بانک مقالات جغرافیا

در دوره جنگ سرد، قلمرو وابسته به تجارت جهاني دريايي و قدرت قاره اي اوراسيا مهمترين قلمروهاي ژئواستراتژيک بودند، اما امروزه نقشه ژئوپليتيک نظام جهاني در حال گذار، با نقشه قبلي آن متفاوت است. چهار منطقه از مناطق دهگانه ژئوپليتيک در قلمرو دريايي قرار دارند. در نظام در حال گذار، هنوز قلمروهاي ژئواستراتژيک و ژئوپليتيک تثبيت نشده اند. انطباق قلمروهاي ژئواستراتژيک و ژئوپليتيک، تجزيه قلمروهاي ژئواستراتژيک و ترکيب قلمروهاي ژئوپليتيک، از پيامدهاي نظام استراتژيک پسا جنگ سرد است که به احتمال زياد در آن حداقل پنج قلمرو ژئواستراتژيک و ژئوپليتيک خواهيم داشت.
نظام ژئواستراتژيک مبين اين نکته اساسي است که کسب قدرت، جوهر تمام پاراديم هاي ژئوپليتيک سنتي تا انتقادي است. از پاراديم ژئوپليتيک سنتي برخاسته از سنت ارتدوکس تا ژئوپليتيک نئوليبرال در نظام پسا چنگ سرد، اين اصل همواره، رويکرد غالب جهت گيري هاي ژئوپليتيک قدرت هاي هژمون بوده است. در دوره گذار نظام جهاني، ايالات متحده در تلاش است تا استراتژي و کدهاي ژئوپليتيک، قلمروهاي مختلف را در راستاي منافع جهاني خود تعريف نمايد.
گرايش ژئواستراتزي ايالات متحده در نظام جهاني و بخصوص در خاورميانه، متاثر از شاخص هاي انتزاعي و انضمامي تحول در ساختار نظام ژئواستراتژيک است. در بين اين شاخص ها نقش عوامل ژئوپليتيک در ديپلماسي ايالات متحده چشمگيرتر است؛ اگر چه ميزان تاثير آنها در سه دوره سياست خارجي آمريکا، از انزواي ژئواستراتژيک، نقش يابي استراتژيک و جهان گرايي متفاوت بوده است. ژئواستراتژي در سايه ژئوپليتيک درونگان، مداخله گرايي استراتژيک تا واپس گرايي ژئوپليتيک و مداخله گرايي گزينشي تا درون گرايي مقطعي سه گرايش عمده ژئوپليتيک آمريکا را، تا جنگ سرد تشکيل داده است. در اين ميان منطقه خاورميانه در پاناروما يا دورنماي تحولات ژئواستراتژي جهاني، همچنان از نقش پذيري هسته مرکزي برخوردار است.

 نسخه قابل چاپ

مقاله حاضر پديده تمرکزهاي شغلي و علل آن را در مادرشهرهاي کشور و با تاکيد بر مادرشهر تبريز در سال هاي 1355 تا 1375 بررسي مي کند. نتايج اين بررسي نشان داد که طي سال هاي 1355 و 1375 بر درجه تمرکز شغلي مادرشهرهاي تبريز و تهران افزوده شده است، ولي هر دو شهر در سال 1365 نسبت به مادرشهرهاي کشور تمرکز شغلي پاييني را داشته اند. همچنين شهر تبريز نسبت به نقاط شهري استان نيز چنين وضعيتي را داشته است. در قسمت بعدي اين تحقيق پس از تحليل تمرکزهاي شغلي در سطح نقاط شهري استان آذربايجان شرقي، مشخص شد که پيوستگي مکاني بالايي بين بخش صنعت و ساير بخش هاي شغلي در سطح استان آذربايجان شرقي وجود دارد. تمرکز بالاي سرمايه گذاري ها در بخش صنعت در شهر تبريز به عنوان يکي از دلايل مهم تمرکز شغلي تبريز نسبت به شهرهاي کشور است.

