گیاهان دارویی
یافته*ی علمی درباره*ی زعفران / خاصیت های فراوان این گیاه
آشنایی با تاریخچه گیاهان دارویی
گیاهی کوچک با خواص درمانی بزرگ
گیاه زرشک
خواص درماني جينسنگ (jingseng)
فرآوری گیاهان دارویی
Caryophylaceae :
یا کاریوفیلاسه یکی از خانوادههای گیاهی است که تعداد گیاهان وابسته زینتی آن زیاد نیست.
از این خانواده میتوان به دایانتوس کاریوفیلوس Dianthus caryophillus، دایانتوس باراباتوس Dianthus barbatusیا قرنفل و ژیپسوفید اشاره کرد.
میخك معمولی Dianthus caryophillus
بر اساس مدارک و اسناد تاریخی میخک دایانتوس یک گیاه بسیار قدیمی است و حداقل 300 سال قبل از میلاد مسیح بعنوان گل مورد علاقه افراد در مراسم مختلف مورد استفاده بوده است (دایانتوس به یونانی به معنی بوی خدایان است). احتمالاً بوی خوش و رایحه این گل در طی این سالها و شاید در اثر عملیات به نژادی از بین رفته و بر اثر تغییرات ژنتیكی دارای خصوصیات دیگر شده است.
بطور کلی ها به دو دسته تقسیم میشوند:
1- های تک شاخه یا هایی که اصطلاحاً تحت نام های استاندارد معروف هستند. این گیاهان گلهای درشت، تک شاخه و دم گل بسیار بلندی دارند.
2- های خوشهای یا پا کوتاه که اصطلاحاً های مینیاتوری مینامند . در این گروه گلهای اِسپریل از گلهای چند شاخه، منشعب و ریز تشکیل شدهاند که دم گلهای کوتاهی دارند.
کاربرد و مصرف ها بیشتر بستگی به فرهنگ عامه مردم و شناخت مردم دارد. در ایران اصولاً مردم گلهای شاخه بلند با گل درشتتر میپسندند. اما در نزد اروپاییان گلهایی با دم گل کوتاهتر و در اندازه کوچکتر مطلوب است. بطور متوسط هر سال حداقل 10 تا 15 رقم جدید از میخک به دنیا معرفی میشود، لذا برای رشد و نمو این گیاه باید با دانش روز و تکنولوژیهای پرورش آن آشنا شویم.
پرورش در گلخانهها و سیستمهای حفاظت شده اثر بهتر و مناسبتری را در عملكرد دارد. در ایران فقط فصولی از سال یعنی زمستان و پاییز این گیاه را در گلخانه پرورش میدهند و در بقیه فصلها آن را از سیستم گلخانهای خارج کرده و در هوای آزاد کشت میکنند.
اگر میخک بعنوان یک گیاه یکساله کشت شود معمولاً بین 60 تا 80 بوته در یک متر مربع كاشته میشود. از آنجا که تعداد 200 شاخه گل بریده در هر متر مربع عدد مناسبی بوده و با هزینههای این محصول همخوانی بسیار خوبی دارد، در مجموع پرورش میخكها به صورت 35 تا 45 بوته گل در متر مربع مناسب است. اما باید در نظر داشت كه هدف از کشت آن حداقل یک محصول دو ساله باشد.
ها عمدتاً از گروه گیاهان متمایل به روزهای بلند هستند. غیر از طول روز نکته حائز اهمیت در مورد میخک اندوخته غذایی خاک به مقدار کافی است. به همین منظور خاکهای غنی از مواد غذایی، عمیق و حاصلخیز برای کشت و كار میخک توصیه میشود. خاک مناسب برای پرورش میخک مخلوطی از خاک برگ، خاک لومی، پیت و مقدار کمی کود دامی پوسیده شده میباشد. در چنین ترکیبی بشرط اینکه عمق خاک حداقل 35 تا 50 سانتیمتر باشد گیاهان را مستقیم در بستر اصلی گلخانه کشت می کنند در نتیجه محصول مورد انتضار یعنی حداقل 200 شاخه در هر متر مربع در سال بدست می آید.
در تغذیه میخك كلاتهای روی و آهن نقش مهمی دارند. همچنین در کشت و کار میخک عناصر غذایی، ماکروالمنتها و میکروالمنتها به خاك افزوده میشوند.
عامل بسیار مهمی که در تغذیه میخک نقش تعیین کنندهای دارد کاربرد انیدرید کربنیک یا گاز CO2 است.
کاربرد CO2 یا دی اكسید كربن به عنوان یك گاز و یكی از نهادهای اصلی عمل فتوسنتز اهمیت فراوان دارد و مقدار آن بین 300 تا 1000 قسمت در میلیون در سنین مختلف توصیه شده است. در سنین جوانی وقتی که گیاه 6 تا 8 برگ دارد در حدود ppm 3000 انیدرید کربنیک در گلخانه استفاده میشود و این کار تا دوره قبل از گل دهی ادامه مییابد.تکثیر میخک بوسیله قلمههای سبز و میانی ساقه انجام میگیرد.
کاربرد هورمونها زمانی توصیه میشود که سرعت ریشه زایی گیاه از نظر اقتصادی مهم باشد. میخک گیاه سخت ریشه زایی نیست اما در مراكز تولیدی بزرگ میخك جهت كوتاه کردن فاصله زمانی ریشه دار شدن به کمتر از سه روز از هورمونها استفاده میكنند. برای ریشه زایی از ایندول بوتیریک اسید IBA یا ایندول استیک اسید IAA به مقدار 2000 تا 4000 قسمت در میلیون (ppm) استفاده میشود. بعد از تکثیر و ریشه دار شدن، گیاه را به محل اصلی که از شرایط ویژهای برخوردار باشد منتقل میكنند.
با توجه به اینکه میخک گیاهی با ساقه خیلی قطور است و از استحکام چندانی برخوردار نیست، لذا برای پرورش آن توجه به نکاتی ضروری است.
مرحله اول - سربرداری یا Pinching؛ در مرحله اولیه رشد گیاه شروع میشود وقتی 6 تا 8 برگ روی گیاه ظاهر شد، آخرین جوانه برگی قطع میشود تا از بخشهای پایین شاخه زایی صورت بگیرد.
