بانک مقالات جغرافیا

شکاف ديجيتالي در مناطق روستايي يکي از چالش هاي مهم توسعه در هزاره سوم است. بسياري از کشورهاي در حال توسعه هم اکنون به دنبال بهره گيري از فن آوري هاي اطلاعاتي و ارتباطي به منظور کاهش و در نهايت حذف شکاف ديجيتالي هستند. ارايه خدمات با استفاده از فن آوري هاي اطلاعاتي و ارتباطي به روستاييان يکي از راهبردهايي است که در راستاي کاهش و حذف شکاف ديجيتالي در دستور کار متوليان توسعه روستايي کشور ما نيز قرار گرفته است. قابل ذکر است که عرضه فن آوري، شرط لازم و نه کافي براي استفاده و کاربرد فن آوري است. سرمايه گذاري هاي انجام شده در زمينه فن آوري، زماني از بهره وري لازم برخوردار است که فن آوري هدف مورد پذيرش کاربران قرار گيرد. با توجه به اهميت موضوع، در اين پژوهش ابتدا عوامل موثر بر پذيرش خدمات دفاتر فن آوري اطلاعات و ارتباطات روستايي در سيزده عامل شناسايي و سپس با رويکرد توصيفي-پيمايشي مورد بررسي قرار گرفته است. ابزار اصلي تحقيق حاضر پرسشنامه است و جامعه آماري اين پژوهش خبرگان دانشگاهي و کارشناسان و متخصصان فن آوري اطلاعات در سازمان هاي دولتي متولي امور روستايي استان سيستان و بلوچستان هستند که با روش نمونه گيري تصادفي انتخاب شده اند. تجزيه و تحليل داده ها با استفاده از روش مقايسه ميانگين عامل ها از روش آزمون t و با استفاده از نرم افزار spss نسخه 11.5، بررسي يکسان بودن تاثير عوامل مورد مطالعه با استفاده از آناليز واريانس درون موردي تک فاکتوري و رتبه بندي عوامل موثر با استفاده از تکنيک TOPSIS (يکي از فنون تصميم گيري چند شاخصه) انجام شده است. يافته ها نشان مي دهد که تمام عوامل مورد مطالعه در اين تحقيق بر پذيرش خدمات دفاتر ICT روستايي موثر هستند اما تاثير هر يک از عوامل موثر بر پذيرش خدمات فن آوري اطلاعات و ارتباطات روستايي توسط روستاييان يکسان نيست، از اين رو به رتبه بندي عوامل پرداخته شده و ميزان تاثيرگذاري و اولويت آنها تعيين شده است.

 نسخه قابل چاپ

تخريب سرزمين پديده اي است که به دلايل مختلف در سراسر جهان در حال توسعه و گسترش است. دشت سيستان نيز از اين پديده متاثر بوده، به نحوي که به مشکل حادي براي صنايع، راه هاي مواصلاتي و فعاليت هاي اقتصادي-اجتماعي مردم منطقه مبدل گرديده است، لذا لزوم مبارزه با اين پديده و شناسايي عوامل موثر بر آن امري بديهي است. هدف از اين مطالعه برآورد وضعيت فعلي و پيش بيني وضعيت آينده تخريب سرزمين در منطقه نياتک سيستان بر اساس روش بسط يافته ارزيابي شدت بيابان زايي (تخريب سرزمين) در ايران، مي باشد. براي اين منظور واحدهاي کاري موجود در منطقه به عنوان نقشه پايه براي ارزش دهي به عوامل و شاخص هاي مورد نظر، به روش ژئومورفولوژي تهيه گرديد. سپس با ارزش دهي به شاخص هاي ارزيابي فرسايش بادي و جمع امتيازات مربوط به آنها در هر واحد کاري و بر اساس جداول مبنا، شدت تخريب سرزمين براي کاربري هاي مختلف تعيين شد. در نهايت با بهره گيري از نرم افزار Arc view 3.2 نقشه هاي مربوط به وضعيت فعلي و آينده هر يک از کاربري هاي مذکور ترسيم گرديد.
نتايج نشان داد در اين روش تخريب فعلي اراضي در سه کلاس (متوسط، زياد و شديد) طبقه بندي مي شود طبق نتايج حاصله فرآيند تخريب فراتر از حد استاندارد بوده و شامل کلاس هاي متوسط (III)، زياد (IV) و شديد (V) مي باشد، کلاس متوسط، زياد و خيلي زياد به ترتيب 59.3، 31.2 و 9.5 درصد از مساحت کل منطقه (4819.6) را شامل مي گردند. برآورد وضعيت آينده منطقه نشان داد که در آينده منطقه نياتک در سه کلاس کم، متوسط و زياد شدت تخريب سرزمين قرار مي گيرد.

