مقالات منابع طبیعی
| پژوهش و سازندگي تابستان 1386; 20(2 (پي آيند 75) در منابع طبيعي):28-36. |
| نجفي فر علي* |
| * مركز تحقيقات كشاورزي و منابع طبيعي استان ايلام |
|
از جمله استفاده هايي كه از اطلاعات حاصل از طرح هاي آمايش سرزمين مي توان به عمل آورد، ارايه نقشه آزمايش جنگل كاري بر اساس ويژگي هاي اكولوژيك و شرايط اقتصادي– اجتماعي واحدهاي زيست محيطي است. در اين تحقيق با استفاده از روش تجزيه و تحليل سيستمي (8)، ضمن ارزيابي توان اكولوژيك و آمايش واحدهاي زيست محيطي، نقشه توان كاربري جنگلداري در چهار طبقه مختلف براي حوضه آبخيز سراب دره شهر تهيه گرديد. بر اساس نقشه مذكور اين حوزه فاقد كاربري درجه 1 براي جنگل داري است. مساحت متعلق به درجات 2، 3 و 4 كاربري جنگل داري به ترتيب 463، 1072 و 670 هكتار به دست آمد. سپس با استفاده از جدول ويژگي هاي اكولوژيك واحدهاي زيست محيطي، جدول ويژگي هاي اكولوژيك واحدهاي جنگل كاري و نهايتا بر اساس اين نقشه و با توجه به دامنه بردباري اكولوژيكي گونه هاي انتخابي، نقشه آزمايش جنگل كاري حوضه در هفت طبقه مختلف طراحي گرديد. از مجموع 3700 هكتار مساحت حوضه و 2205 هكتار مساحت متعلق به كاربري جنگلداري، با توجه به مسائل اقتصاد ي – اجتماعي، نقشه آمايش سرزمين، و ساير كاربري هاي سازگار، سطحي معاد ل 1400 هكتار در هفت طبقه، جهت اجراي طرح آزمايش جنگكاري مناسب تشخيص داده شد. اجراي اين تحقيق به خوبي نشان داد كه مي توان اطلاعات حاصل از طرح هاي آمايش سرزمين در سطح حوضه هاي آبخيز را بر اساس نقشه آمايش سرزمين، نقشه كاربري جنگل داري و ساير اطلاعات موجود، با استفاده از روش تجزيه و تحليل سيستميك (8)، بصورت مستد ل، جهت تهيه نقشه آزمايش جنگل كاري بكار گرفت. ضمنا اهميت اطلاعات استخراج شده از طرح آمايش سرزمين شامل عوامل اقتصاد ي – اجتماعي، حيات وحش، تراكم تاج پوشش و در نهايت خود نقشه آمايش سرزمين در كنار ساير اطلاعات به دست آمده از آن در فرآيند انتخاب گونه براي طرح هاي آزمايش جنگل كاري به خوبي روشن گرديد . |
| كليد واژه: |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| پژوهش و سازندگي تابستان 1386; 20(2 (پي آيند 75) در منابع طبيعي):37-46. |
| اسلامي ابوالفضل,زارع حبيب*,اميني اشكوري طيبه,اجتهادي حميد,جعفري گرزين بهنوش |
| * دانشگاه تربيت مدرس |
|
مرتع يك اكوسيستم طبيعي است كه در بر گيرنده منابع عظيمي از ذخاير ژنتيكي و تنوعي از گونه هاي گياهي است كه همواره اين گوناگوني زيستي، متضمن پايداري مرتع در مقابل عوامل متغير محيطي و زيستي است. يكي از فشار هاي مخرب فيزيكي بر عرصه مرتع كه باعث كاهش تنوع و از بين رفتن عناصر گياهي حساس مي گردد، چراي مفرط دام مي باشد. بررسي هاي زيادي نشان مي دهد كه چراي دام باعث كاهش تنوع گونه اي مي گردد. در همين رابطه به منظور بررسي اثرات چراي دام در تغيير و كاهش تنوع گونه اي مرتع و مقايسه آن با عرصه قرق و نيز اثبات اثرات مثبت قرق در رابطه با حفظ تنوع گونه اي و نمايش پتانسيل هاي رويشي مراتع دو نوع عرصه متفاوت قرق شده و تحت چرا، در مرتع كهنه لاشك كجور واقع در 65 كيلومتري جنوب نوشهر انتخاب گرديد. با استفاده از روش پلات هاي حلزوني، حداقل سطح قاب نمونه 1 متر مربع به دست آمد. بر اساس روش ميانگين تجمعي گونه غالب، تعداد 20 قاب در هر واحد تعيين و به روش نمونه برداري سيستماتيك-تصادفي در طول 2 ترانسكت به درازاي 100 متر و به فاصله 50 متر از يكد يگر مستقر شد. فهرست كليه گونه هاي موجود به همراه