اخبار قرآنی (1391/03/12)

گروه سلامت: سرپرست مركز قرآن و عترت وزارت بهداشت با اشاره به هدفمند كردن پژوهش‌های حوزه قرآن و سلامت از طريق برگزاری كارگاه‌های اين حوزه گفت: در اين كارگاه‌ها روش‌های مناسب تحقيق و پژوهش در علوم بهداشت و سلامت بر مبنای قرآن و آموزه‌های دينی را برگزار خواهيم كرد.

مهدی صالحی، سرپرست مركز قرآن و عترت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكی، در گفت‌‌وگو با خبرگزاری قرآنی ايران(ايكنا)، به تشكيل جلسه شورای راهبری قرآن‌پژوهی و طب اشاره كرد و افزود: اين نشست برای پيگيری مصوبات جلسات مشترك اخير معاونان دانشجويی، فرهنگی و همچنين تحقيقات و فناوری وزارت بهداشت كه در خصوص مباحث قرآن‌پژوهی و طب است تشكيل شده است.

وی با بيان اينكه در اين نشست كليات اين حوزه مورد بررسی و راهكارهای اجرايی كردن مصوبات آن مورد تبادل نظر قرار می‌گيرد، ادامه داد: در اين نشست مقرر شد در راستای هدفمند كردن پژوهش‌های حوزه قرآن و سلامت دو كارگاه به صورت مشترك بين اساتيدی از دانشگاه‌های علوم پزشكی و دانشگاه‌های وزارت علوم برگزار شود.

صالحی با اشاره به اينكه نخستين كارگاه اين مقوله به ميزبانی دانشگاه علوم پزشكی بقيه‌الله(عج) برگزار خواهد شد، تصريح كرد: در اين كارگاه‌ها روش‌های مناسب تحقيق و پژوهش در علوم بهداشت و سلامت بر مبنای قرآن و آموزه‌های دينی را در سطح كشور بر حسب امكانات موجود به صورت منطقه‌ای برگزار خواهيم كرد.

سرپرست مركز قرآن و عترت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكی در ادامه سخنان خود تاكيد كرد: موضوع ديگری كه به طور جدی در برنامه‌های پژوهشی دراين مركز در حال پيگيری است، مسئله يابی در حوزه بهداشت و سلامت و برنامه‌ريزی برای تحقيق در ارتباط با حل مسائل بر مبنای آموزه‌های دينی و قرآن كريم است كه در دور دوم كنگره‌های قرآن پژوهی و طب اين مقوله جزو اولويت‌های مقدماتی است.

سرپرست مركز قرآن و عترت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكی، در ادامه سخنان خود افزود: همچنين پيش‌بينی شده در نامه‌ای از سوی وزارت بهداشت تاسيس مراكز قرآن پژوهی و طب به تمامی دانشگاه‌های علوم پزشكی ابلاغ و دانشگاه‌ها كه در اين زمينه آمادگی دارند، اقدام به راه‌اندازی رسمی مراكز قرآن‌پژوهی كنند.

وی با بيان اينكه اعتبارات نيم درصد فعاليت‌های قرآنی وزارت بهداشت نيز محل خوبی را برای حمايت از اين مراكز پيش‌بينی كرده است، ادامه داد: با محقق شدن بودجه نيم درصدی قرآنی كه بخش عمده‌ آن در حوزه بهداشت و درمان به مباحث پژوهشی اختصاص پيدا كرده، برنامه‌های كنگره قرآن پژوهی و طب را پيگيری و همچنين سايت جامع قرآن و طب را نيز راه‌اندازی خواهيم كرد.

صالحی افزود: همچنين نامه‌ای در حال آماده‌سازی است و احتمالا طبق مذاكرات صورت گرفته دانشگاه علوم پزشكی قم به عنوان دبيرخانه دائم جشنواره بين‌المللی قرآن‌پژوهی و طب انتخاب خواهد شد.