مرحله دوم – مرحله گل دهی؛ بعد از پایان مراقبتهای لازم از گیاه مرحله گل دهی فرا میرسد. وقتی كه غنچه اول ظاهر شد تعداد زیادی غنچههای دیگر در اطراف وجود دارند كه حذف آنها ضرورت و اهمیت خاصی دارد. بهترین زمان برای برداشت گلها وقتی است که 25 تا 30 درصد گلهای مزرعه شکفته شده باشند. برای میخك زمانی كه یك سوم طول گلبرگها از غنچه خارج شده باشد بهترین زمان چیدن (برداشت) گل است.
همچنین دو گروه از عوامل در ماندگاری گلهای شاخه بریده دخالت دارند. الف) عوامل قبل از برداشت ب) عوامل بعد از برداشت گل.
عوامل قبل از برداشت
1) نور مناسب؛
2) درجه حرارت مناسب؛
3) تغذیه.
عوامل بعد از برداشت
1) مرحله برداشت گل (كه در هر گلی متفاوت است)؛
2)كنترل مقدار اتیلن تولیدی.
برخی از مواد بازدارنده نظیر ترکیبات نقره و كاربرد اتانول به مقدار 8% جایگزین بسیاری از مواد نگهدارنده هستند. با استفاده از این تركیبات عمر گلهای بریده میخک گاهی تا سه برابر زمان عادی آن افزایش مییابد.
میخك فضای آزاد Dianthus barbatus
میخك فضای آزاد یا میخک چمنی با داشتن گلهای قرمز منظره زیبایی را ایجاد میکند. تکثیر آن بوسیله بذر و روش رویشی انجام میشود.
قرنفل یکی دیگر از گیاهان است که دارای رنگهای متنوع و نهنج برجسته است و بطور کامل خصوصیات کاریوفیلاسه را داراست.
گیاه صدفی
گیاه صدفی یا ژیپسوفید دارای گلهای سفید رنگی است که مقاومت خوب آن در برابر خاکهای آهکی و گچی سبب شده تا نام ژیپسوفید را به آن دهند. ژیپسوفید بعنوان یک شاخه بریده و گیاه فضای سبزی مورد استفاده قرار میگیرد.
|
كنجد یكی از قدیمی ترین گیاهان زراعی روغنی جهان است و از زمان های قدیم در ایران كشت می شود و زمانی از صادرات مهم كشور به شمار می رفت. كشت كنجد در مناطق گرمسیری كشور مانند استان های خوزستان، سیستان و بلوچستان، جیرفت و فارس متداول است و در استان مازندران هم به دلیل تنوع كشت، كنجد به صورت زراعت اصلی در بهار و یا به صورت كشت مخلوط همراه با پنبه در بهار و همچنین به عنوان كشت دوم بعد از برداشت غلات بسیار مورد توجه كشاورزان منطقه می باشد و از سوی دیگر كاربرد روزافزون روغن استحصالی از این گیاه در صنعت موجب افزایش تقاضا جهت افزایش سطح زیركشت آن می باشد. نویسنده: مهندس مهران محمودی عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد آیت الله آملی |
دکتر محمد حسین صالحی سورمقی، گیاهان دارویی مفید برای پوست را به شرح زیر نام می برد:
آواکادو ، آویشن ، اسیدهای گیاهی ، انگور ، بابونه ، بادام ، بادام زمینی ، پنیرک ، توت فرنگی ، جو دو سر، حنا ، خارمریم ، ختمی ، زیتون ، شنبلیله ، شیرین بیان ، شاهتره ، صبرزرد ، عسل ، گزنه ، ماست ، همیشه بهار و هویج.
در متن پایین تعدادی از گیاهان دارویی مفید برای بهبود و رفع برخی عوارض پوستی را بیان می کنیم که تعدادی با هم و تعدادی به تنهایی استفاده می شوند.
این نکته ی خیلی مهم را باید متذکر شویم که بیان موارد استفاده ی این گیاهان دارویی، تنها بر اساس وظیفه اطلاع رسانی سایت می باشد و به هیچ عنوان به معنای تجویز یا تکذیب مورد درمانی ذکر شده نمی باشد.
1- خارش پوست
الف) عصاره گیاه شاهتره، اسانس برگ گیاه برگ بو، روغن اسطو خودوس و اسانس نعناع، هر کدام به تنهایی برای رفع خارش پوستی مفیدند که می توانید آن ها را به قسمت خارش دار بمالید.
ب) 4 تا 6 گرم مغز بادام شیرین و 4 تا 6 گرم مغز بادام تلخ را با 60 گرم قند بسایید و حاصل را با دو لیوان آب مخلوط کنید. در نتیجه نوعی شیر بادام به صورت امولسیون به دست می آید که باید آن را در مدت 24 ساعت به موضع خارش دار بمالید.
ج) یک قسمت گل حلوا را با یک قسمت ریشه انجبار و یک قسمت درمنه به مدت پنج دقیقه بجوشانید (منظور از قسمت، نسبت مواد به هم می باشد). سپس جوشانده را صاف کنید. حاصل صافی را پس از سرد شدن روزی دو تا سه بار به محل خارش دار بمالید.
د) برگ سنا، پوست هلیله زرد، مدرسنگ و سفیداب قلعی (از هر کدام یک قسمت) را بکوبید و با 20 قطره روغن گل سرخ و 20 قطره روغن بنفشه مخلوط کنید. سپس مخلوط حاصل را روی محل مورد نظر قرار دهید.
2- دمل و زخم
کتیرا، تخم مرو، تخم کتان، گل بابونه و گل ختمی (از هر کدام یک قسمت) را بکوبید و با دو لیتر شیر مخلوط کنید و روی حرارت قرار دهید تا بپزد. ماده ی حاصل را چند نوبت به موضع مورد نظر بمالید.
3- اگزما و جوش های صورت
2 تا 4 گرم گیاه گلدار بنفشه سه رنگ را بکوبید. سپس در یک لیوان آب جوش ریخته و مدت نیم ساعت بگذارید تا دم بکشد. سپس آن را صاف کرده و روزی سه بار، هر بار یک فنجان میل کنید.
توجه : در مصرف خارجی از دم کرده آن می توان جهت پاک کردن زخم های عفونی و ناراحتی های پوستی نیز استفاده کرد.
4- شکاف پاشنه پا و ناراحتی های پوستی
2 تا 4 گرم اسانس و گل بابونه اصلی را بکوبید. سپس در یک لیوان آب جوش ریخته و مدت نیم ساعت بگذارید تا دم بکشد. سپس آن را صاف کرده و به محل ناراحتی پوستی بمالید.
