اموزش اشپزی
میلک شیک توت فرنگی
مواد لازم برای 2 نفر:
| توت فرنگی | 200 گرم |
| شیر | نصف لیوان |
| بستنی | 4 اسکوپ |
| رنگ طبیعی قرمز(مثل آب شاتوت یا آلبالو) | 3 قطره |
طرز تهیه:
توت فرنگی، بستنی، شیر سرد و رنگ خوراکی (آب شاتوت یا آلبالو) را در مخلوط کن ریخته و به مدت 3 دقیقه مخلوط کنید.
سپس لبه لیوان را با شکر رنگی تزیین کرده و مایه میلک شیک را داخل آن بریزید.
با یک عدد توت فرنگی و دو عدد برگ نعنا نوشیدنی را تزیین نموده و با نی آن را سرو کنید.
اسپاگتی با سس تن ماهی
اسپاگتی یا معادل فارسی آن ماكارونی، معمولا از جمله راحتترین و رایجترین غذاهای ایتالیایی در كشور است كه نه تنها مورد علاقه كودكان است، بلكه میان بزرگترها نیز طرفداران زیادی دارد.
در میان غذاها، پخت ماكارونی یا همان به زبان اصلی اسپاگتی، میتواند غذای مناسبی باشد؛ بهخصوص آنكه در این مدل اسپاگتی، به جای گوشت چرخكرده از كنسرو تن ماهی استفاده میشود. به این ترتیب، زحمت شما برای پخت این غذا در مقایسه با اسپاگتی معمولی به یك سوم كاهش مییابد. در ضمن، غذای جدید و متفاوتی نیز برای شام یا ناهار فراهم خواهید كرد.
مواد لازم برای 4 نفر:
ماكارونی رشتهای....... 225 گرم (نصف یك بسته معمولی ماكارونی)
سیر (رنده شده).......... یك حبه
گوجه فرنگی ریز خرده شده..... 400 گرم
كنسرو تن ماهی......... 425 گرم (حدود 2 كنسرو ماهی)
زیتون سبز یا سیاه (بدون هسته)......... 10 عدد
نمك و فلفل سیاه ........ به میزان لازم
سس قرمز تند یا پودر فلفل قرمز (درصورت دلخواه)..... .... نصف قاشق چایخوری
روغن مایع.......... یك قاشق سوپخوری
طرز تهیه:
قابلمهای را آماده كرده و نصف حجم آن را از آب پُر كنید.
یك قاشق سوپخوری نمك و یك قاشق سوپ خوری روغن مایع نیز به آب آن اضافه كنید و بگذارید روی شعله زیاد اجاق گاز بجوشد.
پس از به جوش آمدن آب، ماكارونیها را به صورت درسته در داخل آب در حال جوش بریزید و به مدت 10 تا 15 دقیقه بگذارید تا روی شعله متوسط اجاق گاز بپزد.
برای درست كردن سس اسپاگتی، سیر و گوجه فرنگی را در قابلمه كوچكی بریزید و روی شعله اجاق گاز قرار دهید تا آب گوجه فرنگی شروع به جوشیدن كند. درب ظرف را نگذارید و اجازه دهید مخلوط گوجه فرنگی و سیر مدت 3 تا 5 دقیقه حرارت ببیند تا آب آن تبخیر شود و گوجه فرنگی پخته باقی بماند.
پس از آن، تن ماهی، سس قرمز یا پودر فلفل قرمز، نمک، فلفل سیاه و زیتون بدون هسته و دو نیم شده را به گوجه فرنگی پخته بیفزایید و مواد را خوب با هم مخلوط كنید.
با توجه به اینكه در پخت اسپاگتی، روش دم كردن وجود ندارد، ماكارونی پخته شده را در ظرف مورد نظر ریخته و سس گوجه فرنگی و تن ماهی را روی آن بریزید و سرو كنید.
نكته:
نکاتی برای طبخ ماهی
ماهی از جمله غذاهایی است که در ماه های معینی از سال می توان آن را مصرف کرد و خوردن آن در ماه های دیگر لذت بخش نیست. ماه هایی که خوردن ماهی لطف زیادی ندارد عبارتند از: اردیبهشت، خرداد، تیر و مرداد. البته این برای کسانی است که دور از شهرهای بندری هستند، و گرنه ساحل نشینان در تمام طول سال ماهی مصرف می کنند.
- فرار ماهی:
برای اینکه ماهی هنگام تمیز کردن از دست شما سُر نخورد، کمی نمک روی تخته ای که زیر ماهی گذاشته اید بپاشید و بعد ماهی را روی آن قرار دهید. ماهی به نمک می چسبد و بدون آنکه بلغزد، می توانید آن را پاک کنید.
- جلوگیری از پخش شدن پولک ماهی:
برای پیشگیری از پخش شدن پولک ها به هنگام پاک کردن ماهی، آن را درون ظرف بزرگ و پُر آبی قرار دهید و فلس ها را داخل آب، از بدن ماهی جدا کنید.
- از بین بردن بوی ماهی از دست:
برای از بین بردن بوی ماهی از دست، دست های خود را با محلول سرکه و آب یا آب و نمک بشویید.
- جلوگیری از متلاشی شدن ماهی آب پز:
اگر جزو کسانی هستید که ماهی آب پز می خورید، ولی با این مشکل روبرو هستید که ماهی به هنگام پختن در آب متلاشی می شود، برای جلوگیری از این کار، کمی سرکه در آب جوش بریزید و ماهی را در آن بپزید.
- شیر و ماهی:
هیچ وقت برای ذوب کردن یخ ماهی آن را درون آب نگذارید. آن را درون شیر قرار دهید. شیر مزه یخ زدگی را از ماهی می گیرد و طعم دلپذیری به آن می دهد و همه فکر می کنند، ماهی کاملا تازه است.
