بانک مقالات جغرافیا
| نگرش هاي نو در جغرافياي انساني (جعرافياي انساني) تابستان 1389; 2(3):123-136. |
| فرهودي رحمت اله,مداحي ژيلا* |
| * دانشگاه آزاد اسلامي، واحد علوم و تحقيقات تهران |
|
مهم ترين عامل در كاربري اراضي تقسيم (مكان و فضا) است، بنابراين كاربري اراضي شهري مجموعه اي هدف مند از فعاليت هايي است كه محيط مصنوع را سامان مي بخشد، تقسيم ناعادلانه كاربري مهم ترين مساله كه ذهن همه را به خود مشغول كرده است فلذا مي توان كاربري مسكوني در شهر كرج، كه بيشترين كاربري را به خود اختصاص داده است در حدود 30.1 درصد سهم سرانه مي باشد و سرانه خدماتي 28.2 درصد مي باشد كه با كمبود فضاي سبز و تجاري برخورد مي كنيم، اختصاص نامناسب اراضي به كاربرهاي مختلف و سرانه هاي نامناسب در طرح هاي مصوب نيز از مشكلات اين طرح ها مي باشد. چنانچه در طرح هاي مصوب كرج عدم تقسيم عادلانه كاربريها بر روي اراضي مالكين ديده مي شود، و در نهايت مساله تغيير زمينهاي كشاورزي به كاربري مسكوني از مهمترين مقوله هاي شهري مطرح در كرج مي باشد و كمبود فضاي سبز در كرج به طور جدي مشاهده مي گردد و اگر ميزان فضاي سبز موجود را بر تعداد واقعي كرج تقسيم كنيم رقمي به دست خواهد آمد كه احساس كوير بودن كرج را به انسان تقديم مي كند. |
| كليد واژه: كاركردهاي شهري، فعاليت هاي اقتصادي، اجتماعي، فرهنگي، خدماتي، اكولوژي شهري |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| نگرش هاي نو در جغرافياي انساني (جعرافياي انساني) زمستان 1388; 2(1):15-25. |
| فلاح تبار نصراله*,رحماني محمود |
| * دانشگاه آزاد اسلامي، واحد شهرري |
|
پرواضح است که يکي از مهمترين دغدغه هاي کشورهاي پيشرفته و کشورهاي در حال توسعه اين است که بتوانند جهت حفظ انرژي هاي موجود از جمله نفت، گاز و زغال سنگ و نيز توليد سرمايه از طرق ديگر به ويژه بهره گيري کامل از توانمندي هاي محيطي و انسان ساخت براي ايجاد فعاليت جديد جهت پيدايش فرصت هاي شغلي و منابع درآمدي و در نهايت ارتقا به سطح زندگي جامعه انساني استفاده نمايند و دراين راستا فعاليت صنعت گردشگري در کانون توجه قرار دارد و تلاش دراين است که از شکوفايي و رونق هرچه بيشتر صنعت توريسم دراين زمينه استفاده نمايند. لذا با اين ديدگاه استان گلستان زيرچتر مطالعه قرار گرفته است. |
| كليد واژه: استان گلستان، توانمندي ها، توريسم، پوشش گياهي، جاذبه هاي انسان ساخت |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| نگرش هاي نو در جغرافياي انساني (جعرافياي انساني) زمستان 1388; 2(1):27-38. |
| شمس احمر مهران,اخباري محمد* |
| * دانشگاه امام حسين (ع) |
|
در نظام بين الملل، بحران مي تواند منافع و يا هزينه هايي را براي بازيگران ايجادکند. طبعا قدرت هاي بزرگ به دليل نقشي که ايفا مي کنند و يا منافعي که به دست مي آورند، در شرايط تعارضي بيشتر و فراگيرتر قرار مي گيرند. آنان در ازاي هر منازعه به منافع يا هزينه هاي بيشتري در مقايسه با ساير بازيگران نايل مي شوند. |
| كليد واژه: ساختار نظام بين الملل، بحران ايران - آمريکا، محيط بينالملل، مديريت بحران |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| نگرش هاي نو در جغرافياي انساني (جعرافياي انساني) تابستان 1389; 2(3):153-171. |
| پيشرو حمداله*,مهدوي حاجيلويي مسعود,عزيزي پروانه |
| * دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقيقات تهران |
|
