بانک مقالات زنان

تبصره 6 ماده واحده اصلاح مقررات طلاق، مصوب 1371، با رويکرد پشتيباني از حقوق زنان و به منظور تضمين پرداخت حقوق مالي و جبران زحمات زن در دوران زندگي مشترک وضع شد، اما افزون بر آن که ابهامات و پيچيدگي هايي آن، عملا، زوجه را از دست يابي به حقوق خود نااميد کرده، مشخص نبودن شرايط تعيين مقدار و شيوه دريافت حقوق مالي زن مطلقه (متعه طلاق) نيز موجب پراکندگي آراي قضات شده است. در اين پژوهش، آيات و روايات متعه الطلاق، در چهارچوب اهداف و مقاصد کلان شرع و اصول و قواعد راهبردي حاکم بر سامانه قانون گذاري اسلامي، که منجر به پشتيباني هاي مالي ويژه از زنان شده است، بررسي شد. پس از بررسي دلايل، مي توان نتيجه گرفت که اگر رفع اتهام و تاليف قلوب علت حکم متعه باشد، به تنقيح مناط، تنها در فرضي که طلاق از سوي زوجه باشد، نفي استحقاق متعه براي او منطقي است، اما در غير اين مورد، با توجه به فلسفه متعه، حکم به پرداخت متعه براي همه اقسام زنان مطلقه مناسب تر است. در مورد ملاک تعيين مقدار متعه طلاق، براي مطلقات غيرمدخوله غيرمفروضه، شئونات زوجه، و براي مطلقات مدخوله مفروضه، وضعيت مالي زوج ملاک عمل قرار مي گيرد.

 نسخه قابل چاپ

شرط عدم ازدواج مجدد در ضمن عقد نکاح از موضوع هاي بحث برانگيز در ميان انديشه مندان حقوق اسلامي است. برخي آن را به دليل نامشروع بودن و مخالفت با مقتضاي عقد، باطل، و عده اي ديگر به دليل روايات دال بر صحت تجويز، صحيح و لازم الوفا مي دانند. بر پايه آيات قرآن و روايات، چند همسري، هر چند که حق مرد و مباح است، از احکام آمره به شمار نمي آيد و از سوي ديگر، به دليل اهميت موضوع ازدواج و ماندگاري و استواري خانواده، چه بسا ممکن است در مواردي، استفاده مرد از اين حق سبب سستي خانواده و بروز مشکلات فراوان اجتماعي و رواني شود؛ از اين رو، با توجه به رواياتي که دلالت بر صحت شرط عدم ازدواج مجدد دارد، و نيز منافات نداشتن آن با مقتضاي عقد نکاح، شرط مزبور نه مخالف شرع است و نه مخالف با مقتضاي عقد. نکته مهم ديگر، ضمانت اجراي تخلف از اين شرط است، که در اين زمينه، آراي فقها گوناگون است؛ برخي نکاح دوم را باطل نمي دانند و عده اي ديگر قائل به بطلان آن اند. برخي بر اين باوراند که براي زن حق فسخ وجود دارد و گروهي تخلف از شرط را تنها موجب گناه مي دانند. با توجه به ادله گفته شده، به نظر مي رسد تخلف از شرط مزبور سبب بطلان نکاح دوم مي شود.

 نسخه قابل چاپ

قضاوت منصبي است مهم و از شئون نبوت، امامت، و فقاهت، که بازنگري علمي جايگاه زن در آن، با توجه به موازين شرعي، مي تواند در حل چالش هاي فقهي، حقوقي، و اجتماعي راه گشا باشد.
اين نوشتار، با رد ادله مخالفان مرجعيت زن (ولايت افتا) درباره شرط ذکوريت، و نيز با تبيين ديگرگوني هاي سامانه قضايي قانوني و قضايي فقهي و اجتهادي، قضاوت زنان را در سامانه قضايي جاري در کشور، با توجه عدم اشتراط اجتهاد و مرجعيت در آن، امکان پذير دانسته است.
با توجه به ضرورت هاي اجتماعي امروز جامعه در دعاوي مربوط به زنان، به نظر مي رسد قضاوت ايشان در اين امور ضروري است.