5- اگزما و زخم های پوستی
الف) 2 تا 4 گرم پوست بلوط را بکوبید. سپس در یک لیوان آب جوش ریخته و مدت نیم ساعت بگذارید تا دم بکشد. سپس آن را صاف کرده و موضع مورد نظر را با آن شستشو دهید.
ب) گیاه تازه علف چشمه را له کرده و به صورت ضماد بر روی موضع قرار دهید.
6- قارچ های پوستی
الف) مقداری تخم شنبلیله را بکوبید و با آب مخلوط کنید تا به شکل خمیر درآید. سپس آن را روی محل مورد نظر قرار دهید.
ب) 10 تا 20 گرم حنا را در دو لیوان آب جوش حل کنید و مدت نیم ساعت صبر کنید. سپس آن را بدون صاف کردن به موضع قارچی بمالید و مدت نیم ساعت روی پوست باقی بگذارید. در انتها موضع را با آب گرم شستشو دهید.
7- جوش و ورم پوست
100 گرم ریشه زنجبیل شامی را بکوبید. سپس در یک لیوان آب جوش ریخته و مدت نیم ساعت بگذارید تا دم بکشد. سپس آن را صاف کرده و به صورت لوسیون یا کمپرس گرم استفاده کنید.
8- محافظت پوست و رفع شکنندگی آن
4 تا 6 گرم شیره تازه گل همیشه بهار را با 600 گرم کره یا چربی دیگری مخلوط کنید. سپس به موضع مورد نظر بمالید.
این گیاه دارویی همچنین برای التیام زخم های سطحی بدن ، سوختگی ، سرمازدگی ، رفع دانه های پوستی و اگزما توصیه شده است.
9- تحریکات آلرژیکی پوست
3 تا 5 گرم روغن مغز بادام را به موضع مورد نظر بمالید.
10- کوفتگی و التیام پوست
5 تا 10 گرم همیشه بهار کوهی را بکوبید. سپس در یک لیوان آب جوش ریخته و مدت نیم ساعت بگذارید تا دم بکشد. سپس آن را صاف کرده و به محل بمالید.
11- زخم های پوستی
5 تا 10 گرم ریشه سمفیتون (کنسود طبی) را بکوبید. سپس در یک لیوان آب جوش ریخته و مدت نیم ساعت بگذارید تا دم بکشد. سپس آن را صاف کرده و به موضع مورد نظر بمالید.
12- التیام دهنده و نرم کننده پوست
روغن بادام شیرین را به موضع مورد نظر بمالید.
این گیاه دارویی در موارد زیر نیز استفاده می شود:
- التهاب های سطحی بدن
- سوختگی ها
- ضد خارش در سرخک و مخملک
- تسکین دهنده اگزما
منابع :
- سایت آی آر طب (بانک اطلاعات داروهای گیاهی و گیاهان دارویی)
- کتاب گیاهان دارویی و گیاه درمانی – تالیف دکتر محمد حسین صالحی سورمقی
|
به منظور تقویت حافظه و ارتقاء هوش باید نکاتی را رعایت کنیم که در جنبه های مختلف میتواند منجر به تقویت حافظه و هوش شود. نوع تغذیه از جمله نکات مهمی است که باید به آن توجه نمود. در زیر به نکاتی اشاره می کنیم که توجه به آنها نقش به سزایی در تقویت حافظه دارد. میوه هایی که هوش و حافظه ی مغز را افزایش میدهند، شامل موارد زیر است:
سیب:
انگور:
انار:
انجیر:
پرتقال:
زردآلو: زردآلو برای ورزشکاران، اشخاص کم خون، افراد خسته و کسانی که از شدت کار فرسوده شدهاند، زنان باردار و کسانی که دورهی نقاهت را می گذرانند توصیه و تجویز میشود. همچنین این میوه به علت دارا بودن گروه ویتامینهای b، برای درمان بیماریهای عصبی و روحی و روانی، خمودگی، بیخوابی و خستگی شدید، گیجی و فراموشی مفید است. زردآلو آرام بخش اعصاب و نشاط انگیز است. زردآلو اعصاب را تقویت میکند و برای کسانی که کار فکری انجام میدهند توصیه میگردد.
خرما:
شاه توت:
موز: |
|
نام علمی : Prunus amygdalus درخت به ارتفاع تا 8 متر ، شاخههای جوان بدون کرک ، اول سبز و بعد قهوهای مایل به قرمز. شاخههای سال گذشته خاکستری ، برگها تخم مرغی- نیزهای ، نیزهای یا بیضی کشیده ، به طول تا 10 ساتیمتر و عرض 2 تا 3 سانتیمتر ، قاعده گوهای پهن تا مورب ، نوک باریک ، نوک کشیده و یا به ندرت نوک کند ، سطح فوقانی برگ بدون کرک ، سطح تحتانی برگ بدون کرک یا با مقدار کمی کرک در اوایل سبز شدن ، حاشیه برگ دندانهای- ارهای همراه با یک غده کوچک روی هر دندانه است. دمبرگ 1 تا 2 سانتیمتر ، گل درشت به قطر تا 4 سانتیمتر ، سفید یا صورتی ، دمگل کوتاه حداکثر تا 5 میلیمتر. میوه تخم مرغی مورب تا تخم مرغی کشیده به طول 2.5 تا 5 سانتی متر و 1.5 تا 3 سانتی متر عرض ، دارای نوک کشیده ، پوشیده از کرکهای مخملی خاکستری ، هسته قایقی شکل ، بدون شیار طوی مشخص ، سوراخدار و گاهی دارای شیار کوچک در قاعده و فصل گلدهی اواخر زمستان و اوایل بهار میباشد. پراکندگی جغرافیایی
گیاه متعلق به منطقه ایرانو- تورانی ، ترکیه ، ایران ، قفقاز ، آسیای مرکزی و شما آفریقا. نمونه تیپ از موریتانی واقع در شمال افریقا ، پراکندگی آن در ایران در شمال غرب و غرب می باشد. دو نوع درخت بادام وجود دارد یک نوع دارای گلهای صورتی بادام شیرین تولید میکند و نوع دیگر آن با گلهای سفید بادام تلخ دارد. مغز نوع اول حاوی روغن نافرار و امولسیون است. تا اوایل قرن بیستم از آن به صورت خوراکی در پزشکی استفاده میشد اما به این شرط که بادام نوع تلخ به آن اضافه نشده بود. در پزشکی نوین هم نسبتا متداول بود اما پزشکان دیگر آنرا تجویز نکردند. بادام تلخ نسبتا پهنتر و کوتاهتر از نوع شیرین است و حاوی تقریبا 50 درصد روغن نافرار موجود در بادامهای شیرین میباشد. همچنین دارای امولسیون مخمر است که در حضور آب روی آمیگدالین و گلوکوئید اثر کرده ، تولید گلوکز ، سیانور و روغن عصارهای بادام تلخ یا بنزالدئید میکند. ممکن