 نسخه قابل چاپ

با افزايش تغييرات و دگرگوني ها در سال هاي آخر هزاره دوم و ظهور پياپي مسايل جديد در جامعه جهاني، اتكا به روش هاي برنامه ريزي مبتني بر پيش بيني، جوابگوي نياز مديريت هاي كلان كشورها نبود و سايه سنگين عدم قعطيت ها و ظهور رويدادهاي ناپيوسته و شگفت انگيز، وضعيت را به گونه اي دگرگون كرده بود كه پيش بيني آينده در دنياي پرتحول براي برنامه ريزان، امري مشكل به نظر مي رسيد. عدم توانايي در پيش بيني دقيق آينده و همچنين پيچيدگي هاي ناشي از تغييرات روزافزون باعث شد تا محققان از قابليت هاي دانش نوظهور آينده پژوهي بهره برده و آينده نگاري را وارد بطن فعاليت هاي برنامه ريزي كنند. به نظر مي رسد با توجه به موضوع ناموفقيت طرح هاي شهري و منطقه اي در مرحله اجرا، کاربرد آينده نگاري و تغيير رويكرد از پيش بيني به آينده نگاري در برنامه ريزي شهري و منطقه اي ضرورتي اجتناب ناپذير باشد. بر همين اساس اين مقاله سعي دارد ضمن معرفي رويكرد آينده نگاري و آينده پژوهي، با نقد فرآيند برنامه ريزي موجود، به معرفي فرآيند جديد برنامه ريزي پرداخته و ضرورت استفاده از رويكرد آينده نگاري را مورد بررسي قرار دهد. در اين مقاله دو فرآيند از منظر برخي شاخصه ها نظير رويکرد کلان، شکل فرآيند، گرايش فکري و جهان بيني، ماموريت، کارايي و روش، مورد مقايسه تطبيقي قرار گرفته است.

 نسخه قابل چاپ

 نسخه قابل چاپ

شهر تاريخي زاهدان كهنه در 20 كيلومتري جنوب شرقي زابل و در شمال حوزه زهك سيستان واقع شده است. اين شهر از پنج بخش مجزا به نام هاي قلعه، ارگ اول يا ارگ زبرين، ارگ دوم يا ارگ فرودين، شارستان و ربض تشكيل شده است. شهر تاريخي زاهدان كهنه به روزگار حيات و آباداني، يكي از بزرگترين شهرهاي ايران به شمار مي رفت و در طول سده هاي 5 تا 9 هجري قمري مركزيت سيستان را بر عهده داشته است. از وسعت اين شهر مهم سيستان، به دليل آن كه مجموعه آثار و عوارض مصنوعي موجود در ربض آن با گذشت زمان و دخالت عوامل مختلف طبيعي و انساني از بين رفته اند، اطلاع دقيقي در دست نيست ليكن وسعت مجموعه قلعه، ارگ و شارستان محصور آن به 3.248.272 متر مربع مي رسد.
نتايج مطالعات ميداني در اين شهر كه در طول سال هاي 1381 و 1386 خورشيدي از سوي نگارندگان اين نوشتار انجام گرفته است، آشكارا ثابت مي نمايد كه طراحان، شهرسازان و معماران شهر تاريخي زاهدان كهنه، قبل از آن كه اقدام به ساخت شهر و بناهاي موجود در آن نمايند، با انجام مطالعات كارشناسانه و علمي، نخست بر جغرافياي طبيعي منطقه تسلط يافته و سپس با در نظر گرفتن تمامي جوانب، اقدام به ساخت شهري نمودند كه چون از همه گونه تمهيدات اقليمي و سازگاري محيطي برخوردار بود، آسايش و آرامش را براي ساكنانش درپي داشت.