ارزش هاي فراواني مربوط به هر گونه نيز ثبت گرديد. نتايج حاصل از برداشت هاي صحرايي، شناسايي تعداد 102 گونه گياهي مي باشد كه در عرصه قرق و تحت چرا به ترتيب 99 و 58 گونه بود. جهت محاسبه تنوع و مقايسه آن در دو منطقه، با استفاده از شاخص هاي عددد ي و پارامتريك، از نرم افزار هاي تخصصي اندازه گيري تنوع استفاده شد. نتايج بدست آمده از تجزيه و تحليل داده هاي فراواني گونه ها در دو عرصه، نشان داد كه عرصه قرق در تمامي شاخص هاي عدد ي از نظر غنا، يكنواختي و تنوع گونه اي بيشتر از عرصه تحت چرا بود و آزمون آماري t غير جفتي معني دار بود ن تفاوت در دو عرصه را بر اساس شاخص شانون نشان داد. همچنين نتايج اندازه گيري تنوع با شاخص هاي پارامتريك، نشان داد كه نيمرخ هاي تنوع گونه اي در عرصه قرق، همواره در تمامي شاخص ها بالاتر از عرصه تحت چرا قرار گرفتند كه بيانگر تنوع بيشتر عرصه قرق مي باشد و عد م تقاطع محور ها در طول پارامتر مقياس، نشان داد كه دو عرصه در تمامي موارد، قابل مقايسه مي باشند. به علاوه عرصه قرق شده به علت در بر داشتن مجموعه اي متنوع تر و در نتيجه حضور متعاد ل گونه ها با دامنه هاي اكولوژيك متغير، از پايداري اكولوژيكي بيشتري در مقابل عرصه تحت چرا بر خوردار است. |
| كليد واژه: |
| |
| پژوهش و سازندگي تابستان 1386; 20(2 (پي آيند 75) در منابع طبيعي):47-53. |
| ربيعي رضا,اسدي مصطفي,سهرابي پور جلوه,نژادستاري طاهر,مجد احمد |
|
پلي ساکاريداگار يکي از ترکيبات زيستي ارزشمندي است که داراي مصارف گسترده اي در صنايع مختلف بوده و دامنه مصرف آن در تحقيقات زيستي و علم بيوتکنولوژي داراي گسترش روز افزوني مي باشد. جلبک هاي قرمز به ويژه اعضاي خانواده گراسيلارياسه منابع اصلي تامين اين ماده مي باشند. شناخت گونه ها و اعضاي اين خانواده جلبکي و آگاهي از خصوصيات گياه شناسي و ويژگي هاي زيستي آن ها راهنماي ارزشمندي در دستيابي به اين گونه ها و بهره برداري صحيح از اين منايع زيستي خواهد بود. جلبک قرمز Gracilaria salicornia (C. Agardh) Dawson گونه اي آگاروفيت از خانواده گراسيلارياسه (Gracilariaceae) از شاخه جلبك هاي قرمز (Rhodophyta) مي باشد که داراي رويش هاي قابل توجهي در سواحل جزيره قشم در آب هاي خليج فارس در جنوب ايران مي باشد. در اين تحقيق خصوصيات ريخت شناسي اين گونه در بخش هاي مختلف سواحل جزر و مدي شمال شرق جزيره قشم از شهريور 1380 به مدت يكسال مورد بررسي قرار گرفت و تفاوت هاي بيولوژيک و مورفولوژيک موجود در تجمعات گونه مطالعه گرديد. بررسي ها نشان داد که در بخش هاي عميق تر و تحتاني ناحيه بين جزر و مدي شرايط مطلوب تري براي رشد گياه وجود دارد و خصوصيات ريخت شناسي گونه شامل بلندي و ضخامت بندها و پايه هاي تشكيل دهنده گياه، ميزان توليد در واحد سطح در بخش هاي تحتاني بيش از بخش هاي كم عمق ناحيه بين جزر و مدي مي باشد. عمق آب عامل اساسي موثر در اين مورد بوده و بسياري از اختلافات مشاهده شده متاثر از اين امر مي باشد . |
| كليد واژه: |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| پژوهش و سازندگي تابستان 1386; 20(2 (پي آيند 75) در منابع طبيعي):64-70. |
| تلوري عبدالرسول*,بيروديان نادر,منوچهري اسماعيل |
| * مرکز تحقيقات حفاظت خاك و آبخيزداري |
|
