بانک مقالات زنان

 نسخه قابل چاپ

 نسخه قابل چاپ

 نسخه قابل چاپ

 نسخه قابل چاپ

در هنر ايراني، همواره حضوري از نيروي مافوق طبيعي در قالب تصاوير طبيعي رخ مي نمايد و همواره جهان خاکي آدميان را با ماوراي آن پيوند داده است. اين هدف جز با تعمق بر دو کهن الگوي فروهر و سيمرغ در به ظهور رسانيدن نماد فرشته محقق نخواهد شد. در اين تحليل، سعي بر آن است، تا با گردآوري هاي اسنادي و کتابخانه اي به تحليل و توصيف موضوع اقدام نموده و در ادامه به ريشه يابي نقش فرشته در کهن الگوي فروهر و سيمرغ پرداخته و با استناد به آيات و روايات مذهبي، به توجيه مناسبي در جهت شکل گيري فرم ظاهري فرشته به صورت انسان بالدار دست بيابيم. نگارندگان بر اين باورند که نقش فرشته در هنرهاي ايران، داراي رابطه معنادار بصري و معنوي محکمي با نقش فروهر و سيمرغ است، عناصر زنانه (تانيث) در الگوي تصويري فرشته با بنيان هاي روان شناختي و زيربناي تاريخي در آميخته و ريشه هايي بس عميق در گوهر هنر و فرهنگ ايران دوانيده است.

 نسخه قابل چاپ

لويي آراگون، در اين جستار به عنوان يک شاعر و نويسنده معاصر مطرح مي شود، شاعري که در طول جنگ جهاني دوم ميان زن ورانگي و تعهدمندي به ميهن، شکافي نمي بيند. در اثر او، زن پاس داشته مي شود، به رغم آناني که زن را گرانباري بر گرده مرد جنگاور مي شمرند. در واقع بخشي از آثار او در هيمنه پيشگاه زنانه الزا است، تا بدان جا که تعهدمندي و ميهن پرستي او به چالش کشيده مي شود. اما اين چشم انداز نمي تواند خواننده آشنا با افشره تاريخي و اجتماعي اين اشعار را گمراه کند، با ره گيري تصوير زنان در اشعار آراگون، چه در سطح و چه در عمق مضامين، نرم نرمک تصاوير ديگري رخ مي نمايند:
از الزا تا فرانسه، خطي ممتد کشيده شده است. فرانسه در پي آيند نگاره عاشقانه الزا و تصاوير زنان پر آوازه است. فرانسه يا الزا، دو واژه با صفاتي يکسان: نياز، زنانگي، شاعرانگي، ارزش هايي که ايدئولوژي مردانه نازي را مي لهند.
پس عشق نيز در اين جا طرحي دوگانه به خود مي گيرد، عشقي انساني و در عين حال عشق به ميهن.
اين است منش شعرگوي متعهدي که با آفرينش لفافه گويي ها در اوان جنگ، نقشي ارزنده در زايش شعر مقاومت داشت. او فرانسه را نهاني مي پرستد، فرانسه اي که در طول جنگ و به دليل حضور غير فرانسويان اندوهناک است. پس با نشان دادن تصويري از نياز زنانه، نياز فرانسه را در گوش هم وطنانش بانگ مي زند تا به ياري ميهن بشتابند، عشق مشترکي که در بند است.

 نسخه قابل چاپ

مقاله حاضر موضوع کلي «جنسيت و مصرف» را با توجه به مباني فلسفي آن و روند پيدايش الگوي مصرف طرح نموده است، نويسندگان مقاله معتقدند که الگوي مصرف داراي سه مرحله مرتبط و هماهنگ در توليد، توزيع و مصرف بوده و نحوه شکل گيري مصرف بر مبناي «توليد نياز» و رابطه آن با «ارضا نياز» در قالب يک نظام هدفمند و با جهت مشخص است. در اين راستا، طرح تحقيقاتي در گروه بررسي مسائل زنان پژوهشگاه علوم انساني و مطالعات فرهنگي با موضوع رابطه جنسيت با نظام نياز و ارضا انجام شده است، روش تحقيق کيفي از طريق مصاحبه و در مرحله دوم، يافته هاي کيفي، با روش پيمايشي به آزمون گذاشته شده است، جامعه آماري طرح شامل طيف متناسب از زنان و مردان بر اساس سن و تحصيلات به شکل تصادفي شهر تهران مي باشد. مهمترين نتيجه تحقيق حاضر اثبات رابطه بين نياز و ارضا نياز و وجود تفاوت مشخص بين زن و مرد در انتخاب نياز، منبع توليد نياز و راه هاي ارضا نياز است.

