بانک مقالات جغرافیا
| نگرش هاي نو در جغرافياي انساني (جعرافياي انساني) تابستان 1388; 1(3):81-92. |
| كريمي سرگل*,توكلي نيا جميله |
| * دانشگاه شهيد بهشتي |
|
امروزه توسعه پايدار در تمام ابعاد اجتماع مورد توجه مي باشد که با توجه به اهداف و ابعاد توسعه و ويژگي هاي جوامع مختلف (امکانات، محدوديت ها و ...) براي رسيدن به توسعه پايدار به ويژه پايداري شهري راهکارهايي بايد اتخاذ شود که از جمله مي توان به توسعه در سطح محله با توجه به مشارکت شهروندان مورد نظر باشد. در اين مقاله محله، ويژگي هاي آن، اهميت و ضرورت توسعه محله اي و استفاده از الگوي پايداري محله مورد توجه قرار گرفته است. در ادامه به منظور تعيين جايگاه توسعه در مقياس محله اي، محله اوين به عنوان نمونه موردي مورد بررسي قرار گرفته و ابعاد اجتماعي و اقتصادي توسعه پايدار از طرق پرسشنامه استخراج گرديده است. نتايج نشان مي دهد که در طول مدت تشکيل شوراياري محله اوين، برگزاري نشست با مردم و استفاده از تخصص و مهارت هاي ساکنين در اداره محله افزايش يافته است و کمک به ايجاد بنگاه هاي کوچک و زود بازده در سطح محله تغيير چنداني نداشته است. |
| كليد واژه: توسعه پايدار، پايداري شهري، توسعه محله اي، محله اوين |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| نگرش هاي نو در جغرافياي انساني (جعرافياي انساني) بهار 1389; 2(2):1-12. |
| زياري كرامت اله,محمدپور صابر*,منوچهري ايوب,عيوضلو محمود |
| * دانشگاه تهران |
|
فن آوري اطلاعات و ارتباطات به عنوان عمده ترين محور تحول و توسعه هزاره سوم مطرح شده است. در اين عرصه شهر نيز به واسطه تحول مفهوم فضاي شهري و ظهور زير ساخت نوين فن آوري اطلاعات و ارتباطات متحول مي شود. نگرش به فناوري اطلاعات به عنوان ابزار رشد و توسعه کشورها، جاي خود را به فناوري اطلاعات به عنوان محور توسعه انساني داده است. درک نقش بنيادين اين مهم و سازماندهي مناسب براي نهادينه کردن آن تضميني مناسب براي حضور فعال و مقتدر در جامعه جهاني و تسريع روند جهان شدن است. در اين پژوهش، بررسي نقش فناوري اطلاعات و ارتباطات (ICT) در تغييرات برنامه ريزي شهري با تکيه بر ابعاد کالبدي آن مورد نظر است و بر مبناي نتايج آن، تاثير برنامه ريزي مبتني بر توسعه زير ساخت هاي اطلاعاتي و ارتباطي در تسهيل روند جهان شدن بيان مي شود. همچنين با بررسي معيارها و شاخص هاي مقايسه اي به ارزيابي رويکردهاي جديد برنامه ريزي شهري که مبتني بر توسعه زيرساخت هاي اطلاعاتي و ارتباطي هستند، پرداخته شده است. اين مطالعه نشان مي دهد توسعه نقش فناوري اطلاعات و ارتباطات (ICT) با افزايش امکان برقراري ارتباط از راه دور ضمن تغيير الگوهاي فعاليتي، تغيير در الگوهاي فضايي و مکاني محلي شهري را فراهم آورده است که بر مبناي توسعه زيرساخت هاي اطلاعاتي و ارتباطي و فرصت هاي ناشي از آن، قابل ارايه هستند. در نتيجه مي توان گفت، بهره گيري از اين رويکردها، تاثيرگذاري بر الگوهاي فضايي و عملکردي شهرها را به همراه داشته و امکان پاسخگويي به نيازهاي شهري در روند جهاني شدن را تسهيل مي کند. |