در يك حوزه آبخيز رابطه بين غلظت رسوب و بارند گي متاثر از اثرات متقابل عوامل درون حوزه و ويژگي هاي بارند گي مي باشد. تخمين فرسايش و رسوب از طريق مدل هاي برآورد سالانه در بسياري از موارد نمي تواند ارزيابي درستي در طراحي سازه هاي هيدروليکي و آبخيزداري و يا براي مديران و برنامه ريزان باشد و بنابراين تخمين بار رسوب معلق ناشي از واقعه بارندگي هاي منفرد ضرورت مي يابد. در مطالعه حاضر وضعيت رسوب دهي بار معلق حوزه گاران، يکي از آبخيزهاي حوزه رود خانه سيروان در استان كردستان، در طول 12 رويداد بارند گي از آذر 82 تا ارديبهشت 83 آمار برداري و مورد بررسي قرار گرفت و يك مدل گسسته خطي براي شبيه سازي تغييرات زماني رسوب معلق در طول رويدادهاي بارندگي بدست آمد. در ادامه منحني هاي تغييرات بار رسوب مشاهده اي حاصل از اين مدل با استفاده از معيارهاي اشتباه نسبي و مربع اشتباه كل مورد مقايسه قرار گرفتند. نتايج نشان داد که با استفاده از يک مدل گسسته خطي مي توان بار رسوب معلق را به کمک 3 پارامتر: 1) رسوب دهي در يك ساعت قبل، 2) شدت بارندگي يك ساعت قبل و 3) شدت بارندگي دو ساعت قبل از هر رويداد با ضريب همبستگي 95/0 برآورد نمود و از آن در برآورد واقع بينانه تر بار رسوبي براي کليه رگبارها در سال و پيش بيني مقدار رسوب استفاده نمود . |
| كليد واژه: |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| پژوهش و سازندگي تابستان 1386; 20(2 (پي آيند 75) در منابع طبيعي):54-63. |
| پارسادوست فرزاد,بحريني نژاد بابك,صفري سنجاني علي اكبر,كابلي محمدمهدي |
|
ارزيابي تجمع عناصر سمي در خاك و گياهان در محيط زيست از نظر سلامت و حيات انسان و ساير موجودات بسيار مهم و ضروري است. بدين منظور جهت مطالعه و ميزان پالايش خاك هاي آلوده به سرب سه جايگاه با درجات مختلف آلودگي عنصر سرب (شديد، متوسط و شاهد) از طريق عكس هاي ماهواره اي مربوط به معدن سرب و روي باما در منطقه ايران كوه اصفهان انتخاب گرديد. خصوصيات فيزيكي و شيميايي اين خاك ها و مورد بررسي قرار گرفت سپس در مرحله دوم يازده گونه گياهي كه بين سه جايگاه مشترك بودند انتخاب و در بهار سال 1384 در سه تكرار در قالب طرح كاملا تصادفي برداشت شدند. علاوه بر آن خاك هاي ريز و سفري اين گياهان از نظر خصوصيات فيزيكي و شيميايي و همچنين فرم عصاره گيري شده با DTPA عنصر سرب مورد مطالعه و بررسي قرار گرفت. در نهايت انباشتگي عنصر سرب در گياه و همچنين فاكتور انتقال عنصر سرب كه يك فاكتور مهم در بحث گياه پالايي عناصر سنگين و به طور خاص عصاره کشي گياهي مي باشد مورد بررسي قرار گرفت. نتايج نشان داد كه گونه هاي گياهيAstragalus glaucantus ،Ebenus estellata و Acantholimon sp. به ترتيب بيشترين غلظت سرب در اندام هوايي (6/118، 1/98، 2/86 ميلي گرم بر كيلوگرم ماده خشك گياهي) و بيشترين ضريب انتقال سرب از اندام زير زميني به اندام هوايي (به ترتيب 95/2، 54/3، 70/3) را دارا بودند با توجه به اين موضوع و همچنين زيتوده مناسب و بالا، شرايط سازگاري مناسب، اين سه گونه جهت پالايش خاك هاي آلوده به عنصر سرب در اين منطقه و مناطق مشابه مي توانند توصيه گردند. |
| كليد واژه: گياه پالايي، گياهان فرا انباشت كننده، گياهان مرتعي، سرب |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| پژوهش و سازندگي تابستان 1386; 20(2 (پي آيند 75) در منابع طبيعي):103-107. |
| باغستاني ميبدي ناصر*,زارع محمدتقي |
| * مركز تحقيقات كشاورزي و منابع طبيعي استان يزد |
|
