ قرصی بیعارضه نیست پس اگر شروع به خوردن بیوقفه آن بكنید باید قید سلامتتان را بزنید.
استامینوفن كدئین
ضد سرفه، مسكن برای دردهای متوسط
كجا به درد میخورد؟
گاهی اوقات افراد از استامینوفن كدئین به عنوان یك داروی مسكن قوی یاد میكنند. با اینكه فروش این دارو بدون نسخه ممنوع است اما اگر از داروهای باقیمانده نسخههای قبلیتان نگهشان داشتهاید یادتان باشد این دارو در طولانیمدت شما را به ماده كدئین فسفات وابسته می كند. كدئین فسفات بعد از ورود به بدن به مورفین تبدیل میشود به همین دلیل بهتر است حتما با نسخه پزشك و در فواصل زمانی كه پزشك پیشنهاد میكند مصرف شود. استامینوفن كدئین نباید بیشتر از 3 گرم در روز استفاده شود یعنی با توجه به نسخه پزشك چیزی حدود 6-4 قرص.
حواستان باشد:
این داروی ضدسرفه، خوابآلودگی میآورد. پس سعی كنید در زمانهایی كه نیاز به هوشیاری كامل دارید این دارو را مصرف نكنید. استامینوفن كدئین میتواند در مواردی هم حساسیتزا باشد. نكته قابل توجه این دارو این است كه هرگز نباید همراه با داروهای اعصاب استفاده شود چون ممكن است تداخل دارویی ایجاد كند.
استامینوفن کافئین
مشكلات تنفسی نوزادان، میگرن، خوابآلودگی
کجا به درد میخورد؟
وقتی قهوه، شكلات یا نوشابه میخورید مقدار پایینی از كافئین را به بدن خود وارد میكنید. كافئین موجود در این دارو جذب استامینوفن و هوشیاری را بالا میبرد. با اینكه مصرف ماده كافئین عوارض دارد اما مقدار مجازش در بعضی مكملها هم آثار مثبتی دارد. همانطور كه در مكملهای غذایی ورزشكاران دیده میشود، این ماده با ترشح اسیدهای چرب به چربیسوزی بدن كمك میكند. با خوردن كافئین خالص، عمل هضم هم تقویت میشود. بهترین مورد استفاده این دارو برای میگرن است چون كه خیلی زود جذب میشود و اثرش را میگذارد.
حواستان باشد:
در زمان مصرف دارو نوشیدنیهای کافئین دار( نوشابههای انرژیزا) مصرف نکنید چون باعث بیخوابی و تپش قلب میشود. این ماده در شیر ترشح میکند پس اگر نوزادتان را شیر میدهید کافئین و هر ماده کافئین دار را فراموش کنید. باید توجه داشته باشید که آدمهای مسنتر واکنشهای حساستری نسبت به این ماده دارند. ممکن است به بیخوابیهای حاد یا مشکلات قلبی دچار شوند.
آسپیرین ( آ. اس. آ)
ضددرد غیرمخدر، تببر، ضدالتهاب، ضدپلاكت
کجا به درد میخورد؟
آسپیرین با تاثیری نامعلوم روی هیپوتالاموس درد را از بین میبرد. هیپوتالاموس دقیقا جایی است كه فرمان درد را به اعضا صادر میكند. شاید از خودتان بپرسید چطور روی از بین رفتن تب اثر میگذارد؟ ترموستات بدن در همان قسمت هیپوتالاموس واقع شده است. آسپیرین با تاثیر مستقیم روی این ناحیه aدمای بدن را حفظ میكند و با فرمان تعریق سعی در حفظ دمای بدن میكند. آسپیرین از آن دسته داروهایی است كه در حال حاضر خیلی تجویز نمیشود. آسپیرین با تاثیر روی غلظت خون یكسری آثار منفی دارد كه به همین دلیل دیگر از آن به عنوان داروی مسكن استفاده نمیشود اما باید گفت هنوز هم آسپیرین تنها درمان بعضی بیماریها مثل روماتیسم مفصلی است.
حواستان باشد
مصرف خودسرانه آسپیرین باعث رقیق شدن خون و پایین آمدن پلاكت خون میشود. این مشكل ممكن است باعث جلوگیری از ایجاد لخته و بند نیامدن خون در هنگام جراحت شود. این دارو عوارض ضعیف دیگری مانند وزوز گوش، تهوع، نارسایی حاد كلیه و كهیر دارد.
آکسار ( آ.ث.آ)
ضددرد، ضدتب، ضدمیگرن
کجا به درد میخورد؟
آکسار را به نام قرص دورنگ یا قرص سفید-صورتی میشناسند. این دارو در گذشته طرفداران زیادی داشت اما در حال حاضر با این همه تنوع دارویی آکسار نمونه یک قرص فراموش شده است و مورد استفادهای ندارد. این دارو از استامینوفن، کافئین و اسید استیل سالیسیلیک ( آ.اس.آ) تشکیل شده است.
حواستان باشد
اگر به هرکدام از داروهای مسکن مثل استامینوفن، کافئین یا آسپیرین حساسیت دارید پس دور آکسار را خط بکشید و از پزشكتان جایگزین بخواهید. یادتان باشد که این دارو را نباید به طور همزمان با استامینوفن، آسپیرین و ترکیبات حاوی الکل مصرف کنید. بهتر است که برای مقابله با عوارض گوارشی آن را همراه با غذا یا یک لیوان آب پربخورید. توجه داشته باشید که اگر این قرص بوی سرکه بدهد باید از مصرف آن خودداری کرد.
ایبوپروفن
آرتریت، درد پس از كشیدن دندان، ضدتب
كجا به درد میخورد؟
به رنگ صورتی زیبا و گولزنکش دقت نکنید. این دارو عوارض بسیاری دارد. البته برای دردهای نام برده بسیار مناسب است. اگر هر كدام از این مشكلات را دارید میتوانید پروفن را استفاده كنید. پروفن دارویی است كه بدون نسخه هم میتوانید آن را تهیه كنید. این مسئله تهیه دارو بدون نسخه خیلی وقتها باعث شده است كه تصور شود آنها بیخطر هستند در صورتی كه استفاده بیش از حد پروفن در درازمدت بیشترین عوارض را نسبت به هر داروی دیگری دارد.
حواستان باشد:
دوز مصرفی این دارو نباید بیشتر از 1200 میلی گرم در روز باشد. و مدت زمانی که آن را تكرار میكنید نباید بیشتر از 3 روز باشد. مصرف زیاد پروفن عوارضی مثل سردرد، سرگیجه، خارش و کهیر، کمخونی و... دارد. خیلیها تصور میكنند به دلیل اینكه این دارو در شیر مادر ترشح نمیشود، مصرفش بیخطر است اما باید گفت كه پزشكان مصرف آن را در زمان شیردهی توصیه نمیكنند.
ژلوفن
ضد التهاب، ضددرد و سردردهای میگرنی
كجا به درد میخورد؟
ژلوفن فرم مایع پروفن است كه داخل كپسولهای ژلاتینی نرم تعبیه شده. این دارو به دلیل اینكه خیلی سریع در بدن باز میشود، تاثیر سریعتری دارد. به این دلیل است كه بیشتر اوقات تصور میشود كه این دارو از پروفن قویتر است. اثر سریع این دارو باعث شده كه از این دارو استقبال بیشتری شود.
حواستان باشد:
مدت زمان تاثیر این دارو 15 دقیقه است. این قرص این مدت زمان را لازم دارد تا در معده باز و جذب شود. اكثر مردم این تصور را دارند كه ژلاتینی بودن این دارو باعث میشود كه آسیب كمتری به معده و دستگاه گوارش برسد اما باید گفت كه عوارض ژلوفن دقیقا مانند پروفن است. این دارو در دراز مدت عوارض گوارشی حادی مثل زخم معده ایجاد میكند.
نوافن
دنداندرد، سردرد، دردهای عضلانی- مفصلی
كجا به درد میخورد؟
نوافن را در اولویت انتخاب های خود برای دنداندرد بگذارید. این دارو از تركیب 3 ماده استامینوفن، پروفن و كافئین تهیه میشود. دو ماده اول، استامینوفن و كافئین تاثیر ضددردی خود را روی سردرد و دنداندرد دارند اما پروفن به دلیل خاصیت ضد التهابی که دارد برای دردهای عضلانی- مفصلی استفاده میشود. هر کپسول نوافن حاوی 325 میلیگرم استامینوفن، 40 میلیگرم کافئین و 200 میلیگرم ایبوپروفن است.
حواستان باشد:
برای نتیجه بهتر این دارو تنها میتوانید در هر بار یک کپسول، آن هم هر 8 ساعت یکبار استفاده کنید. این دارو مانند قهوه و نوشابه منبعی غنی از كافئین است به همین دلیل زیادهروی كردن در خوردن آن باعث تپش قلب و بیخوابی میشود. از طرفی هم به دلیل وجود ماده استامینوفن در نوافن ممکن است استفاده از آن نتیجه کاذب در تستهای افراد دیابتی ایجاد کند. باید توجه داشت که مصرف این دارو برای بیماران دچار اختلالات کلیوی به دلیل وجود ایبوپروفن باید حساب شده و زیر نظر پزشک باشد در غیر این صورت شاید مشکلات زیادی برای فرد ایجاد کند.
پانادول
ضددرد، ضدتب
كجا به درد میخورد؟
همان استامینوفن خارجی است. فقط نامش تغییر كرده است. ما ایرانیها معمولا بیش از حد به اجناس خارجی اعتماد داریم. تصور اینكه این دارو خارجی است پس عوارض آن هم كمتر است را دور بیاندازید. هیچ فرقی نمیكند استامینوفن باشد یا پانادول، مهم این است كه شما با وارد كردن بیرویه داروی شیمیایی به بدنتان صدمه میزنید. پانادول در دو نوع قرص و شیاف در بازار وجود دارد.
حواستان باشد:
اینكه یك دارو خارجی باشد دلیل بر كیفیت بالا و نداشتن عوارض جانبیاش نیست. پس در مصرف هر دارویی باید به مقدار مصرفیاش توجه كرد تا دچار مسمومیت دارویی نشد. بهتر است مسكنها همراه با غذا مصرف شوند تا آثار مخرب كمتری به دستگاه گوارش وارد كنند.
ناپروكسن
ضددرد، ضدالتهاب با عوارض کمتر
كجا به درد میخورد؟
باید به ناپروکسن اعتماد کرد. استفاده ناپروکسن اگر درست باشد هیچ مشکلی پیش نمیآید. این دارو ضددرد و التهاب است البته بیشتر اثر ضدالتهابی دارد. به همین دلیل مصرف آن در دردهای عضلانی-مفصلی توصیه میشود. این دارو از این جهت كه در داخل روده باز میشود عوارضی برای معده ندارد و سریعتر هم جذب میشود. ناپروکسن را میتوانید در دو نوع قرص و شیاف و در دو دوز 500 و 325 تهیه کنید.
حواستان باشد:
هر چیزی اگر از حد بگذرد نهتنها اثر مثبتی نخواهد داشت بلکه عوارض هم دارد. فرم 500 میلیگرمی ناپروکسن به دلیل زودتر باز شدن در روده و جذب سریع، برای معده مشکلی ایجاد نمیکند. باید گفت این دارو نسبت به ایندومتاسین و پیروکسیکام عوارض کمتری دارد.
دیكلوفناك
ضد آرتریت(ضد التهاب مفصلی)، ضدتب
كجا به درد میخورد؟
به آرتروز مبتلا هستید؟ اگرگاهی اوقات دچار دردهای مفصلی میشوید دیكلوفناك بهترین مسكن است. این دارو در درمان آرتروز (بیماری تخریب غضروف مفصل)، دردهای زانو و مچ، التهاب مفاصل و درمان دیسمنورهها (قاعدگیهای دردناک) به کار میرود. این دارو یكی از كمعارضهترین دارو در زمینه درمان آرتریتهاست.
