بانک مقالات جغرافیا

مفهوم «انزواي جغرافيايي» که از کارکردهاي عامل «فاصله» به شمار مي آيد، يکي از دلايل دورماندن نواحي روستايي از پيامدهاي توسعه اقتصادي و اجتماعي به شمار مي آيد. فناوري اطلاعات و ارتباطات  (ICT)با ماهيت ويژه خود دگرگوني هاي اساسي را در اين مفهوم ايجاد کرده و تاثيرات ويژه اي را در حوزه هاي مختلف زندگي روستاييان بر جاي گذاشته است. پژوهش حاضر با شيوه توصيفي و تحليلي به اين مساله پرداخته است که فناوري اطلاعات و ارتباطات چه تاثيري بر روي زندگي روستاييان در ابعاد اجتماعي و اقتصادي دارد؟ و ميزان اين اثرات تحت تاثير چه عواملي است. در اين راستا روستاييان هفت روستاي داراي فناوري اطلاعات و ارتباطات در بخش مرکزي شهرستان گرگان در دو گروه کاربر فناوري و غير کاربر مورد مطالعه قرار گرفتند. براي آزمون سوالات پژوهش نيز از آناليز واريانس و آزمون t با استفاده از نرم افزار SPSS استفاده شد. نتايج مطالعه نشان داد که گروه کاربران وضعيت بهتري از نظر شاخص هاي اجتماعي و اقتصادي نسبت به گروه غير کاربران دارند. همچنين وجود رابطه ميان متغيرهاي زمينه اي تحصيلات، درآمد، شغل، وضعيت تاهل و جنس با شاخص ICT و شاخص اجتماعي و اقتصادي مشخص تاييد شد.

 نسخه قابل چاپ

هدف مقاله حاضر، تحليل سطوح توسعه در سال 1385 و بررسي علل و عوامل موثر بر نابرابري در نقاط شهري استان آذربايجان شرقي است. روش پژوهش توصيفي – تحليلي است. ابتدا با استفاده از روش تحليل عاملي و شاخص تركيبي توسعه انساني، درجه توسعه يافتگي نواحي محاسبه و رتبه هر يك از نواحي در شاخص هاي بخش هاي مورد مطالعه در محدوده زماني مورد مطالعه مشخص گرديد. با استفاده از روش تحليل خوشه اي، نقاط شهري استان آذربايجان شرقي، در سه سطح توسعه يافته، نيمه توسعه يافته و محروم طبقه بندي شده اند. با بهره گيري از ضريب پراكندگي شكاف و نابرابري هاي ناحيه اي مشخص شده است. سپس به ارايه رابطه رگرسيوني جهت پيش بيني سهم عوامل تاثيرگذار بر توسعه نواحي و اولويت بندي نواحي جهت سرمايه گذاري و تعديل نابرابري هاي ناحيه اي پرداخته شده است. در نهايت علل و عوامل نابرابري و عوامل مهمي که در تکوين، تشديد يا کاهش نابرابري در نقاط شهري استان آذربايجان شرقي دخيل هستند به صورت اجمالي تشريح شده است. با بررسي عوامل تاثير گذار در نابرابري در محدوده مکاني و زماني مورد مطالعه اين نتيجه حاصل مي شود که تقريبا همه عوامل در نابرابري ها تاثيرگذار بوده اند، اما نسبت به شرايط زماني - مكاني و انساني، تاثير يك عامل يا برخي از عوامل بيشتر از ساير عوامل خود را نشان مي دهد. بنابراين، در بررسي و تحليل مسايل نابرابري همانند ديگر مسايل انساني كه ماهيت پيچيده اي دارند بايد به صورت سيستمي عمل كرد و همه عوامل را مورد بررسي قرار داد. همچنين به علت اين که نابرابري مفهومي نسبي، پويا و هنجاري است، از اين رو نابرابري بايد با توجه به شرايط زماني - مکاني، اقتصادي، اجتماعي، فرهنگي، سياسي، ايدئولوژيکي و يا به عبارت ديگر در چهارچوب ساختار همان نظام تفسير شود.