تعيين ميزان توليد علوفه سالانه به منظور محاسبه ظرفيت چرا، از جمله موارد ضروري در مديريت مراتع محسوب مي شود. اين مهم با تعيين رابطه بين ميزان توليد علوفه گياهان و متغير هاي اقليمي موثر بر آن ها در عرصه سهل الوصول مي گردد. به همين منظور مقادير توليد علوفه سالانه گونه هاي شاخص، همراه وكل گياهان در ايستگاه تحقيقات مرتع نير، به عنوان الگوي مراتع استپي استان يزد طي سال هاي 83-1379 با روش قطع و توزين اندازه گيري شد. ميزان بارندگي ماهانه عرصه در اين فاصله زماني نيز با استفاده از باران سنج ذخيره اي مشخص و بر اساس داده هاي بارندگي ماهانه، مقادير تجمعي باران در مهر و آبان، پاييز، زمستان، بهار و كل در هر سال مورد محاسبه قرار گرفت. ميزان توليد علوفه خشك سالانه هر گونه به عنوان متغير وابسته و ميزان بارندگي هاي محاسبه شده مذكور به عنوان متغيرهاي مستقل منظور و روابط بين آن ها با استفاده از برنامه رگرسيون چند متغيره خطي در نرم افزار SPSS 10 بررسي شد. نتايج نشان داد كه ميزان بارندگي فصول زمستان و پاييز بر توليد گونه هاي گياهي چند ساله تاثير معني دار نگذاشته است و از مدل هاي رگرسيوني حذف مي شود. بارندگي هاي مهر و آبان و بهاره بر توليد علوفه گياهان تحت بررسي متفاوت عمل نموده اند. بر اساس نتايج اين پژوهش با در اختيار داشتن داده هاي بارندگي، توليد علوفه سالانه تفكيك شده برخي گونه ها و توليد سالانه مجموع گياهان چند ساله و يكساله با دقت بالا قابل برآورد مي باشند، ولي دستيابي به مقادير توليد علوفه سالانه مجزاي سه گونهSalsola rigida, Noaea mucronata وLaunaea acanthodes در جمع گياهان عرصه تحت بررسي با روابط حاصل از بارندگي كافي به نظر نمي رسد . |
| كليد واژه: |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| پژوهش و سازندگي تابستان 1386; 20(2 (پي آيند 75) در منابع طبيعي):81-85. |
| دري محمدعلي*,علمدار مريم |
| * مركز تحقيقات كشاورزي و منابع طبيعي استان گلستان |
|
اين آزمايش در ايستگاه تحقيقاتي مراوه تپه واقع در شمال شرقي استان گلستان انجام شد. اين طرح با دو تيمار در قالب بلوك هاي كامل تصادفي به صورت طرح كرت هاي خرد شده اجرا شد. تيمار هاي مورد بررسي شامل: ميزان بذر ( 2، 4 و 6 كيلوگرم در هكتار) و تاريخ كاشت (نيمه دوم بهمن و نيمه اول اسفند ماه) مي باشند. بذرها در آزمايشگاه در پتريديش كشت و قبل از کشت در مزرعه، درصد جوانه زني آن ها تعيين گرديد. اين آزمايش در شرايط ديم انجام شد. با استفاده از پلات هاي 1x1 متر مربعي از وسط هركرت بذر برداشت و توليد بذر در واحد سطح محاسبه گرديد. براي تعيين مقدار موسيلاژ در بذر، يك گرم بذر را در اسيد كلريدريك 1/0 نرمال جوشانده و محلول موسيلاژ در مرحله اول جدا و سپس بذرها دو بار با محلول 5 ميلي ليتر آب جوش شسته شده و به محلول موسيلاژ اوليه، اضافه شد. آنگاه 60 ميلي ليتر الكل اتيليك 96 درصد به محلول موسيلاژ اضافه شده و به مد ت 5 ساعت در يخچال نگهداري مي شود. رسوب حاصل پس از صاف كردن، در آون 50 درجه به مدت 12 ساعت نگهداري و سپس توزين شد. عملكرد بذر تحت تاثير ميزان مصرف بذر در سطح 5 درصد اختلاف معني داري داشت و بالاترين عملكرد بذر در ميزان كاشت 6 كيلوگرم در هكتار بدست آمد. زمان كاشت اثر معني داري بر عملكرد بذر نداشت. تجزيه واريانس داده ها نشان داد كه ميزان موسيلاژ تحت تاثير ميزان بذر در واحد سطح و همچنين زمان كاشت قرار نگرفت و اختلاف معني داري بين تيمار ها مشاهده نشد . |
| كليد واژه: |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| پژوهش و سازندگي تابستان 1386; 20(2 (پي آيند 75) در منابع طبيعي):122-197. |
| امين پور محمد*,اعتماد وحيد,نميرانيان منوچهر,معروفي حسين |
| * اداره كل منابع طبيعي استان آذربايجان غربي |