سرپرست مركز قرآن و عترت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكی، يادآور شد: مقرر شده از سوی وزير بهداشت ابلاغيه‌ای خطاب به رئيس دانشگاه علوم پزشكی قم زده شده و به عنوان رئيس‌ دبيرخانه دائم كنگره‌های بين‌المللی قرآن‌پژوهی و طب انتخاب شود، ولی در حاضر پيگير امور اجرايی حوزه قرآن‌پژوهی و طب در مجموعه دانشگاه‌های علوم پزشكی و جهت‌دهی مناسبی مباحث اين حوزه هستيم.

وی در بخش پايانی سخنان خود به برگزاری دور دوم كنگره‌های استانی قرآن‌پژوهی و طب در دانشگاه‌های علوم پزشكی و سپس برگزاری نخستين كنگره بين‌المللی قرآن‌پژوهی و طب اشاره كرد و افزود: در راستای فراهم كردن مقدمات برگزاری هر چه بهتر برنامه‌‌های ياد شده، دوره ايی جهت آموزش پژوهشگران و محققان قرآنی برگزار خواهد شد.

گروه حوزه‌های علميه: استاد دانشگاه امام حسين(ع) با بيان اين كه راز اقتدار امام خمينی(ره) بندگی خداست يادآور شد: امام خمينی(ره) بنده راستين خداوند بود تا بنده كس ديگری نشود؛ هركس می‌خواهد امام وار زندگی كند، بايد بندگی خداوند را انجام دهد.

به گزارش خبرگزاری قرآنی ايران (ايكنا)، نشست «تاثير انديشه‌های سياسی امام خمينی(ره) بر جريان‌های سياسی جهان اسلام»، پنج‌شنبه، 11 خردادماه، با حضور منصور حاتمی راد، استاد دانشگاه امام حسين(ع) و به همت بنياد فرهنگ و انديشه اسلامی و با همكاری معاونت فرهنگی- تربيتی مجتمع آموزش عالی فقه(حجتيه) در مسجد اين مجتمع برگزار شد.

حاتمی راد با اشاره به شخصت والای امام خمينی(ره) از زبان مقام معظم رهبری يادآور شد: رهبر معظم انقلاب امام خمينی(ره) را وارث تمام انبياء و اولياء و محبت، و هديه خداوند بر روی زمين و تجلی نور خدا و سياست مداری متقی و شخصيتی جامع الابعاد و جامع الاطراف و بی بديل و بی نظير در تاريخ سياسی معاصر می‌دانند.

اين محقق و پژوهشگر علوم سياسی در ادامه سخنان خود با بيان برخی از ويژگی‌های حضرت امام(ره) تصريح كرد: اساس شخصيت والای امام(ره) در اوج معنويت، عرفان و اخلاق بود.

وی با اشاره به خصوصيات انقلاب اسلامی اظهار كرد: انقلاب امام دارای ابعاد سياسی، فرهنگی و مذهبی است در حالی كه هيچ يك از انقلاب‌های صورت گرفته قبل از انقلاب اسلامی اينگونه جامع‌الابعاد و جامع‌الاطراف نبود و برای اولين بار در تاريخ چنين انقلابی با اين وسعت ايجاد شد.

حاتمی راد با اشاره به يكی ديگر از ويژگی‌های انقلاب اسلامی، اين انقلاب را انقلابی اسلامی نه ايرانی دانست و يادآور شد: تمام انقلاب‌های گذشته يا به سمت غرب گرايش داشتند و يا به شرق و تنها انقلابی كه شعار نه شرقی و نه غربی سر داد انقلاب اسلامی امام خمينی(ره) بود.

وی ادامه داد: اكنون آوازه انقلاب اسلامی ايران نه تنها منطقه خاورميانه و آفريقا را تكان داده بلكه تا قلب اروپا و آمريكا نفوذ پيدا كرده است و اين يكی از نشانه‌های منحصر به فرد نظام و انقلاب اسلامی است.