 نسخه قابل چاپ

کشور پهناور ايران سرزميني است روستايي- کشاورزي؛ به طوري که بخش روستايي کانون استقرار سهم چشمگيري از جمعيت و نيروي فعال کشور است و حجم ارزش صادرات محصولات کشاورزي و صنايع وابسته به آن، در رابطه با ارز آوري و توليد ناخالص داخلي، نسبت به ساير بخش ها، بعد از نفت جايگاه نخست را دارد.
با هدف بررسي توسعه روستاي مبتني بر تداوم و پايداري کشاورزي در سال 1384 يک تحقيق پيمايشي در بخش سجاسرود استان زنجان انجام گرفت. سرپرستان خانوارهاي کشاورزي بخش مذکور جامعه آماري تحقيق را تشکيل مي دهند که نمونه اي به حجم 359 نفر با استفاده از نمونه گيري طبقه اي چند مرحله اي از بين آنان انتخاب شد و اطلاعات مورد نياز از طريق پرسه اي معتبر و ضريب اطمينان آلفاي کرنباخ 0.85 جمع آوري و با نرم افزار SPSS تجزيه و تحليل گرديد.
يافته هاي حاصل از ضرايب همبستگي اسپيرمن پيرسون و کندال نشان مي دهد که متغيرهاي مربوط به عوامل طبيعي، سرمايه اي، مديريت محلي و مزرعه اي، و عوامل ساختاري و امکاناتي، با ميزان توسعه منطقه مورد مطالعه داراي رابطه آماري معنادار هستند. همچنين در نتايج رگرسيون چند متغيرها بين تداوم کشاورزي، با اشتغال زايي، درآمد سرانه و سطح فيزيکي توسعه در منطقه نگرش مثبت وجود دارد. فراهم سازي زمينه هاي گسترش بخش کشاورزي منطقه، تلاش بيشتر مديران محلي در ايجاد امکانات فيزيکي و زيربنايي، تشويق بخش خصوصي به سرمايه گذاري و مشارکت منابع اعتباري در اعطاي وام و تسهيلات بانکي، از جمله پيشنهادهايي هستند که بر اساس نتايج به دست آمده ارايه شده اند.

 نسخه قابل چاپ

موقعيت جزيره کيش با اقليم و چشم اندازهاي خاص آن، که تلفيقي از ويژگيهاي اقليمي دريايي و خشکي است، ترکيب بديعي را به وجود آورده که مي توان آن را به راحتي مشاهده نمود و اين موارد اهميت خاصي را به جزيره کيش بخشيده و به خاطر موقعيت خاص اقليمي و توپوگرافي اش داراي پتانسيل و توان بالقوه اي براي جذب گردشگران و تاسيس سازه هاي ساحلي و دريايي است (فصلنامه کيش، 1371، شماره 8 ص 20-27)
در اينجا با توجه به اقليم دريايي و جريانهاي ساحلي يک مدل تئوري ارايه مي شود که در آن پارامترهايي مثل ارتفاع آب، جريان در سواحل و انتقال جرم روي سواحل کم عمق جزاير مرجاني کيش قابل پيش بيني خواهد بود (نيلسون، 1993). پارامترهاي مورد استفاده عبارتند از: پهنه ساحل يکنواخت (با عمق ثابت)، فاصله اي که موج مي شکند، شيب ساحل بعد از محدوده با عمق ثابت و عمق آب هنگام شکست موج.
دو ضريب پارامتري بسيار مهم در اين رابطه يکي نسبت عمق ثابت ساحل به عمق آب در محل شکست موج (R=H/h) و ديگري نسبت پهنه ساحل (با عمق يکنواخت) به فاصله اي از ساحل که موج مي شکند (R=X/L) است (بوون 1969).
در اين مطالعه در شرايط اقليمي خاص به تعادل بين گراديان فشار و استرس ناشي از موج که در ارتباط با جريان بر روي سنگ فرش مرجاني کم عمق است، توجه خاصي شده است (بلک وهوتون، 1990).
متوسط انتقال آب در يک حالت فرضي 0.3 سوردراپ که در نواحي شمال شرق و جنوب شرق جزيره کيش مقدار انتقال بيشتر و در نواحي شمال غرب و جنوب غرب انتقال کمتر مشاهده شد و ميانگين نوسان سطح آب تا 80 سانتيمتر محاسبه گرديد.