 نسخه قابل چاپ

اين نوشتار به بررسي نابرابري آموزشي، به عنوان يکي از عوامل مهم تداوم و بازتوليد نابرابري هاي اجتماعي،به ويژه نابرابري جنسيتي مي پردازد. نابرابري آموزشي جنسيتي در همه جوامع، از جمله جوامع در حال توسعه و به ويژه مناطق محروم تر آن، از منطقي جداگانه پيروي مي کند و داراي کارکردي ويژه است. بر پايه فرض اين پژوهش،که با استفاده از نظريه هاي جنسيتي، مبادله، و انتخاب عقلاني به دست آمده است، برخي از عوامل فرهنگي و اجتماعي، به هم راه محاسبه هاي عقلاني، سوادآموزي دختران را يک سرمايه گذاري بي باز گشت و بدون توجيه منطقي مي نماياند.
پژوهش به روش پيمايشي و با استفاده از پرسش نامه و مصاحبه انجام شده و نمونه آن را نيز 240 نفر از پدران يا مادران خانوارهاي بخش درودفرامان کرمان شاه تشکيل مي دهد، که انتخاب آن ها به دليل نبود تناسب شايسته ميان سطح سوادآموزي دختران و پسران منطقه صورت گرفته است.
نتايج نشان مي دهد که نابرابري آموزشي با جامعه پذيري جنسيتي و باور به ايفاي نقش جنسيتي (از ميان عوامل اجتماعي) و باور به برتري مردان و باورهاي قالبي جنسيتي (از ميان عوامل فرهنگي) در پدر و مادر، پيوندي معنادار و مستقيم دارد. ميان محاسبه هاي عقلاني پدر و مادر و نابرابري جنسيتي آموزشي نيز پيوندي معنادار ديده مي شود. برازش چندمتغيره نشان داد که 30 درصد از واريانس نابرابري جنسيتي آموزشي را عوامل فرهنگي، اجتماعي، و انتخاب عقلاني پدر و مادرتبيين مي کند.

 نسخه قابل چاپ

در اين پژوهش، تاثير درمان شناختي ­ رفتاري گروهي بر کاهش افسردگي و افزايش خوش نودي زناشويي در زنان همسردار مراجعه کننده به مراکز مشاوره شهر اهواز مورد بررسي قرار گرفته است. جامعه آماري پژوهش را همه زنان همسرداري تشکيل مي دهند که به فراخوان پژوهش گران پاسخ مثبت دادند و فرم کوتاه «پرسش نامه افسردگي بک» و «مقياس رضايت زناشويي» را پرکردند.
براي انجام پژوهش، نخست ميزان افسردگي و ناخوش نودي زناشويي آزمودني ها، بر پايه معيارهاي مصاحبه تشخيصي و باليني (DSM-IV-TR)، مورد ارزيابي قرار گرفت و سپس بر پايه نقطه برش دو ابزار موردسنجش و مصاحبه باليني، 20 زن، به گونه تصادفي ساده، انتخاب، و در دو گروه آزمايش (با هفتنشست درماني) و گواه (بدون درمان) جاي داده شدند.
نتايج آزمون غيرپارامتريکيوي من – ويتني نشان داد که درمان شناختي ­ رفتاري گروهي، به گونه يي معنادار، در کاهش افسردگي و افزايش خوش نودي زناشويي (به جز در گام پيش آزمون به گام پي گيري در خوش نودي زناشويي) موثر است.

