دانستنيهای کودک و نوجوان ((5)

  چه کسي اولين بار نقاشي كرد؟

بسياري از نقاشان امروزي در نقاشي هايشان كوششي براي نيشان دادن دنياي اطرافشان به كار نمي برند. اما از زماني كه بشر شروع به نقاشي تصاوير كرد اين درست همان كاري بود كه مي خواست انجام دهد. همان چيزي را كه چشم مي ديد، نقاشي مي كرد.
بنابراين در غارها، جائي كه بشر اوليه، در هزاران سال پيش مي زيست، نقاشي هائي پيدا شده است كه تصاويري را از حيوانات به طور خيلي زنده نمايش مي دهد.

اين نقاشي ها به وسيله بشر عهد حجر قديم قاره اروپا انجام شده است. هزاران سال بعد، نقاشي هنوز هم نمايش دهنده زندگي بود. مصري ها عقيده داشتند كه بعد از مرگ، زندگي ديگري نيز وجود دارد. بنابراين روي ديواره هاي قبورشان، تصاويري از هر چيزي كه در زندگي روزمره شان مي گذشت مي كشيدند:
اشكال زنان، مردان، كودكان و حيوانات و يا قايق ها و از اين قبيل چيزها.

بيشتر هنرمندان، در هر عصري، احتمالاً به غير از چيني ها، يوناني ها بوده اند كه در حدود 500 سال پيش از ميلاد در اوج افتخار بودند. هدف آنها در مجسمه سازي نوعي تقليد از زندگي بوده است. البته در شكل كامل يا مطلوب آن. ظهور مسيحيت، كه از خاور نزديك سرچشمه گرفته، تغيير و تحولي شگرف در هنر نقاشي پديد آورد و طبيعت گرائي هنر قديم، جاي خود را به شيوه هاي شرقي داد، با طرح هائي يكنواخت و «سمبوليزم».

در قرون وسطي، كه بين سال هاي 500 تا 1500 به طول انجاميد، هنر نقاشي آبرنگ روي گچ كه «فرسكو» ناميده مي شد و كتاب هاي خطي با آرايش و تزئين، تكامل بيشتري يافت. «فرسكو» عبارتست از نقاشي با قلم مو روي گچ تازه و مرطوب، به طوري كه وقتي گچ خشك شد، اين نقاشي دائمي جزئي از ديوار محسوب مي شود. در اين دوره تصوير كشي كتاب هاي خطي، يا كتاب هاي ديگر، به وسيله راهبان انجام مي گرفت. اين هنرمندان، استادانه ادبيات يا نقاشي هائي مي آفريدند كه حاوي تصاوير تمام صفحه اي بود.

  پاپيروس چه بود؟

اولين چيزي كه بشر براي نوشتن درست كرد پاپيروس بود كه از گياهي به همين نام ساخته شد. اين گياه در 2000 سال قبل از مسيح به وسيله مصري ها كشف شد و براي مدتي حدود 2500 سال بعنوان تنها وسيله نگاشتن توسط بشر استفاده مي شد.

پاپيروس گياهي ني مانند است كه بين سه تا ده فوت رشد مي كند. ساقه هاي اين گياه، بسيار نرم بوده و بعضي اوقات به ضخامت مچ دست انسان است. در بالاي اين ساقه ها، شاخه هاي نرم و نازكي آويزان مي باشند كه بيشتر شبيه يك دسته موي پشمالو هستند. برگهاي اين گياه خيلي كوچك و ريشه آن خيلي محكم است.

مورخ مشهور رومي، «پليني» در يادداشتي شرح داده است كه پاپيروس قديم چطور ساخته شده است. ساقه هاي گياه پاپيروس را ابتدا پوست كَنده، بعد پهن و مسطح مي كرده اند.
ساقه وسطي پهن تر و با ارزش تر بوده. بعد اين باريكه ها را پهلو به پهلو قرار داده و روي آنها هم از زاويه ديگر يك رشته ديگر از اين باريكه ها قرار مي دادند و با آب گل آلود رود نيل يا چسب مخصوصي كه آرد گندم درست مي كردند، آنها را به هم مي چسباندند. بعد اين ورقه ها را با چكش كاملاً مسطح مي كردند، بعد مي گذاشتند تا در آفتاب خوب خشك شود. زماني كه كاغذ پاپيروس يكي از كالاهاي تجارتي مهم مصري ها به شمار مي رفت. حتي تمام گزارش هاي سياسي، مدت چندين قرن، در روي اين كاغذ هاي پاپيروس نوشته مي شده است تا اين كه پوست نوشتني جايگزين كاغذ پاپيروس شد.
پاپيروس گياه مفيدي بود كه علاوه بر استفاده اي كه شرح آن رفت، استفاده هاي ديگري نيز از آن مي شده است. مثلاً از بافتن ساقه هاي نازك آن سبد و يا از ساقه هاي كلفت تر، حصير و بادبان درست مي كردند و حتي از جوشاندن مغز اين گياه نيز براي درست كردن نوعي غذاي فقيرانه استفاده مي شد. بنابراين مي بينيد كه اين گياه چقدر در زمان قديم مفيد و با ارزش بوده است.  

  اولين سكه چه موقع ساخته شد؟

سكه عبارت از يك تكه فلز است كه وزن و عيار مخصوص دارد، با علامت مخصوص يا مهر كساني كه آن را ضرب مي كنند.

اولين سكه هائي كه در دنيا ساخته شد هفت قرن قبل از ميلاد مسيح بود كه توسط ليدي ها ساخته شد، آنها قوم ثروتمند و با قدرتي بودند كه در آسياي صغير مي زيستند. اين سكه هاي اوليه از جنس مخصوصي كه الكتروم نام داشت ساخته مي شدند. الكتروم يك تركيب طبيعي است كه 75 درصد طلا و 25 درصد نقره دارد. اين سكه ها به شكل و اندازه يك لوبيا بوده اند و تقريباً يك پول رسمي محسوب مي شدند. سپس يوناني ها هم به تقليد آنها از اين فكر كه يك پول رسمي فلزي رسمي داشته باشند استقبال و بنابراين شروع به ساختن پول سكه اي كردند.

بدين ترتيب، حدود صد سال بعد، بسياري از شهرهاي سرزمين بزرگ يونان و آسياي صغير، در جزاير درياي اژه و سيسيل و جنوب ايتاليا براي خود ضرابخانه داشتند. سكه هاي طلا با ارزش ترين سكه ها به حساب مي آمده اند. بعد هم سكه هاي نقره اي و بالاخره سكه ها مسي.

ضرب سكه توسط يوناني ها حدود 500 سال دوام داشت. رومي ها هم اين عقيده را پذيرفته و حدود 500 سال ضرب سكه را اجرا كردند. بعد كم كم هنر ضرب سكه آن حدت و شدت خود را از دست داده و از سال 500 تا حدود 1400، سكه هاي متعلق به اين دوره خيلي نازك بوده و قابل توجه نبودند. اما در قرن پانزدهم، هنر ضرب سكه دوباره احيا و فلز، فراوان تر شد و استاد كاران اين حرفه براي قلم زدن روي سكه ها به كار گمارده شدند. اولين سكه هاي انگليسي قبل از رسيدن رومي ها ضرب شده بودند و در زمان غلبه «نورمنها» قريب هفتاد ضرابخانه داير، در اين كشور وجود داشت. اما در سال 1850 ضرابخانه سلطنتي، تنها ضرابخانه انحصاري و تأسيس شده از طرف دولت بود.