| كليد واژه: فناوري اطلاعات و ارتباطات (ICT)، زير ساخت هاي اطلاعاتي و ارتباطي، جهاني شدن، عملکردهاي شهري |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| نگرش هاي نو در جغرافياي انساني (جعرافياي انساني) تابستان 1388; 1(3):93-112. |
| بايي لاشكي مريم*,پيشگاهي فرد زهرا |
|
انتخابات بعنوان يك رفتار سياسي، مبين مرتبه اي از مشاركت سياسي است كه هر جامعه و هر فردي در جامعه بر اساس فهم سياسي خود در محيط جغرافيايي جهت حمايت، اصلاح و تغيير در آن شركت مي كند و بخشي از اراده مردم را در اداره امور به حكومت واگذار مي نمايد. در اين فرايند عوامل موثري از جمله عوامل جغرافيايي دخيل هستند. براين اساس جغرافياي انتخابات مطرح مي شود. جغرافياي انتخابات از مباحث نو در علم جغرافيا در ايران است و با شناخت دقيق تر نواحي انتخاباتي به بررسي عوامل مختلف موثر در نتايج انتخابات از جمله عوامل موثر بر رفتار راي دهندگان مي پردازد. اين عوامل در زمانها و مكانهاي مختلف، تاثيرات متفاوتي بر نتايج انتخابات باقي مي گذارد. بررسي و شناسايي اين عوامل هم براي حاكمان سياسي كشور و هم براي احزاب و گروههاي سياسي مفيد خواهد بود و مي توانند در برنامهريزي هاي آينده انتخاباتي از نتايج آن استفاده كنند. تحقيق حاضر ابتدا به بررسي برخي عوامل موثر بر رفتار انتخاباتي مردم ايران پرداخته و سپس به تحليل رفتار انتخاباتي مردم حوزه انتخابيه نوشهر و چالوس در دوره هشتم مجلس شوراي اسلامي مي پردازد. ارزيابي اين رفتار با اين هدف صورت مي گيرد كه تاثير متغيرهاي مختلف موثر در انتخابات، از جمله نقش احزاب، شخصيتهاي محلي، مشخصات تحصيلاتي و سوابق كاري كانديدا و ... مشخص شود. |
| كليد واژه: مشاركت سياسي: «به درگيري فرد در سطوح مختلف فعاليت در نظام سياسي، از عدم درگيري تا داشتن مقام سياسي گفته مي شود» (حافظ نيا، 1383، 223) |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| نگرش هاي نو در جغرافياي انساني (جعرافياي انساني) بهار 1389; 2(2):47-66. |
| فتحي سروش*,مطلق معصومه |
| * دانشگاه آزاد اسلامي واحد گرمسار |
|
مقاله حاضر به نقش فن آوري اطلاعات و ارتباطات بر توسعه پايدار روستايي با روش اسنادي مي پردازد. از آنجايي که فن آوري اطلاعات و ارتباطات (ICT) يکي از شاخص هاي توسعه پايدار محسوب مي شود، و مي توان به پشتوانه ابزارهاي ICT بسياري از نيازهاي جامعه را برطرف نموده و حرکت آن را به سوي توسعه پايدار مهيا ساخت. از آنجايي که در توسعه پايدار بر انسان و نيازهاي انساني تاکيد مي شود، مي توان افزايش آگاهي و سطح آموزش، ارتقاي سطح مشارکت، بهبود بهداشت و سلامت، کاهش فقر و افزايش فرصت اقتصادي و سلامت محيط زيست را از جمله کارکردهايي دانست که به پايداري توسعه روستايي مي انجامد . |
| كليد واژه: توسعه، توسعه پايدار، توسعه روستايي، فن آوري اطلاعات و ارتباطات |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| نگرش هاي نو در جغرافياي انساني (جعرافياي انساني) بهار 1389; 2(2):87-99. |