 نسخه قابل چاپ

ايزد بانوان باروري نگاه دارپرباري و ناظر بارداري و زايش بسياري از تمدن هاي چندخدايي اند. فرهنگ هاي ساکن فلات ايران نيز، از دوران نوسنگي تا پايان سلسله ساساني، به گونه هاي متفاوت، اين ايزدبانوان را ستوده و براي بر سر مهر ماندن شان نيايش گاه و تنديس ساخته اند. پرشماري پيکرک هاي باروري نشان دهنده ديدگاه نياکان ما به قوانين حاکم بر زندگي و هراس هميشگي آنان از روي گرداني طبيعت است.
براي آسان تر شدن دسته بندي، اين آثار در هفت دوره نوسنگي، مس و سنگ، برنز، آهن، هخامنشي، پارتي سلوکي، و ساساني مورد بررسي قرار گرفته اند، هرچند که اين تقسيم بندي تقريبي است و نمي تواند نشان دهنده يکساني سبک باشد.

 نسخه قابل چاپ

اين پ‍ژوهش بر آن است که به بررسي تاثير جهاني شدن در بازانديشي تعاملات جنسي ميان جوانان دانشجوي ايراني بپردازد.
جامعه آماري پژوهش دربرگيرنده همه دانشجويان دانشگاه تهران، در سه پايه کارشناسي، کارشناسي ارشد، و دکتري است، که از ميان آن ها 275 نفر، به عنوان نمونه پژوهش و به شيوه نمونه گيري خوشه يي انتخاب شدند. روش پژوهش از نوع پيمايشي و ابزار گردآوري داده ها پرسش نامه است. فرضيه کلي پژوهش وجود رابطه يي معنادار ميان جهاني شدن و بازانديشي تعاملات جنسي جوانان دانشجوي ايراني است، که براي پذيرش آن، چهار فرضيه فرعي فردي شدن تعاملات جنسي، پذيرش الگوهاي تازه، سطح روابط جنسي، و داشتن تجربه هاي گوناگون دوستي با جنس مخالف مورد آزمون قرار گرفته اند.
يافته هاي پژوهش بر پايه ضريب هم بستگي پير سون نشان مي دهد ميان جهاني شدن (عمدتا رسانه هاي نمايشي) و تعاملات جنسي دانشجويان رابطه وجود دارد.

 نسخه قابل چاپ

رابطه يرومانتيک و رفتارهاي غيرکلامي متغيرهايي اند که بر خوش نودي زناشويي زنان تاثير مي گذارند. با توجه به آن که بر پايه نتايج پژوهش ها، زنان داراي خوش نودي کم تر مشکلات روان شناختي بيش تري را تجربه مي کنند اين پژوهش با هدف روشن کردن نقش رابطه يرومانتيک و رفتارهاي غيرکلامي در پيش بيني خوش نودي زناشويي در زنان همسردار شهرشيراز صورت گرفت.
نمونه پژوهش را 180 نفراز زنان کارمند همسردارشهر شيراز، که به گونه تصادفي ساده انتخاب شدند، تشکيل مي دهد و براي گردآوري داده ها نيز از مقياس رابطه يرومانتيک،فهرست رفتارهاي غيرکلامي، و «پرسش نامه رضايت زناشويي» استفاده شده است.
نتايج نشان مي دهد ميان خوش نودي زناشويي و رابطه رومانتيک و رفتارهاي غيرکلامي هم بستگي معنادار وجود دارد، اماميان سازه هاي ناايمني رابطه رومانتيک و خوش نودي زناشويي هم بستگي معنادار ديده نمي شود، هم چون اين، رابطه رومانتيک پيش بيني کننده نزديک به 20 درصد خوش نودي زناشويي زنان همسردار است.