حاتمی راد با بيان اين كه انقلاب اسلامی تمام تئوری‌های موجود جهان را بر هم زد، تصريح كرد: با توجه به فرمايش های امام خمينی(ره)؛ انقلاب اسلامی هديه خداوند، مائده آسمانی، معجزه قرن، انفجار نور، نقطه آغاز انقلاب جهانی صاحب الزمان(عج) و سرآغاز حكومت الله در زمين است.

وی با اشاره به قدرت و صلابت امام خمينی(ره) در مواجهه و رويارويی با مشكلات افزود: امام(ره) همواره توصيه می‌كردند كه نبايد انسان از هيچ قدرتی جز قدرت لا ينال الهی بترسد و همواره بر اين عقيده بودند، اسلام می‌تواند مديريت جامعه بشری را بر عهده بگيرد.

اين محقق و پژوهشگر علوم سياسی اظهار كرد: گراميداشت ياد امام خمينی(ره)، گراميداشت انديشه، اخلاق، ولايت، درايت، شجاعت ايشان است تا الگويی منحصر به فرد را به جهان معرفی كند.

وی با بيان اين كه راز اقتدار امام خمينی(ره) بندگی خداست يادآور شد: امام خمينی بنده راستين خداوند بود تا بنده كس ديگری نشود؛ هركس می‌خواهد امام وار زندگی كند، بايد بندگی خداوند را انجام دهد.

حاتمی راد افزود: نهضت امام خمينی(ره) و انقلاب ايشان از همان آغاز نهضت جهانی بوده، نگاهی ايرانی و داخلی به انقلاب اسلامی نداشتند و مخالفت ايشان با كاپيتولاسيون در عرصه جهانی و سخنرانی و مصاحبه‌های ايشان در موضوعات بين‌المللی در فرانسه تاكيدی بر اين موضوع است.

وی با اشاره به اين كه مخاطب امام خمينی(ره) همه مستضعفان و مسلمانان جهان است عنوان كرد: رهبر كبير انقلاب اسلامی همه عالم را دعوت به سفره دين كرده و در پی ايجاد وحدت اديان بودند.

اين محقق و پژوهشگر علوم سياسی دليل استقبال مردم جهان از امام خمينی(ره)، نفوذ محبت ايشان در دل مردم و گرايش آنها به سمت امام و انقلاب اسلامی را ايجاد نشاط در عرصه جهانی و تزريق اميد به كالبد مرده بدن مردم جهان دانست.

وی تصريح كرد: امام خمينی(ره) به تمام مبارزين جهان ياد داد كه اعتماد به ابرقدرت‌ها ساده انديشی است و نبايد به آنها اعتماد داشته باشند و در مقابل بايد توجه به توده‌های انقلابی و عدالت خواه كاری عقلانی و عقلائی است.

استاد حاتمی راد ادامه داد: امام(ره) اعتماد به نفس و خودباوری را در بين تمام ملت‌های جهان به ويژه ملت‌های مسلمان زنده كرد و تزريق اين خودباوری باعث تحولات عظيمی در جهان شده است و اين تحولات نيز ادامه خواهد يافت.

وی با اشاره به تاكيدات امام خمينی(ره) بر وحدت بين مسلمين در جهان عنوان كرد: بنيانگذار جمهوری اسلامی با حمايت از فلسطين در روزهای آغازين انقلاب و معرفی رژيم صهيونيستی به عنوان غده سرطانی جهان به دنبال وحدت اسلامی و تشكيل امت واحده اسلامی بودند و اين فرازهايی از انديشه امام خمينی(ره) خطاب به همه ملت‌های بود.

اين محقق و پژوهشگر علوم سياسی با اشاره به اين كه هرچقدر زمان بگذرد، انديشه‌های ناب امام خمينی(ره) شكوفاتر می‌شود، يادآور شد: امام(ره) فطرت مردم را مورد توجه قرار داد و آنها را دعوت به دين خواهی و خداجويی می‌كرد؛ از اين رو پيام انقلاب اسلامی هيچ گاه كهنه نمی‌شود.