است بادامهای تلخ بین 6 تا 8 درصد سیانید هیدروژن تولید نمایند. بادام شیرین عملا فاقد نشاسته است بنابراین میتوان از آن در تهیه کیک و بیسکویت برای بیماران دیابتی یا هر نوع دیگری از بیماریهای قندی استفاده کرد. همچنین عصاره بادام میتواند جایگزین مناسبی برای عصاره وانیل دربین بیماران دیابتی باشد. هر دو نوع بادام تلخ و شیرین بومی خاورمیانه است، اما قرنهاست که در اروپا و آمریکا نیز کاشته میشود. کالیفرنیا از زمان عرضه بادام در اواسط دهه اول قرن هجدهم ، بزرگترین تولید کننده این محصول به حساب آمده است و بادام هفتمین ماده غذایی صادراتی کلان کالیفرنیا محسوب میشود. بعد از کالیفرنیا دومین تولید کننده بزرگ بادام کشور اسپانیا است که انواع تجاری و عظیم بادامهای شیرین را تولید میکند. ابعاد فرهنگــــــــی بادام در بعضی از فرهنگها بسیار مقدس است. در بین یهودیان به علت گل آوری زود هنگام آن نماد هشیاری و تعهد میباشد در حالی که برای مردم چین نماد اندوه جاودانی و زیبایی زنان به حساب میآید. نمادگرایان مسیحی اغلب از شاخههای بادام به عنوان سمبلی برای تولد مسیح از مریم باکره استفاده می کنند. نقاشیها بیشتر شامل بادامهایی است که مسیح را در کودکی احاطه کردهاند و نمادی برای حضرت مریم میباشد. بادام بسیار مورد علاقه فراعنه مصر بوده است و آنها طعم بادام را در نان خود بسیار دوست داشتند. بادام در فرهنگ نژادی مناطق مختلف جایگاه مهمی داشته است. رومیها بادام را در مراسم عروسی به عنوان سمبل خوشبختی و باروری به عروس و داماد هدیه میدادند. این سنت هنوز هم در ایتالیا رواج دارد. خواص دارویی 1) شیره میوه بادام با شکر سرفه را آسان و سینه و حنجره را نرم میکند 2) برای تنگی نفس و سینه پهلو مفید است 3) از خونریزی ریوی جلوگیری میکند. 4) اگر پوست سخت میوه بادام را که سوخته و به سر حد خاکستر شدن نرسیده باشد گرد دندان نموده و به دندانهای خود بمالید لثه و دندان را محکم میکند و دندان را سفید میکند. 5) بادام به سبب لعابی که دارد جهت زخم روده و مثانه و اسهال و پیچش شکم مفید است. 6) مربای بادام در چاق کردن افراد لاغر اثری معجزه آسا دارد. مضرات : مغز کهنه و فاسد شده بادام باعث زیاد شدن غم و غصه شده و اشتها را سد میکند و اگر ایجاد قی نکند تولید غش خواهد نمود. |
|
نام علمی : Capsicum annuum این گیاه بومی مکزیک و آمریکای مرکزی است و مکزیک و پرو اولین کشورهایی بودند که کاشت این گیاه را رواج دادند. فلفل دلمهای متعلق به تیره سیب زمینی سانان است که دارای گلهای سفید رنگ است و به تنهایی روی ساقه قرار دارند و میوههای حاصل از آنها به صورت جدا از هم روی ساقه قرار دارند این گیاه حاوی آلكالوئید كاپسایسین می باشد. تندی فلفل به علت وجود ماده ی کاپسایسین میباشد که هر چه میزان این ترکیب در بافت میوه بیشتر باشد میزان تندی نیز بالاتر خواهد بود. گرما و شرایط تنش خشکی در زمان رشد میوه باعث افزایش تندی میوه میگردد. اهمیت فیزیولوژیكی گیاه: اهمیت فیزیولوژیكی این گیاه بر اساس خاصیت اشتها آوری آن ، هضم غذا،مقدار كاروتین وبه ویژه ویتامین C است تأثیر عوامل محیطی بر رشد فلفل دما : فلفل از سبزیهای فصل گرم میباشد و نسبت به سرما و یخبندان و دماهای کمتر از 15درجه سانتیگراد بسیار حساس است و دمای پایه برای رشد فلفل در حدود 18درجه سانتیگراد مناسب میباشد. رطوبت: نیاز آبی فلفل در حدود 1000 - 400 میلیمتر میباشد بطوری که رطوبت کم باعث ریزش گل و رطوبت زیاد باعث ریزش برگ میشود. خاک: فلفل را میتوان در خاکهای شنی سبک تا رسی سنگین کشت نمود. خاک مناسب برای کشت آن خاکهای لوم یا لوم شنی است نور:فلفل به عنوان یک گیاه حساس به طول روز میباشد و معمولاً به فاصله دو ماه پس از کاشت گلدهی شروع میگردد و یکماه پس از گل آغازی میوه بستن صورت میگیرد و همواره شدت نور کم باعث ریزش گل میشود. بطور کلی با افزایش شدت نور در زمان گلدهی اگر کمبود رطوبت وجود نداشته باشد عملکرد افزایش خواهد یافت. تحقیقات نشان داده است كه اسید بیرنگ كپساسین (فعالترین عنصر موجود در فلفل است كه سبب گرم بودن این گیاه میشود) كپساسین موجود در فلفل در واقع سبب كاهش درجه حرارت بدن میشود كه یكی از دلایل اصلی تمایل مردم مناطق آب و هوایی گرم به مصرف زیاد فلفل محسوب میشود.این ماده سبب كاهش میزان كلسترول خون و كاهش شدت سیگنالهای درد در بدن میشود روشهای پرورش فلفل روش کشت مستقم در این روش پس از تهیه و آماده سازی بستر بذرها در ردیفهای به فاصله 75 - 70 سانتیمتر کشت میشوند و فاصله بین بوتهها روی ردیف حدود40-45سانتیمتر میباشد. دمای مناسب برای جوانه زنی بذر فلفل حدود 25 - 20سانتیمتر است. روش نشایی چون بذر فلفل نسبت به گوجه فرنگی و بادنجان جوانه زنی کندتری دارد و همواره به دمای پایین خاک برای جوانه زنی حساسیت بیشتری دارد، در بیشتر موارد از پرورش نشاء برای تولید این گیاه استفاده میشود. مدت زمان ماندن نشاء در خزانه حدود 12- 10 هفته است. میوه دهی فلفل در اکثر موارد خود گرده افشانی صورت میگیرد و گلها به صورت افقی یا آویزان قرار میگیرند