بانک مقالات جغرافیا

اصولا تعاون در جوامع مختلف به مفهومي فراگير و فراتر از زمان و مكان در بردارنده نوعي رابطه متقابل بين فرد با فرد، فرد با گروه، و گروه با گروه مي باشد. در واقع تعاون متضمن نوعي بر هم كنش گروهي است كه تامين كننده منافع و نيازهاي اعضا مي باشد، و نوع بشر فارغ از ديدگاه هاي سياسي يا اقتصادي بدان نيازمند است. وجود مجموعه اي از سازمان هاي سياسي، اقتصادي، اجتماعي، و فرهنگي در ميان جوامع مختلف و در سطح بين المللي مصاديق روشن و زنده اي از اين نياز اجتماعي و تاريخي بشر امروز به شمار مي آيد. با اين وجود نظام هاي سياسي و اقتصادي گوناگون با نگرشي ويژه به مسئله تعاون و اشكال مختلف آن پرداخته اند. چنانكه در نظام سرمايه داري، اقتصاد تعاوني بر پايه ليبراليسم اقتصادي تعريف شده و در آن آزادي عمل فرد بدون دخالت دولت را ترويج مي نمايند. در حالي كه در نظام سوسياليستي با ديدگاه اجتماعي كردن توليد، اقتصاد تعاوني را نوعي اقتصاد دولتي و دستوري تلقي مي نمايد. در نظام اسلامي نيز اقتصاد تعاوني يكي از اركان مهم اقتصادي تلقي مي شود و از جنبه هاي مختلف بر آن تاكيد شده است ليكن در عمل بخش تعاون جايگاه قابل توجهي در نظام اقتصادي كشورهاي مسلمان نداشته است.
نتايج عمده حاصل از اين پژوهش بيانگر آن است كه همواره تعاون و معاضدت نوع بشر در عرصه هاي اجتماعي و اقتصادي در اشكال سنتي و مدرن آن نقش آفرين بوده است. ليكن گر چه شكل سنتي آن در فرآيند تحولات اقتصادي، اجتماعي و فناوري در معرض تلاشي قرار گرفته است، اما اشكال نيمه مدرن و مدرن آن، با بهره گيري از تجربيات گذشته به صورت تحول يافته و يا در شكل نوين كماكان نقش مهمي در اقتصاد اجتماعي ايفا مي نمايد. در عين حال اين مهم در نظام هاي اقتصادي مبتني بر عدم دخالت مستقيم دولت و قايل شدن آزادي نسبي بيشتري در فرآيند فعاليت ها به بخش تعاون، از موفقيت چشمگيرتري برخوردار بوده اند. اينك به نظر مي رسد، چنانچه بخواهيم نقش و جايگاه تعاون در اقتصاد را تحكيم بخشيده و تثبيت نماييم، لازم است كه بيش از پيش زمينه مشاركت جمعي گروه هاي مختلف اجتماعي در فرآيند تصميم گيري، برنامه ريزي، اجرا و نظارت بر كاركردهاي تعاوني را فراهم نماييم؛ و جايگاه دولت ها تنها در حد نقش نظارتي و حمايتي از اين بخش باقي بماند.