| نويدنيا منيژه* |
| * دانشگاه آزاد اسلامي واحد گرمسار |
|
تحقيق حاضر با تاکيد بر الگوهاي امنيت و توجه به کاربري فضاهاي مختلف شهر تهران، وضعيت شهروندان را در فضاهاي گوناگون شهر به حسب اولويت امنيتي آنان مورد بررسي قرار مي دهد. امنيت وجودي، امنيت رفاهي، امنيت معنابخش به عنوان سه رکن اساسي امنيت شهروندان برآورد و تفاوت اين ابعاد در مناطق مختلف شهر تهران مورد مقايسه قرار گرفته است.در اين تحقيق از روش پيمايش استفاده شده است که طي آن با 848 نفر از ساکنان مناطق مختلف تهران مصاحبه گرديده و براي تحليل داده ها از آزمون F استفاده شده است. |
| كليد واژه: مناطق متحدالمرکز، قطاعي و هسته اي متکثر، مکتب پوزيتيويست، سازه انگاران و پست پوزيتيويست، امنيت وجودي، امنيت رفاهي، امنيت معنابخش |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| نگرش هاي نو در جغرافياي انساني (جعرافياي انساني) بهار 1389; 2(2):101-121. |
| واعظ آملي اسماعيل,اسماعيل پورروشن علي اصغر* |
| * دانشگاه آزاد اسلامي، واحد علوم و تحقيقات تهران |
|
فروپاشي شوروي پاياني بر سيطره نظام دو قطبي بر جهان و آغازي بر تلاش قدرتهاي جهاني در جهت طرح و پياده کردن نظام نوين ديگري براي جهان سياسي بود. در اين منازعه قدرت، از يکسو ايالات متحده سعي در پياده کردن نظام نوين تک قطبي مورد نظر خود در جهان را دارد و از سوي ديگر قدرتهاي ديگر همچون فرانسه، آلمان، چين، روسيه و... خواهان ايجاد نظامي چند قطبي جهان هستند. نظام نوين جهاني مورد نظر ايالات متحده نظامي هرمي شکل و تک قطبي است ايالات متحده در راس هرم در مقام داور نهايي در جهان ژئوپلتيک بوده و بقيه قدرت ها در رده هاي بعدي قرار گرفته اند. ايالات متحده در راستاي تحقق اين طرح برنامه وسيعي را براي حضور در مناطق مهم و حياتي جهان به ويژه قلمرو رقباي خود تدارک ديده است. در اين بين منطقه ژئوپلتيک خزر به دلايل ژئوپلتيک، ژئواکونوميک و ژئواسترانژک جايگاه ويژه اي را در نظام نوين جهاني مورد نظر ايالات متحده پيدا کرده است. |
| كليد واژه: منطقه ژئوپلتيک خزر، نظام نوين جهاني، آمريکا، انرژي، ژئوپليتيک |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| نگرش هاي نو در جغرافياي انساني (جعرافياي انساني) بهار 1389; 2(2):107-121. |
| احمدي سيدعباس*,لطفي حيدر |
| * دانشگاه تربيت مدرس |
|
در اين پژوهش نقش بين المللي ايران در منطقه پس از انقلاب اسلامي (سال 1357) مورد مطالعه و بررسي قرار گرفته است. براي انجام اين پژوهش، شيوه ها و زمينه هاي مختلفي که ايران از طريق آن تلاش کرده است حوزه نفوذ خود را در منطقه توسعه بخشد، مطرح و بررسي شده است. |
| كليد واژه: انقلاب اسلامي، ايران، منطقه، نقش بين المللي |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| نگرش هاي نو در جغرافياي انساني (جعرافياي انساني) بهار 1389; 2(2):123-133. |