حواستان باشد:
در طولانیمدت مصرف دیکلوفناک باعث زخم و خونریزی در دستگاه گوارش و اختلال در کبد میشود این دارو از طریق کلیه دفع میشود در نتیجه ممکن است منجر به ایجاد یا تشدید نارسایی کلیوی هم شود، پس مصرف آن در بیمارانی که مشکل کلیه دارند توصیه نمیشود. باید حواستان باشد که عوارض دیکلوفناک هم مانند ناپروکسن از دو کپسول ایندومتاسین و پیروکسیکام کمتر است، از آنجا كه دیكلوفناك ممكن است علائم معمولی عفونت را پنهان كند باید امكان بروز عفونت را بررسی كرد.
سلبركس
ضد التهاب
كجا به درد می خورد؟
این دارو بیشتر از اینكه خاصیت ضددرد داشته باشد خاصیت ضد التهابی دارد. به این معنی كه التهابات مفصلی و عضلانی را رفع میكند. به همین دلیل بهترین انتخاب برای این نوع مشكلهاست. سلبركس تنها داروی مسكنی است كه روی مخاط معده و دستگاه گوارش تاثیر منفی نمیگذارد. البته این به این دلیل نیست كه كلا عوارضی ندارد. هر دارویی عوارض دارد این را یادتان باشد.
حواستان باشد:
حواستان باشد كه این دارو با اینكه بهترین و كمعارضهترین انتخاب است اما پژوهشگران ثابت كردهاند كه مصرف زیاد آن باعث مشكلات (آریتمی) قلبی میشود. سلبركس در حال حاضر تا حدودی جای ایندومتاسین و پیروكسیكام را در بازار نسخه نویسی گرفته است. این دارو در افراد محدودی در درازمدت باعث گیجی، سردرد، دردهای شكمی و كمردرد میشود.
مفنامیك اسید
دردهای قاعدگی، دنداندرد
كجا به درد میخورد؟
مفنامیك اسید برای دردهای قاعدگی مناسب است اما باید مراقب عوارض گوارشی این دارو هم بود. پس سعی كنید در زمان قاعدگی آن را زیر نظر پزشك و زمانی كه درد شدید دارید مصرف كنید.
حواستان باشد:
این دارو را نباید بیش از 10-7 روز استفاده كرد چون باعث كمخونی یا افت فشار خون میشود و بهتر است آن را همراه با غذا یا شیر مصرف كنید. از آنجایی كه داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی مثل مفنامیك اسید ممکن است باعث افت فشارخون، خوابآلودگی یا بیحالی شوند، توصیه میشود بعد از مصرف مفنامیك اسید رانندگی نكنید.
ایندو متاسین
ضدالتهاب، ضددرد
كجا به درد میخورد؟
این دارو در انواع كپسول، قرص آهستهرهش، سوسپانسیون و شیاف در بازار موجود است. مكانیسم كاركردن قرص آهستهرهش در بدن به این صورت است كه بعد از مصرف در معده آهسته آهسته باز میشود. به همین دلیل در مدت زمانی طولانی در شبانه روز دوز مشخصی از دارو در بدن وجود دارد و درد را در طولانیمدت كنترل میكند.
حواستان باشد:
سوسپانسیون این دارو را با آبمیوهها تركیب نكنید. در این صورت باعث یكسری فعل و انفعالات شیمیایی در دارو میشوید. ایندومتاسین ممكن است باعث افزایش فشارخون، سردرد و منگی، تاری دید و تهوع شود. در صورت دیدن هر كدام از این عوارض به پزشك مراجعه كنید. حواستان به سالمندها باشد، این دارو برای بیماران بالای 90 سال مناسب نیست و آنها را دچار مسمومیت صددرصدی ایندومتاسین میكند.
پیروكسیكام
ضد التهاب، ضددرد، تببر
كجا به درد میخورد؟
پیروكسیكام و ایندومتاسین داروهای مناسبی نیستند. چون نسبت به اثرشان، عوارض زیادی دارند. در حال حاضر بیشتر برای دردهای التهابی ژل موضعی پیروكسیكام تجویز میشود. این دارو در سه نوع كپسول، آمپول، شیاف و ژل موضعی وجود دارد. مسمومیت در مصرف بیرویه پیروكسیكام و بدون نسخه زیاد دیده میشود.
حواستان باشد:
این دارو در حال حاضر بین روماتولوژیستها طرفداران كمتری دارد. پیروكسیكام ممكن است باعث خونریزی شدید گوارشی، یبوست، تهوع، سردرد و خوابآلودگی، كمخونی و افزایش مدت زمان خونریزی شود كه نسبت به اثر مثبتش نمیارزد.
شربتها
سروعدههای محلول مثل شربتها و سوسپانسیونها برای كسانی تجویز میشود كه نمیتوانند قرص را راحت بخورند. شربت برای كودكان و سالمندانی كه در بلع قرص مشكل دارند، بهترین انتخاب است. خیلی وقتها هم فرو بردن قرص برای كسانی كه بزاق كمتری دارند سخت است در این صورت شربت داده می شود. شربتها همان اثر قرصها را دارند و به نسبت قرص سریعتر جذب میشوند. شربتها در مواقعی كه بیمار در شرایط هوشیار به سر نمیبرد و در كماست، هم استفاده میشوند.
شیافها
شیاف برای كسانی تجویز میشود كه تهوع و استفراغ شدید دارند و دارو اصلا به دستگاه گوارششان نمیرسد. در مواردی هم این مورد برای كودكانی كه خوراندن دارو برایشان سخت است، توصیه میشود. مكانیسم جذب این نوع دارو از قسمت ركتوم است. گرمای ركتوم به حل شدن دارو كمك میكند و دارو جذب عروق خونی میشود. باید گفت كه به دلیل جذب مستقیم از طریق عروق خونی سریعترین اثر دارویی را دارند.
محققان میگویند: پدران و مادران دقت داشته باشند که پاهای کودکان به سرعت رشد میکنند، بنابراین باید کفش مناسب برای فرزند در نظر بگیرند.
هنگامی که میخواهید برای کودک خود کفش بخرید، مهم است علاوه بر در نظر داشتن زیبایی و مینیاتوری بودن کفش، به نکات مهم دیگری نیز توجه داشته باشید.
انجمن پزشکی پای آمریکا این راهنماییها را برای خرید کفش به پدر و مادران ارائه میدهد:
- پای کودک شما ممکن است به سرعت رشد کرده و اندازه جوراب و کفش او تغییر کند.
- کفشهایی که کاملا اندازه پای کودکان نیست می تواند منجر به سوزش و درد شود، بنابراین همیشه پای آنها را قبل از خرید کفش اندازه گیری کنید و مطمئن شوید که کفشها برای آنها راحت است.
- از پوشانیدن کفشهای دست دوم اجتناب کنید و کودکان، کفشهای خود را به اشتراک نگذارند.
- هنگامی که کودک شما برای اولین بار شروع به پوشیدن کفش میکند، قسمتهای ساییده شده کفش را بررسی کنید. اگر قسمتهای ساییده شده به طور مساوی و صاف نبودند، این امر نشان دهنده مشکلاتی در پاهای کودک است. شایان ذکر است اغلب قسمت پاشنه کفش، سریع تر ساییده میشود.
- اجازه بدهید کودکتان در خرید کفش شرکت کند. همیشه موقع امتحان کردن کفش برای خرید، جوراب و یا ساق مورد نظر خود را بپوشد.
- اگر پاها دارای اندازه و سایز متفاوتی است، کفشی را خریداری کنید که اندازه پای بزرگتر با آن متناسب است.
«آروماتراپی» یا رایحه درمانی روش نه چندان تازه اما فراموش شدهای است که اثر بسزایی در افزایش بازده محیطهای کاری دارد. حس بویایی قویترین حس انسان است و بیشترین اثر را بر فعالیت ذهن دارد. حبابهای بویایی بخشی از سیستم «لیمبیک» مغز هستند و مستقیما با آن قسمت از مغز در ارتباطند که مسئول پردازش احساسات و یادگیری است. «بورلی هاوکینز»، مدیر یک موسسه رایحه درمانی در کانادا میگوید: «به همین دلیل است که حس کردن بوی خاص، ما را یاد آدمها و اتفاقات مهم زندگیمان میاندازد.» روغنهای گیاهی و رایحههای مختلف نه تنها بازده کاری را افزایش میدهد بلکه بر سلامت جسمی کارمندان هم تاثیر فوقالعادهای میگذارد.
گیاهان دارویی معطر خاصیت ضد ویروسی و آنتیباکتریال داشته و استفاده از آنها در محیطهای شلوغ و پررفتوآمد، بخصوص در این فصل میتواند از بروز بیماریهای زیادی جلوگیری کند. «هاوکینز» میگوید: «رایحههای دلپذیر بر هیپوتالاموس اثر گذاشته و باعث ترشح هورمونهایی میشود که بر سیستم ایمنی، فشارخون و دستگاه گوارش اثر مثبت میگذارد. اگر دفتر کار اختصاصی داشته یا سلیقهتان با دیگر همکارانتان یکی نیست یك تا شش قطره از روغنهای گیاهی دلخواهتان را روی یک تکه پنبه بچکانید و در بازههای زمانی متناوب آن را استشمام کنید. اما اگر میخواهید به صورت گروهی از این عطرهای دلپذیر استفاده کنید، یک کاسه آب جوش را در دفتر کار خود قرار داده و چند قطره از عطر طبیعیتان را در آن بچکانید.» «هاوکینز» استفاده از شش رایحه طبیعی زیر را برای افزایش بازده کاری و بالابردن روحیه کارمندان بسیار مفید میداند.
اسطوخودوس
اسطوخودوس، گیاهی است به ارتفاع حدود نیممتر با برگهای باریک، دراز، سبز رنگ كه گلهای آن به رنگ بنفش و به صورت سنبله است. اسطوخودوس در بیشتر نقاط دنیا به صورت خودرو میروید و بسته به شرایط محیط و خاک به انواع مختلف ظاهر میشود. قسمت مورد استفاده این گیاه، گلها و سر شاخههای گلدار آن است. اسطوخودوس بوی بسیار مطبوعی دارد ولی طعم آن تلخ است. در جنگ جهانی اول از خواص دارویی این گیاه برای درمان و ضدعفونی کردن زخمها استفاده میکردند و کشاورزان انگلیسی برای پیشگیری از سردرد و آفتابزدگی گلهای این گیاه را درون کلاههای خود میگذاشتند. این گیاه خوشبو میتواند استرس را مهار کند. البته نباید از تاثیر شگفت انگیز اسطوخودوس بر اعصاب و بیماریهایی چون افسردگی غافل شد. اسطوخودوس همچنین در درمان سردردهای عادی و میگرنی بسیار مفید است.
یاسمن
یاسمن درختچهای است زینتی از تیره زیتونیان که دارای گونههای برافراشته یا بالارونده است، در باغها کاشته میشود و ارتفاعش بین دو تا سه متر است. برگهایش قلبی شکل و گلهایش دارای یک جام چهار قسمتی به شکل صلیب است که به یک لوله نسبتا طویل منتهی میشود. اصل این گیاه را از ایران میدانند و از آنجا به سایر نقاط دنیا برده شده است. گلهای یاسمن بسیار معطر و به رنگ قرمز و سفید یا زرد با بنفش است. عطر یاسمن هم مانند اسطوخودوس برای اعصاب بسیار مفید است اما یاسمن بیشتر به عنوان یک رایحه ضدافسردگی شناخته میشود. اگر اعتماد به نفستان کم شده، به زندگی بدبین شدهاید، همه جا را تیره و تار میبینید و حال روحی خوبی ندارید فرصت را از دست ندهید، چاره مشکلتان فقط چند قطره عطر یاسمن است. تحقیقها نشان میدهد، بوی شیرین گل یاسمن به اندازه والیوم آرامش بخش است.