 نسخه قابل چاپ

در غالب آثار و متون سياسي، همواره بر تفاوت و اختلاف معنايي ميان دو واژه «امت» و «ملت» تاكيد و اشاره مي شود. مطابق ديدگاه رايج، معيار اصلي در تعريف واژه امت عبارت از جنبه اعتقادي و مذهبي آن بوده و مولفه ها و ويژگيهاي جغرافيايي نظير «سرزمين، جمعيت، حكومت» و نظاير آن براي اين واژه در نظر گرفته نمي شود. بلكه به نحوي از معناي فرا سرزميني در مورد واژه مذكور ياد مي گردد. در حالي كه مفهوم واژه ملت منطبق بر نگرشي مكان گرايانه قلمداد شده و آن را شامل گروه هاي انساني فارغ از اعتقادات مشترك، و ساكن در سرزميني معين با حكومت، تاريخ و آداب و رسوم مشترك به حساب مي آورند. در اين نوشته، برغم تصور رايج، بر اين موضوع تاكيد گرديده است كه، واژه امت مفهومي دو وجهي بشمار مي آيد كه همزمان هم واجد ويژگيهاي مكاني و سرزميني است و هم داراي ويژگيهاي فراسرزميني. از اينرو، در تفسير مكان گرايانه مي توان دو واژه امت و ملت را كاملا معادل و مرادف با يكديگر به حساب آورد.

 نسخه قابل چاپ

هنگامي که مسايل و معضلات شهري لاينحل جلوه مي کنند و سرنوشت آتي شهر با وضعيتي حاد روبرو مي گردد، از بحران شهري سخن به ميان مي آيد. اصطلاح بحران شهري داراي سرشت و کيفيتي همچون انحطاط شهري است. شهرها از آغاز تاريخ شکل گيري خود با معضلاتي، همچون تراکم، حاشيه نشيني، ناآرامي اجتماعي و سوء مديريت در شهرگرداني دست به گريبان بوده اند. با اين وجود، کارشناسان و تحليلگران مسايل شهري تنها از نيمه دوم سده 20 م، شهرها را در معرض فرسودگي و افول معرفي کرده، و تنها از دهه 1960 م و 1970 م، آنها را در معرض بحران شهري بشمار آورده اند. مسايل شهري در ايالات متحده براي نخستين بار در شهرهاي صنعتي اواخر سده 19 م پديدار و مطرح شد. شهرهاي صنعتي در ساير کشورها، برخلاف شهرهاي ايالات متحده، درگير شورشهاي نژادي و معضلات مالي نبودند، هر چند بسياري از آنها - بويژه در بريتانيا - دچار ورشکستگي و فروپاشي واحدهاي کارخانه اي بودند. جنبش ضدشهرنشيني، بويژه در ايالات متحده، به صورت يک عينيت اجتماعي درآمد و حومه گرايي به عنوان بديلي ممکن مطرح گرديد. در همين هنگام بود که مفهوم بحران شهري به صورت اصطلاحي براي سنجش شهرهاي متعارف مطرح گرديد.