- تیغ ماهی:
اگر تیغ ماهی در گلویتان گیر کرد، کمی سیب زمینی پخته یا تکه ای نان خمیر بخورید.
برای کم کردن درد و ناراحتی ناشی از تیغ ماهی در گلو، یک لیمو ترش را از وسط به دو نیم کنید و بعد به آرامی آب لیمو را بمکید. این کار به نرم شدن تیغ ماهی کمک می کند و زود احساس راحتی می کنید.
چند نوع سس كمانرژی
سس ماست
مواد لازم:
سیر خرد شده ....................... 1حبه
برگ جوان كرفس خرد شده ...... نصف لیوان
ماست ...................... 2 فنجان
پیاز بزرگ ............... 1 عدد
نمك ....................... یك قاشق چایخوری
شكر ...................... دو سوم قاشق مرباخوری
طرز تهیه :
برگ كرفس، پیاز و سیر را در مخلوط كن خوب نرم كنید.
سپس ماست ،شکر و نمک را به آن اضافه كنید تا مخلوط یک دست شود.
سس آماده است. این سس را با هر نوع سالاد یا غذا می توان مصرف كرد.
سس گوجه فرنگی
مواد لازم:
آب گوجه فرنگی ............ 1 فنجان
پودر سیر .................... 1 قاشق چایخوری
سركه ........................ 1 فنجان
خردل خشك ................ نصف قاشق چایخوری
ترخون خشك ............... نصف قاشق چایخوری
شكر، فلفل، نمك ............ به میزان لازم
طرز تهیه :
مواد بالا را با نصف قاشق مرباخوری شكر و مقداری نمك و فلفل در یك بطری بریزید و خوب تكان دهید تا مخلوط شوند. آن را در یخچال بگذارید و در مواقع لازم مصرف كنید.
سس ساده برای انواع سالاد و سبزی
مواد لازم:
روغن زیتون ............ یك سوم پیمانه
سركه یا آب لیمو ........ نصف پیمانه
ماست ..................... 2 پیمانه
نمك و فلفل ............... به میزان لازم
طرز تهیه:
نمك و فلفل را در سركه حل كنید.
روغن زیتون و ماست را اضافه كنید و خوب مخلوط كنید تا یکنواخت شود.
عدسی؛ مقوی برای افطار
اگر در یكی از بعد از ظهرهای ماه مبارك رمضان از سر کار خود، به خانه رسیدهاید و حداقل یكی دو ساعت وقت تا هنگام افطار باقی مانده است، علاوه بر آماده كردن چای و سور و سات افطاری شامل نان، كره، پنیر، عسل و ... ، میتوانید برای درستكردن یك غذای مقوی كه میتواند به جای شام نیز مورد استفاده قرار گیرد دست بهكار شوید، فقط كمی سرعت عمل لازم است.
پس به سراغ كابینت مخصوص حبوبات رفته و به دنبال عدس در میان بقیه حبوبات بگردید. پس از پیداكردن عدس، یك و نیم پیمانه پلوپزی از آن را در داخل سینی سفیدرنگی ریخته و پاك كنید. بعد از اینكه از نبودن خرده سنگ در میان عدسها مطمئن شدید، آن را بشویید. بعد در قابلمه متوسطی حاوی مقداری آب بریزید و با در روی اجاق گاز قرار دهید تا بپزد. زمان لازم برای پخت عدسی با توجه به نوع آن متغیر است، ولی معمولا برای این منظور یك ساعت و نیم زمان كافی است.
در این فاصله ی زمانی، یك عدد پیاز بزرگ را پوست گرفته و پس از شستوشو به صورت خلالی یا ریز خرد كنید. حالا نوبت به سرخكردن پیاز میرسد. بنابراین داخل تابهای كوچك 2 قاشق سوپخوری روغن مایع مخصوص سرخكردنی بریزید و پیاز خردشده را در آن تفت دهید. در مراحل پایانی سرخ شدن پیاز، به آن یك قاشق چایخوری سرخالی زردچوبه هم اضافه كرده و پس از چند بار همزدن، شعله اجاقگاز را خاموش كنید. از طرف دیگر قابلمه كوچكی آماده كنید و 3 عدد سیبزمینی متوسط را بعد از شستوشو داخل آن بریزید و بگذارید بپزد.
مدت زمان لازم برای پخت سیبزمینی هم معمولا یك ساعت است، ولی 10 الی 15 دقیقه پیش از پایان زمان پخت سیبزمینی، 3 عدد تخممرغ را هم با دقت، داخل آب سیبزمینی درحال پخت قرار دهید و مراقب باشید نشكنند.
البته پیش از آن، تخممرغها را از یخچال خارج كرده و 2 دقیقه زیر آب داغ شیر بگیرید تا تغییر دمای ناگهانی، سبب شكستن آنها نشود.
در پایان، پس از پختهشدن سیبزمینیها و تخممرغها، پوست آنها را بگیرید و سیبزمینیها را بهصورت درشت خرد كنید، ولی درمورد تخممرغها، تنها پوستگرفتن آنها كافی است.
سپس مواد را به همراه پیاز داغ به عدس پختهشده اضافه كرده و با افزودن نمك و فلفل سیاه و همچنین 50 گرم كره و 2 قاشق غذاخوری آب لیمو ترش تازه، قابلمه را به مدت 10 دقیقه روی اجاق گاز قرار دهید تا به اصطلاح غذا جا بیفتد.
حالا این عدسی خوشمزه و پرانرژی را به بقیه مخلفات سفره ی افطارتان اضافه كنید و خانواده ی خود را با سفره و بهخصوص این غذای لذیذ، خوشحال كنید.
نكته:
اگر تا افطار، زمان كمی باقی مانده است، پخت عدسی و سیبزمینی را در داخل دیگ زودپز انجام دهید.