 نسخه قابل چاپ

فرسايش کناره ها و سواحل رودخانه ها از پديده هايي هستند که اراضي کشاورزي، جاده ها، تاسيسات کناره رودخانه و روستاهاي اطراف آن را تهديد مي کنند. از جمله سازه هاي سامان دهنده و اصلاح مسير رودخانه ها، آبشکن يا اپي ها هستند که با اهداف کنترل فرسايش، حفاظت ساحل، محدود کردن جريان در عرض مشخص به منظور کنترل سيل، احيا و آزاد سازي اراضي و گسترش ساحل جديد و ... به کار مي روند.
در اين تحقيق زير حوضه هاي خشکه رود، سفيد آب، الرم، سياه پلاس، دليچاي، آب سفيد و خرسنگ از حوضه آبخيز سدلار که در شمال غرب تهران واقع شده است. به تفکيک مطالعه شد و مشخص گرديد که حدود 290 آبشکن و 9350 متر عمليات خاکي در اين حوضه احداث شده است.
در اين بررسي حدود 175 آبشکن انتخاب شد و مطالعات و اندازه گيري ها در اين تعداد اپي و خاکريزهاي کناري صورت گرفت. سرانجام مشخص شد که ابعاد سازه هاي احداث شده در اين بازه، با ابعاد استاندارد آنها تا حدي تفاوت داشته است و اين امر اين سازه ها را تخريب نموده و از دوام کارايي مفيد آنها کاسته است. از طرف ديگر، اين موضوع سبب افزايش هزينه هاي اجرايي احداث آبشکن ها شده است.
در ادامه مقاله، به تحليل اقتصادي پروژه پرداخته شده است که ابتدا ميزان ارزش فعلي خالص احداث هر آبشکن همراه با هزينه هاي تفضيلي مصالح به کار رفته شده در آن و مدت زمان دوره سرمايه گذاري و نرخ تنزيل و با محاسبه هزينه به فايده، ميزان بازدهي طرح محاسبه و نرخ بازده داخلي آن نسبت به نرخ تنزيل اوليه سنجيده و مقايسه شده است و منابع حاصله از قبيل افزايش سطح زير کشت، پوشش گياهي و کاهش فرسايش اراضي و ايجاد فرصتهاي شغلي و درآمدهاي حاصله نيز محاسبه شده است؛ به طوري که در نهايت، پس از محاسبه ارزش فعلي خالص NPV1 و NPV2 و نرخ بازده داخلي (IRR) و نسبت B/C و از سوي ديگر، نرخ بازده ساده طرح در مجموع نتايج احداث آبشکن از نظر اقتصادي و فني در حوضه آبخيز سد لار مثبت ارزيابي شد.