استاد حاتمی راد در پايان سخنان خود با اشاره به حمايت امام خمينی(ره) از ملت‌های مظلوم منطقه عنوان كرد: امام(ره) احياگر سه عنصر فقه، فلسفه و عرفان اسلامی بوده، به مردم جهان نشان داد كه اگر اين سه مثلث با هم باشند، می‌توان حكومت اسلامی را تشكيل داده و به همه عالم معرفی كرد.

گروه سياسی: ارتش جمهوری اسلامی ايران در اطلاعيه‌ای پيامی به مناسبت سالگرد ارتحال جانسوز حضرت امام خمينی (ره) و قيام خونين 15 خرداد آورده است: هر چه زمان به پيش می‌رود پيام ماندگار امام و اثر آن بر نسل‌ها و خيزش‌های عدالت‌خواهانه مردمی عصر حاضر روز به روز آشكارتر شده

به گزارش خبرگزاری قرآنی ايران (ايكنا) به نقل از روابط عمومی ارتش جمهوری اسلامی ايران متن پيام ارتش به مناسبت سالگرد ارتحال جانسوز حضرت امام خمينی (ره) و قيام خونين 15 خرداد بدين شرح است:

خيزش مردم مؤمن و مسلمان در 15 خردادماه 1342 عليه نظام ستم‌شاهی كه ثمره آن تحقق نظام بی‌مانند جمهوری اسلامی بود با سخنرانی كوبنده امام(رضوان‌الله تعالی عليه) در مدرسه فيضيه قم آغاز شد و با خلق حماسه ملت غيور و سربلند ايران اسلامی ادامه يافت و به بركت خون شهدا در بهمن57 به بار نشست و رژيم منفور شاهنشاهی و حاميانش را درهم شكست.

بی‌شك هر چه زمان به پيش می‌رود پيام ماندگار امام و اثر آن بر نسل‌ها و خيزش‌های عدالت‌خواهانه مردمی عصر حاضر روز به روز آشكارتر شده و قدرت و عظمت اسلام و ميهن اسلامی‌مان را به دشمنان و زورگويان گوشزد می‌نمايد.

اكنون در آستانه سالروز فراق‌ آن مراد و امام سفركرده و قيام خونين 15 خرداد كه سرآغازی نو و فصلی تازه در تحولات سياسی منطقه و جهان بوده است با آرمان‌های الهی انقلابی آن امام همام عهد و پيمان‌ می‌بنديم و اعلام می‌داريم كه گوش‌ به فرمان‌ ولی‌ امر مسلمين‌ و فرمانده معظم كل قوا، حضرت آيت‌الله العظمی امام خامنه‌ای (مدظله‌العالی) همچون گذشته و هر زمان و مكان مقتدرانه از سرزمين تمدن‌ساز اسلامی‌مان دفاع كنيم.

ارتش جمهوری اسلامی ايران ضمن حضور در مراسم باشكوه اين دو رويداد بزرگ از ملت آگاه و بصير ايران اسلامی دعوت می‌نمايد تا همانند هميشه با حضور و خلق حماسه‌ای ديگر، نام و ياد امام شهدا و شهدای انقلاب و جنگ تحميلی را زنده نگهداشته و با آرمان‌های خمينی كبير تجديد ميثاق نمايند.

درپايان اين اطلاعيه آمده است: حضور و ديدار كاركنان و خانواده بزرگ ارتشيان از بيت امام(ره)در جماران و شهرستان خمين، برگزاری مراسم در كليه يكان‌ها و منازل سازمانی ارتش با حضور و سخنرانی روحانيون و علما با هدف ترويج انديشه‌های امام (ره) و بر پايی محافل انس با قرآن كريم از جمله برنامه‌هايی است كه به مناسبت اين ايام برگزار می‌شود.

گروه فضای مجازی: سامانه وبلاگ حوزه‌های علميه خواهران، در آستانه بيست و سومين سالگرد عروج ملكوتی بنيانگذار جمهوری اسلامی ايران، يادوارهای را به نام «نامه‌ای به روح‌الله» برگزار می‌كند.