|
پارك جنگلي حسن آباد سنندج با مساحت 7/144 هكتار در دامنه شرقي كوه آبيدر سنندج قرار گرفته است. تيپ هاي خالص درختي موجود در پارك مورد مطالعه شامل زبان گنجشك، اقاقيا، كاج سياه، كاج تهران، سرو نقره اي، سرو خمره اي و تايله مي باشند. جهت بررسي كيفي و كمي درختان و درختچه ها روش آماربرداري ترانسكت خطي انتخاب گرديد. طبق نتايج حاصل از اين بررسي، متوسط تعداد در هكتار گونه ها در كل پارك برابر 731 اصله در هكتار مي باشد. بر اساس نتايج حاصل از بررسي درصد زنده ماني گونه ها در پارك حسن آباد، كاج سياه، سرو نقره اي و كاج الدار به ترتيب بالاترين درصد زنده ماني را به خود اختصاص دادند يعني داراي درصد زنده ماني خوب بودند، و گونه سرو خمره اي از لحاظ درصد زنده ماني در رده مناسب و گونه زبان گنجشك و تايله از لحاظ درصد زنده ماني ضعيف بودند، و براي گونه اقاقيا پايين ترين درصد زنده ماني بدست آمد. كم آبي و عد م وجود آبياري هاي منظم در سطح پارك از عمده ترين عوامل عد م زاد آوري طبيعي در پارك مي باشد. كوبيدگي شديد خاك و ضخامت زياد لاشبرگ از علل هاي مهم محدود كننده زاد آوري در تيپ هاي سوزني برگان مي باشند. زاد آوري گونه ها عمدتا از طريق پاجوش و در زبان گنجشك و اقاقيا حادث شده است. ميزان خسارت عوامل مخرب به ويژه آفات و امراض بر روي درختان پارك زياد مي باشد. |
| كليد واژه: |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| پژوهش و سازندگي تابستان 1386; 20(2 (پي آيند 75) در منابع طبيعي):127-133. |
| رسام قربان علي*,نداف محبت,سفيدكن فاطمه |
| * دانشگاه فردوسي مشهد، آموزشكده كشاورزي شيروان |
|
به منظور بررسي اثر تاريخ كاشت و تراكم گياهي بر عملكرد و اجزاي عملكرد دانه انيسون آزمايشي در سال 1383 در مزرعه تحقيقاتي دانشگاه آزاد اسلامي بجنورد انجام شد. طرح آماري مورد استفاده كرت هاي خرد شده در قالب طرح پايه بلوك هاي كامل تصادفي با چهار تكرار بود. فاكتور اصلي شامل سه تاريخ كاشت (10 فروردين، 25 فروردين و 9 ارديبهشت) و فاكتور فرعي شامل سه سطح تراكم ( 33/13، 20 و 40 بوته در متر مربع) انتخاب شد. نتايج نشان داد كه تاريخ كاشت، سطوح تراكم و اثر متقابل آن ها بر اكثر صفات مورد مطالعه تاثير بسيار معني داري داشتند. تاخير در كاشت سبب كاهش معني دار تعداد چتر در گياه، تعداد چترك در هر چتر، تعداد دانه در هر چترك، عملكرد دانه، ارتفاع گياه و عملكرد بيولوژيك گرديد ولي وزن هزار دانه با تاخير در كاشت روند افزايشي معني داري پيدا نمود. با اين حال اختلاف معني داري بين تاريخ كاشت دوم و سوم از نظر تعداد دانه در هر چترك وجود نداشت و شاخص برداشت نيز تحت تاثير اين تيمار قرار نگرفت. اگر چه با بالا رفتن تراكم عملكرد دانه، عملكرد بيولوژيك، ارتفاع گياه و وزن هزار دانه افزايش يافتند ولي از تعداد چتر و چترك، تعداد دانه و شاخص برداشت كاسته شد. اختلاف معني داري بين تراكم اول و دوم از نظر تعداد دانه در هر چترك و وزن هزار دانه وجود نداشت. در مجموع بالاترين عملكرد دانه انيسون در تاريخ كاشت اول با تراكم 40 بوته در متر مربع حاصل گرديد . |
| كليد واژه: |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| پژوهش و سازندگي تابستان 1386; 20(2 (پي آيند 75) در منابع طبيعي):134-145. |
| عصاره محمدحسن*,قربانلي مه لقا,اكبري خباز مريم,قمري زارع عباس,امام ميترا |
| * موسسه تحقيقات جنگل ها و مراتع كشور |