 نسخه قابل چاپ

فمينيسم ليبرال،بيش تر، جنبشي به نظر مي آيد که مي خواست بر پايه اصول ليبراليسم و با پرهيز از راديکاليسم، حقوق اوليه زنان، يعني آزادي و برابري، را به وسيله استدلال و در قالب قانون به دست آورد، اما با ايستادگي و مقاومت ليبراليسم، که خود نيز ارزش هاي آزادي، برابري، و تکيه به روش هاي استدلال عقلي و تلاش قانوني را تبليغ مي کرد، روبه رو شد.
اين نوشتاربراي اثبات اين فرض که دليل ايستادگي فرهنگ و سياست ليبرالي در برابر خواسته هاي فمينيسم ليبرال تعارض قدرت بوده شکل گرفته و در کنار آن به بررسي واکنش فمينيسم در برابر اين مساله نيز پرداخته است. بر پايه اين پژوهش، ليبراليسم، پس از آن که به کمک درآميختن فشار عيني و فشار فکري يا ترکيب قدرت و استدلال، گفتاري چيره را آفريد،تنها توانست سامانه کهنِ انحصار را اندکي بازتر کند، نه اين که آن را کنار بزند. فمينيسم ليبرالنيز مي خواست، به همين ترتيب و با استفاده از سخنان فيلسوفان ليبرال، راستي خود را به سامانه ليبرالي اثبات کند، اما کم کم ضرورت به کارگيري فشار و دگرگوني تعادل قدرت را درک کرد و سرانجام توانست، هم چون خود ليبراليسم، به کمک چيزي بيش تر از استدلال، يعني قدرت، مطرح شود. به دليل آن که بخشي از منابع اين فشار و قدرت ورزي را گرايش هاي راديکال تر درون جنبش فمينيسم ليبرالسده 19 فراهم آورد، مي توان اين جنبش را فمينيسم ليبرال ­ راديکالسده 19 ناميد.
روش اين پژوهش تحليلي ­ تاريخي، و گرد آوري داده ها به صورت کتابخانه يي است.

 نسخه قابل چاپ

جنسيت در تحليل هاي عاملي اسکيزوتايپي متغيري مهم به شمار مي آيد، زيرا مي تواند پاسخ افراد به پرسش نامه هاي اسکيزوتايپي را تحت تاثير قرار دهد. هدف اين پژوهش بررسي ساختار عاملي اسکيزوتايپي در نوجوانان،با جداسازي جنسيتي است.
پژوهش به صورت يک بررسي زمينه يابي از نوع مقطعي انجام شد. جامعه آماري پژوهش را همه دانش آموزان دختر و پسر مقطع دبيرستان، که در سال تحصيلي 1388 – 1389 و در پنج منطقه شهر تبريز مشغول به تحصيل بودند، تشکيل مي دهد و نمونه پژوهش نيز دربرگيرنده 400 نفر است، که به روش نمونه گيري تصادفي انتخاب شدند.
تحليل عاملي به روش تحليل سازه هاي اصلي سه عامل را براي پسران (به ترتيب، تجارب ادراکي غيرعادي، انديشه پردازي پارانوييد/ اضطراب اجتماعي، و تفکر سحرآميز) و سه عامل رانيز براي دختران (به ترتيب، تجارب ادراکي غيرعادي، تفکر سحرآميز، و انديشه پردازي پارانوييد/ اضطراب اجتماعي) پيش نهاد کرد، پس تفاوت هاي ساختاري ميان دو جنس در نشانه شناسي اسکيزوتايپي وجود ندارد.
نتايج نشان مي دهد دو گروه در نشانه شناسي مربوط به تجارب ادراکي غيرعادي با هم تفاوت ندارند، ولي به لحاظ الگوهاي باليني و نشانه شناسي مربوط به عامل هاي انديشه پردازي پارانوييد/ اضطراب اجتماعي و تفکر سحرآميز تفاوت هاي جنسي وجود دارد.