دارچین
دارچین درختی است کوچک، همیشه سبز، به ارتفاع پنج تا هفت متر که از تمام قسمتهای آن بویی مطبوع استشمام میشود. گلهای آن در فاصله ماههای بهمن تا اوایل فروردین ظاهر میشود. برگ این درخت سبز سیر و دارای گلهایی به رنگ سفید است. دارچین بومی سریلانکا و جنوب هند است و پوست درختچه آن بهعنوان ادویه بهکار میرود. باتوجه به گستردگی جغرافیایی گونههای مختلف دارچین سابقه پیدایش و نامگذاری آنها نیز متفاوت است. سابقه مصرف و شناسایی آن به مصر باستان و به حدود دوهزار سال قبل از میلاد برمیگردد. اما آنچه که در تاریخ به دارچین چینی مشهور شده در حقیقت نوعی از دارچین است که بومی چین بوده و به صورت درخت ۲۰ تا ۳۰ متری است. دارچین توانایی خارقالعادهای در مبارزه با خستگیها و درگیریهای ذهنی داشته و باعث افزایش تمرکز حواس میشود.
نعنا
این گیاه تمام اسانسها و خواص پونه را دارد ولی برگهایش کرک کمتری دارند و بریدگیهای کنار برگهای آن بیشتر از پونه و اسانس آن نیز ملایمتر است. نعنا گیاهی است علفی و پایا. ساقههای آن دو نوع خزنده و زیرزمینی است. از میان ریشهها، یک شاخه قائم و برگدار کوچک خارج میشود که برگهای آن بیضوی، نوکتیز، دندانهدار و کمی پوشیده از کرک بوده و از تمامی قسمتهای آن بوی معطر و مطبوعی استشمام میشود. از این گیاه اسانسی به نام منتول استخراج میکنند که برای خوشبو کردن داروها و برخی آبنباتها و شیرینیها به کار میرود. مواقعی که برای فکر کردن یا انواع هجومهای فکری در جلسات به انرژی زیادی احتیاج دارید عطر دلپذیر این گیاه را دست کم نگیرید. گیاه نعنا به عنوان یک بالابرنده سطح انرژی، ذهن را تقویت کرده و باعث افزایش قدرت تفکر و تمرکز میشود.
لیموترش
هند با تولید حدود ۱۶درصد از کل تولید جهان، بزرگترین تولیدکننده لیموترش در جهان است. پس از آن بهترتیب مکزیک با 14.5 درصد، آرژانتین با حدود ۱۰ درصد، برزیل با ۸ درصد و اسپانیا با ۷ درصد در رده بعدی تولید لیموترش قرار دارند. لیموترش درختچهای است که بلندی آن به چهارمتر میرسد و کشت آن فقط در مناطق گرمسیر امکان دارد. شاخههایش بلند و برگهایش پهن و سبز مات و بیضوی است. گلهایش از درون سفید و از بیرون ارغوانی است و به غایت معطرند. گلآوری آن عملا مداوم است. لیموترش تنها درختی است که تقریبا همیشه میوه و گل و برگ دارد. عطر لیمو میتواند تمرکز و آرامش خیال را بالا برده و خشم، ناراحتی و اضطراب را به میزان قابل توجهی کاهش دهد. لیموترش خاصیت ضدویروسی و ضد میکروبی داشته و میتواند با تقویت سیستم ایمنی بدن و بهبود بخشیدن گردش خون، با انواع گلودردها و سرماخوردگیها مبارزه کند.
رزماری
رزماری یا اکلیل کوهی گیاهی چندساله و معطر است که برگهایی سوزنیشکل و همیشهسبز دارد. رزماری بومی منطقه مدیترانه و کشور اروگوئه است. گلهای آن در رنگهای گوناگون سفید، صورتی، بنفش یا آبی میرویند. از برگهای تازه و خرد شده رومارن به دلیل وجود اسانس معطر و روغن فرار و همچنین تانن در سالاد و در تهیه خوراکهای مرغ و ماهی استفاده میشود. پودر برگهای خشک شده اکلیل کوهی به تنهایی یا همراه با سایر ادویه جات به عنوان چاشنی جهت خوش طعم نمودن غذاها بخصوص سس سالاد به کار میرود. عطر رزماری مانند نوعی رایحه بیدارباش است! صبحهایی که خستهاید و توان دل کندن از رختخواب را ندارید تنها چیزی که میتواند شما را سرکار بفرستد استشمام رایحه رزماری است. باور کنید! رزماری علاوه بر اثر فوقالعادهای که بر تقویت حافظه دارد، میتواند با خستگی و کوفتگی جسمی و سردرد هم مبارزه کند. به علاوه استفاده موضعی رزماری به کسانی که از دردهای ماهیچهای رنج میبرند شدیدا توصیه میشود.
اگر تصور میکنید نمیشود زمستان را بدون سرماخوردگی و بیماری سپری کرد سخت در اشتباهید. درست است که در فصل سرما آنفلوانزا و سرماخوردگی بسیار رایج است و هر کسی ممکن است به این بیماریها مبتلا شود اما با انجام چند کار ساده به راحتی میتوانید سیستم ایمنی بدنتان را تقویت و بیمارهای زمستانی را از خود دور کنید.دکترها بیشتر از هر کس دیگری در احاطه میکروبها و ویروسها قرار دارند، زیرا مدام در حال معاینه بیمارانی هستند که سرما خوردهاند یا آنفلوانزا گرفتهاند.
اگر پای صحبت پزشکان بنشینید حتماً یک تجربه مشترک دارند: اینکه بارها پیش آمده بیماران توی صورتشان عطسه کردهاند و حتی بزاق بیمار محترم داخل چشمشان رفته است. شما تصور کنید در این شرایط چطور میشود که دکترها سالم میمانند؟ باید بدانید دکترها برای کاهش احتمال بیمار شدن خودشان تکنیکهایی دارند که آنها را از شر باکتریها حفظ میکند. برای آشنایی با این تکنیکها با ما همراه باشید.
دستهایتان را بشویید
آیا میدانید هر کدام از ما روزانه حدود ۳۰۰۰ مرتبهصورتمان را لمس میکنیم. تصور کنید اگر دستهایمان آلوده باشد چه اتفاقی میافتد. یکی از اولین درسهایی که پزشکان میگیرند این است که به طور مرتب دستهایشان را بشویند و دست به دهان، بینی و چشمانشان نمالند. این اعضا به راحتی میکروبها را انتقال میدهند. برای همین توصیه میکنیم شما هم دستهایتان را به طور مرتب شستوشو دهید. استفاده از صابون اختیاری است. چون صابونها دستها را خشک میکنند و باعث تحریک و خشکی پوست میشوند.
هر روز پروبیوتیک مصرف کنید
پروبیوتیکها علاوه بر اینکه سلامت رودهها و کلاً دستگاه گوارش را بالا میبرند سیستم ایمنی بدن را تقویت کرده و با سرماخوردگی و آنفلوانزا مقابله میکنند. نتایج پژوهشی که در سال ۲۰۰۹ در مجله Pediatrics به چاپ رسیده است نشان میدهد کودکانی که به مدت ۶ ماه هر روز پروبیوتیک مصرف میکنند کمتر به بیماریهای ویروسی مبتلا میشوند. همچنین مدت بیماری آنها کوتاه تر بوده و نیازشان به آنتیبیوتیکها نیز کمتر است.
مصرف قند را کاهش دهید
مواد غذایی شیرین یا محصولاتی که از آرد
تصفیه شده (بدون سبوس) تهیه میشوند قند خون را بالا میبرند و به این ترتیب به سیستم ایمنی بدن آسیب میرسانند. تا جایی که میتوانید مواد غذایی کامل و سرشار از فیبر مصرف کنید. مصرف هلههولهها و نوشیدنیهای شیرین را کاهش دهید چون سیستم ایمنیتان را ضعیف خواهند کرد.
سیگار نکشید
سیگار کشیدن باعث عفونت و آسیب مجاری تنفسی میشود. این «دودزای کوچک» سیستم ایمنی بدن را ضعیف و مخاط دهان و ریهها را در برابر عفونت و بیماری آسیب پذیر میکند. هر کدام از این آسیبها دلیل خوبی برای ترک سیگار است. اگر تصور میکنید به تنهایی نمیتوانید سیگار را ترک کنید با پزشک مشورت کنید تا راحتتر از شر این «بدبوی بیماری زا» راحت شوید.
ورزش کنید
اگر جزء افرادی هستید که از ورزش فراری هستید بهتر است تجدید نظری در رفتارتان داشته باشید. محققان آمریکایی در سال ۲۰۰۶ پژوهشی روی دو گروه از زنان دچار «اضافه وزن و چاقی مفرط و خانهدار و یائسه» انجام دادند. یک گروه از این زنان شرکت کننده به مدت یک سال پنج روز در هفته و روزانه به مدت ۴۵ دقیقه ورزشهای سبک انجام دادند. مواد غذایی شیرین یا محصولاتی که از آرد تصفیه شده (بدون سبوس) تهیه میشوند قند خون را بالا میبرند و به این ترتیب به سیستم ایمنی بدن آسیب میرسانند. تا جایی که میتوانید مواد غذایی کامل و سرشار از فیبر مصرف کنید.در حالی که گروه دوم هیچ ورزشی در برنامه روزانهشان نداشتند. بعد از مدتی یعنی در سه ماهه آخر پژوهش محققان مشاهده کردند زنانی که ورزش نکردهاند سه برابر بیشتر در معرض روماتیسم قرار گرفتند. در هر سن و سالی که باشید و وزنتان هر چقدر باشد روزانه چند دقیقه ورزش سبک انجام دهید.
واکسن آنفلوانزا بزنید
بحث و جدلهای زیادی درخصوص واکسن آنفلوانزا وجود دارد اما اگر کارتان طوری است که زیاد سوار مترو، اتوبوس و غیره میشوید یعنی کلاً زیاد با مردم سر و کار دارید بهتر است واکسن بزنید. اگر در این خصوص شک دارید اول با پزشک مشورت و بعد اقدام به دریافت این واکسن کنید. در حالت کلی واکسن آنفلوانزا ایمنی شما را در برابر بیماریهای زمستانی بالا میبرد.
بدون شک هیچ کس نمیخواهد با کسالت و بیماری زندگی خود را سر کند. کلید طول عمر، سلامتی است و سلامتی بزرگترین سرمایه زندگی. برای داشتن عمر طولانی همراه با سلامتی و تندرستی لازم است سبک زندگیتان سالم باشد. یعنی اینکه تغذیه درستی داشته باشید و از کارهایی که به سلامتی آسیب میزند دوری کنید. تغذیه سالم خلاصه میشود در مصرف میوه و سبزیجات، دانههای کامل، گوشت کم چرب، ماهی و حبوبات. علاوه بر اینها باید اهل ورزش هم باشید، استرس و فشارهای روحی را از خود دور کنید، سیگار نکشید و از مصرف الکل بپرهیزید. برای اینکه این بیماریها را از خود دور کنید با ما همراه باشید.
بیماریهای قلبی عروقی
بیماریهای قلبی عروقی و سکته مغزی از بزرگترین عوامل مرگ و میر مردم در سرتاسر جهان محسوب میشوند. با این حال با در پیش گرفتن یک زندگی سالم قابل پیشگیری هستند. برای این کار لازم است وزن، فشار خون و میزان کلسترولتان را کنترل کنید و خانه نشینی، عدم تحرک، مصرف دخانیات، استرس و مصرف الکل را کنار بگذارید. در این صورت آمار این بیماریها کاهش یافته و هزینههای سالانهای که برای درمان آنها صرف میشود نیز پایین میآید. حتماً مصرف میوه و سبزیجات، روغنهای سالم مانند روغن زیتون را در الویت برنامه غذاییتان قرار دهید. مصرف غذاهای چرب و نمک را کاهش دهید.