* طرز تهیه چند نوع غذای دیگر با عدس:
كال كباب(غذای شمالی)
كال كباب یك غذای اشتها آور شمالی است كه از بادنجان، آب انار ترش، سبزى، سیر و مغز گردو درست میشود.
كال كباب را با كته و ماهى شور سرو میكنند. بعضیها هم از آن به جای ترشى در كنار سایر غذاها استفاده میكنند.
اگر بخواهید این غذا را برای دو نفر درست كنید؛ باید به شرح زیر عمل كنید:
مواد لازم:
بادنجان درشت........... 4 عدد
آب انار ترش یا آب غوره یا دانه انار.......... نیم فنجان
سبزى، نعناع و خلواش (خنش) و شوشاق ریز شده تازه یا خشك ............ 1 قاشق غذاخورى
(سبزیهای معطری مثل خلواش و شوشاق خاص شمال ایران است و همه جا نیست. بنابراین میتوانید به جای آنها از نعناع استفاده كنید)
سیر.......... نیم بوته
نمك و فلفل.......... به اندازه كافى
مغز گردوى ساییده شده........... 75 گرم
طرز تهیه:
بادنجانها را از وسط چاك دهید و روى آتش زغال یا در فر (350 درجه) كباب كنید. برای اینكه بادنجانها نسوزد و در عین حال خوب بپزد آنها را بچرخانید.
بعد باید پوست بادنجانها را بگیرید. برای اینكار اگر آنها را در آب سرد قرار دهید، پوستشان را میتوانید به راحتی جدا كنید.
اگر بادنجانها تخم دارند آنها را جدا كنید.
سپس گوشت بادنجانها را با گوشتكوب له كنید.
حالا نوبت سیرهاست. سیرها را هم بكوبید.
بروید سراغ سبزىهایی كه شستهاید و آبش رفته است. سبزیها را هم كاملا خرد كنید و بعد بادنجانها، سیر، سبزى، نمك، فلفل، آب انار (یا آب غوره یا دانه انار) و مغز گردو را با هم مخلوط كنید.
خوراك ماهی ادویهدار
این خوراك ماهی به روش چینی طبخ میشود.
با این تفاوت كه در چین، این ماهی را با پودر ادویه مخصوص پنج طعم چینی درست میكنند، ولی در اینجا ما ادویه مخلوط را جایگزین میكنیم.
مواد لازم برای 4 نفر:
- 4 عدد فیله ماهی (هر كدام از تكهها حدود 175 گرم باشد)
- یك قاشق چایخوری ادویه مخلوط
- 4 قاشق چایخوری آرد ذرت
- 3 قاشق سوپخوری روغن مایع
- 4 عدد پیازچه (ریش ریش شود)
- یك قاشق چایخوری زنجبیل تازه (رنده شده)
- 150 گرم قارچ خرد شده
- 115 گرم كنسرو ذرت درسته (حلقه حلقه شود)
- 2 قاشق سوپخوری سویا سس
- 3 قاشق سوپخوری آب سیب
- یك قاشق چایخوری شكر
طرز تهیه:
1 – اگر از ماهی درشت استفاده كردهاید، فیلههای آن را به 2 یا 3 قسمت ببرید. سپس آرد ذرت و ادویه را در كاسه بلوری بزرگی بریزید و با هم مخلوط كنید. حالا تكههای ماهی را داخل كاسه بریزید و خوب با مخلوط آردی آغشته كنید.
2 – روغن را در تابهای ریخته و روی شعله اجاقگاز قرار دهید تا داغ شود. سپس خلال پیازچه، زنجبیل رنده شده، قارچ و ذرت حلقه حلقه شده را در روغن بریزید و به مدت 2 دقیقه حرارت دهید تا مواد، تفت داده شوند.
حالا تكههای ماهی را كه به آرد آغشته شده، به این مواد اضافه كنید و به مدت 5 دقیقه تفت دهید. پس از اینكه یك طرف ماهی تفت داده شد، آن را برگردانید تا طرف دیگر آن نیز سرخ شود.
3 – سویا سس، آب سیب و شكر را با هم مخلوط كرده و به تکه های ماهی داخل تابه اضافه كنید و به مدت 2 الی 3 دقیقه، حرارت دهید. حالا غذا را بچشید و اگر نیاز به اضافه كردن نمك و فلفل بود، به آن بیفزایید.
نكته:
با توجه به اینكه سویا سس شور است، نمك را از ابتدا اضافه نكنید.
این خوراك ماهی را می توانید به همراه سبزیجات پخته یا مخلوطی از جوانههای سبز سرو كنید.
سوپ خامهای اسفناج
یكی از خوشمزهترین سوپهای زمستانی در كشور مجارستان، سوپ خامهای اسفناج است و همانطور كه از نام آن پیداست، مواد اولیه آن را اسفناج و خامه تشكیل میدهد.
البته گاهی اوقات زرده تخممرغ را نیز به مواد داخل آن اضافه میكنند.
مواد لازم برای 4 نفر:
500 گرم برگ اسفناج
5 پیمانه آب
2 عدد پیاز (ریز خرد شود)
25 گرم یا 2 قاشق سوپخوری كره
3 قاشق سوپخوری آرد سفید
یك پیمانه خامه
نمك و فلفل سیاه به مقدار لازم
2 عدد تخممرغ پخته برای تزئین
طرز تهیه:
1 – آب را در قابلمهای بریزید و روی شعله اجاق گاز قرار دهید تا به جوش آید. سپس اسفناج را به همان حالت درسته به آن اضافه كنید و مدت 5 تا 6 دقیقه حرارت دهید تا بپزد.
2 – برگ اسفناج پخته شده را از داخل آب بیرون آورید و در دستگاه خردكن یا غذاساز آن را به پوره تبدیل كنید. قابلمه حاوی آب را نیز كنار بگذارید.