و گرده میتواند به راحتی روی سطح کلاله بچسبد و احتمالاً در مزرعه حشرات در انتقال گرده و افزایش به میوه نشستن کمک میکنند. فلفل توانایی تولید میوه پارتنوکارپ (میوه بدن دانه) را دارد بویژه زمان که دمای هوا پایین باشد. افزایش تعداد میوه در هر بوته باعث کاهش اندازه میوهها شده و بر عکس زمانی که تعداد محدودی میوه روی گیاه تشکیل شود آنها از رشد بیشتری برخوردار بوده و اندازه آنها افزایش مییابد. کوددهی فلفل کودهای فسفره و پتاسی را هنگام آماده سازی زمین به آن اضافه میکنند و نیز حدود 3/1 از کود ازته را نیز قبل از کشت به زمین اضافه میکنیم و بقیه کود ازته را در هنگام شروع رشد زایشی به گیاه میدهند. البته لازم به ذکر است که استفاده دیر هنگام از کودهای ازته باعث دیررسی محصول و به تأخیر افتادن رشد زایشی میگردد و استفاده متعادل از این کود باعث زودرسی میگردد همچنین میزان ویتامین C در اثر استفاده زیاد از کودهای از ته کاهش مییابد مبارزه با علفهای هرز فلفل میتوان از علف کش تریفلورالین و علف کش دیفن آمید برای مبارزه با علفهای هرز مزرعه فلفل استفاده کرد. آبیاری مزرعه فلفل یکنواخت بودن توزیع آب در طی فصل رشد باعث جلوگیری از ریزش گل و کاهش میوه بستن و نیز جلوگیری از ایجاد عارضه پوسیدگی گلگاه میگردد. ناهنجاریهای فیزیولوژیکی فلفل ریزش جوانه گل و گل: این عارضه بیشتر در انواع دارای میوه درشت صورت میگیرد عوامل ایجاد کننده این ناهنجاری شامل دماهای بالا ، نورکم ، تنش خشکی ، رشد سریع میوه روی گیاه و آفات و بیماریهای ویروسی است. ·آفتاب سوختگی: میوههای رسیده فلفل اگر در معرض نور با شدت بالا قرار گیرند دچار آفتاب سوختگی میشوند میوههای فلفل در مرحله سبز رسیده در هنگام تغییر رنگ از مرحله سبز رسیده به قرمز حساسیت بیشتری دارند. ·پوسیدگی گلگاه: به صورت جراحتهای موضعی تیره رنگ روی میوههای سبز بالغ و رسیده دیده میشود که این عارضه توسط کاهش موضعی کلسیم ایجاد میشود. ·شکل غیر طبیعی میوه: این عارضه توسط دماهای کم زمان میوه بستن ایجاد میشود که این میوهها بدن بذر میباشند. زمان برداشت میوه میوه فلفل معمولاً به صورت نارس برداشت میشود، برای ارقامی که به صورت فرآوری مصرف می شوند آنها را در مرحله رسیدگی کامل برداشت میکنند و در زمان رسیدن میوه بافت پوست آن سفتتر میشود و برداشت به صورت هفتگی صورت میگیرد. شرایط نگهداری فلفل در انبار برای نگهداری فلفل در انبار دمای10درجه سانتیگراد و رطوبت نسبی بالا یعنی حدود90% ضروری است خواص دارویی تحقیقات نشان داده است که کپساسین (capsicin) موجود در فلفل، باعث کاهش بروز زخم معده میشود. کپساسین، موجب افزایش جریان خون در قسمت مخاطی معده و تولید موکوس به وسیلهٔ دیوارهٔ معده میشود، بنابراین بافت معده در برابر ترشح اسید معده مصون باقی می ماند. از فلفل میتوان در درمان سرطان و حتی برای پیشگیری از ابتلا به این بیماری استفاده کرد. تحقیقات نشان داده اند کپساسین موجود در فلفل، به عنوان یک ترکیب ضد سمی عمل کرده و مانع از فعالیت ترکیبات سرطان زا در بدن میشود و از تشکیل تومورهای بدخیم در بدن جلوگیری میکنند وجود مقادیر فراوان ویتامین ث در باعث شده این سبزی برای درمان سرماخوردگی مفید باشد. طوری که مصرف مرتب این سبزی در برنامهٔ غذایی، هم شدت و هم طول دوران سرماخوردگی را کاهش میدهد. ناهنجاریهای فیزیولوژیکی فلفل کپساسین" ماده ای در فلفل است که سبب گرم بودن این گیاه می شود. هر چند که فلفل گیاهی گرم است، اما کپساسین موجود در آن سبب کاهش درجه حرارت بدن شده که یکی از دلایل اصلی تمایل مردم مناطق آب هوایی گرم به مصرف زیاد فلفل محسوب می شود. فلفل برای لاغر شدن فلفل دلمه ای یکی از كم كالری ترین سبزی ها و یکی از بهترین مواد غذایی برای لاغر شدن است. هر 100 گرم آن، تنها 15 كالری انرژی دارد. این سبزی فیبر زیادی دارد و در هر 100 گرم آن، 2 گرم فیبر یافت می شود. بنابراین در كنار سایر سبزی ها می توان از در رژیم های لاغری استفاده كرد. دوست چشم چشمها بیش از سایر بافتهای بدن از (مخصوصا نوع قرمزش) سود می برند. علت این موضوع را می دانید؟ زیرا همان ماده ی موجود در هویج که به تقویت چشم ها کمک می کند، به مقدار زیادی در فلفل دلمه ای قرمز نیز وجود دارد. این ماده "بتاکاروتن" نام دارد. بتاکاروتن ، پیش ساز ویتامین A در بدن می باشد. |
|
نام علمیCannabis sativa :
شرح گیاه
پهنک برگهای منقسم به 5 تا 7 لوب عمیق دندانه دار و منتهی به دمبرگ دراز است. گلهای آن در حالت طبیعی بر دو نوع نر و ماده ، واقع بر روی دو پایه جدا گانه اند. از مشخصات گلهای نر آن است که به صورت مجتمع و به وضع آویخته بر روی پایه ای که از کنگره برگها خارج می شود و همچنین در قسمت انتهایی ساقه ظاهر می گردند هر یک از این گلها نیز دارای 5 پرچم در درون پوشش گل اند. گلهای ماده عموماً همان وضع گلهای نر را دارند با این تفاوت که بدون دارا بودن دمگل مشخص ، در بغل براکته هایی شبیه به برگ جای می گیرند. میوه این گیاه به صورت فندقه و به رنگ قهوه ای یا تیره و دارای یک دانه بدون آلبومن است.