دیابت نوع 2
متأسفانه آمار بیماران دیابتی هم در سرتاسر دنیا در حال افزایش است. بدتر این که این روزها تعداد نوجوانانی که قربانی این بیماری میشوند نیز در حال افزایش است به خاطر این که از همان سنین پایین تغذیه ناسالمیدارند و به دلیل عدم تحرک لازم دچار چاقی مفرط هستند. تغذیه مناسب و سالم از بروز این بیماری و عواقب شوم آن پیشگیری میکند. واقعیت این است که مصرف زیاد قند مشکلات زیادی در بدن بهویژه در جریان خون ایجاد میکند و مشکلاتی مانند بیماریهای قلبی عروقی، نارسایی کلیوی، نابینایی و غیره را به همراه میآورد. باید بدانید مسئول مستقیم درصد نسبتاً بالای جراحیهای قلب، نارساییهای کلیوی و قطع عضو همین دیابت میباشد. مصرف قند، شیرینیجات و کلاً مواد قندی را کاهش دهید و کودکانتان را از همان سنین پایین به مصرف مواد غذایی شیرین عادت ندهید.
سرطان
متأسفانه هر روز به آمار بیماران سرطانی افزوده میشود. خانمها بیشتر به سرطان سینه مبتلا میشوند و آقایان به سرطان پروستات. سرطان ریه نیز یکی دیگر از مرگبارترین سرطانهای رایج دنیاست. اما باید بدانید داشتن تغذیهای سالم و سرشار از ویتامین، ورزش، وزن متعادل، ترک سیگار و الکل به پیشگیری از این بیماریها کمک زیادی میکند. یعنی همانی که قدیمیها گفتهاند: «پیشگیری بهتر از درمان است».
بیماری نقرس
نقرس یک شکلی از آرتریت است که حدود 2درصد مردم را دچار میکند. این بیماری به دلیل میزان بالای اسید اوریک بروز میکند. زمانی که میزان این اسید در بدن بالا باشد مازاد آن در مفاصل جمع شده و باعث این بیماری دردناک میشود. با وجود این که علت دقیق این مشکل هنوز ناشناخته است اما متخصصان معتقدند چاقی، مصرف الکل، مصرف بیش از اندازه مواد غذایی سرشار از ترکیبات شیمیایی پورین مانند گوشت قرمز، کله پاچه، دل و قلوه، ماهی و غذاهای دریایی و استرس از عوامل ابتلا به این بیماری میباشد.
پوکی استخوان
پوکی استخوان یعنی داشتن تراکم استخوانی ضعیف و تخریب بافتهای استخوانی. متأسفانه این بیماری نیز مانند دیابت، شیوع زیادی پیدا کرده است. تا جایی که حتی خانمهای خیلی جوان هم از گزند این بیماری در امان نیستند. این بیماری در افراد بالای 50 سال رواج بیشتری دارد. دریافت کافی کلسیم (1200 میلی گرم در روز برای افراد 50 سال و به بالا)، پرهیز از مصرف زیاد سدیم (نمک)، پروتئین بیش از اندازه و نوشیدنیهای گازدار باعث میشود که این بیماری از شما دور باشد.
آرتروز
چاقی مفرط یکی از عوامل بروز آرتروز است. اضافه وزن باعث میشود که سایش مفاصل با سرعت بیشتری صورت بگیرد. همچنین باید بدانید که بیماریهایی مانند نقرس و دیابت نیز خطر ابتلا به آرتروز را افزایش میدهد.
دژنراسیون ماکولای چشم
این بیماری با آسیب و تخریب بخشی از چشم بروز میکند که باعث میشود قوه بینایی آسیب جدی ببیند و حتی به نابینایی کامل ختم شود. مصرف دخانیات، فشار خون بالا، کلسترول بالا و چاقی مفرط از عواملی است که خطر ابتلا به این بیماری را بالا میبرد.
کبد چرب
بیماری کبد چرب در نتیجه تجمع چربی در سلولهای کبد بروز میکند. علاوه بر چاقی مفرط، دیابت نوع 2، فشار خون بالا، میزان چربی خون بالا شرایط دیگری مانند کاهش وزن سریع یا تغذیه نامناسب و کمبود ویتامین و پروتئین نیز در بروز این وضعیت دخیل هستند.
بسیاری از مردم به سراغ شیوههای مختلف درمان و پیشگیری در طب مدرن یا مکمل میروند و با کمک روشهایی نظیر عطردرمانی، گیاهدرمانی، هومیوپاتی، طب سوزنی و طب آیورودا تلاش میکنند تا احتمال ابتلا به بسیاری از بیماریها را در طول زندگی به صفر برسانند؛ غافل از آنکه طب سنتی خودمان راهکارها و تدابیر بسیار ارزشمندی برای بهبود کیفیت زندگی و کاهش احتمال ابتلا به بیماریها و اختلالهای جسمی و ذهنی را دارد، به شرط آنکه تدابیر و نکات حفظالصحیاش مورد توجه مردم و خانوادهها قرار بگیرد و در زندگی به کار گرفته شود.
خاک بیمارمان میکند یا درمان؟
یکی از شیوههایی که از زمانهای دور به عنوان یک شیوه درمانی در کشورمان مورد استفاده قرار میگرفته خاکدرمانی یا گلدرمانی بوده که امروز نیز در برخی از استانهای کشور مانند آذربایجانغربی به ویژه در نزدیکی دریاچه ارومیه مورد استفاده است. و کاربرد درمانی آن برای درمان بیماریهای پوستی، مفصلی، بیماریهای تنفسی، آسم و اختلالهای روانی به حدی زبانزد است که بخشی از این گل سیاه دریاچه ارومیه به عنوان یک محصول درمانی برای مدتهای طولانی به کشورهایی چون روسیه صادر میشد.
از تاثیر درمانی خاک غافل نشوید
متاسفانه امروزه به دلیل افزایش میزان آلودگی محیط زیست بسیاری از مردم تصور میکنند که خاک را باید در گروه کثیفترین چیزها در طبیعت دانست و تا حد امکان باید از تماس با آن پرهیز کرد. به این ترتیب خانوادهها ترس دارند که بچهشان به خاک دست بزند در حالی که همین تماس با خاک آن هم خاکی که از سلامت و بهداشت آن در طبیعت مطمئن باشیم میتواند تاثیرات موثر و درمانی ویژهای بر سلامت افراد داشته باشد. در متون طبسنتی به خاکهای مختلف و متنوعی اشاره شده که در اصطلاح از آنها با نام «طین» یاد میشود.
غالب این خاکها طبع سرد و خشک دارند و استفاده خوراکی از آنها تنها برای جنبههای درمانی و در شرایطی که مصرف خوراکی آنها به توصیه طبیب تجویز میشده مجاز بوده است زیرا در آموزههای دینی ما اشاره شده که مصرف خاک حرام است مگر در مواردی که جهت درمان بیماری خاص توسط درمانگران طب سنتی تجویز شود. این درمانگران از خاک برای درمان اسهال و ورم به صورت خوراکی یا موضعی استفاده میکردند و البته مصرف مصلح آنها را نیز جهت رفع مضرات احتمالی توصیه می کردهاند (مثلا گلاب را به عنوان مصلح خاک ارمنی) در حقیقت آنها از گونههای مختلف خاک مثل خاک سفید، خاک سبز و خاک سرخ برای درمان بیماریهای متفاوتی استفاده میکردند.
تاثیر گل درمانی بر اختلالهای قلبی
علاوه بر گلهایی که نام بردیم گلهای دیگری مانند خاک زرد، خاک سبز،خاک آندولسی، خاک جلود، خاک خراسانی و خاک یا گل داغستان وجود دارند که برای هر یک از آنها خواص درمانی ویژهای در متون طب سنتی ذکر شده است. به عنوان مثال یکی از خواص خاک سبز این بوده که بعد از بریان کردن آن را به صورت خوراکی برای درمان تپش قلب استفاده میکردند یا از گل داغستان که هنوز هم توسط برخی از درمانگران توصیه میشود برای درمان مشکلات و اختلالات قلبی استفاده میشد و بر این باور بودند که این خاک خاصیتی مفرح دارد و دارویی مناسب برای درمان افسردگی یا پیشگیری از ابتلا به افسردگی است.
تسکین ورمها با خاک سرخ
خاک سرخ یا گل فارسی یکی دیگر از انواع خاکهایی است که توسط درمانگران در زمان گذشته برای درمان برخی از بیماریها مورد استفاده قرار میگرفته است. این خاک از جمله خاکهای قابض محسوب میشده که به صورت ضماد و موضعی مورد استفاده بوده است. بسیاری از درمانگران از ضماد خاک سرخ برای بهبود و درمان ورمها استفاده میکردند. گل ارمنی نیز یکی دیگر از خاکهای سرخرنگی است که جنبه درمانی دارد. یکی از مهمترین کاربردهایش خاصیت ضدخونریزی آن است که از آن برای کاهش خونریزی افرادی که دچار جراحت میشدند، استفاده میکردند. در حقیقت برخی از درمانگران مصرف خوراکی این گل را برای افرادی که دچار خونریزیهای داخلی و گوارشی بودند توصیه میکردند و البته گلاب را به عنوان مصلح آن برای بیمار تجویز میکردند.
در ساحل گل درمانی کنید
گلدرمانی در ساحل یکی دیگر از شیوههای درمانی طبیعی است که در طب سنتی ایران نیز اشارههای مختلفی به جنبههای درمانی آن شده است. توصیه درمانگران شیوههای طبیعی درمان همیشه این بوده که در شرایطی که فرصت مسافرت به شهرهای ساحلی برای مردم به ویژه در فصل تابستان فراهم میشود حتما سعی کنند از خواص درمانی شن و خاک ساحل و گلی که در نزدیکی دریا وجود دارد بهره ببرند. در فصلهای سرد سال در صورتی که برایشان امکان دارد با پای برهنه و بدون دمپایی بر شنهای ساحل پیادهروی کنند و اجازه دهند که بدنشان با شنها در تماس باشد. و در فصل های گرم نیز از گلهای نزدیک ساحل یا شن ساحل برای پوشاندن بدن خود استفاده کنند و به اصطلاح بخشی از بدن خود را زیر شنها پنهان کنند تا به این ترتیب از خواص درمانی گلهای ساحلی بهرهمند شوند.
با این خاک خود را بشویید
یکی از خاکهایی که توسط درمانگران طب سنتی برای درمان بیماریها مورد استفاده قرار میگرفت خاک سفید است. این خاک با بافتی چرب مانند، بیشتر در سرزمینهای عراق، کوفه و حجاز وجود داشته و از این سرزمینها به کشورهای دیگر ارسال میشده است. خاک سفید که لزجمانند و چسبنده بود معمولا برای شستن بدن مورد استفاده قرار میگرفته و آثار درمانی متعددی داشته است به گونهای که افراد بعد از شست و شو با این خاک سبکی و نشاط بیشتری احساس میکردند. این خاک از بین برنده چرک مو و زایل کننده زخمها و دملهای مزمن است.
درمان واریس با گل ارمنی
برخی از درمانگران و حکیمان طب سنتی مانند استاد محمدعبادیانی در حال حاضر نیز گل ارمنی را دارویی مناسب برای درمان بیماری واریس میدانند. درمانگران با مخلوط کردن گل ارمنی و گلاب خمیری تهیه میکنند و این خمیر را دور پا در محل واریس قرار میدهند و آن را با پارچهای مناسب میبندند تا این گل خشک شود و حالت انقباض آن موجب از بین رفتن و جمع شدن واریس و درمان آن شود. امروزه نیز برخی درمانگران طب سنتی از این نسخه برای درمان واریس استفاده میکنند. تهیه گل ارمنی از عطاریها چندان دشوار نیست و میتوان از این شیوه طبیعی با تجویز متخصص طب سنتی برای درمان واریس و برخی از بیماریها استفاده کرد.