 نسخه قابل چاپ

مساله مسکن در ايران تقريبا از دهه 60 ميلادي به بعد شکل جدي به خود گرفته و اوج بحران مسکن در ايران را (به ويژه به لحاظ قيمت و هزينه) بايد در ساليان اخير بدانيم. اين بحران در ساليان اخير باعث شده هزينه هاي مسکن در بين خانوارهاي شهري ايران، بالاترين درصد را نسبت به ديگر هزينه ها شامل مي شود. با توجه به اهميت اين مبحث، در اين مقاله سعي شده با روش تحليلي- توصيفي به بررسي مخارج مسکن نسبت به درآمد و هزينه خانوارهاي شهر قم – به عنوان يکي از پرجمعيت ترين و مهم ترين شهرهاي ايران - پرداخته شود. بر اين اساس آمار هزينه مسکن، درآمد و هزينه هاي خانوارهاي شهر قم از نتايج طرح هزينه و درآمدهاي قم، طي سال هاي 1376 – 85، استخراج شده است و بر اساس درآمد، خانوارهاي شهر قم به دهک هاي درآمدي تقسيم شده اند. بررسي سهم هزينه هاي مختلف در بين گروه هاي مختلف نشان مي دهد بين سال هاي 76 - 85، هزينه هاي مسکن در بين گروه هاي مختلف به طور حدود %33 کل هزينه هاي خانوار را شامل مي شده است و در اين دوره به طور سالانه %25 رشد داشته است. همچنين هزينه مسکن نسبت به درآمد خانوار در گروه هاي درآمدي مختلف، اختلاف بسيار فاحشي داشته است به گونه اي که گروه هاي پر درآمد حدود %30 کل درآمد خويش را صرف هزينه هاي مسکن مي نمايند در حاليکه گروه هاي کم درآمد درصد بسيار بالايي از درآمد خويش (بيش از %60) را به هزينه هاي مسکن اختصاص مي دهند. به طور کلي از نتايج اين مقاله چنين برداشت مي شود که، سهم هزينه هاي مسکن در سبد هزينه هاي خانوارهاي شهر قم بسيار بالاست (اين درصد در شهر قم تقريبا بيش از 2 برابر کشورهاي توسعه يافته است). علاوه بر اين گروه هاي کم درآمد شهر نسبت به گروه هاي پردرآمد شهر قم داراي مشکلات بيشتري به لحاظ هزينه هاي مسکن و تامين آن هستند. به طور کلي نيز بالا بودن سهم هزينه هاي مسکن در سبد هزينه هاي خانوار در ايران را بايستي ناشي از نظام نامناسب برنامه ريزي و مديريت مسکن کشور دانست. در پايان اين مقاله نيز راهکارهايي براي کاهش هزينه هاي مسکن به ويژه براي گروه هاي گروه هاي کم درآمد ارايه شده است.

 نسخه قابل چاپ

اداره مطلوب شهرها و مخصوصا کلان شهرها بدون مديريت يکپارچه شهري امکان پذير نمي باشد و مديريت يکپارچه شهري همان نگاه سيستمي است که مولود نگاه استراتژيک است.
بر اساس نتايج حاصل از مطالعاتي که ما در ادبيات مديريت استراتژيک داشته ايم، هيچ يک از مدل هاي برنامه ريزي استراتژيک موجود به صورت خاص و جامع به تمامي نيازها و مولفه هاي لازم براي تدوين برنامه استراتژيک شهرها و شهرداري هاي ايران نپرداخته اند. در اين مقاله که حاصل تحقيق انجام شده توسط نويسندگان است، با استفاده از ادبيات و تجربيات موجود در سازمان هاي خصوصي و عمومي و متناسب با شرايط و ويژگي هاي شهرها و شهرداري هاي ايران (بويژه کلان شهر تهران)، مدل يکپارچه برنامه ريزي استراتژيک ارايه شده است. اين مدل کمک مي کند تا بتوان مولفه هاي مطرح در تدوين برنامه استراتژيك و ترتيب انجام آنها را در شهر و شهرداري شناخت و بر اساس آن اقدام نمود. مدل پيشنهادي از هفت گام اصلي تشکيل شده است: -1 بررسي و تدوين سر فصل هاي ماموريت شهر و شهرداري، -2 شناخت و ارزيابي محيط داخلي و خارجي شهر و شهرداري، -3 بررسي و تعيين خط مشي (چارچوب انتخاب) شهر و شهرداري،  4- تعيين مسايل استراتژيک شهر و حوزه هاي استراتژيک شهرداري، -5 تبيين چشم انداز شهر و شهرداري، -6 بررسي تفاوت ميان ساختار مطلوب و ساختار کنوني شهر و شهرداري، -7 بررسي و تدوين استراتژي هاي مورد نياز شهر و شهرداري. بهره گيري از مدل پيشنهادي مي تواند علاوه بر شهر و شهرداري، در سازمان هاي مشابه نيز مورد استفاده قرار گيرد. مدل مذکور با توجه به محدوديت ها و شرايط حاکم بر شهر و شهرداري تهران تدوين شده است. اين مقاله بر ارايه متدولوژي مدل متمرکز شده است و ضروري است فرصت کاربست آن در يکي از کلان شهرهاي ايران (بخصوص تهران) بوجود آيد.