خاک
کود
تناوب
کاشت
داشت
برداشت
عملکرد
دامنه انتشار
خواص – كاربرد: |
|
نام علمی : PAPAVER SOMNIFERUM که در طب سنتی ریشه،برگ،گل،کپسول و دانه ان مورد استفاده قرار میگیرد،دارای ماده سمی بنام "مرفین"است. این گیاه با طبیعت سرد دارای خاصیت درمانی به شرح زیر میباشد: دستگاه اعصاب ،تسکین دهنده دستگاه عصبی وارام بخش است. برگ ،خواب اور وتسکین دهنده درد ها میباشد. ضماد جوشانده پوست ،بیخوابی،سردرد و درد های موضعی را درمان میکند. روغن گل ،درد موضعی ،سردرد ودیگر درد های عصبی را تسکین داده و ورم های دردناک را التیام میبخشد.
دستگاه گوارش جوشانده پوست ،درمان کننده التهاب معده و اسهال های مزمن و خونی است. عصاره پوست ،دل درد را تسکین میدهد. شیاف پوست ،درمان کننده اسهال های مزمن میباشد.
اختلالات صفراوی جوشانده رشه ،اختلالات کبدی وراهای صفراوی را برطرف نموده و از پر شدن کیسه صفرا جلو گیری میکند.
اختلالات کلیوی دانه های ،اختلالات کلیوی را برطرف نموده و سوزش مثانه و مجاری ادرار رابرطرف میسازد.
اختلالات تنفسی دانه های ،برطرف کننده سینه درد و سرفه های خشک است. روغن نیز سینه درد را درمان می کند.
ناراحتی های پوستی ضماد گل مخلوط اب گشنیز ، اگزما ، جوشهای ریز خار دار و الرژی های پوستی را برطرف میسازد. خلاصه انکه گیاهی داروئی با اثر خواب اور ،و تسکین درد ها که بایستی در حد اعتدال مورد استفاده قرار گیرد . التیام دهنده درد ها و اختلالات عصبی ،گوارشی ،صفراوی،کلیوی،تنفسی و پوستی است. با جوشانده ریشه این گیاه ،فشار خون ،ضماد گل ان سوزش و خارش چشم و اورام بر طرف میشود. در افراد سرد مزاج سبب بروز اختلالات ریوی ،گوارشی ،عصبی،جنسی و پوستی میشود. یکی از فراورده های معروف "تریاک"است که در صنعت دارو سازی مصرف میشود و در طب سنتی مورد استفاده پزشکان قرار می گیرد. در طب سنتی تریاک در درمان اسهال ،زخم روده و معده،تنگی نفس،نقرس حاد ،سردرد،پیچش شکم،جرب،و خارش های پوستی ،بصورت شیرابه،ضماد،قطره ،پودر،استفاده میشود. استمرار در مصرف معجون وداروهائیکه با تریاک تهیه میشوند ،موجب اعتیاد وزیاو روی در مصرف ان سبب مسمومیت ومرگ میگردد. باید دانست که نو دیگر ،" سفیدPAPVER RH OEAS"است که به ان " بستانی" یا"شقایق"میگویند. بحری یا"مامیثاGISUCIUM CORNICULATUM"نوع دیگر شقایق است که دارای خاصیت داروئی میباشد. |
|
نام علمی : Datura stramonium
آب موجود در آوندهای این گیاه اگر در چشم ریخته شود باعث باز ماندن مردمک چشم میشود.اگر جوشانده این گیاه به کسی خورانده شود،اعصاب ارادی انسان برای مدتی غیر ارادی میشود.ومصرف جوشانده این گیاه به مقدار زیاد باعث مرگ میشود. تاتوره DATURA STRAMONIUM: نام داتورا (DATURA) كه به زبان لاتین به این نبات داده شده مشتق از نام فارسی تاتوره است زیرا این نبات اصلاً ً بومی ایران بوده به نام های تاتوله ، جوزماش ، نبات اهریمنی ، علف شیطان و غیره نیز نامیده می شود . دسقوریدس و تئوفر است دو تن از علمای قرن اول و دوم یونان این گیاه را جزو نباتات سمی نام برده اند . در قدیم این گیاه در داروسازی مصارف زیاد داشته و در طب انسانی و دامپزشكی به كار می رفته است تاتوره به طور وحشی در زمین های لم یزرع و كنار جاده ها می روید .این نبات بومی مشرق زمین بوده منشاء اصلی آن كناره بحر خزر است ، در اواسط قرون وسطی به تمام اروپا و بعد به آمریكا و نقاط دیگر برده شده است و در اكثر ممالك دنیا به مقدار فراوان وجود دارد تاتوره درخچه ایست یك ساله با ساقه ای بی كرك و منشعب به طول 40 سانتی متر تا 2 متر استوانه شكل وبه رنگ سبز ، قطر ساقه اصلی نسبت به رشد گیاه به 1-2 سانتی متر می رسد . برگ های این گیاه معمولاًمتناوب بوده صفحه آنها پهن و بیضی نوك تیز و یا منظم و مدور است طول برگ ها 10-12 و عرض شان 6-8 سانتی متر است اگر كمی از برگ تازه تاتوره را در دست له نمائید بویی تهوع آور وغیر مطبوع از آن متصاعد می گردد. ولی برگ خشك شده بوی خیلی كمتری دارد برگ ها گس ،قی آور و دانه كمی تلخ است گل های تاتوره شبیه شیپور و تك تك می باشد و در گل بیش از یك یا دو روز دوام ندارد . دانه های تاتوره شبیه دانه های سماق و شكل شان قلوه ای و در دو سطح جانبی صاف و هموار و در سطح زیری و روئی زگیل دار است . رنگ این دانه ها سیاه مایل به قهوه ای است و بزرگی آنها 4-5 میلی لیتر است میوه آن بیضی شكل خاردار و كپسول است كه با چهار شكاف باز می شود . ماده سمی این گیاه ماده « داتورین » است . داتورین از سه آلكالوئید آتروپین ، هیوسیامین و اسكوپولامین تشكیل یافته است . این آلكالوئید ها در نبات به