 نسخه قابل چاپ

 نسخه قابل چاپ

يكي از ضروري ترين اطلاعات مورد نياز مديران و متوليان منابع طبيعي، نقشه هاي كاربري اراضي مي باشد. داده هاي ماهواره اي، به جهت ارايه اطلاعات به هنگام و رقومي، تنوع اشکال و امکان پردازش در تهيه نقشه هاي کاربري اراضي از اهميت بالايي برخوردارند. از سويي ديگر در سال هاي اخير به طور وسيع و گسترده جهت طبقه بندي تصاوير ماهواره اي از روش هاي طبقه بندي پيشرفته از قبيل شبکه هاي عصبي مصنوعي، مجموعه هاي فازي و سيستم هاي هوشمند استفاده مي شود. هدف اصلي اين تحقيق مقايسه دو روش مختلف جهت طبقه بندي کاربري اراضي با استفاده از تصاوير ASTER مي باشد. بدين منظور با استفاده از تصوير ماهواره اي  ASTERو دو الگوريتم طبقه بندي نظارت شده شامل حداکثر احتمال و شبکه عصبي مصنوعي، نقشه کاربري اراضي تهيه گرديد. در طبقه بندي با استفاده از الگوريتم شبکه عصبي از يک شبکه پرسپترون با يک لايه پنهان و 14 نرون ورودي، 9 نرون مياني و 6 نرون خروجي استفاده شده است که تعداد نرون هاي ورودي همان تعداد باندهاي تصوير ماهواره اي ASTER  و تعداد نرون هاي خروجي همان تعداد کلاس هاي نقشه کاربري اراضي مي باشد. براي آموزش شبکه نيز از الگوريتم انتشار برگشتي استفاده شده است. نتايج حاصل از ارزيابي دقت اين دو روش با استفاده از تعيين ضريب کاپا نشان داده است که الگوريتم شبکه عصبي با ضريب 0.86 نسبت به الگوريتم حداکثر احتمال با ضريب 0.69 از دقت بيشتري برخوردار است. نتايج اين مطالعه همچنين نشان مي دهد الگوريتم هاي سنتي طبقه بندي مانند روش هاي آماري به خاطر انعطاف پذيري پايين و انواع پارامتريک آن مانند روش حداکثر احتمال به خاطر وابستگي به مدل آمار گوسي نمي توانند نتايج بهينه اي، در صورت نرمال نبودن داده هاي آموزشي فراهم آورند در حاليکه دليل موفقيت الگوريتم شبکه عصبي مصنوعي در سنجش از دور اين است که مي تواند داده هايي با منابع مختلف را با هم تلفيق نمايد.

 نسخه قابل چاپ

هدف اصلي پژوهش، يافتن مدل مناسب جهت پيش بيني عملكرد گندم ديم به كمك پارامترهاي آب و هوايي در استان مي باشد. جهت پيش بيني عملکرد گندم ديم از شبکه هاي عصبي استفاده شده است. ابتدا آمار عملکرد محصول گندم در طي دوره آماري 1382-1374 از بانک اطلاعات وزارت جهادکشاورزي به تفکيک شهرستان تهيه و سپس آمار هواشناسي از ايستگاه هاي موجود در اين شهرستان ها براي دوره آماري مشابه از بانک اطلاعاتي سازمان هواشناسي کشور استخراج گرديد. 7 سال از آمار موجود جهت آموزش مدل و دو سال از آن جهت فايل تست در نظر گرفته شد. جهت اتخاذ بهترين مدل لازم بود که بهترين ماتريس ورودي داده هاي هواشناسي مشخص شود. بدين منظور اولين ماتريس ورودي متشکل از 9 پارامتر هواشناسي اوليه که در نهايت با محاسبه مقادير خطاي مدل، بهترين ترکيب زماني حاصل شد که در ماتريس ورودي پارامترهاي بارش، دما، تعداد روزهاي همراه با استرس سرما و گرما، تبخير، تعرق و تعداد روزهاي باراني گنجانده شده بود.
نتايج نشان داد كه اولين عامل در تعيين عملكرد گندم ديم استان آذربايجان شرقي بالاترين نقش را دارا مي باشد. دومين پارامتر موثر در ميزان عملكرد گندم ديم مقدار تبخير و تعرق مي باشد. جهت ارزيابي دقت مدل بر اساس ميزان عملکرد پيش بيني شده شاخص ميزان تطابق (d) محاسبه گرديد كه نتايج نشان داد ميزان دقت مدل ?.?? مي باشد.

