دانستنيهای کودک و نوجوان ((6)

  اسم هاي ما چه معني مي دهند؟

مهم ترين منظور از اسم گذاري، اين است كه افراد از همديگر مشخص باشند. از ابتداي تاريخ حيات بشر وقتي كه كودكي به دنيا مي آمده يا مدت كوتاهي بعد از تولدش، براي اين كه از سايرين متمايز باشد، اسمي رويش مي گذاشته اند.

اما در دوران باستاني، وقتي والدين كودكي مي خواستند اسمي روي او بگذارند، سعي مي كردند اسمي را انتخاب كنند كه چيزي را بيان كند؛ يعني به عبارت ديگر، معني داشته باشد. براي مثال، اسمي كه ظاهر او را تفسير كند يا كلمه اي كه محبت آميز باشد. اسم هاي مسيحي غالباً از زبان هاي ديگر گرفته شده اند. مثلاً «بنجامين» كه از زبان عربي گرفته شده ست. «آندرو» از يوناني، «آمي» از لاتين و يا «آلفردو » از انگلوساكسون.

در اصل، تمام اسم ها داراي يك معني خاص بودند، مثلاً كودك دختري كه در زمان قحطي به دنيا مي آيد، اسمش را آنا مي گذاشتند كه در زبان «سلتي» معني قحطي مي دهد. يا كودك دختري كه موهاي طلائي داشته، «فلاويا» نام گذاري مي شد كه در زبان لاتين معني زرد را مي دهد. يا «بلانش» كه به فرانسه معني سفيد را مي دهد. اسم هاي ديگري كه معني خاصي دارند عبارتند از ديويد (محبوب) سوزان ( زنبق)، دبو را (زنبور عسل)، مارگرت (مرواريد).

در انگلستان و امريكا، والدين بچه ها هر اسمي كه مايل باشند، مي توانند روي بچه هاي خود بگذارند. ولي در فرانسه و آلمان، حتماً بايد اسم بچه ها را از روي يك فهرست اسمي انتخاب كرد.

موقعي كه يك اسم از يك زبان به زبان ديگري، ترجمه مي شود، مفهوم هاي جالبي پيدا مي كند. مثلاً «هنري» يك اسم «تيوتني» است، به معني «رئيس خانواده». اين اسم به صورت هاي هاري، هال، هنريش (آلماني)، انريكو (ايتاليائي) و بالاخره هندريك ( دانماركي) در آمده است.

اسم دوم، يا اسم خانوادگي، براي اولين بار در حدود 900 سال پيش، متداول گشت، به خاطر اين كه، با يك اسم تنها، باز هم مشخص كردن افراد از يك ديگر كار مشكلي بود. انتخاب نام خانوادگي از طرق مختلفي بود. مثلاً نام خانوادگي از اسم پدر يا شهري كه زندگي مي كردند، يا نوع تجارت و از اين قبيل چيزها انتخاب مي شده است.

  چه كسي واكسيناسيون يا تلقيح را معمول ساخت؟

در يكي از روزهاي سال 1786، يك دختر جوان شير فروش، براي مشورت درباره موضوعي به مطب يكي از دكترهاي شهر «گلاوسسترشاير» انگلستان رفت. در آن موقع، مرض آبله به طور وحشتاكي در سراسر اين كشور، تازيانه مي كوفت. در مطب دكتر هم همه درباره اين مرض صحبت مي كردند. دخترك شيرفروش موضوع جالبي را بيان كرد. او اظهار داشت كه هرگز آبله نخواهد گرفت. آبله گاوي، مرضي است كه نشانه هاي آن خيلي شبيه به آبله بوده ولي به شكل خيلي خفيف تر آن است.

اهميت اظهارات دخترك، توجه يكي از حاضرين را كه دانشجوي پزشكي بوده و «ادوار جنر» نام داشت، به شدت جلب كرد و اتفاقاً اين عقيده و فكر، بعداً هم در تمام مدت تحصيلش در لندن، فكر او را به خود مشغول كرد و بعد از اين كه تحصيلاتش را به پايان رساند، در سال 1773، به همان دهكده زادگاهش يعني «گلاوسستر شاير» برگشت تا به پزشكي مشغول شود. و در ضمن اوقات فراغتش را هم به تحقيق و رسيدگي علمي اختصاص داد. تا اين كه بالاخره بعد از چند سال تحقيق و كاوش، متوجه شد كه دخترك شير فروش حق داشته است، يعني به اين نتيجه رسيد كه كساني كه به آبله گاوي، مبتلا بوده اند ديگر خيلي خيلي بندرت به مرض آبله دچار مي شوند.