هدف از اين مقاله، بررسي تاثير فعاليت هاي نخل داري بر توسعه روستايي پايدار شهرستان دشتستان (با تاکيد بر ابعاد اقتصادي) استان بوشهر مي باشد. شهرستان دشتستان يکي از شهرهاي استان بوشهر بوده که در جنوب ايران قرار گرفته است. اين شهرستان در طول جغرافيايي 51 درجه و 12 دقيقه و عرض جغرافيايي 29 درجه و 16 دقيقه و بلندي 65 متري از سطح دريا قرار دارد. آب و هواي دشتستان گرم و خشك و ميزان بارندگي سالانه آن كمتر از 250 ميلي متر است. مهمترين محصول کشاورزي اين شهرستان خرما است که توليد سالانه آن (2008) برابر با 125838 تن مي باشد. براي ارزيابي توسعه روستايي پايدار منطقه دشتستان بر اساس فعاليت هاي نخل داري، از مدل «نيروي محرکه (فشار) – وضعيت موجود – واکنش (PSR)» با تاکيد بر عوامل اقتصادي استفاده شده است. منظور از عوامل اقتصادي پايداري، عواملي هستند كه باعث مي گردد تا توسعه روستايي در يک دوره زماني از لحاظ اقتصادي پايدار گردد و بتواند ميزان رفاه اقتصادي و اجتماعي را براي کشاورزان و روستاييان ايجاد نمايد. وجود درآمد مناسب و دايمي در مناطق روستايي به عنوان پيش شرط توسعه پايدار بدين معناست كه با توجه به رعايت مسايل زيست محيطي و حفظ منابع ژنتيكي بايد فعاليت هاي اقتصادي و توليدي صورت پذيرفته و از توجيه اقتصادي برخوردار باشد. به عبارت ديگر نوعي يکپارچگي اقتصادي – محيطي در فعاليت هاي کشاورزي و توليدي صورت گيرد. در مدل مورد استفاده، بالغ بر 12 شاخص مورد بررسي از قبيل، امنيت غذايي، وجود درآمد کافي و دايمي نخل داران، سهم صادرات از توليد، و غيره مورد بررسي قرار گرفته است. براي محاسبه شاخص هاي مذکور از داده هاي مرکز آمار ايران و وزارت جهاد کشاورزي استفاده شده است. نتايج مدل بکار گرفته شده با توجه شاخص هاي مورد استفاده نشان مي دهد که پايداري توسعه روستايي منطقه به اتکا فعاليت هاي نخل داري پايين بوده و ادامه وضعيت موجود نمي تواند توسعه پايدار را براي مناطق روستايي مورد بررسي داشته باشد. يکي از مهمترين دلايل اين ناپايداري، روند روزافزون هزينه توليد کشاورزي از يک طرف و پايين بودن قيمت محصول از طرف ديگر است که باعث شده است تا ارزش افزوده اين بخش بسيار اندک بوده و عوايد حاصل از فعاليت نخل داري (30 درصد از کل درآمد روستاييان) نتواند پايداري توسعه روستايي را بهمراه داشته باشد. |
| كليد واژه: توسعه پايدار روستايي، نخيلات، دشتستان، مدل PSR |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| نگرش هاي نو در جغرافياي انساني (جعرافياي انساني) زمستان 1388; 2(1):39-52. |
| زياري يوسفعلي*,حسين مردي مهدي |
| * دانشگاه آزاد اسلامي، واحد سمنان |
|
شهر تهران، با توجه به نقش مرکزيتي که دارد، همواره با افزايش جمعيت و تراکم آن همراه بوده و به تبع آن در ارايه خدمات در زمينههاي مختلف، به جهت کمبود و در پارهاي از موارد، به دليل عدم توزيع جغرافيايي مناسبِ کاربري ها، دچار نارساييهايي ميباشد. شبكه جايگاههاي سوخت رساني از جمله اجزا شبكه خدمات شهري است كه به عنوان تامين كننده سوخت بخش حمل و نقل درون شهري عمل نموده و به نوبه خود از لحاظ ملاحظات ترافيكي? شهرسازي? ايمني و محيط زيست داراي اهميت مي باشد. هدف از اين تحقيق، بررسي جايگاههاي پمپ گاز CNG به عنوان يک کاربري شهري، در منطقه 4 گازي شهر تهران (مناطق 2، 5 و 22 شهرداري تهران) مي باشد. جهت نيل به هدف مذکور و ارزيابي کارکرد کاربري مورد مطالعه از ماتريسهاي سازگاري، مطلوبيت و ظرفيت استفاده شده است. همچنين با بيان معيارهاي مکانيابي جايگاههاي پمپ گازCNG ، جهت وزن دهي معيارها از دو روش استفاده از دانش کارشناسان و مدلهاي رياضي و نيز نرمافزارهايي همچونExpert Choise استفاده کرده و درنهايت وزن نهايي معيارها را مشخص نموده ايم. در انتها به ارايه پيشنهادات در رابطه با ارزيابي کاربريها و نيز وزن دهي معيارها پرداخته ايم. |