 نسخه قابل چاپ

اين مقاله ابتدا در قالب رابطه انسان و محيط و پويايي هاي مربوط به آن، جغرافياي مهاجرت بين الملي و جا به جايي انسان ها در مقياس وسيع در دو دهه گذشته را مورد توجه قرار مي دهد و اثرات جهاني شدن مهاجرت را مشخص مي کند. حدود 175 ميليون مهاجر در دنيا وجود دارد و از هر 35 نفر از جمعيت جهان يک نفر مهاجر مي باشد. گستردگي مهاجرت و جهاني شدن آن تمام کشورها را با چالش مديريت اين پديده روبرو ساخته است و اين به نوبه خود باعث پيدايش رشته مديريت مهاجرت شده است. تمرکز اصلي اين پژوهش بر فهم چارچوب هاي مفهومي و اصول عملي مديريت مهاجرت مي باشد و در اين راستا، سه پرسش در اين نوشتار مطرح و پاسخ داده مي شوند:
.1 مباني نظري فهم پديده مهاجرت کدامند؟
.2 چارچوب هاي فکري و عملي مديريت مهاجرت چگونه قابل تبيين مي باشند؟
.3وضعيت مديريت مهاجرت در ايران چگونه قابل تحليل مي باشد؟
تکيه بر مورد ايران از آن جهت است که کشور ما به طور همزمان کشوري، "مهاجر پذير"، "مهاجر فرست" و "گذر مهاجرتي" بوده و براي ايران مديريت مهاجرت امري ضروري بوده و بايد با چارچوب هاي علمي، اين پديده را مديريت کند.
در پاسخ به سوالات فوق، در بحث روش شناسي و مفهومي، ديدگاهي که در اين نوشتار پردازش مي شود اين است که از آنجا که مهاجرت پديده اي پيچيده و داراي ابعاد گوناگون مي باشد، نمي توان با نظريه پردازي هاي کلان آن را شناخت لذا نظريه هاي ميان برد، به ما در فهم پديده مهاجرت بيشتر کمک کرده و با ابتکاري ميان رشته اي و نه صرفا با تکيه بر نظريه هاي اقتصادي، مي توان ابعاد گوناگون مهاجرت را درک کرد. از اين روست که مديريت مهاجرت به عنوان يک پروژه ميان رشته اي و برگرفته از نظريه هاي ميان برد، در سال هاي اخير مخصوصا در عرصه بين المللي مهاجرت مطرح شده است و چارچوب هاي نسبتا مشخصي پيدا کرده است. پيش فرض اصلي مديريت مهاجرت اين است که مهاجرت پروژه اي کنترل پذير نيست و پروسه اي است که بايد مديريت شود در اين نوشتار چهار حوزه اصلي مديريت مهاجرت "مهاجرت و توسعه"، "تسهيل مهاجرت". "قانونمند کردن مهاجرت" و "مهاجرت اجباري" مورد بررسي قرار گرفته اند.
در مديريت مهاجرت بين المللي و جا به جايي عظيم انسان ها، نقش کنشگران عمده يعني دولت ها، سازمان هاي بين الدولي و جوامع ماورا ملي قابل توجه مي باشند. چگونگي اين نقش ها، در اين نوشتار روشن شده و کنش و واکنش هاي متقابل بين آن ها تحليل مي شوند. توجه خاصي به نقش سازمان بين الملل مهاجرت، برنامه موسوم به ابتکار بردن و کميسيون جهاني مهاجرت گرديده است و از خلال مرور تحليلي ادبيات منتشره توسط آن ها، پنج اصل اجماعي مديريت مهاجرت استنتاج گرديده است. نهايتا اين اصول يعني "اصل افزايش هماهنگي بين ارگان ها"، "اصل انسجام سياست هاي مهاجرتي"، "اصل گردآوري اطلاعات و داده هاي مهاجرتي"، "اصل تقويت همکاري بين المللي" و "اصل به بازي گرفتن تمام بازيگران" به مورد ايران تعميم داده شده و وضعيت مديريت جهاني در کشور ما مورد بررسي مفهومي و عملي قرار گرفته است.

 نسخه قابل چاپ

در نواحي جغرافيايي مختلف كشور پهناور ما ايران، اقوام، نژادها، و طوايف مختلفي زندگي مي كنند كه هر يك درصدي از جمعيت فعلي را تشكيل مي دهند. غالبا تفاوتهايي در جزئيات وجودي اين اقوام ديده مي شود. خراسان يكي از مناطقي است كه طوايف و اقوام متفاوتي در آن ساكن هستند. شناخت سازگاري هاي ساختار نژاد انساني با محيط يكي از اهداف انسان شناسي زيستي است كه در پژوهش هاي مختلف دنبال مي شود. و در اين راستا هدف اصلي ما در اين پژوهش جمع آوري آرشيوي از اختصاصات خطوط پوستي طوايف ساكن در استان خراسان است كه در مناطق جغرافيايي متفاوتي ار اين استان سكونت داشته اند. به منظور بررسي اين گونه تفاوتهاي نژادي، مطالعه اي با استفاده از روش ثبت و نمونه گيري خطوط پوستي كه به وسيله مركب چاپ و از نوك اولين بند انگشت و كف دست، ساكنين بلوچ ناحيه تربت جام – خاوري هاي ساكن مشهد، كردهاي ساكن در شيروان و شمال خراسان و ترك هاي ناحيه بازه حور انجام گرديد. مرحله تجزيه و تحليل داده ها بر اساس تعيين ضريب همبستگي بين اختصاصات كيفي و كمي خطوط پوستي افراد يك طايفه و با توجه به محيط جغرافيايي محل زندگي آنها مورد مطالعه قرار گرفت. جمع آوري اين آرشيو به منظور توسعه تحقيقات بنيادي انسان شناسي زيستي و در جهت شناخت بهتر سازگاري هاي ساختار و خصوصيات آناتوميكي انسان با محيط مي تواند حائز اهميت باشد.