 نسخه قابل چاپ

آب آشاميدني از نيازهاي اساسي انسان است. امروزه وجود منابع آب بيشتر در کشورها، امتيازيي بزرگ براي توسعه و پيشرفت آن کشور محسوب مي شود؛ حتي در عرصه سياسي و اجتماعي و تنازعات بين المللي، آب نقش بسيار با اهميتي را داراست. کمبود آب، مشکلات کيفيت آب، عدم توانايي دولت در بهره برداري از هزاران کيلومتر شبکه آب و ايستگاه پمپاژ، هزاران حلقه چاه، صدها رشته قنات و دهنه چشمه در سطح روستاهاي کشور ايجاب مي کند، که مديريت تامين آب در روستاها بازنگري جدي شود.
هدف اصلي از ارايه اين مقاله، معرفي اصول مديريت در تامين آب آشاميدني، انتخاب منبع آب و مديريت در تصفيه، انتقال و توزيع آب در اجتماعات کوچک و روستايي بر اساس، الگوهاي ارايه شده از سوي سازمان بهداشت جهاني براي کشورهاي در حال توسعه است. با توجه به تجربيات ديگر کشورها در بهره گيري از توصيه ها و رهنمودهاي فوق، چنانچه متوليان صنعت آب آشاميدني روستايي کشور، به نکات فوق توجه نمايند، به طور حتم مشکلات تامين آب آشاميدني در روستاهاي کشور به حداقل خواهد رسيد.
اين تحقيق از نوع مروري بوده که نگارنده آن، حاصل شانزده سال مطالعات و تجربيات در زمينه تامين آب روستايي را به همراه توصيه هاي سازمان بهداشت جهاني مربوط به سالهاي 1980 تا 2003 در زمينه تامين آب شرب روستايي و اجتماعات کوچک ارايه نموده است. اصول مديريت تامين آب آشاميدني، مديريت تامين و منابع آب، مديريت انتقال و توزيع آب است.
مطالعات نشان مي دهد مديريت تامين آب در روستاهاي کشور بايد تحول يابد. در واقع نمي توان بدون استفاده از تجارب ديگر کشورهاي در حال توسعه و توصيه هاي سازمان هاي جهاني و در قالب يک مديريتي سنتي، انتظار داشت طرح هاي تامين آب موفق باشد. ريشه مشکلات تامين آب در کشور طي چند سال گذشته بايد شناسايي و از تکرار اشتباهات گذشته پرهيز شود.

 نسخه قابل چاپ

مقدمه: اقدام به خودكشي يك اورژانس روانپزشكي است كه بعضا افراد سالم و جوان را شامل مي شود و جلوگيري از آن مهمترين وظيفه دست اندركاران بهداشت و درمان است. اين مطالعه براي تعيين ارتباط مولفه هاي دما، ساعات تابش آفتاب و طول روز بر ميزان اقدام به خودكشي يا دارو طراحي گرديده است.
مواد و روشها: اين مطالعه توصيفي تحليلي براي سال 1383 در شهر اصفهان انجام شد. ابتدا پرونده هاي موجود در بخش مسمومان بيمارستان نور Poisoning emergency ward (به عنوان تنها اورژانس مسمومان استان) از سال 1378 الي 1383 كه شامل 13384 پرونده بود، بررسي شد و افراد از نظر سن و جنس و ترتيب زماني مرتب شدند. اطلاعات مربوط به ساعات آفتابي، حداقل و حداكثر و ميانگين درجه حرارت و طول روز از ايستگاه سينوپتيك اصفهان دريافت گرديد و پس از انجام محاسبات لازم، اين اطلاعات با استفاده از نرم افزار SPSS مورد تحليل قرار گرفت.
نتايج: تعداد خودكشي ها روزانه، هفتگي، پانزده روز، ماهانه و فصلي با متغيرهاي دما (حداقل- حداكثر- ميانگين)، ساعات آفتابي و طول روز همبستگي مثبت دارد (P=0.0001). بيشترين ميزان خودكشي به روز دهم تيرماه، هفته اول تيرماه، نيمه اول تيرماه و ماه تير و فصل تابستان اختصاص دارد و كمترين ميانگين ها به ترتيب به روز هشتم فروردين، هفته سوم فروردين، نيمه آخر مهر، ماه آذر و فصل پاييز اختصاص دارد و ارتباط معناداري بين سن و جنس و مولفه هاي حرارتي وجود ندارد.
بحث: يافتن ارتباط بين مولفه هاي دمايي و اقدام به خودكشي با دارو، نكته مهمي است كه بايد اين متغيرها در ارزيابي با ريسك خودكشي در نظر گرفته شود.