| كليد واژه: کاربري اراضي شهري، ارزيابي کاربري ها،AHP ، جايگاه پمپ گاز CNG، منطقه 4 گازي شهر تهران |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| نگرش هاي نو در جغرافياي انساني (جعرافياي انساني) زمستان 1388; 2(1):53-61. |
| يزدان پناه درو كيومرث* |
|
جنگ افغانستان نشان داد که اينک تمرکز آمريکا در روابط بين الملل به سوي شرق معطوف شده است. ايالات متحده با تجاربي که در سالهاي گذشته در خاورميانه داشته است، اکنون با تغيير مسير سياست خارجي خود، سعي کرده تا منافع خود در شرق خاور ميانه را نيز تثبيت کند. اما اين تغيير مسير خيلي وقت پيش بايد انجام مي گرفت. آسيايي مرکزي در حال تبديل شدن به يک مساله امنيتي منطقه اي است و اقدامات روسيه و چين شکل گرفتن مناسبات سياسي قوي را بين دو کشور رقم زده است. سازمان همکاري شانگهاي (SCO) در اصل از پنج کشور آسياي مرکزي و کشورهاي آسيايي تشکيل شده است (شانگهاي پنج)، و هدف از اين اتحاد پيشرفت مناسبات اقتصادي، اجتماعي و روابط سياسي اين پنج کشور بود. هر چند،SCO اغلب به عنوان دروازه اي براي منافع گسترده تر چين و روسيه به شمار مي رود. |
| كليد واژه: شرق خاورميانه، شانگهاي، امنيت منطقه اي، مناسبات سياسي، دفاع موشکي |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| نگرش هاي نو در جغرافياي انساني (جعرافياي انساني) زمستان 1388; 2(1):85-99. |
| زياري كرامت اله,بيرانوندزاده مريم*,علي زاده يحيي,ابراهيمي سميه |
| * دانشگاه آزاد اسلامي، واحد خرم آباد |
|
پديده آشناي توسعه شهرنشيني در شرايط رشد سريع جمعيت و گسترش مهارناپذير شهرها که کم و بيش در بسياري از کشورهاي ديگر نيز در مقاطع تاريخي مختلف بروز کرده، در دو دهه پس از انقلاب نمود آشکارتري يافته است. جمعيت بافت هاي مرکزي بسياري از شهرها جابجا شده اند، روند فرسودگي بافت هاي تخليه شده شدت گرفته و اين بافتها به مامن ناهنجاريهاي اجتماعي تبديل شده اند. از آنجا که سياستگذاري و برنامه ريزي جامع و پايدار براي بهسازي، نوسازي و بازسازي بافت هاي قديم شهري ضمن حفاظت از ميراث تاريخي - فرهنگي و توجه به سازگاري و انطباق آنها با ساختارهاي محيط زيست و ساختارهاي فرهنگي موجب توسعه پايدار شهري مي شود، لذا اين پژوهش درصدد برآمده به بررسي و ارزيابي سياستهاي بهسازي و نوسازي بافت فرسوده شهر يزد بپردازد. محلات قديمي شهر يزد نظير ديگر بافت هاي قديمي، نيازمند به حرکتي کنترل شده در جهت ادامه زندگي خود هستند. اين حرکت در قالب يک الگوي بهسازي و نوسازي با در نظر گرفتن مشکلاتي از قبيل: رشد منفي جمعيت در اين محلات، نداشتن دسترسي هاي درون محله اي لازم، گسترش روز افزون فضاهاي مخروبه و متروکه، نداشتن تسهيلات مورد نياز فضاهاي سبز و امکانات ورزشي و درماني مطرح مي گردد. اين موارد در موقع خود به عنوان علتي براي ساير مشکلات و هم معلول آنها محسوب مي شود و باعث تغيير چهره بافت به سوي شکلي ناهنجار گرديده و نهايتا اين تصور را به وجود مي آورد که بايد منتظر سرنوشتي ناگوار براي تمام ارزش هاي آن بود، سرنوشتي که با فرهنگ و سنت هاي مردم شهر گره خواهد خورد. روش تحقيق از نوع توصيفي - تحليلي، تاريخي است. نتايج حاکي از آنست ساختار جديد شهري در يزد حاصل احداث شبکه خيابانهاي جديد است که بي اعتنا به ساختار قديم شهر و سازمان ارتباطي آن با بافت پيرامونش، ساخته شده اند و با بدنه ديوار مانند، بافت هاي مسکوني را بريده و تکه تکه کرده اند. اين خيابانها يک نظام ديگر شهري را با ساختاري متفاوت، اقتصاد و زندگي متفاوت بر نظام قديم شهري که ساختار، بافت، زندگي و اقتصاد خود را داشته و هنوز به نوعي دارد پياده کردند که نتوانست و نمي تواند با نظام قديم شهري پيوند داشته باشد. |