بهبود بیماریهای مفصلی با گل درمانی
یکی از بهترین مناطق در ایران که خاکش جنبه درمانی متعددی دارد سواحل نزدیک رودخانه ارومیه است که گل سیاهرنگ و پرخاصیتی دارد که بر اساس تحقیقات دانشمندان آلمانی که آزمایشهایی را روی این خاک به عمل آوردهاند، این گل خاصیت درمانی معجزهآسایی برای درمان برخی از بیماریهای مفصلی، پوستی، بیماریهای زنان و حتی رواندرمانی برای بیماران دارد. از این رو گلدرمانی نهتنها در دنیای سنتی قدیم جنبههای درمانی موثری داشته بلکه دنیای پزشکی امروز نیز خواص درمانی آن را تایید میکند تا با حضور در مناطقی که دارای خاک و گل با جنبههای درمانی و مورد تایید مراکز درمانی هستند از خواص درمانی این خاکها برای افزایش میزان مقاومت بدن و پیشگیری از ابتلا به بیماریها بهره ببرند.
این خاک افسردهتان می کند
در مکاتب درمانی مختلفی به تاثیر مواد و اجزای مورد استفاده برای ساخت خانه بر انسان اشاره شده است. به عنوان مثال در مکاتبی همچون طب آیورودا و طب سنتی ایران به این نکته اشاره شده که نوع خاک و رنگ آن تاثیر زیادی بر کیفیت زندگی و سلامت اعضای خانواده دارد. در حقیقت در متون طب سنتی ایران نیز توصیههای مختلفی در این زمینه شده که مثلا کدام خاک برای ساختن خانه مستحکمتر است و رنگ خاک و طبعی که دارد چه تاثیری بر سلامت افرادی که در آن محیط زندگی میکنند میتواند داشته باشد. برای نمونه میتوان به تحقیقی که در یکی از کشورهای اسکاندیناوی صورت گرفت اشاره كرد.
در این تحقیق مشخص شد که آمار خودکشی در خانهها و مجتمعهایی که با بتن ساخته شده بود بسیار بالاست. تحقیقات و مشاهدات این گروه نشان داد که سکونت در مجتمعهایی که از بتن ساخته میشود به دلیل خاصیت محصورکننده بتن و حس محدودکننده و خفقانی که به فرد منتقل میکند میتواند در درازمدت فرد را ضعیف و افسرده کرده و زمینههای خودکشی را در او افزایش دهد. البته نیازی نیست اگر منزل بتنی دارید حتما تغییر مکان بدهید، تغییر رنگ دیوارها ویا گذاشتن گلدانهای سبز در منزل میتواند تا حدود زیادی کمک کننده باشد.
آلرژی میگیریم چون از خاک دوریم
به تازگی در نتایج تحقیقی که در یکی از لابراتوارهای خارجی به دست آمده معلوم شده است که عدم ارتباط مردم با خاک احتمال ابتلا به حساسیتهای فصلی را در آنها افزایش میدهد و به همین دلیل امروزه تعداد افرادی که به آلرژیهای فصلی و مشکلات تنفسی مبتلا میشوند، در مقایسه با گذشته بیشتر است. بر اساس تحقیقات این گروه در خون انسان 2 مدل گلبول سفید وجود دارد که برخی از آنها در برابر عفونت از خود واکنش نشان میدهند و برخی از آنها به انواع حساسیتها. به این ترتیب هر چه میزان گلبولهای سفیدی که به عفونت واکنش نشان میدهند در بدن بیشتر باشد میزان گلبولهایی که به حساسیت واکنش نشان میدهند کمتر میشود.
بنابراین در گذشته که احتمال تماس مردم با خاک و ابتلا به برخی از عفونتهای سطحی ناشی از آن بیشتر بود احتمال ابتلا به انواع حساسیت کاهش مییافت. زیرا گلبولهایی که به انواع عفونتها واکنش نشان میدادند در این شرایط درگیری بیشتری داشتند. اما نکته مهم این است که اینگونه نباید باشد که مردم با هر نوع خاکی تماس پیدا کنند. مهم این است که ما با خاکهای تمیز مثل خاکهایی که در ساحل دریا یا رودخانه وجود دارد یا خاکی که در بخش بکر بیابانها وجود دارد در تماس باشیم و از خواص درمانی آنها بهرهمند شویم.
مغزها از جمله گردو، بادام، فندق و. .. به عنوان یک میان وعده سالم به حفظ سلامتی شما کمک میکنند. شرایط نگهداری این گروه از مواد غذایی آسان بوده و به راحتی در محیط کار، دانشگاه و مدرسه قابل مصرف هستند. مصرف متعادل آجیل و مغزها به دلیل دارا بودن اسیدهای چرب اشباع نشده و سایر مواد مغذی موجب کاهش کلسترول خون و کمک به سلامت قلب میشود.
چرا مغزها برای قلب مفیدند؟
مصرف متعادل مغزها به کاهش کلسترول بد خون (LDL) کمک میکند و از آنجایی که افزایش LDL یکی از دلایل عمده در بروز بیماریهای قلبی- عروقی به شمار میرود، میتوان گفت که مغزها در پیشگیری و کنترل بیماریهای قلبی نقش دارند.همچنین مغزها خطر تشکیل لختههای خونی و حملات قلبی مرگبار را کاهش داده و موجب حفظ سلامت قلب و عروق میشوند. چه مواد مغذی مفیدی در مغزها وجود دارد؟
اسیدهای چرب اشباع نشده:
اسیدهای چرب اشباع نشده که از آنها به عنوان چربیهای مفید یاد میشود، موجب کاهش کلسترول بد خون (LDL) میشوند.
اسیدهای چرب امگا- 3:
اغلب مغزها غنی از اسیدهای چرب امگا- 3 هستند. این ترکیبات، چربیهای سالمی هستند که از حملات قلبی پیشگیری میکنند. امگا- 3 در برخی ماهیها نیز وجود دارد اما مغزها یکی از بهترین منابع گیاهی این اسیدهای چرب مفید به شمار میروند.
فیبر
همه مغزها حاوی فیبر بوده و به کاهش کلسترول خون کمک میکنند. همچنین مصرف فیبرها موجب احساس سیری شده و در نتیجه شما بعد از مصرف مغزها، غذای کمتری میخورید. تحقیقات نشان میدهند که فیبرها در پیشگیری از دیابت نیز نقش مهمی ایفا میکنند.
ویتامین E:
ویتامین E روند تشکیل پلاک در شریانها را متوقف کرده و در نتیجه از درد قفسه سینه، بیماریهای عروق کرونر قلب (عروق تغذیه کننده قلب) و حملات قلبی پیشگیری میکند.
استرولهای گیاهی:
مغزها سرشار از استرولهای گیاهی هستند و به کاهش کلسترول خون کمک میکنند.
ال- آرژینین:
ال- آرژینین یک اسید آمینه (واحدهای تشکیل دهنده پروتئین ها) است که به حفظ سلامت دیواره عروق و خاصیت انعطاف پذیری آنها کمک کرده و از تشکیل لختههای خونی و بروز حملات قلبی پیشگیری میکند.
چه مقدار آجیل بخوریم؟
مغزها سرشار از چربی هستند، در واقع 80 درصد از ترکیب اغلب مغزها را چربی تشکیل میدهد. گرچه این چربیها در گروه چربیهای سالم دسته بندی میشوند اما حاوی مقادیر بالایی انرژی هستند، بنابراین باید در مصرف آنها اعتدال را رعایت نمود. توصیه میشود درصورت مصرف مغزها در رژیم غذایی خود، دریافت منابع چربیهای اشباع از جمله گوشت قرمز، تخم مرغ و لبنیات پرچرب را کاهش دهید. بر اساس توصیه سازمان غذا و داروی امریکا (FDA) مصرف روزانه 5/1 انس یا 5/42 گرم از مغزها شامل بادام، فندق، بادام زمینی، گردو و پسته مناسب بوده و به حفظ سلامت بدن بهویژه سلامت سیستم قلبی- عروقی کمک میکند پیشنهاد میکنیم از مغزهای خام و بدون شکر، نمک و شکلات استفاده کنید.
مراقبت پوست
عادت کنید آرایش را پیش از خواب پاک کنید. هر گونه آرایش باقی مانده روی صورت موجب رشد آکنه ، جوش و .. می شود و منافذ پوست را می بندد. از قرار گرفتن زیاد در معرض آفتاب بپرهیزید چرا که باعث خشکی و قرمزی پوست می شود.
مراقبت از مو
شما می توانید از شامپو و نرم کننده خوب گیاهی یا غیر گیاهی مناسب برای موهای خود انتخاب کنید.
رژیم غذایی خوب و سالم
رژیم غذایی بسیار در زیبا و سالم ماندن مهم است. کسی که به خاطر بیماری نگران یا گریان است به گزارش پرشین وی زیبا به نظر نخواهد آمد. علاوه براین مرتب خوردن برخی غذاها نظیر میوه، سبزیجات ، گوشت سفید ، پنیر، ماست ، تخم مرغ و شیر پوست را تغذیه کرده وبیماری را دور می کند.
نوشیدن مقدار زیاد آب
با نوشیدن آب سموم بدن دفع شده و همچنین از پیری پوست جلوگیری می شود.
اجتناب از سیگار و مشروبات الکلی
سیگار کشیدن و مشروب خواری عادات بسیار بدی هستند که در طولانی مدت به بدن آسیب می زنند. اگر عادت به حتی یکی از آنها دارید فورا ترک کنید تا بتوانید سلامت بدن و ظاهر جوان را حفظ کنید.
انجام ورزش و یوگا
یوگا بدن را نرم کرده و ظاهر جوان به ارمغان می آورد. همچنین کمک می کند بدن از برخی بیماری ها رهایی یافته و برخی از وضعیت ها را کنترل می کند. اگر زمانی برای یوگا ندارید هر روز ورزش کنید تا عضلات متناسب داشته و چربی بدن را کاهش دهید.
مدیتیشن را امتحان کنید
ما در عصر استرس زندگی می کنیم. برای مواجهه با آن ، ورزش های تنفسی را امتحان کرده و نفس های عمیق بکشید. مدیتیشن (تفکر آرام سازی) به شما کمک می کند تا اعصاب خود را آرام کرده و شخص آرام به مراتب از شخص پر از استرس زیباتر جلوه می کند.
خوب بخوابید
یک خواب شبانه خوب بین 7 الی 8 ساعت برای حفظ سلامت بدن ضروری بوده و صورتی آرام و زیبا به ارمغان می آورد.
رشته روماتولوژی از رشتههای زیرگروه تخصصی داخلی است. متخصصان داخلی پس از گذراندن یك دوره فوق تخصصی، موفق به اخذ مدرك دانشآموختگی این رشته میشوند. موضوع بحث در این رشته، بیماریهای مفاصل و بیماریهای خودایمنی است. البته پزشكان ارتوپد، فیزیوتراپها، متخصصان طب فیزیكی و توانبخشی نیز در حوزه بیماریهای مفاصل فعالیت دارند، اما ارتوپدها بیشتر به صورت درمانهای جراحی فعالیت میكنند و فیزیوتراپها و متخصصان طب فیزیكی كمكرسان 2 رشته ارتوپدی و روماتولوژی هستند. درواقع این روماتولوژیست است كه به درمانهای دارویی بیماریهای روماتیسمی میپردازد. روماتولوژی تا چندسال پیش رشته ناشناختهای بود، اما امروزه با وجود حدود 150 فوق تخصص روماتولوژی در كشور میتوان گفت فعالیت آنان فراگیرتر شده است. دکتر امام، یکی از برجسته ترین روماتولوژیستهای کشور، در این گفت وگو، درباره «روماتیسم» که یکی از مهم ترین بیماری های این حوزه است و نام این رشته نیز از آن مشتق شده توضیح می دهد.