 نسخه قابل چاپ

پرخاشگري و رفتارهاي تهاجمي نوعي از اعمال خشونت بار عليه ديگران است که مي تواند باعث آسيب يا صدمه به ديگران شود. عللي از جمله عوامل روانشناختي، اجتماعي، بيولوژيک و محيطي در ايجاد پرخاشگري نقش دارند. از ميان فاکتورهاي محيطي شرايط آب و هوايي (دما، فشار و رطوبت وباد و...) و آلودگي هوا اهميت فراوان دارد.
بررسي رابطه ميزان رفتارهاي پرخاشگرايانه و درجه حرارت يک منطقه، موضوعي قابل بحث و با يافته هاي متفاوت است. اين مطالعه با هدف تعيين ارتباط دماي محيط و پرخاشگري طراحي گرديد. اين يک مطالعه توصيفي تحليلي در سال 1383 مي باشد که در يک منطقه سرد کوهستاني (فريدونشهر) و يک منطقه گرم و بياباني (خور) واقع در استان اصفهان صورت گرفت.
ابتدا فراسنج هاي آب و هوايي کليه ايستگاه هاي سينوپتيک و اقليم شناسي سازمان هواشناسي کشور مستقر در استان اصفهان (29 ايستگاه) از سال تاسيس تا سال 2003 ميلادي اخذ گرديد. سپس ميانگين دماي حداقل، حداکثر، روزانه، همچنين بارش و رطوبت نسبي آنها معدل گيري شد. سپس اين ايستگاه ها بر اساس ميانگين دماي روزانه شان به طور نزولي مرتب شدند که در اين ميان ايستگاه هاي اقليم شناسي فريدونشهر و سينوپتيک خور و بيابانک به ترتيب به عنوان سردترين و گرم ترين نقاط استان اصفهان مشخص شدند. سپس بر اساس مشاوره آماري تعداد 1517 نفر (14 تا 63 ساله) به صورت تصادفي از دو منطقه انتخاب و پرسشنامه آزمون پرخاشگري در مورد آن ها تکميل شد. اين پرسشنامه حاوي 30 سوال مي باشد و بر اساس شدت هر علامت، هر سوال از 0 تا 3 دريافت مي کند. هر چه نمره در اين آزمون بيشتر و از ميانگين 45 بالاتر باشد ميزان پرخاشگري بالاتر است. اطلاعات جمع آوري شده با استفاده از نرم افزار SPSS مورد تحليل قرار گرفت. يافته ها نشان داد که در کل جمعيت مورد مطالعه 38.6 درصد افراد پرخاشگر بودند و در اين ميان تعداد زنان پرخاشگر (%40.5) بيشتر از تعداد مردان پرخاشگر (%36.1) است. اين اختلاف معني دار است (P=%46). ميانگين نمره آزمون پرخاشگري در فريدونشهر بالاتر از نمره آزمون پرخاشگري در شهر خور است و اين اختلاف معني دار مي باشد (P=0.0001). گرچه براساس تئوري گرما و پرخاشگري، گرما به عنوان عاملي براي برانگيختگي رفتاري و پرخاشگري مطرح مي شود، اما ما انسان ها احتمالا از ميان فراسنج هاي اقليمي به گرما سازگارتريم تا به سرما و سرماي شديد محدوديت بيشتري براي هستي و بقا انسان ايجاد مي کند. از طرفي عنصر رطوبت در سرما و گرما قابليت تحمل انسان را کاهش مي دهد. منطقه سرد و کوهستاني (فريدونشهر) از رطوبت و بارندگي بيشتري برخوردار است عنصر باد نيز به عنوان يک عنصر اقليمي ديگر، در سرما و رطوبت قدرت تحمل انسان را کاهش داده و در گرما و خشکي آن را افزايش مي دهد. به علاوه بين اين دو منطقه تفاوت فشار بارومتريک نيز محسوس است. در انتها، به نظر مي رسد که در بررسي رابطه ميزان پرخاشگري و فراسنج هاي اقليمي، بهتر است همه عناصر اقليمي از جمله گرما، رطوبت، بارندگي، باد، ... در ارتباط با همديگر لحاظ شود.