 نسخه قابل چاپ

جغرافياي نو شاهد تغييرات عمده اي از جغرافياي توصيفي به سوي موضوع ها و كارهاي تحليلي بر اساس رفتار و كنش انسان نسبت به محيط مي باشد. در اين تحقيق به منظور برنامه ريزي روستايي از تكنيك تحليلي، پتانسيل جمعيتي و ماتريس ارتباطات با تاكيد بر جغرافياي ادراك رفتاري و محيطي روستاييان استفاده شده است. محقق فاكتورهاي جمعيت، مركزيت نسبي، راههاي ارتباطي و الگوهاي رفتاري را در فرضيه هاي خود در نظر گرفته است. نتايج تحقيق و مقايسه آنها با فرضيه هاي محقق نشان مي دهند كه توجه با جغرافياي ادارك رفتاري و محيطي روستاييان، اساس كار در برنامه ريزي روستايي مي باشد. روش بكار گرفته شده در اين تحقيق علاوه بر كاربرد در ناحيه مورد مطالعه، به عنوان الگويي در ساير نواحي نيز قابل استفاده مي باشد.

 نسخه قابل چاپ

گسترش شهرنشيني از يک طرف و کمبود فضا از طرف ديگر، ازدحام و تراکم بيش از حد جمعيت و فعاليت را در شهرهاي امروزي سبب شده است. درهم تنيدگي و فشردگي جمعيت داراي پيامدهاي گسترده اي بوده که يکي از آنها افزايش ناهنجاري هاي اجتماعي است. در اين فرايند کلان شهرهاي کشور ما نيز با افزايش بي سابقه جرم و جنايت روبه رو هستند که اين مساله نه تنها دستگاه قضايي را با چالشي بزرگ مواجه نموده، بلکه از نظر فرهنگي، اجتماعي، رواني، اقتصادي وحتي سياسي نيز مخاطره آميز بوده و هزينه هاي مادي و معنوي فراواني بر دوش جامعه مي گذارد. از آنجا که شهر شيراز به عنوان مترو پل جنوب از اين حيث در رده بالايي قرار دارد، مطالعه حاضر ضمن بررسي و مقايسه پراکنش فضايي جرم در بين مناطق مختلف شيراز، به ارزيابي شرايط محيطي شهر بر ميزان جرم وجنايت پرداخته است. نتايج تحقيق نشان مي دهد که بين ارتکاب جرم و کيفيت محيط مسکوني رابطه معني داري وجود دارد، علاوه بر اين، نوع فعاليت به عنوان يک عامل موثر در بروز جرم عمل مي نمايد. تاثير اين شاخصه ها در نقاط جرم خيز شهر به خوبي مشهود است.

 نسخه قابل چاپ

يکي از اهداف اصلي در طراحي فضاي سبز دستيابي به آثار اجتماعي آن در هر چه نزديک تر کردن انسان و طبيعت به يکديگر است. فضاي سبز شامل آن بخش از کاربري اراضي مي شود که گياهان و هرگونه سبزينگي اعم از درختان، درختچه ها، گل ها و چمن ها را داشته باشد. علاوه بر اهميت و نقش فضاهاي سبز در زندگي، موضوع توزيع آن در مناطق و نواحي شهر هم از نظر بحث برابري و نابرابري جغرافيايي (درون نسلي) داراي اهميت است. شهر ايلام نه تنها با کمبود فضاي سبز مواجه است بلکه همين مقدار اندک نيز به طور نابرابر در سطح شهر توزيع شده است. اين شهر با داشتن چهار منطقه و چهارده ناحيه شهري، داراي سرانه فضاي سبز 1.39 مترمربع براي هر نفر است در حالي که اين مقدار در سطح کشور 7 - 12 مترمربع و استاندارد جهاني آن 25 - 50 مترمربع براي هر نفر مي باشد. در اين مقاله براي آزمون اين فرضيه که سرانه هاي فضاي سبز با وجود پايين بودن نسبت به سرانه هاي ملي و جهاني، در سطح مناطق و نواحي شهر ايلام از توزيع متعادلي برخوردار نيستند با بدست آوردن نماگرهاي هاي منتخب در بعد پايداري زيست - اجتماعي در سطح شهر ايلام، از مدل استاندارد كردن و آزمون T - test براي اختلاف بين ميانگين ها آن ها استفاده شده است.