در اين مقاله، سعي شده است تحولات كالبدي شهرهاي ايراني- اسلامي با مورد نمونه شهر تبريز و تاثير مدرنيسم بر اين تحولات تفسير و تبيين گرديد. الگوي كلي طرح شهر ايراني- اسلامي در دو دوره قبل و بعد از مدرنيسم و تطبيق آن با شهر تبريز مورد بحث قرار گرفته است. همچنين دوره هاي تحول شهر تبريز و عوامل تاثيرگذار مدرنيستي و ملي و منطقه اي بر اين تحولات مطالعه شده است. در نهايت، نتيجه گرفته شده است كه تحولات شهري معاصر ايراني- اسلامي (تبريز) بيشتر ناشي از ظهور مدرنيسم در اقتصاد، اجتماع، سياست، فرهنگ، و غيره است كه تحولات كالبدي شهر تبريز را به وجود آورده است.

 نسخه قابل چاپ

فرسايش و رسوب در ايران پديده اي جدي است كه پيش بيني شدت عمل آن براي مناطق بدون ايستگاه اندازه گيري بيش از پيش ضرورت پيدا مي كند. تنوع عوامل موثر در فرسايش باعث شده است كه ارايه روشي خاص براي برآورد فرسايش ميسر نگردد و براي منظورهاي مختلف روش هايي تجربي به كار گرفته شوند كه اساسا براي مناطق ديگري از جهان تهيه شده اند. البته، در سال هاي اخير بعضي از مراكز تحقيقاتي به واسنجي اين مدل ها و ارايه ضرايب اصلاحي پرداخته اند ولي شايد كمبود امكانات باعث شده است اغلب كاربران، اين روش ها را بدون واسنجي و اعمال ضرايب اصلاحي به كار گيرند.
از اين رو، ضرورت دستيابي به يك روش برآورد دقيق فرسايش در كوتاه ترين زمان و با صرف هزينه كم كه داده هاي آن از بررسي هاي خود منطقه به دست آمده باشد، همواره احساس شده است. بدين منظور، در اين پژوهش سعي شده است كه با توجه به شرايط محيطي حوضه كبوتر لانه در كنگاور، روش و مدلي ارايه شود كه بر اساس آن برآورد ميزان توليد رسوب در اين حوضه با اطمينان بيشتري انجام گيرد.
با اين هدف، رواناب و رسوب حاصل از بارشي كه از 28 تا 30 فروردين سال 1381 در حوضه گفته شده به وقوع پيوست، در 10 پلات با شيب و پوشش گياهي مشخص اندازه گيري و بر اساس ميزان رسوب توليد شده از اين پلات ها و مشخصات رواناب، شيب و پوشش گياهي آن ها مدلي ساخته شد. جهت تعيين ميزان فرسايش حوضه و ضريب رسوبدهي ساليانه، نقش شيب، پوشش گياهي و رواناب حوضه، بر اساس بارش هاي موثر 16 سال آماري ايستگاه هواشناسي كنگاور،‌ تهيه و با انطباق آن نقشه ها نواحي همگني ارايه شد كه هر يك با توجه به مدل، نواحي توليد رسوب يكنواخت را ارايه مي دادند. مجموع ميانگين وزني توليد رسوب هر يك از واحدها نيز با محاسبه مدل فرسايش به دست آمد.
نتايج نشان داد كه مدل تواني با مطلوب ترين سطح معنادار بودن، مي تواند مدل مناسبي براي پيش بيني فرسايش حوضه رودخانه كبوترلانه باشد. بر اساس اين مدل، ميزان رسوب ساليانه كه از اين حوضه توليد مي شود 4856 كيلوگرم و ميزان رسوبزايي 36 درصد به دست مي آيد، در حالي كه ميزان رسوب توليد شده بر اساس روش PSIAC دو برابر اين مقدار به دست مي آيد.