 نسخه قابل چاپ

در اين مطالعه يک مدل ساده پيش بيني بارش که به دو پارامتر سرعت قائم و آب بارش شو وابسته است، به منظور برآورد ميزان بارش بر روي ايران به کارگرفته شده است. در محاسبه سرعت قائم و آب بارش شو از روش هاي مختلفي استفاده شده است. روش جنبش شناختي با تابع تصحيح واگرائي و معادله امگاي شبه زمينگرد براي برآورد سرعت قائم و انتگرال گيري قائم از نم ويژه در ترازوهاي مختلف فشاري و استفاده از دما و دماي نقطه شبنم سطح زمين براي برآورد آب بارش شو به کار رفته است. با به کارگيري داده هاي مدل تمام کره اي AVN با گام افقي يک درجه و نيز داده هاي بايگاني مرکز NCEP/NCAR با گام افقي دو و نيم درجه اي در مختصات کروي و روي ترازهاي فشاري مختلف، براي دو حالت موردي مشخص سرعت قائم و آب بارش شو به روش هاي مختلف محاسبه شدند. بررسي ها نشان مي دهند که براي دو حالت موردي بيست و ششم تا بيست و هشتم دسامبر سال 2004 و دهم تا دوازدهم ژانويه 2002، استفاده از روش جنبش شناختي با تابع تصحيح واگرائي به سبب بستگي به واگرائي افقي، و در نتيجه به سبب بستگي به مولفه اي افقي باد، چون باد حاصل تمام کنش هاي انرژي زاي درون جو مي باشد، سرعت قائم نتيجه مناسبي را به دست مي دهد. همچنين انتگرال گيري قائم از نم ويژه در ترازهاي مختلف فشاري به سبب رابطه مستقيم آن با مجموع جرم بخار آب موجود در جو از سطح زمين تا پايان جو، نتيجه مناسبي از آب بارش شو را به دست مي دهد. از اين رو با مقايسه نتايج به دست آمده از مدل با ميزان بارش واقعي ايستگاه هاي موجود، چنين بر مي آيد که اين مدل ساده دو پارامتري با وجودي که ميزان بارش را به سبب در نظر نگرفتن شار رطوبتي از عرض هاي جنوبي که سم بزرگي در ريزش هاي جوي ايران دارد، بيشتر از مقدار واقعي برآورد مي کند ولي الگوي تغييرات فضايي و زماني بارش را به خوبي نشان مي دهد. به علاوه بررسي ها نشان مي دهد که گرماي نهان آزاد شده در فرآيند هاي ترموديناميکي و ديناميکي بر روي درياي عمان پيش از گرماي نهان آزاد شده بر روي شرق درياي مديترانه است.