3 – كره را داخل تابهای بریزید و روی شعله اجاق گاز قرار دهید تا آب شود. سپس پیاز خردشده را در آن تفت دهید تا طلایی رنگ شود.
حالا پیازداغ را از روی اجاق بردارید و پس از اضافه كردن آرد، دوباره روی شعله اجاق گاز به مدت یك الی دو دقیقه حرارت دهید تا آرد نیز سرخ شود.
4 – مخلوط پیازداغ و آرد سرخشده را به آبی كه اسفناج در آن پخته شده است، بیفزایید و روی شعله اجاق گاز قرار دهید تا دوباره به جوش آمده و كمی غلیظ شود.
5- سپس پوره اسفناج و خامه را به آن اضافه كرده و مدتی حرارت دهید تا سوپ جا بیفتد و غلظت مناسبی پیدا كند.
6- در این فاصله، نمك و فلفل مورد نیاز را به سوپ اضافه كنید.
7- در ضمن، تخممرغها را هم در قابلمه كوچكی آبپز كنید. در پایان، سوپ را در ظرف مورد نظر برای سرو بریزید و تخممرغهای پخته را هم با چاقو به دو نیم كرده و روی سوپ قرار دهید.
* طرز تهیه چند نوع غذای دیگر با اسفناج:
به میان پر
به از جمله میوههای فصل پاییز است كه معمولاً به صورت خورش، مربا و خوراك مصرف می شود.
در حالی كه به عنوان دسری بعد از غذا نیز به همان میزان لذیذ خواهد بود. یكی از این دسرها كه ظاهری زیبا و اشتها برانگیز دارد، به میان پر است. این دسر به صورت گرم سرو می شود.
مواد لازم برای 6 نفر:
- به متوسط 3 عدد
- مغز گردو 50 گرم
- شكر یك چهارم پیمانه
- دارچین 2 قاشق مرباخوری
- خامه 50 گرم
طرز تهیه:
1 - ابتدا پوست بهها را خوب شسته و كرك های موجود روی آن را بسایید. سپس آنها را خوب خشك كنید. حالا سر هر یك از بهها را به صورت مقطعی با چاقوی تیز ببرید. در واقع قسمت بریده شده، دری برای به می شود. این كار را مانند دلمه ی فلفل انجام دهید.
2 - بعد از آماده كردن در به، شروع به خالی كردن محفظه داخل آنها كنید. برای این منظور از چاقوی ظریف و نوك باریك یا ابزار مخصوص میوه آرایی استفاده كنید، البته خالی كردن تنها ستونی در میان به برای این كار كافی است. بنابراین نیازی به خالی كردن قسمت اعظم گوشت داخل به وجود ندارد.
نكته:
هنگام خالی كردن گوشت داخل به، مراقب باشید قسمت انتهایی و دیوارههای آن صدمه ندیده و سوراخ نشود.
3 - مغز گردو را داخل دستگاه آسیاب یا خرد كن بریزید و گردوها را به صورت پودر درشت در آورید و سپس به كاسهای منتقل كرده و شكر و دارچین را نیز به آن اضافه كنید و خوب با قاشق هم بزنید تا مواد با هم مخلوط شوند. این مخلوط داخل به است. حالا فر اجاق گاز را روی 180 درجه سانتی گراد تنظیم كنید تا گرم شود.
4 - پس از آماده شدن بهها، مخلوط را به 3 قسمت مساوی تقسیم كرده و هر قسمت را با قاشق داخل حفره ایجاد شده درون هر یك از بهها بریزید و فضای داخل آنها را پر كنید. برای اینكه همه مواد داخل حفره جا شوند، با قاشق چای خوری سطح آن را فشار دهید تا مواد به هم فشرده شوند. پس از اینكه فضای خالی داخل هر یك از بهها به همین طریق پر شد، در آنها را رویشان قرار دهید. حالا بهها آماده است.
5 - هر یك از بههای آماده شده را داخل تكهای از فویل آلومینیوم بپیچید. حالا آنها را روی سینی میلهای فر(كه در طبقه پایینی فر قرار گرفته است ) بچینید.
برای پخت این بهها در همان حرارت 180 درجه سانتی گراد یك ساعت و نیم الی 2 ساعت زمان لازم است.
6- پس از اینكه بهها كاملاً پخته شدند، آنها را از فر خارج كرده و از میان ورق آلومینیوم در آورید. سپس در ظرف مورد نظر بچینید و روی آنها خامه بریزید. حالا كافی است بهها را برش بزنید و میل كنید.
نكته: با توجه به اینكه این دسر چندان شیرین نیست، اگر آن را شیرینتر دوست دارید، یا میزان شكر موجود در مواد لازم را اضافه كرده یا خامه روی دسر را با شكر كمی شیرین كنید.
كوكوی سبزیهای زمستانی
در فصول سرد سال در كشور ایتالیا كوكویی پخته میشود كه در واقع مخلوطی از سبزیجات مختلف فصل شامل ترهفرنگی، اسفناج و فلفل دلمهای قرمز و تخممرغ است.
برای پخت این كوكو، زمان زیادی لازم نیست، پس آن را برای شام امشب بپزید و لذت ببرید.
مواد لازم برای 3 تا 4 نفر:
2 قاشق سوپخوری روغن زیتون
یك عدد فلفل دلمهای قرمز بزرگ (نگینی خرد شود)
یك قاشق چایخوری زیره سبز
3 عدد ترهفرنگی حدود 450 گرم (خلالی خرد شود)
150 گرم برگ اسفناج
5 عدد تخممرغ بزرگ
یك قاشق سوپخوری ریحان تازه خرد شده
یك قاشق سوپخوری جعفری تازه خرد شده
نمك و فلفل به میزان كافی
دو سوم پیمانه پنیر پارمسان (برای سرو درصورت دلخواه)
طرز تهیه:
1- تابه متوسطی آماده كرده و روغن زیتون را در آن بریزید. سپس تابه را روی شعله اجاق گاز قرار دهید و فلفلدلمهای را در روغن ریخته و روی دمای متوسط اجاقگاز تفت دهید.