در 1796، او اولين تجربه خود را در اين زمينه به دست آورد. يعني بايد يك مقدار كمي از ميكروب هاي بيماري آبله گاوي را به مردم ترزيق مي كرد؛ تا بتواند بعداً آنها را در مقابل بلاي خانمان برانداز آبله، بيمه كند. در سال 1798، جنر اولين آزمايش قطعي خود را انجام داد و در ميان خوشحالي زايدلوصف او، چهار بچه اي كه مايه كوبي شده بودند، هيچكدام به اين مرض ترسناك يعني آبله مبتلا نشدند. بنابراين او كشف بزرگ و «واكسيناسيون» را انجام داده بود كه امروزه اين مرض كشنده را در بيشتر نقاط دنيا تقريباً مهار كرده است.

«واكسيناسيون» در ابتدا مخالفين زيادي داشت؛ ولي عاقبت ارزش آن چنان بر همه آشكار گرديد كه امروزه، در تمام كشورهاي پيشرفته دنيا، واكسيناسيون براي تمام مسافران خارجي امري اجباري مي باشد و علاوه بر آن، واكسيناسيون در دسترسس همه مردم بوده و معمولاً هر طفلي از 15 ماهگي به بعد واكسينه مي شود.  

  كوتاه كردن موي مردان را چه كسي ابداع كرد؟

سابقه آرايش و اصلاح موي، شايد به اندازه همان تاريخ تمدن بشر قدمت داشته باشد. اهميت روش آرايش مو، نزد زنان و مردان، طي قرن ها بسيار موضوع جالبي است. قبايل وحشي در تمام نقاط دنيا، خصوصاً از بدعت گذران سبك هاي مختلف و عجيب آرايش مو هستند، كه اين موضوع براي خودشان اهميت زيادي دارد.

چيني ها، ابتدا، موهايشان را در بالاي سرشان به صورت گروه قلمبه اي در مي آوردند ولي بعداً كه كشورشان به دست «منچو» فتح شد، مجبور شدند سبك گيس بافته پشت سر را به كار ببرند كه نشانه بردگي به شمار مي رفت. ولي عاقبت همين سبك، بين چيني ها متداول شده و آن را حفظ كردند.

همانطور که تمدن بشر به جلو مي رفت، سبك هاي آرايش مو، مختلف تر و متنوع تر مي شد، به طوري كه در آن زمان، حتي دو ملت نبودند كه مردم آن موهايشان را به يك سبك واحد آرايش كنند. در بعضي كشورها مردم موهايشان را به حالت آزاد پايين مي ريختند و برعكس در جاهاي ديگر، رسم بود كه موهايشان را در بالاي سر جمع كنند.

تا اين كه بالاخره در همين سالها نسبتاً اخير بود كه رسم داشتن موهاي بلند براي زنها و موهاي كوتاه براي مردان متداول شد. تا قرون وسطي، رسم بود كه مردان موهاي سر خود را بلند كرده و به همان دقتي كه بانوان آرايش مي كردند، آن را آرايش دهند. در اين دوره مردان موهاي خود را پيچيده و حتي نوار هم به آن مي زدند. در دوره رنساس، مردها موهاي خود را سفيد كرده و براي اين كه آن را بلندتر جلوه دهند، حتي از كلاه گيس هم استفاده مي كردند.

هنري هشتم، سرانجام تصميم گرفت اين سبك افراطي آرايش موي سر و صورت مردان را خاتمه بدهد. بنابراين دستور داد كه مردان بايد موي كوتاه داشته باشند. اما در عوض اجازه داد كه مي توانند ريش بلند گذاشته و موي سبيلشان را تاب بدهند. گرچه موقعي كه «جيمز اول» به تخت نشست، مردان دوباره به رسم موي بلند، روي آوردند.

در فرانسه، از زمان حكومت لوئي چهاردهم، تمام نُجَباي فرانسه براي داشتن موهاي بلندتر و مجعد با همديگر رقابت مي كردند.
سبك آرايش مو، باز هم تغييراتي كرده تا اين كه سرانجام با فرا رسيدن قرن نوزدهم، رسم موي كوتاه براي مردان به صورت مدي پا بر جا در آمد.

ولي هنوز امروزه، در دادگاهها، قضات و وكلاي دعاوي را مي بينيد كه از كلاه گيس استفاده مي كنند، اين يادگاري است از روزگاري كه موي بلند براي مردها، مد روز بود.