 نسخه قابل چاپ

مساله پيچيده آلودگي هواي اصفهان که بر اثر عوامل مختلفي در طي چند دهه اخير به شکل حاضر در آمده است، نيازمند شناختي دقيق و موثر از منابع و عواملي است که موجب انتشار در سطح اين شهر گرديده است. شهر اصفهان به عنوان يکي از بزرگترين شهرهاي ايران با جمعيتي بيش از يک ميليون و نهصد هزار نفر و دومين شهرپر خودرو و موتورسيکلت ايران، و دومين شهر صنعتي ايران بعنوان يکي از کلانشهرهاي آلوده دنيا است که پس از تهران مقام دوم آلودگي هواي ايران را دارا مي باشد. اين تحقيق در پي آن است که ميزان آلاينده هاي منابع ثابت و متحرک شهر اصفهان را محاسبه و ارزيابي نمايد. نتايج حاصل از اين تحقيق بصورت خلاصه نشان مي دهد که، از مجموع کل آلاينده هاي وارد شده به شهر اصفهان 13 درصد متعلق به صنايع شهري (264717000 گرم)، 11 درصد مربوط به منابع خانگي و76  درصد از کل آلاينده ها مربوط به منابع آلوده کننده ناشي از ترافيک در شهر اصفهان مي باشد.

 نسخه قابل چاپ

با تغيير پارادايم توسعه از كلاسيك به نوين، توسعه پايدار و از جمله مسايل زيست محيطي تبديل به اركان اصلي توسعه شده است. در اين ميان افزايش آگاهي مردم جامعه نسبت به اهميت مسايل زيست محيطي در قالب توسعه پايدار در جهان از ضريب بالايي برخوردار شده است. به طوري كه سازمان هاي بين المللي مختلفي در اين راستا تلاش مي كنند كه از جمله آنها يونسكو مي باشد. اين سازمان با تشكيل نمايندگي هايي در كشورهاي مختلف سعي در تشويق كشورها براي تدوين راهبردهاي توسعه آموزش توسعه پايدار دارد. براي اين منظور توجه به ويژگي ها، پتانسيل ها و دانش تجربي و بومي در زمينه ملي توسعه پايدار، آموزش از اهميت بالايي برخوردار است. در اين راستا مطالعه اي، كه بخشي از پروژه اي تحت عنوان"تحليل برنامه ها و سياست هاي فرهنگي، اجتماعي و زيست محيطي ايران در برنامه چهارم با توجه به اهداف و طرح اجرايي دهه ملل متحد براي آموزش در خدمت توسعه پايدار (2005ـ 2014)" است و با حمايت هاي سازمان ملل و توسط كمسيون ملي يونسكو در ايران انجام گرفت، به تدوين راهبردهايي براي آموزش توسعه پايدار با مشاركت 60 نفر كارشناسان و استادان خبره در زمينه مسايل توسعه پايدار و محيط زيست با فن SWOT نمود تا بتوان از نتايج آن به عنوان راهبردهاي كليدي در برنامه هاي توسعه ايران استفاده كرد. يافته ها نشان مي دهد كه به منظور تقويت و توسعه آموزش حفظ محيط زيست و توسعه پايدار در كشور، راهبردهاي تهاجمي به همراه به راهبرد فرعي ديگر بايستي به صورت يك بسته راهبردي با يك زمانبندي مشخص توسط نهادهاي محلي و مردمي و با تقويت سياست ها، قوانين، رويه ها، مقررات از طرف مديران دولتي نخست با اتخاذ راهبرد تهاجمي و سپس به ترتيب بازنگري، تنوع بخشي و تدافعي مورد توجه قرار گيرد.