| شكور علي*,رضايي محمدرضا |
| * دانشگاه آزاد اسلامي واحد مرودشت |
|
توزيع فضايي عشاير مي رساند که زندگي کوچندگي در ايران از تنوع بسياري برخوردار است و بايد با توجه به شرايط جغرافيايي هر يک از واحدهاي متجانس قطب هاي عشايري برنامه هاي مشابهي ارايه نمود چون در غير اين صورت به نتيجه مطلوب نمي توان دست يافت. امروزه در کشور با سه گروه عمده روبرو هستيم: 1-گروهي که اسکان يافته اند 2- گروهي که در انتظار فرصت براي اسکان هستند. 3- گروهي که در حال حاضر به کوچ ادامه مي دهند. شکل گيري هريک از اين الگوها در منطقه جغرافيايي از کشور تحت تاثير عواملي مانند توپوگرافي، اقليم، پوشش گياهي، عوامل اقتصادي، اجتماعي، فرهنگي و سياسي مي باشد.در اين پژوهش مشخصه هاي ايل قشقايي در زمينه هاي جمعيتي، اقتصادي به تفکيک توليد و درآمد و هزينه مورد ارزيابي قرار گرفته است. نتايج بررسي ها نشان از بنيان هاي ضعيف مالي گروه کوچنده در عشاير است و با ساير گروهها در سطح آماري معني دار است. مهمترين نکته در اين زمينه اين است که شيوه توليد عشايري هماهنگي هاي خود را با مقتضيات زمان از دست خواهد داد و اين شيوه بايد متحول شود. بدين منظور در محيط هاي عشايري بايد مطالعات کارشناسي دقيقي انجام شود و نمي توان براي تمام مناطق عشايري ايران يک شيوه از معيشت را اعمال نمود. بلکه هر قطبي نوعي برنامه ريزي ويژه را مي طلبد. از اين رو علاوه بر شناخت ويژگي هاي ساختاري، معرفت همه جانبه از روحيات، انگيزه ها و تمايلات عشاير در خصوص مقوله تغيير و تحول در شيوه توليد و جايگزيني دامداري هاي بسته و متمرکز شايان هرگونه دقت ويژه مي باشد. پژوهش حاضر نشان داد که عشاير مورد مطالعه با تاکيد بر برخي عدم وابستگي هاي ايلي گرايش در مجموع مثبت براي دگرگوني در شيوه توليد عشايري را دارا هستند. |
| كليد واژه: گروههاي عشايري، اقتصاد عشاير، شيوه معيشت، ايل قشقايي، فيروزآباد |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| نگرش هاي نو در جغرافياي انساني (جعرافياي انساني) زمستان 1388; 2(1):1-14. |
| حاتمي نژاد حسين,محمدپور صابر*,منوچهري ايوب |
| * دانشگاه تهران |
|
ابداع و بکارگيري برنامه ريزي متمرکز در راستاي حل مسايل و مشکلات شهري و ايجاد تحولات در توسعه و عمران شهرها و در کل اقتصاد يک سرزمين در نظام جديد سوسياليستي در شوروي انجام پذيرفت که بر اساس کليت عمومي عوامل توليد و مداخله همه جانبه دولت استوار گرديده بود. اين تدارکات در قالب برنامه هاي توسعه به اجرا گذاشته شد که با فروپاشي اتحاد جماهير شوروي تجربه برنامه ريزي متمرکز سوسياليستي به پايان عمر خود رسيد. در اين مقاله سعي شده است که به ابعاد مختلف تحولات شهري در شوروي از قبيل روند ايجاد و توسعه شهرهاي جديد، تحولات مسکن و توسعه اجتماعي - اقتصادي و کالبدي، مسايل ناحيه اي? ميکرورايون شهري و در کل سياست شهري در قالب برنامه ريزي متمرکز پرداخته شود و تجربيات يک نظام متمرکز سوسياليستي در تحولات شهرسازي شناخته شده و جنبه هاي مثبت آن مورد توجه برنامه ريزان قرار گيرد. |