برای این منظور 6 تا 8 دقیقه زمان نیاز است. در طول این مدت، مرتب فلفلهای خردشده را هم بزنید. نصف قاشق چایخوری از زیره را نیز در مواد بریزید و 1 تا 2 دقیقه حرارت دهید.
2- حالا تره فرنگی خردشده را به مخلوط فلفل و زیره اضافه كنید و در ظرف را بگذارید و 4 تا 5 دقیقه صبر كنید تا تره فرنگی نرم شده و بپزد. سپس كمی نمك و فلفل سیاه اضافه كنید تا مواد مزهدار شوند.
3- برگهای اسفناج را شسته و همراه آب آن به مواد اضافه كنید و در ظرف را بگذارید. مدت 5 دقیقه دیگر حرارت دهید تا اسفناج در همان آب حاصل از شستن بپزد.
نكته: در صورتی كه برگهای اسفناج درشت است، آنها را خرد كنید.
4- تخممرغها را در كاسه دیگری شكسته و با نمك، فلفل، ریحان، جعفری و باقیمانده زیره مزهدار كنید.
سپس آن را روی سبزیجات پخته داخل تابه ریخته و شعله اجاقگاز را زیادتر كنید تا تخممرغ به اصطلاح، خودش را بگیرد و تغییررنگ پیدا كند؛ البته برای این منظور باید در تابه را بگذارید.
5- پس از اینكه سطح زیرین كوكو سرخ شد، شعله بالای فر را روشن كرده و تابه را داخل فر قرار دهید تا روی آن نیز سرخ شود، ولی مراقب باشید قهوهایرنگ نشود. در پایان، پنیر پارمسان را روی سطح كوكو رنده كرده و سرو كنید.
نكته:
اگرچه مرحله پایانی پخت این كوكو در ایتالیا داخل فر است، ولی اگر اجاقگاز شما فر ندارد، میتوانید پس از سرخشدن قسمت زیرین كوكو، آن را به چند قسمت بریده و پس از برگرداندن تكهها، سطح روی كوكو را نیز سرخ كنید.
فواید آش برنج همدانی ها
سرمای زمستانهای همدان، سرمای معروفی است. در آن هوای سرد، تهیه و مصرف انواع آشها و غذاهایی که در برابر سرما به حفظ سلامت کمک کند، از سنتهای دیرینه این شهر است. اگر سرما خوردهاید، این آش را امتحان کنید.
آشی که می شود به جای ماست آن را با آبغوره هم مصرف کرد.
مواد اصلی تشکیل دهنده ی این آش شامل : برنج، سبزی گشنیز، عدس و ماست است.
برنج
برنج خاصیت انرژی زایی داشته و به راحتی قابل هضم است. برنج برای سلامت روده بسیار مفید بوده و منبعی غنی از ویتامین B1 است و سطح قند خون را تنظیم می کند. کربوهیدراتهای مرکب در حدود نیمی از کالری دریافتی در روز را فراهم می کنند.
برنج قهوهای که ماده مغذی در سطوح خارجی آن طی مراحل تصفیهسازی از آن جدا نمی شود، بسیار مفیدتر از برنج سفید است.
گشنیز
همه قسمتهای گیاه گشنیز قابل خوردن است، اما بیشتر دانههای خشک شده و برگهای آن در آشپزی مصرف دارند. استفاده از گشنیز به عنوان یک گیاه دارویی برای رهایی از استرس و بیخوابی در بین ایرانیان مرسوم بوده است. آزمایشهای انجام شده روی موشها مصرف آن را برای رفع استرس تأیید می کند. مصرف تخم گشنیز در بین هندیان باستان با جوشاندن مقدار مساوی از تخم گشنیز و تخم زیره و سپس خنک کردن و مصرف آن به عنوان یک داروی مدر(ادرارآور) مرسوم بوده و از آن به عنوان هضم کننده نیز استفاده می شده است.
عدس
عدس منبع سرشاری از مواد مغذی مختلف است. عدس منبعی غنی از پروتئین و آهن بوده و در حفظ قدرت استخوانها و تنظیم علایم یائسگی نقش به سزایی دارد. متوسط مصرف عدس پخته شده تقریباً 120 گرم خصوصا در زنان یائسه می باشد. تهیه و پخت عدس، ساده و آسان است و به راحتی از پوسته بیرونی خود جدا می شود. برای پخت، باید عدس را بعد از جدا كردن از پوسته خارجی بشویید و به مدت 15 تا 20 دقیقه بجوشانید. عدس احتیاج به خیس كردن ندارد، همچنین موقع پخت، نمك اضافه نكنید، زیرا باعث سفت شدن آن می شود. نگهداری عدس نیز راحت است، می توان در یك محل خشك و خنك برای مدت زیادی آن را نگه داشت. ولی بعد از یك مدت طولانی، رنگش به مقدار جزیی از بین می رود، ولی مزه آن تغییر چندانی نمی كند. عدس دارای مواد مغذی، فیبر، كربوهیدراتهای پیچیده و اسیدفولیك است. همچنین كم چربی، كم كالری، بدون كلسترول و به همان نسبت ارزان قیمت است.
یكی از مهم ترین مواد مغذی موجود در عدس اسید فولیک است. اداره بهداشت و سلامتی آمریكا توصیه می كند تمام خانمهایی كه نزدیك به زایمانشان است، باید روزانه 400 میلیگرم اسید فولیك دریافت كنند، ولی بیشتر افراد این كار را انجام نمی دهند.