به گزارش خبرگزاری قرآنی ايران(ايكنا) سامانه وبلاگ حوزه‌های علميه خواهران، در آستانه بيست و سومين سالگرد عروج ملكوتی بنيانگذار جمهوری اسلامی ايران، يادواره‌ای را به نام «نامه‌ای به روح‌الله» و با هدف شناخت بيشتر خواهران طلبه با آرمان‌های بنيان‌گذار جمهوری اسلامی ايران برگزار می‌كند.

بنابر اين گزارش، خواهران طلبه سراسر كشور می‌توانند نامه‌های خود به امام خمينی(ره) را حداكثر تا ۲۰ خردادماه سال جاری به آدرس پست الكترونيكی womenhc@whc.ir ارسال كرده و يا در بخش نظر وبلاگ «نامه‌ای به روح‌الله»، متن نامه را تايپ و ارسال كنند.

گفتنی است آثار دريافتی، در همين وبلاگ و با نام صاحب اثر منتشر می‌شود و در پايان از سه نفر از برگزيدگان تقدير به عمل می‌آيد.

گروه فعاليت‌های قرآنی: برنامه «خورشيد خمين» فردا به مناسبت سالروز رحلت بنيانگذار جمهوری اسلامی ايران امام خمينی(ره) به طور زنده از شبكه راديويی قرآن پخش می‌شود.

به گزارش خبرگزاری قرآنی ا‌يران(ايكنا)، روابط عمومی راديو قرآن اعلام كرد، ويژه برنامه رحلت بنيانگذار جمهوری اسلامی ايران با عنوان «خورشيد خمين» روز يكشنبه، 14 خردادماه با موضوع رمز ماندگاری امام خمينی(ره) و دليل موفقيت ايشان در انقلاب اسلامی ايران از راديو قرآن بر روی آنتن می‌رود.

اين برنامه شامل بخش‌های متنوعی از جمله امام خمينی(ره) از زبان ديگران و شخصيت امام در نگاه غير مسلمانان، زندگی‌نامه ايشان از نگاه خانواده و اطرافيان، بيان سيره امام در خانواده و جامعه، همچنين امام و هشت سال دفاع مقدس است.

در برنامه خورشيد خمين كه به صورت زنده از ساعت 10 تا 11:30 روز 14 خرداد‌ماه پخش می‌‌شود به موضوعاتی مانند رويكرد قرآنی امام و زندگی ايشان با توجه به قرآن و نقش قرآن در رفتارهای آن بزرگوار پرداخته خواهد شد. ارتباط مستقيم با مرقد امام (ره) و پخش گزارش‌های مردمی و ارتباط با شنوندگان از ديگر بخش‌های اين برنامه است.

خورشيد خمين كاری از گروه مناسبت‌های ويژه راديو قرآن است كه فاطمه كاشانی‌وحيد آن را سردبيری كرده و فاطمه سالمی تهيه‌كننده آن است. در اين برنامه حجت‌الاسلام محمد پويا و حجت‌الاسلام رضا اكرمی به تبيين شخصيت قرآنی امام خواهند پرداخت.

علاقمندان می‌توانند از ساعت 10 از طريق امواج راديو موج اف ام رديف 100شنونده ويژه‌برنامه خورشيد خمين باشند.

گروه فعاليت‌های قرآنی: طرح قرآنی و فراگير 1446 از امروز، 12 خردادماه، همزمان با سالروز ولادت حضرت جواد الائمه(ع) آغاز و با همكاری شبكه‌های تلويزيونی و راديويی و نهادها و مؤسسات قرآنی به مدت 75 روز برگزار می‌شود.

به گزارش خبرگزاری قرآنی ايران‌(ايكنا)، طرح فراگير قرآنی 1446 از امروز فعاليت 75 روزه خود را آغاز می‌كند تا در قالب اين طرح، علاوه براينكه اوقات فراغت دانش‌‌آموزان و دانشجويان در ايام تابستان با برنامه‌های قرآنی به صورت حضوری و غيرحضوری پر خواهد شد، به مقوله افزايش تعداد حفاظ به صورت جدی‌تر پرداخته شود.