| كليد واژه: برنامه ريزي متمرکز? شهرهاي جديد? تحولات شهرسازي و مسکن، توسعه اجتماعي – اقتصادي، سوسياليسم |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| نگرش هاي نو در جغرافياي انساني (جعرافياي انساني) بهار 1389; 2(2):135-145. |
| لطفي حيدر,ميرزايي مينو,عدالت خواه فرداد,وزيرپور شب بو |
|
حاشيه نشيني و مشكلات آن خصوصا پس از پايان جنگ جهاني دوم بيش از پيش براي مديران شهري معضل ساز شد. نكته مهم در باره حاشيه نشيني اين است كه اين پديده در عين حال كه نتيجه و حاصل معضلات اجتماعي و خصوصا اقتصادي است، موجب بروز مسايل و مشكلات ديگري همچون بزهكاري مي گردد. |
| كليد واژه: حاشيه نشيني، كلان شهر، بزهكاري، راهکار |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| نگرش هاي نو در جغرافياي انساني (جعرافياي انساني) زمستان 1388; 2(1):71-84. |
| فرجي راد عبدالرضا,سيدنصيري سيده ژاله* |
| * دانشگاه آزاد اسلامي، واحد علوم و تحقيقات تهران |
|
تحقيق حاضر با هدف شناسايي رابطه جغرافيا گردشگري شهرتهران همراه با ويژگيهاي شهرسازي و معماري آن در صنعت گردشگري، و بازشناسي امکانات و موانع توسعه گردشگري در اين حوزه، انجام شده است. امروزه در شهرهاي بزرگ اقداماتي جهت ارايه نماي زيبايي از آنها به عمل مي آيد، اين اقدامات دردرجه اول براي جلب توجه و تامين نيازهاي ساکنان شهرها صورت مي گيرد، و در درجه دوم مساعد کننده گردشگري شهري، علايق روز افزون افراد نسبت به ميراث فرهنگي و ملي و همچنين بناهاي تاريخي سبک هاي معماري در ادوار تاريخ مي باشد. اهميت اين تحقيق در بازسازي مجدد مناسبات ميان محيط انسان ساخت و محيط طبيعي و ارايه رويکردهاي جديد براي حفاظت از عناصر جغرافيا، شهرسازي، معماري و گردشگري مي باشد. |
| كليد واژه: جغرافيا، گردشگري، شهرسازي، معماري، توسعه |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| نگرش هاي نو در جغرافياي انساني (جعرافياي انساني) زمستان 1388; 2(1):101-110. |
| لطفي حيدر*,عدالت خواه فرداد,ميرزايي مينو,وزيرپور شب بو |
| * گروه جغرافيا، دانشگاه آزاداسلامي، واحد گرمسار |
|
قوانين و مقررات شهري را مي توان به عنوان يکي از مهم ترين نقاط اتصال بين مديريت شهري و شهروندان قلمداد نمود. به تعبير بهتر بازيگران عناصر اصلي مديريت شهري در پرتو قوانين و مقررات شهري ضمن تعريف نقش براي خود و ساير اعضا مي توانند شهروندان را در اداره امور مشارکت دهند و مفهوم شهروندي را محقق سازند. |
| كليد واژه: مديريت شهري، قوانين و مقررات، حقوق شهروندي، شهر |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| نگرش هاي نو در جغرافياي انساني (جعرافياي انساني) زمستان 1388; 2(1):111-124. |
| درياباري سيدجمال الدين* |
| * دانشگاه آزاد اسلامي، واحد سمنان |
|