 نسخه قابل چاپ

رشد فزاينده جمعيت در سال هاي اخير و به تبع آن افزايش و تغيير الگوي مصرف، فشار بر محيط طبيعي و منابع آن را افزايش داده است. از آنجا که تجديدپذيري برخي از اين منابع صدها سال به طول مي انجامد و برخي نيز غير قابل تجديد است، ادامه اين روند سبب مي شود که محيط طبيعي توان تامين نيازهاي جمعيت را نداشته باشد و به مرور زمان دچار روند نزولي گردد. از طرف ديگر تمام نيازهاي مصرفي مراکز سکونتگاهي منطبق با توان اکولوژيکي موجود در آن ها نيست، به همين دليل براي تامين اين نيازها، منطقه پشتيبان مورد نياز است. با توجه به مفاهيم توسعه پايدار، ظرفيت محدود منابع زمين و همچنين نيازهاي اساسي جمعيت، تعيين ميزان مصرف و وسعت اراضي پشتيبان مورد نياز جهت برنامه ريزي مطلوب با رويکرد آينده نگرانه ضروري به نظر مي رسد. در همين راستا شناخت و تحليل مفهوم جاپاي بوم شناختي و روش هاي سنجش آن به عنوان ابزاري براي اندازه گيري پايداري فعاليت هاي انساني اهميت بسياري دارد. هدف تحقيق حاضر شناخت مفاهيم، نحوه سنجش، کاربرد و در نهايت تحليل و ارزيابي روش جاپاي بوم شناختي است. روش گردآوري اطلاعات به صورت اسنادي و با بهره گيري از مقالات و تحقيقات انجام شده در کشورهاي مختلف جهان است. يافته ها حاکي از آن است که علي رغم محدوديت ها و دشواري هاي محاسبه جاپاي بوم شناختي و برآورد اراضي پشتيبان، اين روش مي تواند چارچوب مناسبي براي سنجش و ارزيابي آثار زيست محيطي در راستاي توسعه پايدار باشد.

 نسخه قابل چاپ

شهرنشيني و توسعه شهرها به همراه افزايش شتابان جمعيت و توسعه فعاليت هاي صنعتي با مصرف بي رويه سوخت هاي فسيلي، آلودگي ها را بشدت افزايش داده است كه عواقب آن در کوتاه مدت بروز بيماري هاي مختلف و در بلندمدت موجب تشديد برخي نوسانات اقليمي و تاثيرات زيست محيطي آن، از جمله تغيير دوره هاي زماني مطلوب از نظر اقليم آسايش است. در اين پژوهش با استفاده از داده هاي آب و هوايي 50 ساله (2006-1957) دما و رطوبت نسبي ايستگاه يزد و نيز بهره گيري از مدل اقليم آسايش اوانز، ماه هاي مطلوب براي آسايش فيزيولوژي انسان در 5 دوره ده ساله تعيين و روند خطي اين تغييرات براي ده سال بعد که مقارن با سال 2016 مي باشد، پيش بيني گرديده است. نتايج اين پژوهش نشان مي دهد که روند دمايي در ايستگاه يزد در حال افزايش بوده و اکثر ماه ها روند گرمايش دارند، بطوري که انتظار مي رود در آينده نزديک، ماه هاي سرد شرايط مساعدتري جهت آسايش و راحتي فيزيولوژي براي انسان داشته باشند و متقابلا در ماه هاي گرم تنش گرما، ازدياد مشخصي يابد.