 نسخه قابل چاپ

اين مقاله حاصل پژوهشي است که به بررسي رابطه ميان «جنسيت کارگردان» و «نوع شخصيت پردازي زن نقش اول» در فيلم هاي سينمايي پرداخته است. به اين منظور، شش فيلم سينمايي که در دوره اصلاحات با موضوعات مرتبط با زنان توسط کارگردانان صاحب سبک سينماي ايران (سه کارگردان مرد و سه کارگردان زن) ساخته شده، انتخاب و با روش «نشانه شناسي» تحليل شده اند. اين فيلم ها شامل واکنش پنجم، گيلانه، زندان زنان، مهمان مامان، کاغذ بي خط و سگ کشي هستند که با توجه به معيارهاي استخراج شده از نظريات توانمندسازي زنان - منابع، عامليت و دستاوردها - شخصيت زن نقش اول آن ها در قالب شخصيت پردازي منطقي و غيرمنطقي از زنان تحليل شده است.
يافته هاي اين پژوهش حاکي از آن است که زنان نقش اول در فيلم هاي بررسي شده با معيارهاي توانمندسازي عمدتا توانمندي بالايي نداشته اند و اغلب به صورت قرباني و شکست خورده به نمايش گذاشته شده اند و تفاوت چنداني بين کارگردان هاي زن و مرد در نوع شخصيت پردازي زن نقش اول فيلم ها وجود ندارد.

 نسخه قابل چاپ

پژوهش حاضر به منظور بررسي رابط، عزت نفس و روابط زناشويي با شادکامي زنان متاهل انجام گرفته است. نمونه مورد مطالعه شامل 97 نفر از زنان متاهل شهر شيراز بود. جهت سنجش مولفه هاي شادکامي (شامل عواطف مثبت و منفي و رضايت از زندگي) از مقياس عاطفه مثبت و منفي (واتسون و همکاران، 1988) و مقياس رضايت از زندگي (داينر و همکاران، 1985) استفاده شد. هم چنين عزت نفس به وسيله پرسشنامه عزت نفس روزنبرگ (بارو، 2007) و روابط زناشويي توسط پرسشنامه روابط زناشويي (خير و ساماني، 1382) مورد اندازه گيري قرار گرفت. يافته هاي تحقيق با استفاده از تحليل رگرسيون چندگانه نشان داد که عزت نفس پيش بيني کننده مثبت و معنادار عاطفه مثبت مي باشد. به عبارت ديگر زناني که از عزت نفس بيشتري برخوردارند، عواطف مثبت بيشتري نيز تجربه مي کنند. هم چنين نتايج پژوهش بيانگر آن است که روابط زناشويي، رضايت از زندگي و عاطفه منفي زنان را به صورت معناداري پيش بيني مي کند. به اين معنا که با افزايش روابط زناشويي، رضايت از زندگي زنان افزايش و عواطف منفي آن ها کاهش مي يابد.

 نسخه قابل چاپ

در نظر شاعران معاصر فلسطيني خاک وطن اشغالي به مثابه دلبري است با بي نهايت نام هاي فريبنده و زيبا. شاعر براي دست يافتن به محبوب خود [وطن] از روزنه خيال وارد مي شود و نگاه ويژه و متفاوتي به آن دارد. پس از وقوع حوادث سخت و بحراني فلسطين که با اشغال اين سرزمين در 1948 به اوج خود رسيد، شاعر از «زن» به عنوان نمادي براي بيان احساس و شدت دلبستگي خود به وطن بهره جست. از اين رو براي برانگيختن شور حماسه و ايثار در کالبد بي جان هموطنانش، ميهن اشغالي خود را به زيبارويي دربند تشبيه مي کرد که جوانان وطن براي آزادي او از بذل جان دريغ نورزيده اند. مسلما جنيست شعراي فلسطيني در کيفيت بهره گيري از اين نماد و نوع نگرش و تفکر آنان بي تاثير نبوده است. نگارندگان در اين پژوهش کوشيده اند تا به جستجوي نگاه نمادين شعراي فلسطيني به زن، از خلال آثار و انديشه هاي دو تن از شاعران برجسته اين سرزمين يعني فدوي طوقان و ابوسلمي بپردازند.