یك لیوان عدس پخته، 90 درصد مقدار مورد نیاز اسید فولیك را در روز را تأمین می كند و بیشتر از هر غذای غنی نشده دیگری، اسید فولیك را برای بدن فراهم می كند. عدس منبع خوبی از آهن است. به خصوص برای خانمها كه نیاز آهن بدنشان بیشتر است. مصرف عدس به همراه منابع غذایی ویتامین C، باعث جذب بهتر و مؤثرتر آهن در بدن می شود. سایر منابع ویتامین C شامل گوجه فرنگی ، فلفل سبز ، كلم بروكلی ، مركبات یا آبمیوههاست.
عدس از لحاظ پروتئینی غنی است، فقط اسید آمینه متیونین درآن كم است. مصرف غلات، تخممرغ، آجیل و دانههای خوراكی دیگر، گوشت و لبنیات به همراه آن، یك پروتئین كامل و غنی را تشكیل می دهد.
عدس دارای فیبرهای محلول است كه این فیبرها مانند یك جاروی زبر، دستگاه گوارش را تمیز می كنند. این نوع فیبر، قند و كلسترول خون را كاهش می دهد. همچنین نیاز به انسولین را در افراد دیابتی كم می كند.
سایر مواد غذایی حاوی فیبر شامل سبزیها، جوی دوسر، جو و سبوس جو، میوهها و انواع لوبیا است.
... و اما ماست
ماست نه تنها یک غذای سریع، ساده و مغذی است، بلکه دانشمندان دریافتهاند این ماده به افزایش طول عمر کمک می کند. ماست به عنوان یک منبع غنی از کلسیم ، فسفر ، ویتامین B2 و ید است. ماست همچنین حاوی ویتامین B12، اسید پانتوتنیک، روی، پتاسیم، پروتئین و مولیبدن می باشد. این 10 ماده مغذی ماست را تبدیل به یک غذای سالم می کند. ماست سطح کلسترول LDL را پایین می آورد وHDL را بالا می برد. همچنین مصرف مواد غذایی غنی از کلسیم، چربی بدن را پایین می آورد. ماست همچنین به مقدار قابل ملاحظهای تحلیل چربی را افزایش داده و اگر بعد از غذا مصرف شود، سوختن چربی بدن را بالا می برد. ماست توانایی ساخت استخوان را به خصوص در دختران افزایش می دهد و باکتریهایی را که در بروز بیشتر زخمها نقش دارند، سرکوب می کنند. همچنین خطر ابتلا به سرطان انتهای روده را کاهش داده و در سلامت دهان و تنفس نقش مهمی ایفا می کند.
حال طرز تهیه آش برنج و گشنیز را برای شما بیان می کنیم.
مواد لازم برای 4 نفر:
برنج ................................ 1 پیمانه
گشنیز خرد شده ................... 200 گرم
عدس ............................... یک چهارم پیمانه
آب قلم .............................. 2 لیوان
نمک ............................... به میزان لازم
ماست برای سرو با غذا ......... مقداری
طرز تهیه :
ابتدا برنج را حدود یک تا دو ساعت زودتر خیس می کنیم(بدون نمک). قلم را هم با کمی نمک جداگانه می پزیم تا خوب پخته شود. بعد از اینکه قلم خوب پخته شد، آب آن را روی برنج ریخته و می گذاریم چند جوش بزند. پس از آن عدس، گشنیز خرد شده و مقداری نمک اضافه می کنیم و می گذاریم بپزد. وقتی خوب لعاب دار شد، برای سرو آماده است. سپس آن را در ظرف مورد نظر کشیده و هرکس بسته به ذائقه ی خود می تواند به آن، ماست یا آبغوره اضافه کند تا این آش، بیش از پیش باب طبع شود.
متخصصان تغذیه معتقدند این آش در فصل سرما برای سرماخوردگی بسیار مفید است.
معصومه غ
سوپ گوجهفرنگی با ماكارونی پیچ
در سالهای اخیر، دیگر گوجهفرنگی سبزیای تابستانی نیست و آن را میتوان در تمام فصول سال، با كمی تغییر رنگ و طعم پیدا كرد.
برای درستكردن این سوپ، مقداری گوجه فرنگی و یك بسته ماكارونی از نوع پیچ لازم دارید.
با استفاده از این دو ماده و چند ماده دیگر كه ذكر خواهد شد، در 35 دقیقه میتوانید یك كاسه سوپ خوشمزه و داغ درست كنید. البته نقش دستگاه مایكروفر را در این میان نمیتوان نادیده گرفت. درضمن، در كتابهای آشپزی این سوپ را به كشور ایتالیا و بهخصوص شهر رم نسبت میدهند.
مواد لازم:
- یك قاشق سوپخوری، روغن زیتون
- 2 حبه سیر (له شود)
- یك عدد پیاز (ریز خرد شود)
- یك كیلو و 100 گرم، گوجه فرنگی ( ریز خرد شود)
- 3 پیمانه آب جوشیده
- 2 پیمانه یا 210 گرم ماكارونی پیچ
- یك قاشق سوپخوری برگ ریحان یا جعفری خردشده
- 3 برگ كالباس مرغ یا گوشت
طرز تهیه:
1 – كالباسها را جدا جدا روی بشقاب چیده و به مدت 2 دقیقه با قدرت 100درصد داخل مایكروفر قرار دهید تا كالباسها بر اثر حرارت، حالت خشكشده پیدا كنند.
2 – روغن زیتون، سیر و پیاز را در ظرف توگود مخصوص مایكروفر ریخته و بیآنكه در آن را بگذارید، به مدت 4 دقیقه با قدرت 100 درصد در مایكروفر قرار دهید و آن را روشن كنید.
در طول این مدت، یكبار در مایكروفر را باز كنید و مواد را هم بزنید تا پیاز و سیر در روغن تفت داده شوند.