| ريزازديادي E. gongylocarpa به وسيله کشت جوانه، کالوس و شرايط شبه فتواتوتروفيک مورد بررسي قرار گرفت. اثرات تيمارهاي سترون سازي، هورمون ها و شرايط متفاوت شبه فتواتوتروفيکي روي استقرار و رشد و تکثير ريزنمونه ها مطالعه شد. بهترين روش سترون سازي بذر، در محلول بنوميل 5/0% به مدت 15 دقيقه، شستشو با مايع ظرفشويي، شستشو زير آب جاري به مدت 2 ساعت، 20 ثانيه الکل اتيليك 70% و 20 دقيقه هيپوکلريت سديم 2% بود . جوانه هاي انتهايي و جانبي نهال ها پس از شستشو با مايع ظرفشويي و غوطه وري در محلول اسيد آسکوربيک به ترتيب در مدت يک و شش دقيقه با محلول کلرورمرکوريک 1/0% استريل شدند . جوانه هاي انتهايي و جانبي درختان بالغ با محلول کلرورمرکوريک 1/0% به ترتيب در مدت 2 و 6 دقيقه استريل گرديدند . محيط MS محتوي نصف غلظت نيترات، GA3و 25/0، BAPو 1/0، Kinو 2/0، IBAو 01/0، ميلي گرم بر ليتر، براي استقرار و تکثير شاخه ها انتخاب شد . بهترين ريشه زايي در محيط MS تکميل شده با يک ميليگرم برليتر IBA مشاهده شد. مقادير کافي کالوس، از ريز نمونه ها در محيط MS تکميل شده با يک ميليگرم برليتر Kinو دو ميليگرم بر ليتر 2.4-D توليد شدند . بيشترين تشکيل شاخه روي کالوس ها زماني روي داد که کالوس ها در محيط MS حاوي 5/0 ميليگرم برليتر از هر يک از هورمون هاي BAP و IBA کشت شدند. سه آزمايش انجام گرفت تا تاثير شرايط مختلف کشت و عوامل محيطي روي رشد E. gongylocarpa بررسي گردد. ميزان رشد درون شيشه اي گياهچه ها در تيمار ورميکولايت بيشترين بود. |
| كليد واژه: |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| پژوهش و سازندگي تابستان 1386; 20(2 (پي آيند 75) در منابع طبيعي):146-151. |
| قاسمي دهكردي نصراله*,اصلاني ابوالفضل,گردان پور نيلوفر |
| * دانشکده داروسازي، دانشگاه علوم پزشکي اصفهان |
|
توجه بيشتر به مصرف داروهاي گياهي نه تنها از لحاظ توليد مي تواند صرفه اقتصادي در برداشته باشد، بلكه در مقايسه با داروهاي شيميايي ممكن است عوارض كمتري داشته باشد. بابونه در پيشگيري و درمان بيماري اولسر پپتيك و درمان گاستريت و بيماري اسپاسمي مجاري گوارشي مورد استفاده قرار گرفته و داراي اثر ضد ميكروبي قابل توجهي نيز مي باشد. علي الرغم خواص مفيد درماني اين گياه، فرمولاسيون تهيه شده از بابونه طعم تلخي داشته كه در پذيرش آن توسط بيماران اثر منفي دارد. پس از گلدهي و رسيده شدن، گل هاي .Matricaria chamomilla L برداشت و خشك گرديد و سپس با استفاده از روش هاي تقطير با آب، اسپكتروفتومتري ،TLC،GC/MS ميزان اسانس موجود در گل و ميزان كامازولن و ديگر مواد موثره موجود در گياه به صورت كيفي و كمي تعيين شد و درصد وزن گياه خشك به گياه تازه نيز تعيين گرديد. سپس اتانول 70 درصد براي تهيه عصاره با روش پركولاسيون و نسبت حلال به گل (1:8) انتخاب شد. پس از عصاره گيري كنترل هاي فيزيكي و شيميايي روي عصاره انجام شد. سپس با استفاده از مواد شيرين كننده مناسب و پوشاننده هاي طعم سعي شد با حفظ خصوصيات و دوز مورد استفاده در قطره بابونه توليد شده موجود در بازار، طعم قطره بابونه اصلاح شود تا پذيرش بيشتري از نظر مصرف كننده داشته باشد. چندين فرمولاسيون ساخته شدند و با آزمايش هاي احساسي و آماري بررسي گرديدند، بهترين فرمولاسيون انتخاب شده توسط داوطلبان به عنوان فرمولاسيون نهايي با استفاده از عصاره تهيه گرديد و مقدار اسانس و مواد موثره آن اندازه گيري شد. مناسب ترين شيرين كننده براي تهيه فرمولاسيون سديم ساخارين مي باشد و اسانس گيلاس به عنوان بهترين طعم دهنده براي پوشاندن طعم تلخ فرمولاسيون انتخاب شد. در نهايت فرمولاسيون تهيه شده عصاره بابونه حاوي 1/0 درصد اسانس گيلاس، 1 درصد سديم ساخارين و 10 درصد سوكروز (براي پوشاندن طعم تلخ نهايي) به عنوان بهترين فرمولاسيون انتخاب گرديد كه از نظر آماري نيز برتري و تفاوت قابل قبولي نسبت به فرمولاسيون هاي ديگر داشت (P<0.05). |