روماتیسم چیست؟
روماتیسم بیماری ای است كه در آن مفاصل متورم شده و دچار التهاب و درد میشوند. در گذشتههای دور تصور میشد فقط افرادی كه در نقاط مرطوب زندگی میكنند دچار این عوارض میشوند ولی امروزه در همه جا این بیماری دیده شده. براساس بررسیهای علمی، وجود بیش از 100نوع بیماری روماتیسمی با علائم متفاوت در دنیا به اثبات رسیده است. این بیماریها براساس محل و نوع درگیری بافت یا ارگان بدن، نام و علائم متفاوتی دارند و بالطبع درمانهای خاص خود را میطلبند. هیچ نقطهای از بدن از هجوم بیماریهای روماتیسمی در امان نیست، چون این بیماریها با اختلال در روند سیستم ایمنی بدن بروز و شیوع پیدا میكنند. هرجا كه سیستم ایمنی بدن نفوذ داشته باشد بیماریهای روماتیسمی نیز ورود پیدا كرده و موجب بروز علائم بیماری فرد میشوند.
فقط مفصل درگیر نیست!
لزوما هر بیماری روماتیسمی با درد مفاصل آغاز نمیشود و گاهی از سایر ارگانها مانند پوست، چشم، قلب شروع میشود و علائم متغیر می شوند.
نكته مهم این است كه تمام این بیماریها قابل درمانند و اگر مراجعه به پزشك زودتر صورت گیرد، روزنههای امید بسیار بیشتر است و خوشبختانه امروزه این توان درمانی در كشور وجود دارد. نقش وراثت و عامل ژن در ایجاد بیماری بسیار دخالت دارد.
خیلی از بیماریهای روماتیسمی نقش وراثت دارد و با شناسایی افرادی كه با این زمینه درگیر بیماری شدهاند به آنان گوشزد میكنیم كه خانواده خود را نیز برای بررسی ارجاع دهند. از جمله این بیماریها «بیماری لوپوس» و بیماری «پسوریازیس» یا در اصطلاح «داءالصدف» كه موجب پوستهریزی صدفی شكل نقاط مختلف پوست بدن میشود. این یك نوع بیماری پوستی است كه در 20درصد موارد میتواند در ایجاد علائم روماتیسم مفصلی نقش اثرگذاری داشته باشد. بیماری «روماتیسم ستون فقرات» نیز جزء این دسته از مشكلات است.
با بررسی ژن در آزمایشگاه نهتنها به تشخیص قطعی بیماری پی خواهیم برد بلكه میتوانیم حتی با شناسایی نوع ژن، علائم و پیشزمینههای علامتی بیماری را در تكتك افراد دارای آن ژن مشخص و معین كنیم. همچنین عوامل محیطی از جمله عفونتها نقش موثری در بروز اینگونه بیماریها دارند. متخصصان و پژوهشگران معتقدند، عوامل میكروبی و عفونتها با نفوذ در سیستم ایمنی بدن قادر به ایجاد انواع اختلالات و بروز بیماریهای روماتیسمی هستند و همچنین در یك زمینه ژنتیك منــاسـب، عوامل محیطی و فرصتطلب میتــوانند به ایجــاد یك بیماری روماتیسمی دامن بزنند.
هشدار به سیگاریها!
یكی از مهمترین عوامل بروز بیماریهای روماتیسمی بهخصوص آرتریت روماتوئید، مصرف سیگار و دخانیات است.
از سوی دیگر، روماتیسمهای ستون فقرات نیز با مصرف سیگار به شدت علائم بد و دردناكی در افراد مبتلا ایجاد میكنند. اگر كسی قصد هدیه دادن سلامت به خود و خانواده را دارد و اگر فردی در خانواده دچار بیماریهای روماتیسمی است به شدت تاكید میكنم از سیگار و دخانیات بپرهیزد. یكی دیگر از عوامل تاثیرگذار در اینگونه بیماری عوامل تنشزای محیط، اضطراب و استرس است. برخی از روماتیسمها با عوامل روحی و حتی استرسها در ارتباط بسیار نزدیكی هستند. بهعنوان مثال بیماری پسوریازیس با استرس بسیار تشدید میشود. بهتر است بگوییم استرس برای برخی از بیماریهای روماتیسمی نقش بنزین را دارد.
استرس باعث ترشح موادی در خون میشود، این مواد باعث تحریك سیستم ایمنی شده و بدین طریق علائم بیماری در فرد شدت پیدا میكند.
در چه کسانی شایعتر است
بیماریهای روماتیسمی هزار چهرهاند و در هر نقطه و ارگان بدن میتوانند اثر بگذارند و چهره خود را نمایان كنند. این بیماریها در زنان شایعتر از مردان است. ولی برخی از انواع آن مثلا روماتیسم ستون فقرات در مردان شایعتر است ولی از آنجایی كه اختلالات سیستم ایمنی در خانمها شایعتر است بیماریهای روماتیسمی و حتی آرتروز در این جنس از افراد بیشتر دیده میشود مثل آرتریت روماتوئید، لوپوس و آرتروز. شیوع روماتیسم از نوزادی تا كهنسالی گزارش شده است اما در دهه دوم و چهارم زندگی شیوع بیشتری دارد حتی در جنین داخل رحم مادر نیز این بیماریها گزارش شده است و فرمهای خاصی از روماتیسم نوزادی و جنینی وجود دارد. درخصوص ورزش كردن باید گفت، كسانی كه یك روز درمیان هر دفعه كمتر از 30دقیقه ورزش میكنند باید پیه خیلی از بیماریها را به تن خود بمالند؛ فشارخون، دیابت، سكته، دردزانو، چاقی و...
نام سارکوئیدوز را شنیدهاید؟
بیماری ساركوئیدوز هم یك بیماری روماتیسمی است اما اغلب ریهها را درگیر خود میكند و موجب خشكی بافت ریه میشود. بیماری ساركوئیدوز به ترتیب چشمها، پوست، ریه و مفاصل را درگیر خود میكند و باید برای درمان آن با مشورت متخصص مربوطه وارد عمل شد. ساركوئیدوز ریوی با تنگی نفس و سرفه خودنمایی میكند.
ارتباط بیماری های پوستی و مفصلی
شایعترین نقطهای از بدن به جز مفاصل و ستون مهرهها كه درگیر روماتیسم میشود، پوست است. شاید بتوان گفت، اولین بروز علائم روماتیسمی از ناحیه پوست است و حتی اولین بروز آن با مشكلات پوستی و مقاومت به درمانهای دارویی، همراه است. پوست، كلیهها، ریه، مغز، چشمها از خطر روماتیسم در امان نیستند. بسیاری از افرادی كه دچار قرمزی یكطرفه چشم میشوند و تاری دید میگیرند و كمكم بهبود پیدا میكنند و بعد از مدتی دوباره دچار این علائم میشوند در معرض روماتیسم هستند. در این افراد میگوییم این عارضه اولین علائم خود را از ناحیه چشم آغاز كرده است.
اینجا هم چاقی دردسر است!
باید به همه توصیه کرد چاقیها و بزرگی شكم را موردتوجه قرار دهید؛ چربی جلوی شكم مانند یك غده درونریز، موادی به داخل بدن ترشح میكند. وقتی بدن انسان به یك وزنی عادت كرد دیگر تغییر آن شرایط دشوار خواهد بود. برای پیشگیری از روماتیسم چنداصل را فراموش نكنید؛ تغذیه مناسب، مصرف غذاهای دریایی بهخصوص ماهی و مصرف امگا3 بهخصوص در بیماران مبتلا به لوپوس و روماتیسم ستون فقرات و پسوریازیس. امگا3 حتی جزو درمانها هم محسوب میشود و نه تنها قادر به پیشگیری از روماتیسم است بلكه به درمان هم كمك میكند البته تركیب جدیدی به نام كریل اویل (cril oil) كه 30برابر امگا3 قویتر است، سیستم ایمنی بدن را تعدیل میكند.
چند نكته درمورد دردهای عمومی زانو و مفاصل
در مراقبت از مفاصل و زانو باید توجه داشت كه نشستن روی دو زانو یا حتی چهارزانو، استفاده نكردن از دستشویی فرنگی یا همچنین بالا و پایین رفتن از سربالایی، مثل كوه یا پله عوامل خطرساز سلامت مفاصل زانو محسوب میشود. فراموش نكنیم كه در كوه پیمایی و بالارفتن از پلهها، بیشترین آسیب به مفاصل زانو هنگام پایین آمدن رخ میدهد. درخصوص ورزش در باشگاههای بدنسازی باید دقت كرد كه هر ورزشی باید زیرنظر مربیان دوره دیده و باتجربه انجام شود.
حتی اگر كمردرد ندارید ولی میخواهید كمر سالمی داشته باشید از این 5 وضعیت پرهیز كنید:
1- ایستادن طولانی در یك وضعیت
2- نشستن طولانی در یك وضعیت
3- حركتهای چرخشی ناگهانی
4- انجام كار سنگین به تنهایی
5- خم شدن با كمر خمیده (دولا شدن با كمر خمیده)
همچنین به گودی كمر خود توجه كنید، زیرا بزرگی شكم موجب گودی كمر میشود و همچنین ایستادنهای نامناسب درخصوص زانوها توصیه نمیشود. با یك توصیه ساده به فكر سلامت زانوهایتان بیفتید؛ به صورت ایستاده پاهای خود را جفت كرده و ببینید فاصله بین دو زانو چقدر است. اگر این فاصله از 3 انگشت بیشتر بود بهخصوص در خانمها و دخترخانمها باید به پزشك مربوط (ارتوپد) مراجعه كنند.
چطور باید پیشگیری کرد؟
نكته مهم دیگر، اینكه سیگار و دخانیات را از زندگی خود دور كنید. سیگار برخی از روماتیسمها را به وجود میآورد و برخی را با علائم شدیدتر نشان میدهد. مصرف ویتامین D در رژیم غذایی بسیار مهم است و همچنین درخصوص عفونت حساس باشید. مصرف غذاهای خارج از منزل مثل سالاد و غذاهای غیربهداشتی و تنقلات میتواند به انتقال عفونتها دامن بزند، پس غذای سالم مصرف كنید تا دچار عوارض بیماریهای روماتیسمی نشوید. باید دانست سرما و رطوبت واكنشهای التهابی را بیشتر میكند ولی نقشی در ایجاد روماتیسم ندارد ولی موجب درد در افراد مبتلا به بیماریهای روماتیسمی میشود. درخصوص روماتیسم قلبی كه به دلیل پیگیری نكردن مناسب درمانهای آنتیبیوتیكی، گلودردهای چركی رخ میدهد پس باید گفت، این عارضه با بیماریهای روماتیسمی متفاوت است و سالهاست كه به دلیل توجه به درمانهای دارویی، عفونتهای استرپتوكوكی تقریبا تحت كنترل درآمده است.
در چه کسانی ایجاد میشوند؟
برخی اوقات داروها در ایجاد این بیماریها نقش دارند و گاهی برخی موادغذایی میتوانند علائم شبه روماتیسم را ایجاد كنند. اثر یكی از عوامل محیطی خیلی مهم كه به صورت عینی در سال 1981 در اسپانیا گزارش شد، به دنبال مصرف نوعی روغن بود. 20 هزار نفر در آن سال به دلیل مصرف نوعی روغن آلوده دچار بیماری «اسكلرودرمی» كه نوعی بیماری پوستی بوده و موجب سفتی پوست میشود، شدند. بیشك تغذیه در بروز یا پیشگیری از بیماریهای روماتیسمی نقش اساسی دارد. افرادی كه فقر مصرف غذاهای دریایی و ماهی را دارند در برابر ایجاد این بیماریها بسیار مستعدتر از دیگران هستند. كمبود ویتامین D زمینهساز بسیاری از روماتیسمها از جمله آرتریت روماتوئید، پسوریازیس و... است. 60درصد مردم كشورمان و بسیاری از كشورهای دنیا دچار فقر ویتامین D و كمبود این ویتامین وابسته به نور خورشید هستند، ولی باید دانست با مصرف غذاهای دارای آن یا قرار گرفتن در برابر نور مستقیم روزانه خورشید با مصرف فراوردههای دارویی حاوی ویتامین D و كلسیم میتوانیم از انواع روماتیسم پیشگیری كنیم.