 نسخه قابل چاپ

امنيت پيش زمينه يك اجتماع سالم و احساس امنيت بستر ساز توسعه جوامع انساني است و سعادت يك اجتماع در گرو حفظ و بقا امنيت و احساس ناشي از آن است. حضور مردم در فضاي عمومي شهر مستلزم احساس امنيت از سوي آنان است. يکي از مهمترين عوامل تهديدکننده حضور مردم در فضاهاي عمومي، ترس يا احساس ناامني است. ناامني مكانها و فضاهاي عمومي، نشاط و سلامتي را در زندگي روزمره مختل مي کند و با ايجاد مانع بر سر راه رشد فرهنگي و مشارکت عمومي، هزينه هاي زيادي را بر جامعه تحميل مي نمايد. امروزه با توجه به گستردگي شهرنشيني و رواج ناامني هاي اجتماعي در شهرها، مطالعه موضوع امنيت، عوامل موثر برآن و راهکارهاي تقويت امنيت در شهرها ضرورت يافته است و اين موضوع در شهرهاي مرزي از حساسيت بيشتري برخوردار است. لذا بررسي مولفه هاي رفاه، آسايش و امنيت که از اهداف برنامه ريزي شهري بوده و از معيارهاي هاي شهر سالم و توسعه پايدار شهري مي باشند، بايد مورد بررسي قرار گيرند. در پي چنين ضرورتي نوشتار حاضر بر آن است تا با هدف بررسي ميزان امنيت اجتماعي و عوامل اجتماعي موثر بر احساس امنيت شهروندان شهرهاي مرزي خراسان رضوي و خاصه شهر تايباد بعنوان الگويي از شهرهاي مرزي بپردازد. روش تحقيق در اين پژوهش توصيفي، تحليلي بوده که از طريق مطالعات کتابخانه اي و پرسشنامه، اطلاعات جمع آوري شده و با استفاده از نرم افزار SPSS اطلاعات تجزيه و تحليل و فرضيات مورد آزمون قرار گرفته است. نتايج تحقيق نشانگر آن است که بين احساس امنيت و شاخص هايي چون: سرمايه اجتماعي، عملکرد رسانه ها، نقش نيروي انتظامي، پايگاه اجتماعي افراد و فضاي فيزيکي شهر رابطه معناداري است. و در نهايت راهکارهاي مناسب براي ارتقا امنيت اجتماعي شهرهاي مرزي ارايه شده است.

 نسخه قابل چاپ

امروزه اهميت و نقش فضاي سبز شهري در حيات شهرها و پايداري آنها و تاثيرات فيزيکي و طبيعي آن در سيستم شهري و بازدهي هاي مختلف اکولوژيکي، اقتصادي و اجتماعي آن انکارناپذير است؛ تا آنجا که کاربري فضاي سبز در شهرها و سرانه آن يکي از مباحث اساسي در برنامه ريزي و مديريت شهري تلقي مي شود. کلانشهر مشهد به عنوان دومين شهر ميليوني در کشور طي چند دهه اخير رشد فزاينده اي داشته است و بدون در نظر گرفتن نياز شهروندان به فضاي سبز، گسترش فيزيکي شتاباني يافته است. به همين دليل تحليل و بررسي کاربري فضاي سبز و سرانه آن در شهر مشهد و ارايه پيشنهادهاي مناسب در جهت تعادل بخشي به ساختار کالبدي و اجتماعي شهر از طريق آن مي تواند حايز اهميت فراوان باشد.
پژوهش حاضر که بر اساس روش توصيفي - تحليلي با استفاده از آمار و اطلاعات مختلف صورت گرفته است، نشان مي دهد که برخلاف استانداردهاي ملي و بين المللي ارايه شده براي کاربري و سرانه فضاي سبز، کلانشهر مشهد در اين زمينه با کمبودهاي بنيادين مواجه است. در نهايت با استفاده از يک مدل مطلوب، سرانه فضاي سبز مناسبي براي شهر مشهد پيشنهاد گرديده است.