 نسخه قابل چاپ

چرخه هاي نهان، تدريجي و آرام در بسامدهاي مختلف آشکار و نهان، يکي از انواع دگرگوني هاي اقليمي به شمار مي آيد. برخي از اين نوسانات در يك دوره ثابت مثلا يك سال به صورت ميانگين هاي ماهانه يا فصلي مشخص مي شوند. برخي ديگر به صورت چرخه هايي نهان در سري هاي زماني اقليمي رخ مي دهند. يکي از ابزارهاي مفيد براي جستجو و ارزيابي اين نوع نوسانات اقليمي تحليل طيفي است. اين رويه مطالعه نوسانات اقليمي از مقبوليت و رواج قابل توجهي در جهان برخوردار است اما در کشور ما کمتر مورد توجه بوده است. رديابي چرخه هاي اقليمي و به ويژه چرخه هاي دمايي امکان برنامه ريزي مبتني بر داده هاي اقليمي - دمايي را مهيا مي سازد. در اين نوشتار ضمن معرفي روش تحليل طيفي به عنوان يک روش مقبول و کارآمد در رديابي چرخه هاي نهان، تلاش مي شود چرخه هاي نهان در ميانگين سالانه دماي شهر زنجان طي دوره آماري 2005-1956 (50 سال) مورد بررسي قرار گيرد. بدين ترتيب با استفاده از تابع اتوکواريانس، طيف دما و چرخه هاي دمايي شهر زنجان استخراج گرديد. بر اساس يافته هاي اين پژوهش دماي زنجان حاوي چرخه 2.5 ساله است. اين چرخه ها هماهنگ با چرخه هاي کشف شده در عناصر اقليمي نقاط ديگر کره زمين بوده است. چنان که انديشمندان ديگر نيز استنباط نموده اند نيروي مولد اين نوسان احتمالا حاصل انتقال عمودي تکانه از تروپسفر به استراتسفر با دوره هاي بازگشت نامنظم 3-2 ساله مي باشد.

 نسخه قابل چاپ

در چند دهه اخير شهرهاي ايران مانند بسياري از شهرهاي جهان سوم دچار تحولات چشمگيري شده اند، از جمله اين تحولات افزايش سريع جمعيت و گسترش اسپرال شهري در اغلب شهرهاي کشور ناشي از بي برنامگي در بهره برداري مناسب و با مبناي علمي از زمين شهري بوده است. شهر طبس نيز مانند بسياري از شهرهاي کشور از اين تحولات مصون نمانده و جمعيت آن در سي سال اخير نزديک به سه برابر رشد داشته که اين رشد فزاينده جمعيت، گسترش بي رويه شهر را نيز در پي داشته، بطوريکه اين شهر با گسترش فيزيکي بيش از 6 برابري طي اين دوره، مشکلاتي از قبيل افزايش قيمت زمين و مسکن، کمبود امکانات زيربنايي و تخريب زمين هاي کشاورزي اطراف شهر از ره آوردهاي نامطلوب آن بوده است. اينک به منظور تعديل اين نارسايي هاي شهري، اين مقاله فرآيند گسترش فيزيکي شهر طبس بعد از زلزله و عوامل موثر بر آن را تحليل و راهکارهاي احتمالي در رفع و تعديل اين فرآيند را پي جويي نموده است. روش به کار گرفته شده در اين تحقيق، روش تحليلي - توصيفي بوده، که به منظور تحليل داده ها از مدل هاي هلدرن، ضريب مکاني و مدل فزآينده اشتغال و جمعيت استفاده شده است. نتايج حاصله نشان مي دهد که 55 درصد از رشد فيزيکي شهر در فاصله سال هاي 1385-1355 مربوط به رشد جمعيت بوده و 45 درصد نيز مربوط به رشد افقي و اسپرال شهر مي باشد، اين در حالي است که طبق محاسبات نگارندگان تا 19 سال آينده، محدوده فعلي شهر با گسترش درون بافتي جوابگوي نيازهاي جمعيت شهر خواهد بود. در تحليل عوامل موثر بر گسترش فيزيکي شهر، نتايج يافته هاي تحقيق مؤيد آن است که عوامل طبيعي همچون توپوگرافي هموار، شيب مناسب اراضي در شمال شهر، عوامل اجتماعي رشد جمعيت و بخصوص مهاجرت هاي روستا - شهري، و عوامل اقتصادي بخصوص وجود معادن عظيم زغال سنگ، ادغام روستاي بزرگ ديهشک به شهر طبس از مهمترين عوامل محسوب مي شوند. از ره يافته هايي که به جلوگيري از گسترش فيزيکي بي رويه شهر کمک مي نمايد، مي توان به گسترش درون بافتي شهر، گسترش فرهنگ عمودي سازي شهر و بالاخره فراهم کردن امکانات رفاهي در روستاها براي جلوگيري از مهاجرت روستاييان به شهر اشاره کرد.