 نسخه قابل چاپ

در ظاهر برخي روايات، بهره مندي کامل زنان از موهبت عقل مورد ترديد قرار گرفته و اين سوال اساسي را موجب گرديده که آيا در انديشه معصومين (عليهم السلام) زن داراي نقيصه ذاتي در عقل است يا شرايط زمان و محيط تربيتي در اين خصوص تاثير دارد؟
از آن جا که کمال عقل از جمله شرايط احراز مسووليت اخلاقي شمرده شده است، موضوع از آن جهت براي زنان اهميت مي يابد که شبهه بروز نقيصه عقلاني، مسووليت اخلاقي ايشان را از اساس باطل مي سازد. در اين مقاله تلاش شده است با دسته بندي و تحليل دقيق خانواده احاديث در مورد عقل و نيز بررسي مجموعه آيات و روايات در اين خصوص و نيز بيان و نقد نظريات گوناگون در اين زمينه، نظريه جامعي درباره عقل و طبعا مسووليت اخلاقي ايشان ارايه شود.
تبيين کامل مفهوم عقل و تحليل روايات معصومين (عليهم السلام) روشن مي سازد که زنان در مساله عقل تفاوت ذاتي با مردان ندارند و تاثير عوامل ديگري در اين موضوع قابل بررسي است. زن به حکم برخورداري از روح انساني، شرايط مسووليت اخلاقي را دارد، هرچند بايد با درک ماموريت هاي ويژه خود و ايجاد توازن ميان نيروي تعقل و نعمت عاطفه و احساسات، شرايط را براي ايفاي کامل مسووليت هاي خويش فراهم آورد.

 نسخه قابل چاپ

مقاله حاضر بر کيفيت خوانش رمان هاي عاشقانه عامه پسند توسط زنان تمرکز دارد. رمان هاي عاشقانه عامه پسند، امروزه پرفروش ترين بخش ادبيات داستاني در ايران هستند و نويسندگان، مخاطبان و موضوعات آنان اکثرا زنانه است. ادبيات رايج در جامعه شناسي ادبيات، به اين ژانر ادبي توجهي نداشته و بر آن برچسب تخديري و آگاهي کاذب زده است. اما گستردگي اين نوع از رمان و تاثيرات عمده اي که بر مخاطبان زن مي گذارد، ايجاب مي کند که به آن توجه شود. در اين مقاله، که با توجه به تحقيق جنيس ردوي در انگلستان بر روي خوانندگان زن رمان هاي عاشقانه صورت گرفته است، نحوه آشنايي خوانندگان زن با اين رمان ها و چگونگي امر خوانش در بين آن ها مورد بررسي قرار گرفته و تلاش شده است تا کيفيت خوانش بر اساس نحوه اشتغال و سن خوانندگان دسته بندي شود. جامعه نمونه پژوهش، خريداران رمان هاي عاشقانه در شهر کتاب بوده و روش جمع آوري داده ها مصاحبه است.

 نسخه قابل چاپ

با شروع دوره معاصر و بيداري مردم و به  ويژه شاعران، مسايل اجتماعي در شعر وارد شد و بسياري از شاعران كشورهاي اسلامي، به وظيفه خود در بيداري افكار ملت هاي شان آگاه شده و به بررسي مسايل اجتماعي و از جمله نسائيات پرداختند، اما در اين بين برخي آگاهانه يا ناخودآگاه در راستاي نقشه شوم استعمارگران قرار گرفته و در راه آنان گام برداشتند - همان نكته مهمي كه بارها مقام معظم رهبري آن را به قشر فرهنگي و دانشگاهي گوشزد نموده اند - ملك الشعراء بهار و معروف الرصافي در زمره اين دسته از شاعران محسوب مي شوند. با اين كه اين دو، از شاعران استعمارستيزي هستند كه در جاي جاي ديوان خود ملت را به قيام در برابر استعمارگران و نقشه هاي شوم آن ها فرا مي خوانند، اما با وجود مضاميني عالي در نسائيات شان به كشف حجاب نيز اشاره كرده اند كه به نظر مي رسد به عدم آگاهي اين دو از مفاهيم اسلامي (فقهي) و عدم اطلاع از آسيب شناسي شخصيت و محبوبيت زن و از سويي اشتباه فاحش در شناخت علل و اسباب اصلي عقب ماندگي جامعه آن زمان برمي گردد.