| كليد واژه: بافت قديم، سياستهاي بهسازي و نوسازي، شهر يزد |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| نگرش هاي نو در جغرافياي انساني (جعرافياي انساني) پاييز 1388; 1(4):1-20. |
| پيشرو حمداله*,عزيزي پروانه |
| * دانشگاه آزاد، واحد علوم و تحقيقات تهران |
|
بخش کشاورزي سهم مهمي در توليد ناخالص داخلي کشور دارد به طوريکه در سال 1387 بيش از 20 درصد از کل اشتغال را به خود اختصاص داده است. دستيابي به امنيت غذايي، کسب درآمدهاي ارزي و استقلال سياسي و اقتصادي از عمده ترين ضرورت هاي توجه به بخش کشاورزي است. توسعه کشاورزي بدون نگرش پايداري به آن موجب بروز مسايل و مشکلاتي گرديده است که مصرف بي رويه مواد شيميايي و تخريب محيط زيست از عمده ترين آن هاست. براين اساس از سال 1980 موضوع توسعه کشاورزي پايدار مورد توجه قرار گرفت. کشاورزي پايدار نوعي از کشاورزي است که کيفيت زندگي نسل هاي فعلي و آينده را از طريق حفظ و بهبود فرآيندهاي اکولوژيکي که زندگي بدان وابسته است را بهبود مي بخشد. مدل کشاورزي پايدار، تناسب اکولوژپکي، ماندگاري اقتصادي، مقبوليت اجتماعي و مسووليت سياسي را به عنوان چهار بعد تفکيک ناپذير از اهداف بلندمدت پايداري را مورد بحث قرار مي دهد که يکي از اهداف اساسي توسعه کشاورزي پايدار، ايجاد درآمد و اشتغال در نواحي روستايي در جهت افزايش رفاه و کاهش فقر روستاييان است که بايد مورد توجه قرار گيرد. |
| كليد واژه: توسعه کشاورزي پايدار، درآمد کشاورزي، پايداري اقتصادي |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| نگرش هاي نو در جغرافياي انساني (جعرافياي انساني) پاييز 1388; 1(4):51-64. |
| خاني فضيله*,قاسمي وسمه جاني ابوطالب,قنبري نسب علي |
| * گروه جغرافياي، دانشگاه تهران |
|
گردشگري روستايي يکي از صنايع بزرگ مي باشد که مي تواند در راستاي رسيدن به توسعه اقتصادي و اجتماعي موثر واقع شود. اين صنعت همانگونه که بر مکان هاي گردشگري اثر گذار مي باشد بر جوامع ميزبان و گردشگران نيز اثرگذار است، نواحي ساحلي به طور گسترده اي از اين صنعت تاثير مي پذيرند. |
| كليد واژه: گردشگري روستايي، گردشگري ساحلي، روستاي چمخاله، شهرستان لنگرود |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| نگرش هاي نو در جغرافياي انساني (جعرافياي انساني) زمستان 1388; 2(1):63-70. |
| اسماعيل پورروشن علي اصغر*,عزتي عزت اله |
| * دانشگاه آزاد اسلامي، واحد علوم و تحقيقات تهران |
|
درياي خزر از ديرباز يکي از درياهاي محصور ميان ايران و روسيه بوده است. طي چند دوره تاريخي، روسيه به زور بخش هاي مهمي از سواحل ايران در خزر را از اين کشور جدا کرد و کشورهاي جديدي تشکيل داد. قراردادهاي ننگين ترکمنچاي و گلستان بخشي از قراردادهايي است که به موجب آنها بخش هايي از سواحل غربي و شرقي ايران در درياي خزر از آن جدا شده است. با وجود اين، بعد از تشکيل اتحاد جماهير شوروي، دولت آن کشور بمنظور دلجويي از ايران قراردادهاي 1921 و1940 را با ايران منعقد کرد. اما بعد از سال 1991 و در پي فروپاشي اتحاد جماهير شوروي، وضعيت حقوقي اين دريا به کلي تغيير کرد و 3 کشور جديد در ساحل اين دريا پديد آمدند. از آن زمان تاکنون مذاکرات متعددي براي تعيين رژيم حقوقي جديد خزر شده است، که مقدمه اي براي اجلاس هاي آتي مديران کل حقوقي وزارتخانه هاي امور خارجه محسوب مي شود که از سال 1995 به بعد در چند دوره مختلف در پايتخت هاي کشورهاي ساحلي برگزار شد. |