 نسخه قابل چاپ

در اين پژوهش يکي از سنگين ترين و فراگيرترين بارش هاي کشور (روزهاي 12/8/1373 تا 17/8/1373)، جهت آگاهي و شناخت سازوکارهاي موثر بر رخداد اين گونه رويدادهاي فرين بررسي شد. در اين دوره حدود نيمي از ايستگاههاي کشور بارش چشمگيري داشتند. جهت تحليل اين رويداد، رويکرد محيطي به گردشي انتخاب شد. بعد از ترسيم نقشه هاي همبارش روزهاي مورد مطالعه، نقاط اوج بارش و مراکز ثقل آنها به دست آمد و سپس الگوهاي گردشي اصلي و منابع رطوبتي در زمان اين رويدادها استخراج شد. تحليل نقشه هاي فشار تراز دريا نشان داد که الگوي پرفشار اروپا - کم فشار عراق در رويداد اين بارش ها موثر بوده است. در اين زمان زبانه اي از پرفشار اروپا و درياي سياه از شمال غرب کشور نفوذ کرده و با کم فشار عراق شيو شديدي را موجب شده است. به نظر مي رسد تحت اين شيو شديد فشار و همچنين ادغام رودبادهاي جنب حاره اي و جبهه قطبي بر روي عراق، فرود عميق بر روي قبرس، تغذيه رطوبتي خليج فارس در ترازهاي 925 و 850 هکتوپاسکال، تغذيه رطوبتي درياي سرخ و مديترانه و سياه در ترازهاي بالاتر، اين بارش هاي سنگين اتفاق افتاده است.