 نسخه قابل چاپ

خشکسالي يکي از پديده هاي جوي است که بخش هاي مختلف محيطي را در طول دوره حاکميت تحت تاثير قرار ميدهد. يکي از بخش هاي متاثر شده از شرايط بلند مدت خشکسالي منابع آب هاي زيرزميني است که متاسفانه کمتر از ساير بخش ها مورد توجه قرار گرفته است. در اين مقاله تلاش شده است با استفاده از شاخص  SPI  و ديگر معيار هاي مشتق شده از آن از قبيل طولاني ترين دوره خشکسالي، تعداد ماه هاي مواجه با خشکسالي و بزرگي خشکسالي (DM)، ابتدا شرايط بلندمدت خشکسالي در منطقه شرق استان کرمانشاه بررسي شده و سپس بر اساس شاخص SPI تاثير خشکسالي بر منابع آب زيرزميني مورد تحقيق قرار گيرد. در رابطه با تاثير خشکسالي بر منابع آب زيرزميني ضمن بررسي نوسانات ماهانه SPI و سطح آب زيرزميني در طي دوره آماري 30 ساله، ضريب همبستگي بين دو پارامتر مذکور نيز محاسبه شد. نتايج اين بررسي ها نشان داد که تمام ايستگاه ها در منطقه مورد مطالعه با خشکسالي مواجه بودند. همچنين از بين معيارهاي مورد توجه در شاخص SPI، معيار مجموع بزرگي خشکسالي (DM)، معيار مناسبتري جهت نشان دادن وضعيت خشکسالي در منطقه تشخيص داده شد. در رابطه با تاثير خشکسالي بر منابع آب زيرزميني نيز مشخص شد، خشکسالي هاي رويداده در افت سطح آب هاي زيرزميني تاثير بسزايي گذاشته اند. با توجه به وجود ضريب همبستگي بين مقدار SPI و عمق آب زيرزميني مي توان گفت، شاخص SPI شاخص تقريبا مناسبي جهت بررسي اثرات خشکسالي بر منابع آب زيرزميني است اين در حاليست که اولا منطقه مورد مطالعه يک منطقه کارستي است و منابع آبي آن نيز، تحت شرايط سيستم هاي کارستي قرار دارند. ثانيا با توجه به توسعه کشاورزي در منطقه و بهره برداري از منابع آب زيرزميني جهت مصارف کشاورزي و حتي شرب، بي شک يکي از عوامل افت سفره هاي آب زيرزميني استفاده از اين منابع جهت تامين آب براي بخشهاي مختلف است.

 نسخه قابل چاپ

زيربناي مطالعات مديريت يكپارچه مناطق ساحلي (ICZM)، در هر سه مرحله راه اندازي، برنامه ريزي و پياده كردن، تعريف و تعيين محدوده ساحل است. منطقه ساحلي در كشورها و مراجع مختلف، تعريف ها و مفهوم هاي گوناگون و اغلب متفاوتي دارد. گروهي از كشورها و مراجع، محدوده ساحل را ناحيه يا منطقه تلاقي آب و خشكي و يا زمين هاي آبگرفته مي دانند و برخي اين محدوده را از مرزهاي تاثيرگذار بر ساحل مانند منتهي اليه حوضه هاي آبريز تا فلات قاره مي كشانند. گاه در تعريف ساحل و منطقه ساحلي، رويكرد سياسي مد نظر بوده است. بر اين پايه، قلمرو ساحل در دريا تا منطقه انحصاري اقتصادي و در خشكي تا مرزهاي ايالت يا استان، امتداد يافته است.
اما تا آن جا كه به ايران و سواحل سه گانه اش مرتبط است، از شاخص هاي بكار گرفته شده در كشورهاي ديگر از جمله قاره هاي اروپا، اقيانوسيه و آمريكاي شمالي و جنوبي بايد با احتياط و پس از بررسي و تطبيق منطقي بكار گرفته شوند. تجربيات كشورهاي ديگر مي بايست با ويژگي هاي جغرافيايي ايران از جمله جغرافياي سياسي و تقسيمات كشوري آن همخواني داشته باشند. براين پايه، تا آن كه جا كه به مديريت ويژه در آبهاي ساحلي ايران در قالب (ICZM) برمي گردد، اين قلمرو حداكثر مي تواند در دريا تا آبهاي داخلي و در خشكي برحسب شرايط جغرافيايي ميان 60 تا 600 متر در هر سه ساحل تعيين گردد.

 نسخه قابل چاپ