| كليد واژه: |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| پژوهش و سازندگي تابستان 1386; 20(2 (پي آيند 75) در منابع طبيعي):152-160. |
| صفرنژاد عباس,اسلامي محمدرضا,حميدي حسن |
|
گياهان دارويي در صنايع مختلف نقش مهمي را ايفا مي كنند. با توجه به روند افزايشي توسعه اراضي شور و كمبود اراضي زراعي مطلوب براي كشاورزي در دنيا، استفاده از گونه هاي گياهي مقاوم به شوري اهميت زيادي دارد. انتخاب گياهان مقاوم به شوري از طريق كشت در محيط هيدروپونيك روشي كم هزينه و مطمئن جهت صرفه جويي در زمان محسوب مي شود. به همين منظور آزمايشي جهت بررسي اثر غلظت هاي مختلف شوري (NaCl) بر گياهان دارويي اسفرزه (Plantago psyllium و Plantago ovata) در قالب طرح كاملا تصادفي با چهار تكرار در مرحله گياهچه و سه تكرار در مرحله گياه کامل انجام شد. كلريدسديم (NaCl)اعمال شده شامل سطوح صفر ،50 ،100 ،150 ،200 و 250 ميلي مولار بود. نتايج حاصله حاكي از كاهش درصد جوانه زني، طول ريشه، طول ساقه، وزن خشك ريشه، وزن خشك ساقه و نسبت اندام هوايي به ريشه گياهان با افزايش غلظت هاي شوري بود. در گياهان مورد مطالعه روند كاهش متفاوت بود و اختلاف معني داري بين سطوح مختلف شوري مشاهده شد. در مرحله گياهچه P. ovata نسبت به P. psyllium تحمل بالاتري به شوري نشان داد. در حالي که در مرحله گياه کامل پارامتر هاي رشد مشابه مرحله گياهچه با افزايش سطوح شوري روند كاهشي داشتند، اما P. psyllium از تحمل به شوري بالاتري نسبت به P. ovata برخوردار بود . |
| كليد واژه: |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| پژوهش و سازندگي تابستان 1386; 20(2 (پي آيند 75) در منابع طبيعي):161-172. |
| احمدي حسن,جعفري محمد,گل كاريان علي*,ابريشم الهام السادات,لافلن جان |
|
مدل WEPP يک مدل رايانه اي است که مي تواند فرسايش و رسوب را بر روي دامنه ها و در حوزه آبخيز بر اساس هر واقعه بارش و يا سال هاي متوالي برآورد کند. در اين تحقيق ميزان فرسايش و رسوب در کليه زير حوزه هاي آبخيز و در نهايت در کل حوزه آبخيز باراريه نيشابور واقع در شمال شرق ايران، برآورد گرديده است. اطلاعات مورد نياز براي اجراي مدل WEPP به طور کلي در شش فايل رايانه اي وارد مي شود، که شامل خاک، اقليم، مديريت اراضي، شيب، آبراهه و مخزن است. در اين تحقيق پس از تعيين واحدهاي کاري اقدام به جمع آوري اطلاعات مورد نياز براي ساختن فايل هاي خاک، مديريت اراضي، اقليم (داده هاي مربوط به اقليم از ايستگاه کليماتولوژي موجود در منطقه مورد مطالعه بدست آمده است.)، شيب (در اين تحقيق شيب زمين به وسيله نرم افزار Geowepp تهيه شد.) و آبراهه گرديد. در منطقه مورد مطالعه 21 نوع خاک، 18 نوع مديريت، 4 نوع آبراهه وجود دارد. پس از ساختن کليه فايل هاي مورد نياز، مدلWEPP از طريق نرم افزار Geowepp اجرا شد. در اين نرم افزار ميزان فرسايش و رسوب به سه روش دامنه، حوزه آبخيز و مسير جريان برآورد مي شود که ميزان رسوب به ترتيب 52/8، 08/4 و ??.?? تن در هکتار در سال مي باشد بر اين اساس، دو روش دامنه و مسير جريان با ?.?? و ??.?? تن در هکتار در سال به عدد مشاهده اي ??.? نزديکتر بوده و جهت برآورد ميزان فرسايش و رسوب در منطقه مورد مطالعه مناسب مي باشند . |