 نسخه قابل چاپ

رابطه ميان توسعه، بلايا و بازسازي از مهمترين مقولات نظري در مطالعات مديريت بحران و سوانح محسوب مي شود. اگرچه اعتقاد بر اين است كه بلاياي بزرگ طبيعي و غير طبيعي روند توسعه را به تاخير مي اندازد و موجبات تخريب منابع و ايجاد اختلال در فعاليت هاي اقتصادي و اجتماعي جوامع را به دنبال دارد، ولي در عين حال بحران ها و بلايا همچنين فرصت هايي براي توسعه بخصوص در فرآيند بازسازي فراهم مي آورند. مديران و برنامه ريزان مي توانند با بهره گيري از اين فرصت ها آستانه هاي مقاوم سازي جامعه و بهره گيري از شرايط بحران در جهت رفع مشكلات قبلي را ارتقا دهند. شرايطي که در موارد عادي به ندرت امکان پذير مي باشند. به هنگام وقوع بحران ها و بلايا همچنين، كمك هاي خيرين افزايش يافته و امکانات مالي لازم براي تغييرات کالبدي در رابطه با ايمن سازي و بهبود کيفيت محيط مصنوع سرعت بيشتري به خود مي گيرد. هدف اين مطالعه آن است كه روابط بين توسعه و بلايا بررسي و فرصت هاي توسعه کالبدي زلزله بم شناسايي و عوامل و معيارهاي موثر بر نحوه و چگونگي استفاده از آنها شناسايي و تحليل شوند. روش تحقيق توصيفي - تحليلي مي باشد و شيوه هاي گردآوري اطلاعات شامل روش هاي اسنادي و ميداني (مشاهده، مصاحبه و پرسشنامه) است. يافته هاي تحقيق نشان مي دهند كه از فرصت هاي توسعه کالبدي بعد از زلزله بم در زمينه هاي مسكن (مقاوم سازي، نظارت بر ساخت و ساز، نماي ساختمان و...) و خدمات عمومي (خدمات آموزشي، درماني، ورزشي و...) بيشترين استفاده صورت گرفته در حالي که فرصت هاي کالبدي در زمينه خدمات زيربنايي (آب، برق، مخابرات و فاضلاب شهري) معابر و بافت شهر مورد توجه و استفاده چندان قرار نگرفته اند. به نظر مي رسد نحوه مديريت و عدم هماهنگي لازم در برنامه ها و بين سازمان هاي درگير نقش زيادي در استفاده و عدم استفاده از اين فرصت هاي توسعه کالبدي داشته اند و اينکه نقش دولت در بازسازي، اثرگذارترين عامل در ميزان استفاده از فرصت هاي توسعه بوده است.

 نسخه قابل چاپ

زمين لغزش نوعي حرکت دامنه اي است که منجر به جابجايي مواد سطحي دامنه هاي پرشيب مي شود. دامنه هاي شمالي رشته کوه البرز تحت تاثير شرايط محيطي و اقليم مرطوب داراي پتانسيل بالايي از لحاظ وقوع حرکات دامنه اي نسبت به ساير نقاط کشور است. حوضه تحت بررسي (حوضه توتکابن) در شهرستان رودبار قرار دارد. ثبت بيش از 100 لغزش دراين حوضه طي بررسي هاي ميداني نشان دهنده استعداد بالاي اين حوضه جهت وقوع لغزش مي باشد. هدف اين تحقيق شناسايي عوامل موثر، پهنه بندي زمين لغزش و همچنين مشخص کردن پتانسيل مناطق مختلف اين حوضه از لحاظ وقوع لغزش جهت کاستن خسارات ناشي از آن بوده است.
پس از ثبت لغزش هاي موجود و انتقال آن بر روي نقشه اقدام به مشخص کردن مناطق ناپايدار با توجه به متغيرهاي ضخامت رسوب، جهت دامنه، شيب، فاصله از آبراهه، پوشش گياهي، سنگ شناسي و ارتفاع شده است. براي اين منظور از سه مدل امتيازدهي متغيرهاي موثر، ارزش گذاري لايه هاي اطلاعاتي و تراکم سطح استفاده شده است.
ابزار اصلي کار تحقيق استفاده از نرم افزارILWIS  و تکنيک کار مقايسه ميزان تاثيرگذاري متغيرها با استفاده از روش هاي ذکر شده بوده است، نتايج تحقيق از طريق ارايه نقشه هاي پهنه بندي در قالب نرم افزار مذکور و تجزيه و تحليل پهنه هاي در معرض مخاطره به نتايج پهنه با خطر نسبي خيلي کم، خطر نسبي کم، خطر نسبي متوسط و بالاخره پهنه هاي با احتمال وقوع زياد و خطر خيلي زياد تقسيم شده است، و مشخص شده كه مناطق بخش شرقي و شمال غربي حوضه داراي بيشترين پتانسيل زمين لغزش و مناطق شمالي و جنوبي آن خطر كمي را جهت وقوع زمين لغزش داشته و پايدار مي باشند. بديهي است برنامه ريزي براي منطقه به ويژه در راستاي احداث سازه هايي نظير راههاي ارتباطي بناها و ساخت و سازهاي مسکوني و روستايي بايد با توجه به ضريب پايداري دامنه ها صورت پذيرد.

 نسخه قابل چاپ