 نسخه قابل چاپ

در اين مقاله ويژگي هاي ژئومرفولوژيکي دامنه اي مشرف به جاده سولقان (از پل زر تا سولقان) و خطراتي که دارند مورد بحث قرار گرفته است. بعضي دامنه هاي مشرف به اين جاده از نظر مخاطرات ژئومورفولوژيکي دامنه اي مهم تلقي مي شوند. اهداف کلي اين مقاله تشخيص و بررسي اقدامات، ارزيابي مطلوب و شناسايي ميزان ناپايداري دامنه اي و احتمال خطر براي جاده و مردم است. پديده هاي دامنه اي در امتداد اين جاده در سه شکل عمودي (قائم)، جانبي و مورب مشاهده مي شود. علت و مکانيسم ايجاد و تغييراتي که دارند بسيار پيچيده است. استفاده از دامنه هاي مشرف به جاده سولقان و جاده مستلزم دادن آگاهي به مسوولين و کساني که مجري طرح در امتداد جاده و دامنه هستند مي باشد. به هنگام سازي بسيار دقيق اطلاعات خطر از پديده هاي دامنه اي و جاده سولقان و ارزيابي درست و دقيق آن از ديگر اقدامات است. در اين دامنه ها، ميانگين بارش سالانه بيش از 350 ميلي متر و يخبندان فصلي و قطعي است. بيشترين قسمت منطقه بين 0 تا 45 درجه شيب دارد. شکستگي هاي شيب دار و تند منطقه بدون شک اهميت زيادي دارد. در شيب هاي 15 تا 45 درجه فرو ريختن ناگهاني، ريزش خرده سنگ، واژگوني قطعه سنگ و سقوط سنگ زياد مشاهده مي شود. کاهش مقاومت مواد بيشتر بر اثر هوازدگي و افزايش حجم، آماس پذيري، زدوده شدن سيمان بين ذره اي و لايه اي و متورم شدن به وسيله يخ و شستشو توسط آب مي باشد. اغلب مواد تحکيم نيافته در سطح دامنه از طريق فعاليت درزه ها در حال افزايش است. در اين منطقه درزه ها اهميت زيادي در توليد اشکال ايفا مي کنند.

 نسخه قابل چاپ

کشت گندم ديم در تامين نياز غذايي کشور از اهميت به سزايي برخوردار است. حدود 15 درصد از سطح زير کشت استان اردبيل به گندم ديم اختصاص دارد. ثابت شده است که روند کاشت و عملکرد اين محصول استراتژيک به مقدار بارندگي سالانه و توزيع بارش ماهانه در طول دوره رشد بستگي دارد.
بنابراين، هدف اصلي اين تحقيق، بررسي نقش بارندگي در جهت تعيين مناطق مساعد و شناخت تاريخ مناسب براي کشت گندم ديم در استان اردبيل است. به همين منظور ابتدا، داده هاي بارندگي 15 ايستگاه هواشناسي از سال 1355 تا 1380 (26 سال) جمع آوري و پايگاه اطلاعات مربوط تشکيل شد. سپس، با استفاده از روش هاي آماري نظير، آزمون هاي هتلينگ و تي مشاهده اي نرمال هاي اقليمي مورد نياز در روند کشت گندم ديم مورد مقايسه شد. در نهايت، نقشه هاي مناطق مساعد براي کشت گندم ديم با استفاده از سيستم اطلاعات جغرافيايي طراحي شد.
نتايج حاصل از اين تحقيق بيانگر اين واقعيت است که :1 مقادير بارش سالانه از شاخص هاي موثر در فرآيند پهنه بندي مناطق مساعد براي کشت گندم ديم مي باشد. در اين خصوص، مشخص مي شود که مناطق شمالي استان، مساعدترين و مناطق جنوبي نامساعد ترين محدوده جغرافيايي براي کشت محصول ديم مي باشد. :2 نتايج نهايي مبين اين واقعيت است که مقدار بارش در طول دوره رشد، عامل تعيين کننده اي در روند کشت گندم ديم است. بنابراين، از نقطه نظر زماني، ماه اکتبر مناسب ترين تاريخ کشت محصول گندم ديم در محدوده استان اردبيل شناخته مي شود.