حالت تركیب با اسید مالیك ، اسید اتروپیم و اسید داتوریك وجود دارد كه در بین آنها مقدار آلكالوئید هیوسیامین از سایرین بیشتر استSINGH & VASHISHTA (1977) اظهار می دارند تاتوره بوته ای است كه در ساحل نهرها می روید و دارای یك نوع آلكالوئید است كه باعث مسمومیت اعصاب شده و در صورتی كه خورده شود باعث نفخ ،بی قراری ، فلج و كوری مطلق و مرگ سریع شتر خواهد شد . درمان : برای نجات مسموم بایستی سم وارد شده به معده را با استفاده از داروی قی آور خارج نمود ،زیرا حالت استفراغ غالباً خود به خود ایجاد نمی شود و معمولاً ً از ضد سم هائی نظیر مورفین یا پیلوكارپین استفاده می شود خوراندن قهوه غلیظ ومحرك های مختلف و غیره مفید است. زیستگاه طبیعی : گیاه بومی اروپا و غرب آسیاست. در خاكهای حاصلخیز و خمرطوب و خاكهای شن دار و اغلب در گودالهای، كنار نهرها، حوضچه ها و استخرها می روید مشخصات ظاهری : بوته معطر متعلق به خانواده ی نعناع و به شكل بوته های كوتاهی در روی زمین می روید و ساقه مستقیم آن تا 30 سانتیمتر هم رشد میكند. ساقه ی شاخه دار و چهار بر آن دارای برگهای تخم مرغی شكل است كه با كرك كم پشتی پوشیده شده اند و به رنگ سبز مایل به خاكستری هستند. لبه های برگها دندانه دار و یا به شكل حلوزونهای دو كپه ای می باشند. پونه بوی تندی شبیه نعناع از خود متصاعد میسازد. در اواخر تابستان، گلهای دو لبه ای آبی رنگ مایل به بنفش در محور برگها شكوفه میكنند و تشكیل حفه های گل فشرده ای را میدهند. 4 فتههای محققان ایرانی نشان داد: عصاره بذر گیاه «تاتوره» قادر است درد حاد افزایش یافته به وسیله دیابت را به میزان معنیداری كاهش دهد. همچنین عصاره الكلی بذر در دوزهای بالای mg/kg/BW 50 توانایی كاهش درد افزایش یافته در آزمونهای صفحه داغ و فرمالین ( به ویژه در 10 دقیقه بعد از تزریق فرمالین ) را داراست، اما عصاره گیاه در این دوز و بالاتر بر هیپر آلژزیای مزمن ناشی از تزریق فرمالین اثر معنیداری ندارد دیابت و به ویژه عوارض ناشی از آن كه به عنوان یكی از شایعترین بیماریها كه در سنین متفاوت و با علل مختلف بروز میكند، افراد درگیر را با مشكلات فراوان روبرو كرده است. از جمله مهمترین این عوارض افزایش حساسیت به عوامل دردزا (هیپرالژزی) و در بعضی موارد افزایش آستانه درد (آلودینیای ناشی از نور و پاتی) را میتوان نام برد. با توجه به آثار سوء و عوارض جانبی داروهای شیمیایی بر بدن بیماران، در دهههای اخیر استفاده از طب سنتی به خصوص گیاه درمانی بیشتر مد نظر محققان قرار گرفته است. Datura stramonium L. از گیاهان طبی است كه در ایران به عنوان داروی ضد درد خوبی معرفی شده است، اما مشخص شده مصرف بیرویه این گیاه (در انسان به شكل سیگار) موجب بروز عوارضی مثل افزایش فعالیت ترشحی و حركت دستگاه گوارشی میشود. بررسیهای انجام شده به وسیله محققان نشان داده است كه این گیاه حاوی الكالوییدهای متعدد تقلید كننده سیستم پاراسمپاتیك است. شرح گیاه گیاهی علفی، یکساله و به ارتفاع 30 تا 80 سانتی متر و حتی متجاوز از یک متر است ساقه منشعب و برگهای پهن آن، مجموعاً ظاهر خاصی برای گیاه بوجود می آورد که از دور می توان به سهولت آنرا تشخیص داد. منشأ اصلی تا توره در هندوستان و سواحل دریای خزر بوده است ولی امروزه در غالب نواحی آمریکا، اروپا و آسیا و ایران پراکندگی دارد. تاتوره ریشه ای نسبتاً ضخیم و ساقه گرد و منشعب دارد. برگهای پهن و نوک تیز آن به درازای 10 تا 15 سانتی متر و به عرض 7 تا 10 سانتی متر می رسد و در آنها 5 تا 7 لوب اصلی نوک تیز، نامنظم و دندانه دار تشخیص داده می شود. از مشخصات برگهای آن این است که در آغاز قبل از رسیدن به رشد کامل پوشیده از کرک در هر دو سطح پهنک است،ولی بتدریج که برگها مسن می گردد عاری از کرک می شود. گلهای درشت آن، ظاهری بوقی شکل و وضع منفرد بر روی ساقه دارد و در فاصله ماههای خرداد و مرداد ظاهر می شود. جام گل آن ابتدا دارای حالت فشرده و مچاله شده است ولی پس از باز شدن کامل چین خوردگی آن از بین می رود. تا توره دارای میوه ای به صورت پوشینه خاردار و محتوی 400 دانه(بطور متوسط) است که در 4 ردیف جای دارند و با پیدایش چهار شکاف طولی از آن خارج می گردند از نکات قابل توجه آنکه دانه های این گیاه قادر است به مدت یک قرن قدرت رویش خود را در زمین حفظ نماید. نیاز اکولوژیکی منشأ تاتوره مناطق گرمسیری حاره ای است لذا در طول رویش به درجه حرارت مناسب و نور کافی نیاز دارد. اگر چه بذور در درجه حرارت 12 تا 15 درجه سانتیگراد جوانه می زنند ولی درجه حرارت مطلوب برای جوانه زنی 30 درجه سانتی گراد است.