 نسخه قابل چاپ

مديريت دانش، با توجه به ضرورت دربرگيري سرمايه هاي دانشي و افزايش آن، در دوره اقتصاد دانش محور پديد آمده و در حال گسترش است. يکي از بخش هاي اصلي اين مديريت، منابع انساني (به عنوان کارکنان دانشي) است، که با توجه به گذر از دوره صنعتي به دوره دانش و لزوم پيدايش سازمان هاي دانش محور، نگاه به کارکرد، و نيز اندازه گيري و افزايش آن، يکي از موضوع هاي مهم گستره مديريت است، زيرا به ارزيابي اين سرمايه و نيز اثربخشي فرآيندهاي مديريتي در سازمان مي پردازد و در اين راستا انسان نقشي کليدي را براي افزايش کارکرد در کارهاي دانشي بر عهده دارد. در ايننوشتارتلاش مي کنيم تا روشي را ارايه دهيم که اندازه کارکرد کارکنان دانشي زن را در لايه هاي گوناگون سازمان نمايش دهد و افزون بر روشن ساختن دلايل پديد آمدن وضع کنوني و اولويت بندي آن ،بر پايه روش هاي تصميم گيري مناسب، و بررسي رفتاري آن با تحليل هاي پويا، به بيان راه کارها افزايش کارکرد کارکنان دانشي زن، با استفاده از راه کارها دنباله هاي زماني بپردازد و بر پايه شرايط، از ميان گزينه هاي گوناگون، به ترين گزينه را به عنوان راه کار به بود کارکرد کارکنان دانشي زن ارايه دهد.
اين روش در يک شرکت ايراني آزموده شده و اعتبار آن بر پايه روي کرد اعتبارسنجي ساختاري سنجيده مي شود.

 نسخه قابل چاپ

به رغم اهميتي که ارايه خدمات ترويج در به بود وضعيت زنان روستايي دارد، به دلايلي،چون ناهم آهنگ بودن محتواي برنامه هاي ترويج، به عنوان يکي از سازه هاي بسيار مهم اين سامانه، با نيازها و شرايط ويژه زنان، تاکنون، خدمات ترويجي شايسته يي به زنان ارايه نشده است، به همين دليل، به بود چه گونگي ترويج، به وسيله هم آهنگي محتواي برنامه هاي آن با نيازهاي زنان روستايي، در بررسي هاي گوناگون،مورد تاکيد پژوهش گران قرار گرفته است.
پژوهش پيش رو، پژوهشي پيمايشي و کاربردي است، که با هدف بررسي محتواي مناسب ترويج براي زنان روستايي استان خوزستان، و در راستاي به بود خدمات رساني و دست رسي آنان به اين خدمات صورت گرفته است. نمونه آماري پژوهش را 140 نفر از زنان روستايي روستاهاي استان خوزستان تشکيل مي دهند، که با روش نمونه گيري طبقه يي تصادفي، با انتساب متناسب،انتخاب شده اند. ابزار پژوهش نيز، پرسش نامه نيمه باز است، که براي تحليل داده هاي آن،افزون بر نرم افزار آماري SPSS، آماره هاي توصيفي (ميانگين، درصد، و مانند آن) و استنباطي (تحليل عاملي) نيز به کار برده شده است.
يافته هاي به دست آمده نشان مي دهد که از نظر زنان روستايي، خدمات حمايتي و اجرايي، محتواي مرتبط با ارايه داده ها، آموزش، و راي زني درباره مديريت منزل، ظرفيت سازي نهادي، و ارايه داده ها، آموزش، و راي زني در باره صنايع دستي و کشاورزي، به ترتيب، در اولويت قرار دارد.

 نسخه قابل چاپ

پژوهش پيش رو، با هدف بررسي پيوند ميان الگوهاي ارتباطي و خوش نودي زناشويي، به منظور سلامت خانواده صورت گرفته است.
نمونه پژوهش 200 نفر (150زن و 50 مرد) از افراد همسردار و شاغل شهر تهران اند، که به شيوه تصادفي ساده گزيده شدند. روش پژوهش از نوع توصيفي (هم بستگي)، و ابزار آن پرسش نامه است: «پرسش نامه الگوهاي ارتباطي(CPQ) » که داراي سه خرده مقياس ارتباط (سازنده متقابل، اجتناب متقابل، و توقع/ کناره گيري) و پايايي ميان 80 درصد تا 82 درصد است، و «پرسش نامه زناشويي مادزلي(MMQ) » که 20 پرسش در جنبه هاي گوناگون (جنسي، غيرجنسي، و زندگي کلي) دارد. اعتبار پرسش نامه، به وسيله آلفاي کرون باخ، براي زنان و مردان، به ترتيب، 0.87 و 0.86 به دست آمده است و آزمون هاي آماري هم بستگي پيرسون، آزمون  tگروه هاي مستقل، و رگرسيون چندمتغيره بود.
نتايج به دست آمده، با توجه به حجم نمونه، نشان دهنده هم بستگي مثبت و معنادار ميان الگو هاي ارتباطي سازنده و خوش نودي از پيوند زناشويي درزنان بود، يعني هرچه پيوند سازنده و بدون سرزنش/ اجتناب باشد، همسران، به ويژه زنان، از خوش نودي بالاتري برخوردار خواهند بود.