 نسخه قابل چاپ

عوامل موثر بر تشکيل تعاوني هاي روستايي جدا از عوامل موثر بر مشارکت اقتصادي و اجتماعي روستاييان نيستند. عوامل موثر بر مشارکت نيز از عوامل موثر بر ايجاد انگيزه در افراد براي تمايل به انجام کارهاي گروهي و هدفمند اجتماعي– اقتصادي تاثير مي پذيرند. از اين رو مطالعه عوامل موثر بر انگيزه مشارکت در تعاوني ها، يکي از مهمترين مسايلي است که نقش کليدي در برنامه ريزي تعاون خصوصا تعاوني هاي روستايي دارد چرا که بدون توجه به انگيزه انسان يعني عامل اصلي توسعه و بدون شناخت پيچيدگي هاي رفتاري وي، تجربه ناموفق تعاوني ها مورد انتظار است.
اهميت مطالعه موانع گسترش و رشد فعاليت هاي بخش تعاون و رفع آن ها در برنامه هاي آتي به صورت از بالا به پايين و ايجاد انگيزه در آن ها براي شرکت در فعاليت هاي مشارکتي و گروهي افزايش آگاهي آن ها در اين زمينه غير قابل انکار است.
چه عواملي بر گرايش افراد به تشکيل تعاوني ها تاثير دارد و اولويت آن ها چگونه است؟ پاسخ به اين سوال به برنامه ريزان کمک مي کند تا در برنامه هاي تعاون با ديد وسيع تري مسير را براي رشد و توسعه تعاوني ها هموار نمايند تا از اين طريق عوامل تسريع کننده رشد و توسعه تعاوني ها تقويت شوند و عوامل بازدارنده حذف شوند يا کاهش يابند. از اين رو در اين تحقيق با استفاده از نظريه کنش موجه «آيزن و فيش باين» و دسته بندي عوامل به سه دسته اجتماعي، اقتصادي و مکاني براي سهولت انجام تحقيق، سعي شده است تا عوامل موثر بر گرايش روستاييان به تشکيل تعاوني هاي روستايي شناخته و اولويت آن ها مشخص شود. از اين رو از مجموع 50 آبادي دهستان قنوات قم، 11 روستا و 254 نفر از 7579 نفر جمعيت  15-6ساله آن با استفاده ازفرمول کوکران به صورت تصادفي ساده انتخاب تا عوامل موثر بر گرايش آنان به تشکيل تعاوني هاي روستايي مورد شناسايي قرار گيرند. در تحقيق حاضر با استفاده از آزمون کاي دو در محيط نرم افزار آماري SPSS، از ميان عوامل اجتماعي، تاثير وضعيت سکونت (بومي يا غيربومي بودن روستاييان)، نقش دولت، نقش مشارکت و آگاهي و از ميان عوامل اقتصادي، تاثير وضعيت شغل (بيکار يا شاغل بودن)، نوع شغل و عدم ريسک پذيري، بر تشکيل تعاوني هاي روستايي با سطح آلفاي 0.05 موثر بوده اند. همچنين از طريق آزمون فرضيه تاکيد شد که انگيزه مشارکت در فعاليت هاي گروهي تنها وابسته به عوامل اقتصادي نيستند بلکه ترکيبي از عوامل اجتماعي– اقتصادي در اين فرآيند موثر مي باشند.