 نسخه قابل چاپ

با اين فرض كه پيكره كنوني شهر يزد را بر مبناي سرانه كاربري هاي زمين و ساختارهاي موجود شهري مي توان پهنه بندي نمود و الگوهاي متفاوتي از توسعه فيزيكي را تشخيص داد، مطالعه حاضر انجام يافته است. در يك روش توصيفي- تحليلي پويش رشد و توسعه فيزيكي شهر بررسي شده و الگوهاي گوناگون موجود مشخص گرديده است. بر اين اساس شهر، يزد در پويش تاريخي دوهزار ساله اش تا پيش از دوره تجددگرايي و سرمايه داري مانند اكثر شهرهاي قديمي ايران الگوي رشد ارگانيك را تجربه كرده سات. اين الگوي رشد در تطابق با جغرافيا و منطق معماري كويري، ساختاري فشرده و يكپارچه را عرضه داشته است. در اين الگو، زمين شهري نيز كاربري هاي سنتي شهر را كفايت مي كرده است.
برخلاف الگوي سنتي، الگوهاي جديد توسعه شهري كه خصوصا بعد از اجراي اولين طرح جامع شهري در يزد ظهور يافتند، ناشي از الحاق زمين به طور گسترده و خارج از يك طرح كاربري زمين اجرا شده اند. تا قبل از انقلاب اسلامي اين الگوها اصولا تحت تاثير گسترش مرزهاي شهري و به درون كشاندن روستاهاي حاشيه اي و اراضي و باغات هم پيوند با آنها شكل گرفته و بعد از انقلاب با واگذاري و عرضه دولتي و خصوصي زمين در محدوده هاي الحاقي، بسط يافته اند. به هر حال، اكنون شهر يزد با الحاقي هاي مصوب طرح هاي شهري گذشته و عرضه و واگذاري هاي گسترده زمين دچار تنوعي از الگوهاي توسعه فيزيكي شده و انسجام شهري خود را از دست داده است.

 نسخه قابل چاپ

اشكال مختلف فرسايش و فرآيندهاي دامنه اي كه تخليه مواد حاصل از فرسايش دامنه ها را به عهده دارند، يكي از مسايل مهم زيست محيطي ايران است. براي كنترل يا كاهش آثار تخريبي آنها بايد عوامل موثر بر اين فرآيندها ارزيابي شود. به منظور شناخت اين عوامل در اين مطالعه، ابتدا با استفاده از عكس هاي هوايي، نقشه هاي توپوگرافي و مشاهده هاي زميني، اشكال فرسايش و فرآيندهاي دامنه اي موجود در منطقه شامل فرسايش شياري، سوليفلوكسيون، خزش، لغزش، ريزش و فرسايش كنار رودخانه اي شناسايي و تعيين حدود گرديد. سپس ويژگي هاي هر يك از اين اشكال و فرآيندها از نظر نوع سازند، توپوگرافي، تراكم زهكشي و عوامل اقليمي به تفكيك، اندازه گيري و محاسبه شد. جهت تعيين روابط بين اشكال فرسايش مشاهده شده در منطقه و پارامترهاي محاسبه شده و همچنين شناخت مهم ترين عوامل موثر در ايجاد آنها، از تحليل هاي آماري رگرسيون چند متغيره استفاده گرديد. نتايج حاصله، بيانگر آن است كه متغيرهاي: نوع سازند، ارتفاع، بارش و شيب منطقه، نقش بيشتري در تحول و تنوع اشكال مختلف فرسايش و فرآيندهاي دامنه اي داشته اند.