نباید فراموش كرد ضربهها نیز در ایجاد برخی از بیماریهای روماتیسمی یا تشدید آن موثرند. به عنوان مثال در بیماری «بهجت» یا بیماری «پسوریازیس» هرگونه ضربه موجب تشدید علائم میشود. در افرادی كه دچار بیماری بهجت شدهاند اگر سوزن به یكی از نقاط بدن آنها وارد شود با علائمی چون تورم و التهاب آن ناحیه میتوان به اثر عوامل محیطی مانند ضربه در تشدید این بیماری پی برد. مبتلایان به بهجت در پی هرگونه عمل جراحی به عنوان مثال جراحی چشم، مفصل و... دچار علائم شدید تورم و التهاب در ناحیه مربوطه میشوند و این بهدلیل پاسخ سیستم ایمنی بدن به عوامل محیطی از جمله ضربه یا جراحی است. در پسوریازیس ضربه موجب جدا شدن سریعتر ضایعات پوستی فرد میشود.
قدرت لاغركنندگی فیبرها بر كسی پوشیده نیست اما باید بدانید 2 نوع فیبر وجود دارد؛ فیبرهای حلال و فیبرهای غیرحلال. گروه اول در میوهها و گروه دوم در غلات و سیب زمینی و... وجود دارد.به عقیده متخصصان، بدن ما روزانه به 38 گرم فیبر نیاز دارد. برای دریافت این میزان فیبر لازم است كه تغییراتی در تغذیه و شیوه زندگی خود ایجاد كنید تا هم دچار مشكل اضافه وزن نشوید و هم سلامت بدن خود را تامین كنید. در این صورت نه دچار مشكلات رایج بعد از رژیمهای لاغری میشوید و نه روند كند كاهش وزن آزارتان میدهد.
فیبر به چه معناست؟
فیبر به معنی الیاف است. در اصطلاح پزشكی به مخلوطی كه شامل سلولز، همی سلولز، لنین و پكتین است فیبرگفته میشود. به همین علت استخراج فیبر از مواد طبیعی خوراكی برای مصارف پزشكی و درمانی بسیار مشكل است. بیشتر مواد خوراكی طبیعی مانند حبوبات، غلات كامل (گندم، سبوس و جوی سبوسدار)، دانهها، میوهها و سبزیها فیبر دارند كه از نظر درمانی قابل بحث هستند.
فیبرها: كدام، چرا و چگونه؟
فیبرهای طبیعی كه در میوهها، سبزیجات و غلات كاملی مثل نان، پاستاها، برنج و... وجود دارند، بهطور واقعی به حفظ وزن ایدهآل شما كمك میكنند و موادغذایی دیگر مثل محصولات لبنی كه با فیبرها غنی میشوند نیز روی لاغری تاثیر میگذارند. در مورد قرصهای سبوس (سبوس برنج، سبوس گندم ) باید بگوییم، تاثیر اصلی آنها در راحت كردن دفع است و همچنین یبوست را از بین میبرند.
چرا فیبرها جلوی اشتها را میگیرند؟
سبزیجات یا میوهها كه از منابع مهم فیبرها محسوب میشوند جزو كمكالریترین موادغذایی موجود محسوب میشوند. فیبرها به جویدن بیشتری نیاز دارند و برای همین باعث میشوند ما آرامتر غذا بخوریم درنتیجه كمتر غذا مصرف میکنیم. فیبرهای موجود در موادغذایی سرعت خالی شدن معده را به تاخیر میاندازند. برای همین معده مدت زمان بیشتری بعد از صرف غذا پر میماند و همین عامل موجب میشود دیرتر احساس گرسنگی به ما دست بدهد. به خاطر همین دلایلی كه ذكر شد، فیبرها جلوی اشتها و پرخوری را میگیرند.
وزنتان هرقدر كه میخواهد باشد، فیبرها لاغرتان میكند
حتما شما هم افرادی را دیدهاید كه رژیمهای سخت میگیرند و خودشان را درگیر این موضوع میكنند و لاغر میشوند اما بعد از مدتی به وزن اولیه خود و گاهی بیشتر از آن بر میگردند. این موارد در مورد لاغری با فیبرها اتفاق نمیافتد. در واقع موادغذایی سرشار از فیبر نه تنها شما را لاغر میكنند بلكه باعث میشوند شما لاغر بمانید. برای اینكه تاثیر لاغری فیبرها بیشتر شود، بهتر است كه در هر وعده غذایی فیبر لازم را مصرف كنید. زمانی كه شما تغذیه متنوعی داشته باشید مطمئن باشید فیبرهای مختلفی را نیز جذب میكنید كه خواص تكمیلی دارند.
برای لاغر شدن میزان ایدهآل فیبرها چقدر باید باشد؟
سبزیجات: برای صبحانه و همین طور شام حداقل ۲۰۰ گرم مصرف كنید. از جمله سبزیجات پخته، خام، تازه، خشك، كنسروی و... .
میوه: روزانه یك تا 4 واحد بر حسب میزان گرسنگی و میلتان میوه مصرف كنید. اگر موادغذایی نشاستهای مثل نان، پاستاها و برنج مصرف میكنید، حواستان باشد كه از نوع كامل آنها استفاده كنید. حبوباتی مثل لوبیا قرمز و لوبیا سفید را فراموش نكنید. اگر با مصرف این قبیل موادغذایی دچار نفخ و مشكلات گوارشی میشوید، تنها راه چاره این است كه آنها را بهتدریج وارد برنامه غذایی خود كرده و كمكم میزان مصرفتان را بالا ببرید.
رهایی از چاقیهای شكمی
پژوهشی جدید نشان میدهد، دریافت تنها كمی فیبر غذایی در كاهش سایز دور كمر اثر زیادی خواهد داشت. در این مطالعه افزایش دریافت فیبرغذایی در نوجوانان آمریكای لاتین، طی یك دوره 2 ساله، كاهش معنیداری در میزان چربی شكمی را نشان داد. در این مطالعه پژوهشگران 81 دختر و پسر با اضافه وزن را كه در محدوده سنی 11 تا 17 سال بودند، مورد بررسی قرار دادند. در میان شركتكنندگان در این مطالعه 21درصد از افرادی كه فیبر كمی دریافت میكردند، افزایش چربی شكمی داشتند اما در میان جوانانی كه فیبر بالایی دریافت میكردند، 4 درصد كاهش چربی شكمی مشاهده شد. براساس یافتههای این مطالعه كه به تازگی در مجله علمی تغذیه بالینی ایالاتمتحده چاپ شده است؛ افزایش فیبر دریافتی تا 6 گرم در روز، اثر بسیار خوبی در كاهش میزان چربی شكمی در میان جوانان خواهد داشت، بنابراین در هر سنی برای افزایش فیبر دریافتی، افراد باید به دقت برچسبهای غذایی را بررسی كنند.
تنوع محصولات و مواد غذایی و فلسفه خوردن غذاها، نشاندهنده نیاز بدن به انواع مواد غذایی است. در كنار تغذیه صحیح، ورزش را نباید فراموش كرد كه نادیده گرفتن آن باعث میشود علیرغم داشتن بدن و بازوهای قوی، اندام شما متناسب نباشد. اگر دوست دارید علاوه بر حفظ تناسب اندام، بدنی قوی و موزون و زندگی طولانی و سالمی داشته باشید، ورزش كنید و تغذیه سالم داشته باشید و از انواع محصولات غذایی استفاده كنید.
در اینجا نظر متخصصان تغذیه را در مورد بهترین و سالمترین مواد غذایی كه سرشار از فیبر، مواد معدنی و ویتامین هستند، ارائه میدهیم. اگر شش نوع از مواد زیر را هر روز میل كنید و رژیم غذایی خود را بر پایه آنها قرار دهید، مطمئن باشید كه از خطر انواع بیماریهای مزمن، بیماریهای قلبی و سرطانها در امان خواهید بود. بنابراین از همین امروز شروع كنید.
سیب: همه ما میدانیم كه روزانه حداقل باید یك عدد سیب بخوریم. سیب علاوه بر اینكه حاوی كوئرستین است كه از سلولهای مغزی در برابر رادیكالهای آزاد محافظت میكند، منبع بزرگی از فیبر میباشد كه میتواند به لاغری و حفظ تناسب اندام كمك كند. با خوردن یك سیب در روز 16درصد از نیاز بدن به فیبر در طی روز تامین میشود. اخیراً پژوهشگران دریافتهاند میوههایی كه گوشت آنها سفیدرنگ است، مثل سیب و یا گلابی، خطر ابتلا به سكته مغزی را تا 50درصد كاهش میدهند.
موز: اغلب افراد به دلیل كالری بالای موز از خوردن آن اجتناب میكنند؛ این میوه خواص زیادی دارد. یك موز متوسط حدود 100 كیلو كالری، 30 گرم فیبر و مقادیر زیادی پتاسیم دارد كه این پتاسیم به تنظیم فشارخون كمك میكند. خوردن روزانه یك عدد موز، كودكان را از ابتلا به آسم محافظت میكند.
حبوبات: حبوبات منبع عالی فیبر، پروتئین و سرشار از ویتامینها، روی، آهن و منیزیم هستند. حبوبات تیره رنگ همچون لوبیا قرمز، سرشار از ویتامین B و آنتیاكسیدان هستند و با بیماریها مبارزه میكنند. حبوبات همچنین آهن فراوانی دارند. مطالعات نشان میدهند افرادی كه نخود را در رژیم غذایی روزانه خود قرار دادهاند كمتر تمایل به خوردن غذاهای چرب و یا فستفودها دارند. فلافل كه در تهیه آن از نخود فراوان استفاده میشود مملو از خاصیت است.
انواع توتها: زغالاخته و انواع توتها به نسبت میوههای دیگر حاوی مقادیر بیشتری آنتیاكسیدان هستند و شاید به همین دلیل است كه مطالعات نشان میدهند آنها بیش از هر میوه دیگری میتوانند با سرطانها مبارزه كنند، قدرت مغز را افزایش دهند و موجب سلامت قلب شوند. توتها حاوی فیبر و آنتیاكسیدان هستند كه برای حفظ سلامت قلب مفید است. از انواع توتها میتوانید در تهیه دسرها، كیكها و یا حتی املت استفاده نمایید.
كلم قرمز: سلامتی شما درون كلمپیچها قرار دارد! هر پیمانه كلم خرد شده 20 كیلو كالری دارد و حاوی گلوكوزینولات است. این ماده شیمیایی سیستم دفاعی بدن را تقویت و از بدن در برابر رادیكالهای آزاد سرطانزا محافظت میكند. تمامی انواع كلمها، حتی كلمبروكلی این خاصیت را دارند.
سالمون (ماهی آزاد): ماهیها، اولین منبع امگا 3 هستند؛ اسیدهای چربی كه خطر ابتلا به بیماریهای قلبی و سكته مغزی را كاهش میدهند و حتی ممكن است با افزایش ترشح سروتونین، خلقوخو و حال روحی انسان را بهبود ببخشند. سروتونین ماده شیمیایی است كه در مغز ترشح میشود. ماهی سالمون به نسبت ماهیهای دیگر حاوی مقادیر بسیار كمتری جیوه است. بنابراین اگر تصمیم گرفتید یك وعده غذای سالم و ماهی میل كنید، حتماً ماهی سالمون را برگزینید.
كلمپیچ و كاهوها: آنها قهرمانان گمنام سلامتی و سرشار از ویتامین K هستند و همانگونه كه میدانید، ویتامین K در سلامت استخوانها نقش مهمی ایفا میكند.
كیوی: با خوردن دو عدد كیوی در روز مقادیر زیادی پتاسیم و ویتامین C دریافت میكنید. ویتامین C كیوی از ویتامینC پرتقال و پتاسیم آن از پتاسیم موز بیشتر است و هر دو عدد كیوی فقط 85 كیلو كالری دارد؛ بنابراین مصرف آنها را به عنوان میان وعده فراموش نكنید.