 نسخه قابل چاپ

گسل دهشير در دامنه جنوبي رشته شيرکوه قرار دارد و روند آن تقريبا مشابه با روند گسل اصلي زاگرس مي باشد. اين گسل منطقه مهمي از نظر سنگ هاي آميزه رنگين به شمار مي رود. به سمت غرب و جنوب غربي اين گسل، چاله هاي گاوخوني، ابرکوه و سيرجان به وجود آمده اند (نبوي، 1355). گسل دهشير به طول حدود 350 کيلومتر با جهت شمال غربي– جنوب شرقي از نايين آغاز شده و تا حوالي سيرجان ادامه مي يابد (بربريان، 1367). يکي از مهمترين ويژگي هاي اين گسل به فعاليت نئوتکتونيک آن مربوط مي شود. در اطراف گسل اصلي و حتي در طول گسل هاي فرعي وابسته به آن، جا به جايي آبراهه هاي خشک در رابطه با حرکت عمدتا راست لغز گسل ها اتفاق افتاده است. اين پديده از طريق مطالعه عکس هاي هوايي و اطلاعات ماهواره اي و نقشه هاي مغناطيسي هوايي منطقه کاملا مشخص مي شود. از سوي ديگر، رسوبات مزوزوييک و سنگ هاي آذرين نفوذي سنوزوييک در طول اين گسل، مراحل دگرساني هيدروترمال را که نشانه فعاليت تکتونيکي است نشان مي دهند. فعاليت هاي هيدروترمال احتمالا در اوايل کواترنر به خاطر دوباره فعال شدن عمل گسل تحت اثر حرکات کوهزايي بعد از پاسادنين روي داده اند. در طول منطقه گسلي، مخروط هاي آبرفتي جوان، در بالاي مخروط هاي قديمي تر شکل گرفته اند که اين امر نشانه اي از بالا آمدگي منطقه آبگير در منطقه گسلي دهشير به شمار مي روند. چشمه هاي تراورتن زا و گنبدهاي مربوطه در طول گسل به چشم مي خورند که اکثرا در طول درزهاي تکتونيکي وابسته به آن پديد آمده اند.
اين درزها به موازات گسل اصلي کشيده شده اند. شاهد ديگر از حرکات تکنونيکي در اين زون، با جبهه تند و مشخص کوه ها و تپه هاي مشرف بر گسل مشخص مي شود. چنين پديده اي را مي توان در مناطقي از قبيل مزرعه عبداله و غرب اکبرآباد مشاهده کرد که در اين نقاط تراورتن هاي مسطح بريده شده و ايجاد پرتگاه کرده اند اما در مناطق مشرف بر چاله هاي کويري عملکرد گسل موجب ايجاد اختلاف ارتفاع شده است. در برخي نقاط خط گسل لايه هاي تراورتن را قطع کرده که نشان دهنده حرکت راستگرد با مولفه قائم است. گسل دهشير، از ديدگاه لرزه شناسي، داراي ويژگي لرزه اي ساکن است که نشانه اي از زمين لرزه بزرگ مقياس در محدوده آن مشاهده نمي شود (بربريان، 1967). با اين وجود، براي داشتن يک ديدگاه محکم در مورد احتمال فعاليت آينده آن نياز به مطالعه دقيق تر وجود دارد. هدف از اين مقاله تجزيه و تحليل نحوه عملکرد اين گسل و اثرات ژئومورفولوژيک آن در منطقه است.

 نسخه قابل چاپ

روستاي ماخونيك و 9 كلاته اطراف آن واقع در 125 كيلومتري بيرجند يكي از محروم‌ترين روستاهاي كشور است. اين مجموعه روستايي با محدوديت‌هاي طبيعي و ارتباطي و با كشاورزي در زمين‌هاي 30×30 سانتي‌متري بيانگر قناعت و مقاومت انسان در مقابل گرسنگي است. محصول اين مزارع مينياتوري عدالتي وسواس‌آميز در حد تقسيم يك دانه زردآلو به سه قسمت مساوي را نشان مي‌دهد. مطالعه روستاي ماخونيک ما را به اعماق تاريک تاريخ بشري هدايت مي‌كند و به ما مي‌آموزد كه چگونه مي‌توان در عصر پست ‌مدرنيسم در دوران نوسنگي زندگي كرد. ماخونيک به ما نشان مي‌دهد كه چگونه در مملكتي كه بيش از صد سال است وارد عصر نوسازي و مدرنيته شده است و از ذخاير سرشار نفت برخوردار است هنوز مناطق و مردماني كاملا فراموش شده زندگي مي‌كنند. ماخونيک موزه تاريخ تحول زندگي انسان در همه ابعاد آن، باستان‌شناسي، انسان‌شناسي، جامعه‌شناسي، جغرافيا، مردم‌شناسي و همه شناسايي‌هاي ديگر است. ماخونيک درسهايي براي انسان به طور عام و برجسته‌ترين اساتيد علوم مختلف به طور خاص دارد. ماخونيک درس‌ها و پيام‌هاي اخلاقي بسياري را در بر دارد.
تحول شتابان اين جامعه روستايي در دهه 1370 به بعد ما را با تجربه فشردگي زمان و تحول و تكامل جوامع روبرو مي‌كند.