دمای مناسب برای رویش گونه های مختلف تاتوره 18 تا 22 درجه سانتی گراد است.این گیاهان به سرما حساس می باشند بطوریکه گیاهان جوان در (2-) درجه سانتی گراد و گیاهان مسن در (4-) درجه سانتیگراد دچار سرمازدگی شده و خشک می شوند. بارندگی سالانه برای رشد تاتوره 500 تا 600 میلی متر است. برای کشت تاتوره باید از خاکهایی با ضخامت سطح الارضی مناسب استفاده نمود. آماده سازی خاک تاتوره گیاهی است که تقریباً در هر نوع خاکی می روید ولی برای کشت آن در سطوح وسیع خاکهایی با بافت لوم رسی توصیه می شود. این گیاه به مقادیر مناسبی ازت نیاز دارد. در فصل پائیز پس از افزودن کودهای حیوانی مورد نیاز زمین را شخم عمقی می زنند سپس کودهای شیمیایی به میزان 30 تا 40 کیلوگرم در هکتار ازت، 40 تا 60 کیلوگرم در هکتار اکسید فسفر و 60 تا 80 کیلوگرم در هکتار اکسید پتاس به عنوان مقادیر پایه به خاک افزوده و به وسیله دیسک به عمق 15 تا 20 سانتی متری زمین می فرستند.اواخر زمستان زمین را تسطیح کرده و بستر خاک را برای کشت بذر آماده می نمایند. کاربرد 30 کیلوگرم در هکتار ازت و 30 کیلوگرم در هکتار اکسید فسفر در بهار نتایج مطلوبی در عملکرد دارد. پس از اولین برداشت افزودن 30 کیلوگرم در هکتار ازت همراه با آبیاری سبب تسریع در رویش گیاهان می شود. تاریخ و فواصل کاشت تناوب کاشت برای تاتوره مهم نیست و تقریباً می توان آنرا با اکثر گیاهان به تناوب کشت نمود کشت مداوم تاتوره در یک زمین مناسب نیست و بهتر است تکرار کشت آن در یک زمین پس از 3 سال انجام گیرد. اواخر اسفند زمان مناسبی برای کشت مستقیم در زمین اصلی است.زمان مناسب برای کاشت بذر در خزانه هوای آزاد اواخر اسفند ماه می باشد. کاشت تکثیر تاتوره توسط بذر انجام می گیرد. بعضی آنزیم های بازدارنده رشد در بذور این گیاهان سبب کاهش چشمگیر قوه رویشی آنها می شود از این رو به منظور افزایش قوه رویشی بذور را باید قبل از کشت به مدت 24 تا 48 ساعت در دمای 35 تا 40 درجه سانتی گراد در آب خیساند.کاشت تاتوره به دو روش مستقیم و غیرمستقیم صورت میگیرد. کاشت مستقیم : در زمان مناسب (اواخر اسفند) اقدام به کشت ردیفی بذور در زمین اصلی می شود.بذور در ردیفهایی به فاصله 60 سانتی متر کشت می شوند.عمق بذر تاتوره در هنگام کشت باید 2 تا 5/2 سانتی متر باشد. برای هر هکتار زمین به 12 تا 15 کیلوگرم بذر با کیفیت مناسب نیاز است. پس از کشت برای ایجاد تراکم در بستر سطحی خاک،غلتک زدن مناسب است و سبب هماهنگی در رویش بذور می شود. پس از کشت بلافاصله باید زمین را آبیاری نمود. کاشت غیر مستقیم : اواخر زمستان اوایل بهار بذور را در خزانه هوای آزاد کشت می نمایند وقتی گیاهان چهار برگی شدند و ارتفاع آنها به 8 تا 12 سانتی متر رسید نشاء ها را در ردیفهایی به فاصله 60 تا 70 سانتی متر در زمین اصلی کشت می شوند.فاصله دو بوته روی ردیف کاشت 25 تا 30 سانتی متر مناسب می باشد. بعد از انتقال آنها را آبیاری می نمایند. داشت انجام شخم عمیقی در فصل پائیز به منظور از بین رفتن علفهای هرز و تهویه خاک ضرورت دارد.رشد اولیه این گیاهان به کندی صورت می گیرد و علفهای هرز به سرعت رشد می کنند و سطح زمین را می پوشانند لذا مبارزه با علفهای هرز در اوایل رویش گیاهان ضرورت دارد علف کشهای مناسب تاتوره عبارتند از ترفلان (Treflan) و اولیترف (Olitref) به مقدار 5 تا 6 لیتر در هکتار می باشد از علف کش گراماکسون (Gramoxon) هم می توان قبل از رویش بر علیه علفهای هرز به صورت محلول پاشی استفاده نمود.برای مبارزه با قارچ عامل لکه برگی (Alternaria Crassa) می توان از ارتوسید (Orthocid) 2 درصد یا از محلول دیتان (Dithane) به صورت محلول پاشی استفاده نمود. برداشت اگرچه گیاهان در مرحله گل دهی بیشترین مقدار آلکالوئید را دارند ولی طول برگها که به 15 تا 20 سانتی متر رسید،نیز می توان آنها را برداشت کرد. اولین برداشت در اوایل تیر، دومین برداشت بین ماههای مرداد – شهریور و سومین برداشت و آخرین برداشت قبل از فصل سرما و در اواخر پائیز انجام می گیرد. پس از آخرین برداشت باید گیاهان را ریشه کن نمود. اندام های برداشت شده را باید خشک کرد. بدین منظور می توان از خشک کن های جریان هوای گرم با دمای 50 درجه سانتی گراد استفاده نمود. مقدار محصول 8 تا 15 تن در هکتار وزن تازه گیاه است که از آن 5/1 تا 5/2 تن در هکتار وزن خشک بدست می آید. تذکر : برای جمع آوری بذور ابتدا باید میوه های رسیده را برداشت نمود. پس از خشک شدن میوه ها را خرد کرد و بذور آنرا از سایر قسمتها جدا می نمایند. عملکرد بذر 2/1 تا 7/1 تن در هکتار می باشد. |