3 – گوجه فرنگیهای خرد و لهشده را همراه آب جوشیده و ماكارونی پیچ به مخلوط سیر و پیاز سرخشده اضافه كنید و بدون در، با حداكثر قدرت یا قدرت 100 درصد، به مدت 15 دقیقه حرارت دهید تا ماكارونی، خوب بپزد. در طول این مدت 2 بار مواد را هم بزنید.
نكته: درصورتی كه پخت سوپ و بهخصوص ماكارونی با این مدت كامل نشد، 5 تا 10 دقیقه دیگر آن را اضافه كنید.
4 – حالاریحان یا جعفری خرد شده را به سوپ اضافه كرده و مدت یك دقیقه دیگر حرارت دهید. در پایان سوپ را داخل ظرف موردنظر بریزید و با چند برگ ریحان و كالباس خردشده تزئین كنید.
نكته: برای اینكه پوست گوجهفرنگیها راحتتر از گوشت آنها جدا شود، قابلمهای را تا نیمه از آب پر كنید و روی شعله اجاقگاز قرار دهید و بگذارید بجوشد. سپس گوجهفرنگیها را به مدت یك دقیقه در آب در حال جوش بیندازید و سپس در سبدی در زیر آب سرد آبكشی كنید. با این كار به راحتی میتوانید پوست گوجهفرنگیها را بكنید.
*خواص خوراکی ها:
آشهای محلی استان مرکزی
آش جو (ترخینه جو):
از آشهای مرسوم، یکی آش جو است که با کمی تغییر در بیشتر شهرستانهای استان تهیه می شود. مواد اصلی آن جو به صورت پوست کنده یا نیم کوب یا بلغور آن است و حبوبات که شامل نخود ، لوبیا و عدس است. در بعضی مناطق سبزی هم دارد که شامل تره، جعفری، اسفناج، گشنیز و شوید است و به دلخواه، چغندر نیز اضافه می کنند.
روش پخت این آش به این صورت است که یک روز قبل، حبوبات و جو را در آب خیس می کنند. سپس صبح روز بعد حبوبات و جو را بار می گذارند و در صورتی که از سیرابی استفاده کنند، سیرابی را هم به آنها اضافه می کنند. بعد از مدتی سبزی و چغندر را اضافه کرده و در آخر کشک و پیاز داغ و گاه پونه یا نعناع داغ را اضافه می کنند. نمک و زردچوبه را در هنگام پخت داخل آش می ریزند.
آش شیر (ترخینه شیر):
این آش از ترخینه شیر (گندم نیمکوب که در شیر پخته شده و بعد خشک شده است) تهیه می شود. مواد دیگر آن، سیب زمینی ، پیاز داغ، نمک و زردچوبه است. این خوراک بیشتر به عنوان صبحانه مصرف می شود و با نان خورده می شود.
آش حلیم:
این غذا با حلیم متفاوت است و خاص شهرستان دلیجان است. حلیم شامل بلغور و گوشت است، در حالی که آش حلیم، حبوبات نیز دارد، یعنی از بلغور، حبوبات (نخود، لوبیا و عدس) و گوشت تهیه می شود که خوب می پزند و بعد آن را می کوبند. وقتی آش، حالتی به هم آمیخته و سفت به خود گرفت، آن را روی نان می ریزند و می خورند.
آش انار:
این آش از بلغوری تهیه می شود که یک روز در آب انار خیسانده شده و بعد در آن جوشانده می شود. حبوبات را جدا می پزند و بعد سبزی آش را به آن اضافه کرده و در آخر بلغور با آب انار پخته شده را داخل آش می ریزند.
نوع دیگر آش انار که در تفت پخته می شود، همان آش رشته یا آش جو است که قاتق آن به جای کشک ساییده شده، انار به صورت دانه انار خشک شده یا رب انار است.
آش بیبی سهشنبه:
این آش بیشتر جنبه نذری دارد. به طوری که یک داستان نیز پشتوانه آن است و طبق این داستان زنان این آش را نذر می کنند و حاجت می گیرند.
مواد آش عبارتند از: نخود، لوبیا، عدس، بلغور و گوشت که البته بیشتر در اراک رایج است و در مناطق دیگر آشی به این نام نیست، بلکه برای نذر سفره بیبیسه شنبه، کاچی می پزند و حداکثر آش رشته هم سر سفره می گذارند.
آش خیار:
این آش در شهریور ماه که فصل خیار چمبر است، تهیه می شود. مواد آن شامل بلغور، نخود، لوبیا و خیار چمبر است که آن را خرد می کنند و داخل حبوبات پخته شده می ریزند. این آش را با کشک، نعناع، سیر و پیاز داغ می خورند.
آشهای محلی استان یزد
آش رشته (شولی):
منحصر به فردترین نوع آش در استان یزد است که بر دو نوع است:
شولی ساده که در فصل زمستان بیشتر پخته می شود و در آن ماش پخته، اسفناج، چغندر، شوید و گاه شلغم و کدو زرد می ریزند. بعد از پخته شدن مواد فوق، آرد گندم را در آب سرد حل کرده و در آن می ریزند و پیاز داغ به آن اضافه می کنند.
نوع دوم آش شولی ترش است. مقداری نخود سالم یا نیم کوب و عدس را با چغندر خرد کرده یا نیم کوب می پزند و در فصل زمستان برگ چغندر را بهجای برگ اسفناج در آن می ریزند و مقداری آرد گندم به آن اضافه می کنند. برای ترش کردن آن، از سرکه انار یا انگور و نیز رب انار استفاده می کنند. گاه از برنج نیز در آش استفاده می شود.