طرح‌های قرآنی 1441 تا 1445 از سال 1386 هرساله با محوريت قرار دادن يكی از سوره‌های قرآن كريم به همت شبكه قرآن و معارف سيما و با همكاری ديگر نهادهای قرآنی به اجرا گذاشته شد كه امسال با عنوان 1446 يعنی گذشت هزار و چهارصد و چهل و ششمين سال نزول قرآن با محوريت حفظ جزء 30 قرآن برگزار می‌شود.

سيدعباس انجام، مدير گروه تلاوت شبكه قرآن سيما كه هرساله مسئوليت دبيری ستاد اين طرح‌های قرآنی را برعهده گرفته است، ضمن اعلام اينكه اين طرح از امروز، 12 خردادماه، آغاز می‌شود، زمان برگزاری اختتاميه طرح، معرفی نفرات برتر و اهدای جوايز را 25 ماه مبارك رمضان سال جاری در مصلای امام خمينی(ره) و همزمان با نمايشگاه بين‌المللی قرآن اعلام كرد.

علاوه بر شبكه قرآن و معارف سيما، شبكه‌های يك، دو، سه، چهار، تهران، آموزش و جام جم سيما و راديو قرآن و راديو معارف صدا اين طرح را تحت پوشش خود قرار می‌دهند و در طول 75 روز بيش از 22 هزار دقيقه برنامه روی آنتن شبكه‌های مختلف رسانه ملی خواهد رفت.

گفتنی است، همچنين هزاران كلاس آموزشی توسط مراكز و نهادها و مؤسسات قرآنی ـ مردمی برگزار می‌شود كه ازجمله اين نهادها می‌توان به مركز هماهنگی، توسعه و ترويج فعاليت های قرآنی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، ستاد عالی هماهنگی و نظارت بر كانون‌های فرهنگی- هنری مساجد كشور، سازمان دارالقرآن الكريم، دارالقرآن بسيج و اداره كل قرآن، نماز و عترت آموزش و پروش اشاره كرد.

لازم به ذكر است، علاقه‌مندان به شركت در طرح قرآنی 1446 می‌توانند با مراجعه به پايگاه اطلاع‌سانی شبكه قرآن و معارف سيما به نشانی اينترنتی www.Qurantv.ir از آخرين اخبار و اطلاعات پيرامون اين طرح ملی مطلع شوند.

جوايزی ارزنده‌ای ازجمله 1446 كمك هزينه سفر به عمره مفرده، 1446 كمك هزينه سفر به عتبات عاليات، 1446 كمك هزينه سفر به مشهد مقدس و هزاران جايزه فرهنگی ديگر برای اين طرح اختصاص پيدا كرده است.

گروه هنر: آلبوم موسيقی «ديدار دوست» با اشعاری از حضرت امام(ره) همزمان با بيست و سومين سالگرد ارتحال بنيانگذار انقلاب اسلامی از سوی انجمن موسيقی ايران منتشر می‌شود.

به گزارش خبرگزاری قرآنی ايران(ايكنا) به نقل از روابط عمومی انجمن موسيقی ايران،‌ آلبوم موسيقی «ديدار دوست» به آهنگسازی مهدی نظری با اشعاری از امام خمينی (ره) همزمان با بيست و سومين سالگرد ارتحال بنيانگذار انقلاب اسلامی از سوی انجمن موسيقی ايران منتشر می‌شود.

بنا بر اين گزارش در اين آلبوم قطعاتی چون محرم راز در دستگاه نوا، ياد دوست در دستگاه همايون، ساحل وجود در آواز ابوعطا،‌روز وصل در آواز افشاری، غم ديدار در دستگاه سه گاه، چشم بيمار در آواز بيات ترك و قافله در دستگاه شور بر اساس اشعاری از حضرت امام خمينی(ره) به آهنگسازی مهدی نظری و با تنظيم حسين زندی به چشم می‌خورد كه توسط نوازندگانی چون ارسلان كامكار، ميثم مروستی، پدرام فريوسفی، سامان صميمی، كريم قربانی، عليرضا خورشيدفر، ناصر رحيمی، حسين پورمعين، عليرضا شيبانی، آزاد ميرزاپور، داوود ورزيده، شهرام غلامی، پويا سرايی، فرشاد صارمی و امير نعمت اللهی، كوروش بزرگ‌پور، مجيد وطنيان و پريچهر خواجه اجرا شده است.