جو: احتمالاً شنیدهاید كه بیشتر متخصصان تغذیه مصرف جو را به عنوان یك صبحانه پرخاصیت پیشنهاد میكنند، ولی ممكن است دلیل آن را ندانید. جو سرشار از فیبرهای محلول (قابل حل) است و كلسترول بد را از بین میبرد و چربی شكمی را كاهش میدهد. سعی كنید نان جویی را تهیه كنید كه شیرین نشده و با تركیب انواع دانهها و یا دانه كتان تهیه شده باشد كه دانه كتان خود سرشار از امگا 3 است.
پاپایا: آن را نصف كنید و جلوی چشم قرار دهید و به عنوان میان وعده بخورید. این میوه گرمسیری میل و اشتها را برای خوردن تنقلات شیرین كاهش میدهد. پاپایا یا همان انبه هندی منبع عالی از آنتیاكسیدانها، كاروتن، ویتامین C، فلاونوئیدها، فولات، ویتامین B، اسید پانتوتنیك، پتاسیم، منیزیم و فیبر است و سیستم قلبی عروقی را تقویت میكند و برای درمان آلرژی و سرطان روده بسیار مفید میباشد.
آناناس: یك فنجان آناناس، كل نیاز بدن به ویتامین C را تامین و با سرماخوردگی مبارزه میكند و ساخت كلاژن را در بدن بهبود میبخشد. كلاژن همان مادهای است كه موجب صافی و سفتی پوست میشود و از ایجاد چینوچروك پوست پیشگیری میكند. روزانه چند برش از آنرا بخورید تا پروتئین موجود در آن پوست شما را زیبا كند.
اسفناج: هرگاه صحبت از انواع ویتامینها میشود، تمام توجهها به اسفناج (به عنوان یك مولتی ویتامین) جلب میگردد. اسفناج سرشار از فولات است و فولات تولید مواد شیمیایی را در مغز كه بر خلقوخو تأثیر میگذارند، افزایش میدهد. پژوهشگران معتقدند كه كمبود اسیدفولیك با افسردگی ارتباط دارد.
غلات سبوسدار: افرادی كه غلات سبوسدار را در رژیم غذایی خود قرار دادهاند، راحتتر از شر چربی شكمی خود خلاص میشوند. بنابراین بهتر است پاستای سبوسدار و یا برنج قهوهای را انتخاب كنید.
برنج قهوهای و یا پاستا را میتوانید با سبزیجات طعمدار میل كنید و یا از نانهای سبوسدار همچون نان گندم كامل (سبوسدار) و یا نان چاودار و یا جوی دو سر استفاده نمایید كه منبع عالی از فیبر نیز هستند.
ماست: پروتئینهای موجود در ماست، علاوه بر اینكه سیر كننده هستند، موجب لاغری شده و از چاقی پیشگیری میكنند. ماست حاوی باكتریهای خوبی به نام پروبیوتیك است كه سیستم ایمنی بدن را تقویت میكنند.
زنجبیل: زنجبیل در واقع یك ادویه و گیاه دارویی است كه از تهوع، استفراغ، كماشتهایی، اسپاسم روده و روماتیسم پیشگیری میكند و خواص ضد سرطانی دارد. مطالعات اخیر نشان میدهد كه زنجبیل به همراه فلفل سیاه، دارچین، میخك، پودرسیر، پونه كوهی، فلفل قرمز، رزماری و زردچوبه اثرات منفی چربی زیاد را كاهش میدهد و تریگلیسیرید را تنظیم و از قلب محافظت میكند.
خردل: به جای سس مایونز روی ساندویچ خود سس خردل بزنید تا چربی و كالری كمتری مصرف كرده باشید. این ماده برخلاف كم كالری بودن بسیار مقوی است و خواص آن درست شبیه خاصیت گلكلم و كلمپیچ است. خردل برای هضم و سلامت دستگاه گوارش مفید است و سرعت متابولیسم بدن را افزایش میدهد. سلنیوم موجود در خردل نیز خاصیت ضد التهابی دارد و برای درمان آسم، آرتریت و فشارخون مفید میباشد.
سیر: اگرچه سیر باعث میشود كمی نفس شما بدبو شود، ولی خواص درمانی آن برای سلامتی قلب، روده بزرگ و معده باعث میشود كه نتوانید از خوردن آن چشمپوشی كنید. مطالعات اخیر نشان میدهد كه افزودن سیر و پیاز به غلات سبوسدار جذب روی را افزایش میدهد.
عسل: از خوردن شكر سفید چشمپوشی كنید و به جای آن یك قاشق چایخوری از این طلای مایع را به چای، قهوه و یا بلغور صبحانه خود بیفزایید. پژوهشهای اخیر نشان میدهد عسل برخلاف شكر در پیشگیری از چاقی و ترشح هورمون گرسنگی موثر است و باعث به تأخیر افتادن ترشح گرلین (هورمون گرسنگی) میشود و احساس سیری را به وجود میآورد. هر قاشق سوپخوری عسل حاوی 22 كیلو كالری است). این ماده علاوه بر اینكه خاصیت ضد پیری دارد و به سلامت پوست كمك میكند، در سلامت قلب نیز بسیار موثر است و خواص ضد التهابی دارد و سرشار از آنتی اكسیدان میباشد.
موز شبیه یک لبخند است، لبخندی به پهنای صورت. این میوهی خندان همیشه در خدمت سلامتی ما است. برای آشنایی با شگفتیهای این میوه با ما باشید.
هر یک عدد موز متوسطی که به اندازهی کافی رسیده باشد حاوی ترکیبات زیر است:
چربی 0 گرم
کلسترول 0 گرم
کالری 110
پتاسیم 400 میلی گرم (معادل 10 درصد نیاز روزانهی ما)
فیبرهای غذایی 4 گرم (معادل 16 درصد نیاز روزانهی ما)
قند 14.8 گرم
پروتئین 1 گرم (معادل 2 درصد نیاز روزانه)
ویتامین ث 16 درصد نیاز روزانه
ویتامین ب٦ 20 درصد نیاز روزانه
حالا میرسیم به خواص این میوهی خندان:
موز برای قلب نازنین و سیستم عصبیتان مفید است
موز حاوی میزان زیادی پتاسیم است که برای حفظ سلامت قلب و سیستم عصبی لازم و ضروری است. پتاسیم برای انقباض صحیح عضلات لازم است و برای همین نقش موثری در فعالیتهای مربوط به عضلات دارد مانند حرکات عضلات، گوارش و پمپاژ یا ضربان منظم قلب. نتایج پژوهشها نشان میدهد که کمبود پتاسیم میتواند باعث فشار خون بالا و احتقان مغزی شود. برای تأمین پتاسیم بدنتان موز را وارد برنامه غذاییتان کنید و از خواص آن بهره ببرید.
موز دوست کلیهها و استخوانهای شما
باز هم میزان بالای پتاسیم موجود در موز باعث میشود که این میوه حافظ سلامتی کلیه و استخوانهایتان باشد. میزان کافی پتاسیم در بدن مانع از دفع کلسیم از طریق ادرار شده و خطر تشکیل سنگ کلیه را به حداقل میرساند. به همین دلیل هم بدن کلسیم کمی از دست میدهد و خطر ابتلا به پوکی استخوان نیز کاهش مییابد.
موز حاوی میزان زیادی پتاسیم است که برای حفظ سلامت قلب و سیستم عصبی لازم و ضروری است. پتاسیم برای انقباض صحیح عضلات لازم است و برای همین نقش موثری در فعالیتهای مربوط به عضلات دارد مانند حرکات عضلات، گوارش و پمپاژ یا ضربان منظم قلب
موز شما را خوش خلق میکند
موز حاوی اسید آمینه ای به نام تریپتوفان است. در واقع یک عدد موز متوسط حاوی 10.6 میلی گرم از این ماده میباشد. تریپتوفان یکی از 20 اسید آمینهی سازندهی پروتئین میباشد. این ماده باعث ترشح سروتونین میشود و سروتونین هم احساس آرامش ایجاد میکند. باید بدانید که بدن نمیتواند تریپتوفان آزاد کند و برای همین باید آن را از طریق مواد غذایی جذب کند. مصرف موز یکی از سادهترین روش جذب این اسید آمینهی ضروری است.
موز و تأثیر آن بر روی خون
موز یکی از منابع مهم ویتامین B6 محسوب میشود. این ویتامین نقش مهمی در تبدیل تریپتوفان به سروتونین دارد. از این گذشته ویتامین B6 در ساخت هموگلوبینها به بدن کمک میکند. ویتامین B6 همچنین برای تولید پادتنها نیز نقش دارد. نقش این ویتامین در تبدیل گلوسیدها به گلوکز نیز موثر است. تبدیل شدن گلوسید به گلوکز باعث میشود که میزان قند خون کنترل شود. یک عدد موز متوسط 20 درصد نیاز روزانهی ما به ویتامین B6 را تأمین میکند.
موز
موز مفید برای کودکان
موز برای کودکان بسیار مفید است به خصوص برای آنهایی که مشکلاتی مانند اسهال دارند.
از این گذشته موز به کودکتان انرژی میدهد و خوردن آن نیز ساده است.
موز منبع خوب فیبرهای غذایی
یک عدد موز متوسط 16 درصد نیاز روزانهی یک فرد بزرگسال به فیبرهای غذایی را تأمین میکند. فیبرها برای رفع مشکل یبوست مفیدند. نتایج پژوهشهای متعدد نشان میدهد که مواد غذایی حاوی فیبرهای غذایی میتواند باعث کاهش خطر ابتلا به بیماریهای قلبی عروقی و دیابت نوع 2 شود. به عقیدهی متخصصان بدن هر فرد بزرگسال به 20 تا 35 گرم فیبر نیاز دارد. میزان نیاز کودکان بالای دو سال به فیبرهای غذایی به این شکل حساب میشود: سنشان به اضافهی 5. یعنی یک کودک 7 ساله باید روزانه 7+5 معادل 12 گرم فیبر غذایی دریافت کند.
موز باعث بروز مشکل قند خون نمیشود
بیشتر مردم همیشه نگران میزان قند خونشان هستند و تصور میکنند که قند زیادی در این میوه وجود دارد. باید بدانید که شاخص گلیسمی موز 12 و شاخص گلیسمی سیب 6 است. خیلی از مردم از سیب به عنوان میان وعدهی خوب و همیار لاغری استفاده میکنند. باید بدانید که موز هم یک میوهی مفید است و شما میتوانید با خیال راحت از آن استفاده کنید. به خاطر اینکه هر مادهی غذایی با شاخص گلیسمی نزدیک به 10 جزو مواد غذایی سالم محسوب میشوند.
موز حاوی اسید آمینه ای به نام تریپتوفان است. در واقع یک عدد موز متوسط حاوی 10.6 میلی گرم از این ماده میباشد. تریپتوفان یکی از 20 اسید آمینهی سازندهی پروتئین میباشد. این ماده باعث ترشح سروتونین میشود و سروتونین هم احساس آرامش ایجاد میکند.
سۆالی که همیشه ذهن خیلیها را درگیر میکند این است که آیا موز باعث چاقی میشود؟ جوابش خیلی ساده است. موز زمانی شما را چاق میکند که در مصرف آن زیادهروی کنید. با وجود اینکه خیلی از مردم به اشتباه این میوه را «سرشار از قند» و «عامل چاقی» میدانند یک عدد موز کوچک حاوی حدود 100 کالری است که تفاوت چندانی با میزان کالری یک عدد سیب متوسط ندارد. نه تنها موز بلکه هر مادهی غذایی دیگر را باید به اندازه مصرف کرد. البته تمام مواردی که در این مطلب ذکر شد بسیار کلی و برای افرادی بود که در سلامت عمومی خوبی به سر میبرند. همیشه امکان دارد استثناهایی هم وجود داشته باشد. اگر تصور میکنید مشکل خاصی دارید و امکان دارد موز آسیبی به سلامتیتان بزند بهتر است قبل از مصرف زیاد آن با پزشکتان مشورت کنید.