آش کدو:
یکی از آشهای ویژه شهرستان تفت است. از موادی مانند ماش، لوبیا، نخود، عدس، کدو، پیاز، روغن، فلفل، ادویهها و شوید و آرد تهیه می شود. این غذا مخصوص زمستان بوده و بسیار مقوی است و برای بیماران دیابتی مفید است.
آش کلم:
یکی دیگر از آشهای ویژه شهرستان تفت است. مواد تشکیل دهنده آن کلم، گوشت یا چربی، ماش، سبزی، برنج و ادویه است. مردم معتقدند که این آش مزاج گرمی دارد، به همین دلیل بیشتر در زمستان مصرف دارد.
آش ماش:
یکی دیگر از آشهای ویژه شهرستان مهریز است. مواد آن سبزی و ماش و گاهی سیبزمینی ریز است. در منشاد این آش را در زمستان برای صبحانه می پزند و در زمان مراسم عزاداری و روز دفن میت یکی از نزدیکان صاحب عزا می پزد و به خانه عزادار می برد.
آش گندم:
یکی دیگر از آشهای شهرستان مهریز است. مخصوص شبهای ماه اسفند است. برای پختن آن نخود، لوبیا، عدس و گندم را پوست می کنند و می پزند. در منشاد به آن آش جه جه و در بهادران شب اسفندی می گویند.
آش انار:
این آش نیز در شهرستان مهریز پخته می شود. با عدس، برنج، آب انار و کمی گوشت می پزند که این آش مصرف درمانی هم دارد.
آش پرک:
در شهرستان مهریز این آش را با آب اسفناج و آرد می پزند که برای معالجه سرما خوردگی مفید است.
حلیم:
آشی تنوری است که به نام حضرت عباس در شهرستان مهریز می پزند.
آش جو گاو:
از آشهای ویژه شهرستان اردکان است. مقداری خمیر ور نیامده که ترش نشده باشد، آماده می کنند. نخود، برنج و ماش را خیس می کنند تا یکی دو ساعت در آب می ماند. گوشت را خرد کرده، سرخ می کنند و به آن ادویه می افزایند. دیگ را روی آتش قرار داده و چند استکان آب، با کمی روغن داخل آن می ریزند تا به جوش آید. مقداری خمیر را پهن کرده و ته دیگ می اندازند. مقداری از مخلوط گوشت و حبوبات را روی خمیر ریخته و سپس لایه دیگر خمیر روی آن پهن می کنند و این کار را تا پر شدن دیگ ادامه می دهند. با دسته ی ملاقه، مواد غذایی داخل دیگ را سوراخ می کنند و مقداری روغن گوسفند داخل آن می ریزند تا پر شود. دیگ را دم می گذارند و مقداری آش روی آن قرار می دهند تا دم بکشد.
آش جو:
در شهرستان اردکان این آش را اولین صبح ماه اسفند می خورند که از جو، گوشت، چغندر، نخود، عدس و رب انار تشکیل می شود.
آشهای محلی استان زنجان و گلستان
آشهای محلی استان زنجان
آش گندم:
گندم را تمیز کرده و می شویند. سپس در آب خیس می کنند و پس از نرم شدن در شیر می پزند. در آذربایجان به این آش هدیگ می گویند.
آش ترش:
مانند آش رشته تهیه می شود که علاوه بر اسفناج و لوبیا و نخود، کشمش، زردآلوی خشک و آلوچه خشک نیز اضافه می کنند. پس از پختن نیز سرکه و شیره انگور را اضافه کرده و میل می کنند.
آش شیر:
برنج را با شیر می جوشانند و پس از سرد شدن با اضافه کردن شکر، نمک یا مربا میل می کنند.
علم سلات:
در گذشته این غذا در شناط ابهر تهیه می شد، اما امروزه کسی به فکر تهیه آن نیست.
لوبیا، عدس، نخود، گندم و گوشت پخته شده را همراه با هویج ، چغندر ، فلفل ، زردچوبه ، سیب زمینی ، زرد آلو و آلوچه خشک و روغن در دیگ سفالی ریخته و در دیگ را خمیر می گرفتند و در تنور می گذاشتند تا با بخار پخته شود. طعم آن شیرین است و در زمستان بهجای صبحانه میل می کردند.
آش های استان گلستان
هلی آش:
برای تهیه این آش ابتدا نخود و لوبیا را می پزند. سپس آب آن را بیشتر کرده و سبزی و برنج را داخل آن می ریزند.
بعد از آن که کمی پخته شد، بر حسب سلیقه شخصی کمی کدو به آن اضافه می کنند. پس از آن گوجه سبز (هلی) و کمی شکر داخل آن می ریزند. بعد از اینکه آش جا افتاد، به آن پیاز داغ اضافه می کنند.
گوجه آش:
برای تهیه این آش، ابتدا گوشت را با پیاز و گوجه فرنگی تفت می دهند. سپس به آن آب، نمک، فلفل و برنج اضافه می کنند و آن را روی شعله ملایم قرار می دهند تا جا بیفتد. بعد از 2 تا 3 ساعت آش آماده می شود و به آن نعناع داغ می زنند.
ماش آش:
این آش را اغلب در زمستان برای کسی که سرماخورده باشد، می پزند. به این صورت که برای تهیه آن ابتدا ماش را پخته و پوست آن را می گیرند. بعد از آن ماش پخته شده را با پیاز، نمک و فلفل می پزند. وقتی که خوب جا افتاد، به آن پیاز داغ می زنند. به این ترتیب آش آماده می شود.
کی آش:
برای تهیه این غذا، ابتدا برنج را با مقداری نمک و آب می پزند. سپس کدوی زرد را به آن اضافه می کنند. بعد از اینکه آش جا افتاد، آن را با آب انار میل می کنند (برای تهیه آب انار ابتدا انارها را دانه کرده، بعد آب آن را می گیرند و به آن نمک، شکر و نعناع اضافه می کنند).