«ديدار دوست» را شايد بتوان نخستين آلبومی دانست كه تمامی اشعارش از ديوان امام خمينی(ره) انتخاب شده كه سه خواننده از جمله مهدی نظری، مسعود نوريان و عليرضا وكيلی منش در آن به اجرا پرداخته‌اند.

بنابراين گزارش، مهدی نظری كه با اجرای موسيقی دليران تنگستان، يل شيردل و مادر برام قصه بگو به خواننده مطرح آثار دوران دفاع مقدس تبديل شده تا كنون آثاری چون گذر عمر، اسير عشق و نغمه عشق را در كارنامه هنری خود ثبت كرده است. آلبوم «ديدار دوست» آخرين اثر او در مقام آهنگساز و خواننده است.

گروه اقتصاد: قرآن كريم ثمرات پرداخت زكات را پاك شدن مال و جان می‌داند؛ «خُذْ مِنْ أَمْوَالِهِمْ صَدَقَةً تُطَهِّرُهُمْ وَتُزَكِّيهِم»، در اسلام زكات و خمس پرداخت‌های عبادی و مالی هستند و مبنای الهی دارند و پرداخت كننده بايد قصد قربت داشته باشد، اما در غرب يك وظيفه اجتماعی است كه شهروندان ملزم به پرداخت آن هستند.

حجت‌الاسلام و المسلمين محمدتقی گيلك حكيم‌آبادی، عضو انجمن اقتصاد حوزه علميه قم، در گفت‌وگو با خبرگزاری قرآنی ايران(ايكنا)، در مورد ماليات‌های اسلامی اظهار كرد: تفاوت درآمدهای عمومی و اختصاصی در نحوه هزينه آن‌هاست و اقتصادانان درآمدهايی مانند پول حاصل از فروش نفت و ماليات‌های مرسوم حكومتی را درآمدهای عمومی می‌دانند، اما موارد هزينه درآمدهای اختصاصی از قبل معلوم است.

مدرس دانشكده اقتصاد دانشگاه مازندران اظهار كرد: موارد هزينه زكات در قرآن كريم آمده است؛ پس از انواع درآمدهای اختصاصی محسوب می‌شود. قرآن كريم، گروه‌هايی را كه زكات به آ‌ن‌ها تعلق می‌گيرد، برشمرده است و نيز چون موارد هزينه خمس، از پيش تعيين شده است، پس درآمد اختصاصی محسوب می‌شود.

حجت‌الاسلام حكيم‌آبادی با اشاره به اينكه درآمدهای عمومی و اختصاصی در اصطلاح اقتصاددانان اهل سنت به بيت‌المال عام و خاص نام‌گذاری شده‌اند، اظهار كرد: درآمدهايی مانند غنائم جنگی، خراج و جزيه بيت‌المال عام هستند و زكات از انواع بيت‌المال خاص محسوب می‌شود. البته خمس در برخی مذاهب اهل سنت دايره محدودی دارد و آن‌ها عمدتاً به زكات می‌پردازند.

نويسنده كتاب «درس‌هايی از اقتصاد اسلامی» گفت: برخی از فقهای اهل سنت عنوان فی سبيل‌الله را كه از موارد هزينه زكات است، برای حفظ دين، جنگ و جهاد می‌دانند، ولی در فقه شيعه فی سبيل‌الله دايره وسيعی داشته و امور عام‌المنفعه را هم شامل می‌شود و دولت اسلامی می‌تواند در اموری كه صلاح می‌داند، زكات را هزينه كند. شايد به همين خاطر است كه بعضی از اقتصاددانان اسلامی بر اين باورند كه نبايد زكات را با ماليات مقايسه كرد و عنوان شبه ماليات را صحيح می‌دانند.