 نسخه قابل چاپ

اين مقاله به بررسي و تجزيه و تحليل الگوي ازدواج در بين ترکمن هاي ايران مي پردازد. اين پژوهش با تاکيد بر روش هاي کيفي، اقامت در محل، مشاهده، مصاحبه هاي باز و نيز بر پايه اسناد و مدارک موجود از جامعه ترکمن انجام شده است. در اين مقاله ابتدا به معرفي اجمالي جامعه ترکمن مي پردازيم و سپس به برخي از ويژگي هاي کليدي اين جامعه اشاره مي کنيم، ويژگي هايي که فرهنگ ترکمني بر پايه آن شکل گرفته و به صورت بافتي يک پارچه و متشکل از عناصر گوناگون است. از جمله ويژگي هاي کليدي جامعه ترکمن مورد بحث در اين پژوهش، موارد زير قابل تاکيد است: ازدواج درون همسري، پدرتباري، پدرسالاري، پدرمکاني و مجموعه اي از قوانين عرفي ازدواج و ازدواج هاي اجباري. مبحث ازدواج را با شرح قوانين عرفي ازدواج و تعيين مهريه آغاز نموده و سپس با دلايل و شواهد عيني به نقش هاي متفاوتي که مهريه در اين جامعه بازي مي کند پرداخته ايم، از جمله: ثابت بودن ميزان مهريه براي تمامي اقشار و از سوي ديگر انعطاف پذير بودن در شرايط گوناگوني چون: ازدواج هاي درون روستايي و برون روستايي و نيز درون و برون شهري. مباحث فوق در مجموع به صورت مجموعه عناصري از بافت جامعه ترکمن مي باشند که شناخت عميق و همه جانبه آن مي تواند به شناخت جامعه ترکمن منجر شود.

 نسخه قابل چاپ

اين مقاله درصدد است از رويکرد تفسيرگرايي اجتماعي و با اتخاذ رويکردي اميک به درک عناصر فضاي پاساژ ستاره‎ فارس شيراز و نظام معنايي شکل گرفته در آن از منظر دختران جوان پاساژگرد بپردازد. روش شناسي اين مطالعه روش کيفي بوده و از روش مردم نگاري ميداني براي اجراي عمليات تحقيق استفاده شده است. جامعه آماري اين مطالعه عبارتند از دختران پاساژگردي که به طور معمول در پاساژ ستاره فارس شهر شيراز حضور دارند. داده هاي مورد نياز با دو روش مشاهده مشارکتي و مصاحبه عميق گردآوري شده و از روش نمونه گيري هدفمند ـ نظري براي انتخاب و مصاحبه با 21 دختر پاساژگرد استفاده شد. داده ها با روش تحليل موضوعي يا تماتيک مورد تحليل و تفسير قرار گرفته اند. يافته ها بيان گر آن هستند که مصرف يا خريد تنها يکي از کارکرد هاي حاشيه اي اين پاساژ را تشکيل داده و تنها واسطه اي براي ورود به جهان اجتماعي پاساژ است. در خلال تحليل موضوعي داده ها، 8 مقوله حاشيه اي شدن خريد، کنش هاي تکميلي يا جانشين، بازنمايي نمادين، روابط بين جنسي، بريکولاژ هويت، پرسه زني (مصرف فضا)، توليد سرمايه تعاملي و پاساژ به مثابه شبه كارناوال استخراج شدند. سپس، مقوله هاي مذکور در قالب يک الگوي موضوعي تحت عنوان پاساژ به عنوان «شبه جامعه» ترسيم شده و مورد بحث قرار گرفته اند.

 نسخه قابل چاپ