| كليد واژه: |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| پژوهش و سازندگي تابستان 1386; 20(2 (پي آيند 75) در منابع طبيعي):173-178. |
| قمري زاده عباس*,قربانلي مه لقا,حسيني شيدا,شهرزاد شكوفه |
| * موسسه تحقيقات جنگل ها و مراتع كشور |
|
سياه گينه حاوي عصاره سمي در برگ ها است که ترکيب خالص آن، تکثير سلول هاي سرطاني را کاهش مي دهد و از پيشرفت تصاعدي آنها جلوگيري مي کند. نظر به اهميت اين گونه، مشکلات موجود در جوانه زني بذور و ضروت ايجاد مزرعه يكنواخت، امكان ريزازديادي آن بررسي شد. به منظور كشت بافت، پس از خيساندن بذرها در زير آب جاري به مد ت 42 ساعت و سترون سازي با محلول هيپوكلريت سد يم 1% به مدت 5 دقيقه، كشت بذرهاي خراش داده شده در محيط كشت MS انجام شد. با رويش ريشچه و ساقچه در محيط كشت، ساقچه از محل يقه قطع شده و شاخه زايي در محيط كشت MS با هورمون هاي شاخه زايي BAP و 2iP در محدوده غلظتي 3/ 0 تا 0.5mg/l مورد بررسي قرار گرفت. ميزان شاخه زايي و رشد طولي با 7 تيمار محيط كشتي در قالب طرح هاي كامل تصادفي انجام و مقايسه ميانگين ها بر اساس آزمون دانكن (0.05=a) مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت. بهترين شاخه زايي به همراه رشد طولي مناسب و ضريب ازدياد بيشتر در محيط كشت MS با نصف ميزان نيترات به همراه هورمونهاي BAP و2PI (0.3mg/l) و (0.01mg/l) IBA انجام پذيرفت. ريشه زايي شاخه هاي حاصل در 15 تيمار مختلف از لحاظ ميزان استفاده از هورمون هاي ريشه زايي، نيمه جامد يا مايع بودن بستر كشت و كاهش شكر و عناصر پرمصرف مورد آزمون قرار گرفت. ريشه زايي در محيط كشت MS تغيير يافته، با يك سوم غلظت عناصر پرمصرف (به استثناي تركيبات آهن)، يك دوم غلظت نيترات و يك سوم مقدار شكر (ساكارز) استاندارد، همراه با هورمون (0.5 mg/l) IBA و صورت گرفت. گياهچه هاي ريشه دار شده پس از انتقال به گلدان هاي حاوي مخلوط خاك برگ، پرليت و ماسه به نسبت مساوي (1:1:1) براي طي مراحل مختلف سازگاري به ژرميناتور و سپس به گلخانه منتقل شدند. |
| كليد واژه: |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| پژوهش و سازندگي تابستان 1386; 20(2 (پي آيند 75) در منابع طبيعي):179-185. |
| نوربخش امير*,رضوي ايمان,دوست حسيني كاظم,حسين زاده عبدالرحمان,كارگرفرد ابوالفضل |
| * موسسه تحقيقات جنگل ها و مراتع كشور |
|
در اين بررسي امكان استفاده از ضايعات پوست درخت راش در صنايع تخته خرده چوب مورد توجه قرار گرفته است. عوامل متغير در اين بررسي زمان پرس در دو سطح (5 و 6 د قيقه)، درصد رطوبت كيك خرده چوب در سه سطح 11، 13 و 15 درصد و مقدار ضايعات پوست در چهار سطح (صفر، 10، 15 و 20 درصد در تركيب) مورد توجه قرار گرفته است. پس از ساخت تخته هاي آزمايشگاهي ويژگي هاي فيزيكي و مكانيكي تخته ها مطابق با استاندارد DIN آلمان اندازه گيري شده است. با استفاده از طرح آماري فاكتوريل كاملا تصادفي نتايج مورد تجزيه و تحليل آماري قرار گرفتند. با در نظر گرفتن نتايج به دست آمده چنين استنباط مي گردد كه شرايط ايده آل جهت ساخت تخته خرده چوب از ضايعات پوست راش جهت ساخت تخته خرده چوب در 15 درصد رطوبت كيك خرده چوب، زمان پرس 6 د قيقه و استفاده از ضايعات كمتر پوست تا 15 درصد به دست آمده است. |
| كليد واژه: تخته خرده چوب، چوب راش، ضايعات پوست درخت راش، زمان پرس، تركيب ضايعات، رطوبت كيك تخته خرده چوب |
| |
|
نسخه قابل چاپ |