مناطق ساحلي از نظر فعاليت هاي انساني و يا شرايط ژئوبيوفيزيکي داراي سيستمي بسيار پيچيده هستند، چون اين فعاليت ها ضمن رقابت و برخورد با يکديگر در استفاده از منابع طبيعي ساحلي که اغلب در نواحي محدودي شکل مي گيرد موجب تخريب محيط و عدم پايداري در توسعه اين مناطق مي شود. |
| كليد واژه: مديريت يکپارچه ساحلي، نوسانات سطح آب، حريم ساحلي |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| نگرش هاي نو در جغرافياي انساني (جعرافياي انساني) پاييز 1388; 1(4):21-34. |
| پيشگاهي فرد زهرا*,قاسمي نرگس |
| * دانشکده جغرافياي، دانشگاه تهران |
|
فروپاشي اتحاد جماهير سوسياليستي شوروي خلايي را به وجود آورد که موجب درهم ريختگي نظام دو قطبي شد و دولت مردان آمريکا مدعي شدند که با کناره گيري يکي از دو ابرقدرت، رهبري نظام جهاني برعهده ايالات متحده آمريکا خواهد بود. آمريکا تلاش کرد با ايفاي نقش اساسي در حل و فصل بحران ها و مناقشات بين المللي، از وضعيت موجود نهايت استفاده را برده و خود را به عنوان قدرت برتر به جهانيان معرفي كند. ??سپتامبر ???? فرصتي تاريخي براي دولت آمريکا به وجود آورد تا به نام «جنگ با تروريسم» اين فرآيند را تسريع کند . |
| كليد واژه: قلمروخواهي، کشورگشايي، استعمار، دوقطبي، نوقلمروخواهي |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| نگرش هاي نو در جغرافياي انساني (جعرافياي انساني) پاييز 1388; 1(4):35-49. |
| رضواني محمدرضا*,احمدي علي |
| * دانشگاه تهران |
|
يکي از رويکردهاي توسعه روستايي، برنامه ريزي «پايين به بالا» است كه مشارکت مردم محلي و دخالت موثر آنان در فرآيند برنامه ريزي، محور فعاليت هاي توسعه روستايي محسوب مي شود. شوراهاي اسلامي روستايي در ايران محور مشارکت مردم در امور توسعه محلي است. در اين راستا شناخت نقش شوراها در توسعه روستايي و ارزيابي نظرات مردم در زمينه عملكرد آن ها در اين زمينه اهميت بسيار زيادي دارد. اين موضوع انگيزه اصلي براي مطالعه نقش شوراهاي اسلامي روستايي در دهستان حکيم آباد شهرستان زرنديه استان مرکزي بوده است. براي انجام تحقيق، ديدگاه هاي مردم و اعضاي شوراها درباره عملکرد شوراهاي اسلامي روستايي از طريق پرسش نامه جمع آوري گرديد و مباحثي مانند مشکلات و نيازهاي اساسي روستاييان از ديدگاه مردم و شوراها، عملكرد شوراها در انجام وظايق خود از ديدگاه مردم و ميزان رضايت مردم از عملکرد شوراها مورد کنکاش قرار گرفت. نتايج تحقيق نشان مي دهد كه شوراها در زمينه افزايش مشارکت مردم عملكرد خوبي نسبت به ساير زمينه ها از جمله بهبود وضعيت اقتصادي و اجتماعي روستاها داشته اند. با توجه به يافته هاي تحقيق، روستاييان تمايل به مشاركت بيشتر در امور مختلف روستاها با همكاري شوراها داشته اند. هم چنين اعضاي شوراها در انجام وظايف خود موفق بوده و ميزان همکاري و مشارکت مردم محلي با شورا در انجام کارهاي روستا در وضعيت مطلوبي بوده است. بنابراين تقويت بيشتر شوراها ضروري بوده و مي تواند نقش اساسي در توسعه روستايي داشته باشد. |
| كليد واژه: شوراهاي اسلامي روستايي، مشاركت مردمي، توسعه روستايي، شهرستان زرنديه |
| |
|
نسخه قابل چاپ |