 نسخه قابل چاپ

پهنه بندي زمين لغزش يكي از روش هايي است كه مي توان به كمك آن مناطق بحراني را به لحاظ پايداري شيب مشخص كرده و از نقشه هاي پهنه بندي به دست آمده در برنامه ريزي هاي توسعه پايدار استفاده كرد (كرم، 1381، 25). حوضه اسطرخي شيروان در استان خراسان شمالي در دامنه هاي شمالي ارتفاعات شاه جهان واقع شده، يكي از زير حوضه هاي حوضه بزرگ اترك محسوب مي شود. يكي از مشكلات عمده اين حوضه وقوع زمين لغزش هاي متعدد و نسبتا بزرگ است كه خسارات زيادي را به بار آورده است. براي شناسايي حركت هاي دامنه اي، آنچه بيش از همه لازم مي نمايد، شناخت همه جانبه عوامل و فرآيندهايي است كه به طور مداوم بر روي دامنه ها اثر گذاشته، آنها را به سمت بي ثباتي و يا ثبات سوق مي دهد.
بر همين اساس، در اين مطالعه از روش شاخص آماري AHP به منظور پهنه بندي زمين لغزش بهره گرفته شد. عوامل متعددي در اين پهنه بندي لحاظ شدند كه عبارتند از: بارندگي، درجه حرارت، ماندگاري برف، ليتولوژي، فاصله از گسل، خطواره ها، واحدهاي مورفولوژي، سايه و آفتاب، شيب، جهت شيب، طبقات ارتفاعي، تراكم زهكشي، فاصله از رودخانه، گروه هاي هيدرولوژيك خاك، كاربري اراضي، فاصله از روستا و پوشش گياهي. در اين روش با توجه به وسعت پهنه هاي لغزشي در هر يك از كلاس هاي پارامترهاي مختلف مورد مطالعه، ارزش وزني براي هر يك از سلول ها در نظر گرفته شد و نهايتا مجموع ارزش هاي وزني براي هر سلول با همپوشاني لايه هاي مختلف مورد مطالعه به دست آمد. سپس نقشه طبقات خطر زمين لغزش در چهار گروه خيلي زياد، زياد، متوسط و كم تهيه شد. بر اساس نقشه پهنه بندي به دست آمده حدود 1.8 درصد از مساحت حوضه در پهنه خطر بسيار زياد، 20.9 درصد در پهنه خيلي زياد، 56.9 درصد در پهنه خطر متوسط و 20.4 درصد در پهنه خطر پايين قرار مي گيرد.

 نسخه قابل چاپ

تحول ژئوپليتيكي دهه پاياني قرن بيستم و جنگهاي اول و دوم خليج فارس در 1991 و 2003 م كه به سقوط صدام حسين منجر شد همراه با آرزوي ديرينه كردها براي نايل شدن به استقلال، زمينه را براي ايجاد خودگرداني كردها و تاسيس حكومت منطقه اي فدرال در شمال عراق فراهم كرد.
حكومت خودگردان شمال عراق توانسته است در مدت 15 سال گذشته دستاوردهايي در زمينه هاي توسعه اقتصادي- اجتماعي، ارتقا ارزش هاي فرهنگي و قومي، نمادسازي قومي، آزادي و دمكراسي، اتصال كردستان با جهانيان و سيستم بين المللي و غيره داشته باشد و از موقعيت الگويي و آرماني در بين كردهاي خاورميانه برخوردار شود.
اين مقاله پس از بررسي سير تكوين حكومت خودگردان كردي، به مطالعه تاثير آن بر كردهاي كشورهاي منطقه خاورميانه به ويژه تركيه، ايران و سوريه مي پردازد.

 نسخه قابل چاپ

تابع كاليبراسيون رابطه بين عدد رقومي تصوير و مقدار انرژي رسيده به سنسور ماهواره را نشان مي دهد. روش هاي مختلفي براي كاليبراسيون تصاوير باند مريي ماهواره هاي Meteosat پيشنهاد شده كه از جمله مهمترين آنها روش كاليبراسيون خودكار لفور و همكاران و روش Eumetsat مي باشند. در اين مطالعه از تصاوير ماهواره Meteosat-5 در دوره آماري 2001 تا 2005 براي مقايسه نتايج اين دو روش براساس سنجه هاي آماري RMSE و MBE استفاده مي شود.
نتايج نشان دادند كه اختلاف بين تابندگي هاي محاسبه شده به وسيله دو روش و در نتيجه سنجه هاي آماري RMSE و MBE با افزايش عدد رقومي تصوير افزايش پيدا مي كنند. در دوره آماري استفاده شده، بيشينه MBE و RMSE به ترتيب 13.7 و 12.6 W.m. sr بودند كه نشان دهنده عملكرد نسبتا يكسان دو روش است. البته اگر چه روش كاليبراسيون خودكار تغييرات كوتاه مدت سنسور را نيز در نظر مي گيرد و در كل براي كاليبراسيون تصاوير مناسب تر است ولي براي محاسبه ضرايب آن به تصاوير با پوشش كامل نياز است و در اكثر مواقع به دليل حجم زياد، اين تصاوير در دسترس نمي باشند اما روش Eumetsat هر چند فقط تغييرات بلند مدت سنسور را در نظر مي گيرد ولي براي محاسبه ضرايب آن فقط به شماره روز نياز است و به ويژه هنگامي كه تصاوير با پوشش كامل در اختيار نباشند به سادگي قابل استفاده است.