وی با توضيح نقش‌های ماليات در اقتصاد خاطرنشان كرد: درآمدزايی، توزيع مجدد درآمد از ثروتمندان به فقرا، قيمت‌گذاری مجدد، نقش‌های ماليات در اقتصاد هستند. كالا در بازار قيمتی دارد و دولت به منظور اينكه فروش كالايی را محدود كند، مالياتی را بر آن قرار می‌دهد تا قيمت كالا افزايش يابد و سپس برای بهينه كردن تخصيص منابع، مجدداً قيمت‌گذاری می‌شود.

عضو هيئت علمی دانشگاه مازندران، نقش نمايندگی را از ديگر نقش‌های ماليات در اقتصاد دانست و افزود: دولت از شهروندان ماليات می‌گيرد و شهروندان نيز از دولت پاسخ می‌خواهند. نقش نمايندگی مخصوصاً در سيستم كشورهای غربی كه اكثراً خصوصی هستند و درآمدهای دولت عمدتاً از ماليات است، كاربردی فراوان دارد. مردم به صورت دقيق، نحوه هزينه ماليات را پی‌گيری می‌كنند؛ مثلا از دولت می‌پرسند چرا برای كمك به يك دولت خارجی از پرداخت‌های مالياتی هزينه شده است؟

عضو انجمن اقتصاد حوزه علميه قم گفت: قرآن ثمرات پرداخت زكات را پاك شدن مال و جان می‌داند؛ «خُذْ مِنْ أَمْوَالِهِمْ صَدَقَةً تُطَهِّرُهُمْ وَتُزَكِّيهِم از اموال آنان صدقه‏‌اى بگير تا به وسيله آن پاك و پاكيزه‏شان سازى.» (توبه/104) در اسلام زكات و خمس پرداخت‌های عبادی و مالی هستند و مبنای الهی دارند و پرداخت كننده بايد قصد قربت داشته باشد، اما در غرب يك وظيفه اجتماعی است كه شهروندان ملزم به پرداخت آن هستند.

وی افزود: پاك شدن مال به اين معنا كه اموالی را كه از فقرا در اموال ماست، به آن‌ها بدهيم و به مسئوليتی كه در قبال آن‌ها داريم، عمل كنيم و پاك شدن جان به اين معناست كه چون انسان نسبت به آنچه به دست می‌آورد، تعلق خاطری پيدا می‌كند و بخل انسان نمی‌گذارد ثروتش را به كسی ببخشد. زكات بخل را از نفس انسان بيرون می‌‌كند. انسان خدايی شده و اوصاف خدايی پيدا می‌كند، هر چه انسان ايمانش قوی‌تر و به خداوند نزديك‌تر باشد، اثرات معنوی زكات و خمس بيشتر خواهد شد.

حجت‌الاسلام و المسلمين حكيم‌آبادی، گسترش فرهنگ پرداخت ماليات‌های اسلامی را منوط به اطلاع‌رسانی دانست و گفت: عده‌ای كه اطلاع كافی از موضوع ندارند، پرداخت ماليات‌های مستقيم و غير مستقيم خود را به مثابه ماليات‌های اسلامی فرض می‌كنند، ولی دولت بايد تدبيری بينديشد تا متدينان، خمس و زكات را علاوه بر پرداخت ماليات‌های متعارف در نظر داشته باشند.

عضو هيئت علمی دانشگاه مازندران در پايان خاطرنشان كرد: در برخی از كشورهای اسلامی قانون زكات را وضع كرده‌اند و هماهنگی ميان ماليات‌های متعارف و زكات صورت گرفته است. پس بهتر است در ايران نيز اين كار را انجام دهيم و دولت مقداری درصدد انجام اين كار باشد و فقط برگزاری جلسات و سمينارها كافی نيست.