 نسخه قابل چاپ

تحولات بين‌المللي و ژئوپوليتيكي در نيمه دوم قرن هيجدهم موجب شد كه شرق ايران بسياري از استعدادها و ظرفيت‌هاي تاريخي، اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي خود را از دست بدهد و تمدن شرقي در معرض انحطاط قرار گيرد. تجزيه اتحاد جماهير شوروي و تحولات بين‌المللي و ملي به ويژه در كشورهاي ايران و افغانستان فرصت تازه‌اي براي رشد و توسعه اين منطقه به وجود آورده است. در دهه اخير (1384-1375) تعدادي از طرح‌ها و پروژه‌هاي زيربنايي و مهم توسط دولت ايران در اين منطقه اجرا شده كه زمينه مناسبي را براي توسعه مبادلات تجاري و اقتصادي و پيشرفت اين منطقه فراهم نموده است. مهمترين اين طرح‌ها عبارتند از: شبكه‌هاي راه و راه‌آهن، شبكه‌هاي انرژي صنعتي مخابراتي، احداث سدهاي آبي، امنيت مرزها, سرمايه‌گذاري‌هاي ملي و بين‌المللي و توسعه منابع انساني كه در اين مقاله توصيف شده‌اند.

 نسخه قابل چاپ

تفکرات نظامي - استراتژيک ايالات متحده در مقايسه با دوران جنگ سرد دچار تحول بنيادين شده است که سلطه‌طلبي مطلق‌گرا و رويگرداني از هم پيمانان سنتي را مي‌توان از پيامدهاي آن دانست. روابط ايران و عربستان پس از 11 سپتامبر 2001 دستخوش تحولاتي بي‌سابقه گشته است. چشم‌انداز ژئوپليتيک خليج فارس و تاثير آن بر روابط ايران و عربستان را مي‌توان در چهار دوره قبل از انقلاب اسلامي، بعد از انقلاب اسلامي تا پايان جنگ تحميلي، از پايان جنگ تحميلي تا 11 سپتامبر و از 11 سپتامبر تاکنون تشريح کرد. اين چهار دوره که متاثر از شرايط جهاني، منطقه‌اي و عوامل تاثيرگذار دروني بوده نوع روابط متفاوتي را در پي داشته است و بعضا از رفتار مسالمت‌آميز رقابت‌جويانه در کسب رهبري منطقه‌اي در قبل از انقلاب اسلامي تا رفتار خصمانه در سال 1366 متغير بوده است. در دنباله آن نوعي روابط مسالمت‌آميز رو به گسترش تا همکاري و همگرايي منطقه‌اي بين دو کشور به ويژه بعد از 11 سپتامبر و تحولات جديد منطقه از جمله سقوط طالبان و صدام حسين حاکم بوده است.
اين مقاله سعي در بازشناسي روابط ايران و عربستان در چهار دوره فوق و تاثير آن بر چشم‌انداز ژئوپليتيک خليج فارس با توجه به همکاري و همگرايي دو کشور در پرتو تحولات جديد منطقه را دارد.

 نسخه قابل چاپ

 نسخه قابل چاپ

سازمان فضايي هر منطقه در بردارنده اجزا و عناصر مختلفي است كه سه عنصر اساسي آن مركز يا منطقه مياني، حاشيه يا منطقه پيراموني و رابطه آنها يا كنش متقابل است.
تمركز جمعيت، امكانات، خدمات و كاركردهاي متنوع در مركز يا مادر شهر سبب شده جمعيت نواحي پيراموني براي رفع نيازهاي خويش به آنجا سفر كنند. اين امر بر امتيازات، مركزيت، قدرت و تسلط مركز مي‌‌افزايد. لذا ضرورت دارد كه برنامه‌ريزان در بازنگري كاركردهاي شهر و روستا (مخصوصا كاركردهاي اقتصادي) چنان كنند كه هم شهر و هم روستا، داراي عملكردهاي متفاوت و متنوع ويژه خود گردند و داراي كاركرد و وابستگي‌هاي دو طرفه و متقابل باشند تا شكاف درآمدي مركز پيرامون و نيز تفاوت‌هاي موجود در خدمات و كيفيات معيشتي آنها كاهش يابد.

 نسخه قابل چاپ

 نسخه قابل چاپ