 نسخه قابل چاپ

دولتها از علل وجودي متنوعي برخوردارند كه برخاسته از ماهيت آنهاست. جداي از اين تنوع يكي از اهداف اساسي كه دنبال مي نمايند دستيابي به توسعه به منظور تامين رفاه آحاد مختلف جامعه است. براساس ماهيت دولت ابزارهاي مورد استفاده براي دست يابي به توسعه بسيار متنوع است. اين ابزار از اقدام مداخله مستقيم تا تنظيم شرايط براي به كارگيري مكانيسم هايي چون دست نامريي بازار مي تواند متغير باشد.
در ايران نيز دولت از اين اصول كلان مبرا نيست و براساس قانون اساسي كشور موظف به تامين رفاه استقلال و بسترسازي توسعه است. يكي از ابزار كليدي دولت در ايران براي توسعه، برنامه سالانه يا پنج ساله است كه براساس آن فعاليت هاي دولت براي زماني مشخص تنظيم مي گردد. اين فعاليت ها عرصه هاي متفاوتي را در بر مي گيرد. يكي از اين عرصه ها، روستاها و يكي از اشكال فعاليت دولت اجراي پروژه هاي عمراني است. براساس صراحت برنامه هاي توسعه هدف اساسي اين اقدامات يا به عبارت متداول سرمايه گذاري هاي عمراني در عرصه هاي روستايي رفع معضلات جامعه روستايي و بسترسازي توسعه است. از جمله معضلات جامعه روستايي تخليه جمعيتي روستاها وعدم تثبيت جمعيت روستايي مي باشد. با توجه به صراحت برنامه انتظار مي رود تا سرمايه گذاري هاي عمراني منجر به تثبيت جمعيت و يا حداقل كاهش شدت آن در عرصه روستاها گردد.
به منظور ارزيابي موضوع مذکور تحولات جمعيتي و سرمايه گذاري هاي عمراني در ناحيه کاشان- که شامل 52 روستا مي گردد- از ابتداي انقلاب تا سال 1382 مورد بررسي قرار گرفت. نتايج حاصله نشان مي دهد طي دوره 1358-1382 مبلغ 4/146443 ميليون ريال بر اساس قيمت پايه سال 1382 در اين ناحيه هزينه شده است. اين ارقام در طي 24 سال بايد اثرات خود را تاکنون نمودار ساخته و تحولات جمعيت نيز از آن در راستاي اهداف برنامه ها متاثر مي شد.
يافته هاي تحقيق حکايت از آن دارد که ارتباطي قوي و مستحکم ميان تحولات جمعيتي و سرمايه گذاري هاي عمراني در ناحيه کاشان وجود ندارد. در طي زمان اگرچه ارتباطي ضعيف ميان اين دو عامل وجود داشته است اما با گذشت زمان ميزان اثرگذاري آن کاهش و تبديل به ارتباط منفي شده است. بنابراين براي حل معضل تخليه جمعيتي روستاها نگرش ها و راهکارهاي نوين و جديدي مورد نياز است. از سوي ديگر عوامل دفع کننده جمعيت از روستاها بسيار قوي تر از عوامل جذب جمعيت عمل کرده است. نقش سرمايه گذاري هاي عمراني با شيوه موجود بسيار کمرنگ و ضعيف است. به همين دليل براي اثرگذاري بيشتر اقدامات دولت نياز به تغيير در نحوه و ماهيت سرمايه گذاري ها اجتناب ناپذير مي نمايد.

 نسخه قابل چاپ