 نسخه قابل چاپ

هيات هاي مذهبي، به عنوان مهم ترين کانون نمايش مناسک سوگ واري تشيع، با زندگي اجتماعي، فرهنگي، و اخلاقي مومنان کاملا آميخته اند و هم واره،با به ترين شکل، حالت هاي روحي و شيوه زندگي پيروان تشيع را با جهان بيني و اخلاق هم آهنگ با آن پيوند مي دهند. رخ داد انقلاب اسلامي آغاز ورود گسترده زنان به گستره اجتماع، و هم زمان با آن، هم کاري جدي تر و پوياتر آنان در مراسم و آداب سوگ واري بود. جنگ و پيدايش دگرگوني هاي سياسي، اجتماعي، و اقتصادي پس از آن و نيز دگرگوني هاي ناشي از گسترش نوگرايي سبب پديد آمدند گرگوني در باورها و نگرش هاي ديني مردم، به ويژه زنان،ونيز دگرگوني فهم آنان از سازه هاي اصلي مناسک ديني و سوگ واري شد و اين مراسم را با دگرگوني محتوايي و صوري بسيارروبه رو کرد، به گونه يي که در سال هاي پاياني دهه 70، اشکالي تازه از هيات هاي ديني و مداحي گسترش يافت، که ساختار و عناصر سازنده آن با انواع سنتي ديگرگون بود.
در اين پژوهش، به بررسي دگرگوني ها، دلايل، و چه گونگي آن ها مي پردازيم

 نسخه قابل چاپ

هدف اصلي اين نوشتار بررسي سازوکار سهم بري از خانه مشترک ميان همسران است. متغير وابسته رامالک خانه تشکيل مي دهد و متغيرهاي مستقل پژوهش نيز عبارت اند از: اندازه همکاري زن در خريدخانه، توان تصميم گيري زنان، تحصيلات، اشتغال، نسبت درآمد زن به مرد، مقدار درآمدي که زن براي هزينه هاي خانواده خرج مي کند، و باور نان آوري مردان.
نمونه اين پژوهش 383 نفر از زنان همسردار (شاغل و خانه دار) شهرستان گرگان اند، که به روش خوشه يي چند مرحله يي گزيده شده اند.
نتايج پژوهش نشان داد مردان، بيش از زنان، و زنان شاغل، بيش از زنان خانه دار، در مالکيت خانه مشترک سهيم اند. از ميان متغير هاي مستقل، اندازه هم کاري اقتصادي زنان در خريدخانه، توان تصميم گيري زنان، و باور نان آور بودن مرد با متغير وابسته پيوندي معنادار دارد، يعني اگرچه متغيرهاي ديگر، مانند تحصيلات، اشتغال، نسبت درآمد زن به شوهر، و مقدار درآمدي که زن در خانواده خرج مي کند، به گونه يي مستقيم، با سهم بري زنان از خانه پيوند ندارد، مي تواند با فراهم آوردن امکان هم کاري اقتصادي زن در خريدخانه، به گونه يي غيرمستقيم، نقشي مهم را بازي کند، به اين ترتيب، بر پايه چهارچوب نظري پژوهش، هر گونه سياست اجتماعي بازدارنده در باره تحصيلات، اشتغال، و درآمد زنان، يا راه هاي تقويت کننده نقش هاي جنسيتي، که به نوعي با درآمد مالي زنان و شيوه هم کاري آن هادر اقتصاد خانواده پيوند دارد، مي تواند بر موقعيت اقتصادي زنان در خانواده و اندازه سهم بري آن ها از خانه مشترک موثر باشد.

 نسخه قابل چاپ