| كليد واژه: مشاع، منطقه انحصاري، متعاهدين، رژيم حقوقي، خط تحريم، کاندومينيوم |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| نگرش هاي نو در جغرافياي انساني (جعرافياي انساني) پاييز 1388; 1(4):65-80. |
| لطفي صديقه* |
| * گروه جغرافيا و برنامه ريزي شهري دانشگاه مازندران |
|
واژه کيفيت زندگي سرچشمه روشني ندارد. کيفيت زندگي اگرچه جذابيت و معني عام دارد، يک تعريف پذيرفته عام ندارد. هر عبارتي که در تعريف کيفيت زندگي بکار رود، کيفيت زندگي يک فرد به حقايق عيني و خارجي زندگي اش و دريافت ها و ادراکات دروني و ذهني او از اين عوامل و نيز از خودش وابسته است. |
| كليد واژه: کيفيت زندگي شهري، برنامه ريزي شهري، ابعاد، سنجش |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| نگرش هاي نو در جغرافياي انساني (جعرافياي انساني) پاييز 1388; 1(4):81-93. |
| شمس مجيد*,اميني نصيره |
| * گروه جفرافيا، دانشگاه آزاد اسلامي، واحد ملاير |
|
کشور ما ايران داراي فرهنگي بسيار متنوع و تاريخ کهني است و يکي از غني ترين کشورهاي جهان از حيث آثار باستاني در بيشترين دوره هاي تاريخي تمدن و فرهنگ بشر و حتي ما قبل تاريخ است. مي توان با برقراري رابطه بين فرهنگ و گردشگري اين گنجينه را به منبع خوبي براي جذب گردشگران داخلي و خارجي تبديل کرد زيرا فرهنگ ديرينه کشورمان از مولفه ها و عناصر متعددي تشکيل شده که از جمله آن ها مي توان به زبان پارسي، آداب و رسوم و اعياد ملي، ادبيات و شخصيت هاي اسطوره اي، معماري ايراني، تنوع قومي و دين اسلام و اديان و مذهب هاي مختلف اشاره کرد. اين تنوع و گوناگوني که در فرهنگ و تمدن کهن ايراني ديده مي شود را مي توان براي کشورمان به لحاظ گردشگري، با برنامه ريزي و مديريت صحيح تبديل به يک سرمايه ارزشمند و جاذبه کرد زيرا از نظر فرهنگي ايران از ظرفيت هاي گردشگري بالايي برخوردار است. |
| كليد واژه: فرهنگ ايران، مولفه هاي فرهنگ ايراني، قابليت ها، محدوديت ها، گردشگري |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| نگرش هاي نو در جغرافياي انساني (جعرافياي انساني) پاييز 1388; 1(4):105-118. |
| صمديان ابوالفضل*,حسيني سيدحسن,رئوف آوا ميرگانه نگينه |
| * دانشگاه آزاد اسلامي، واحد رودهن |
|
ضرورت همگاني با تغييرات پرشتاب و فزاينده جهان شمول، كشور را بر آن وا مي دارد كه در شرايط فراگير و رقابتي كنوني دست به اقدامات منطقي و متناسب از جمله تدوين استراتژي صنعت، به خصوص صنعت گردشگري بزند تا عرصه تحولات جهاني از حالت انفعالي بيرون آمده و با رشد مطلوب و توسعه فراگير، شالوده جامعه اي توانگر را پايه ريزي كند. |
| كليد واژه: صنعت گردشگري، راهكارهاي توسعه، زيرساخت ها، تسهيلات، استراتژي |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| نگرش هاي نو در جغرافياي انساني (جعرافياي انساني) تابستان 1388; 1(3):1-12. |
| قرخلو مهدي*,رمضان زاده لسبويي مهدي,گلين شريف ديني جواد |
| * دانشکده جغرافيا، دانشگاه تهران |
|
رونق گردشگري در هر مکان جغرافيايي در کنار پيامد هاي مثبت و منفي اقتصادي، اجتماعي، اثرات زيست محيطي به همراه دارد که در صورت ادامه يافتن مي تواند خسارت هاي جبران ناپذيري را به بار آورد. در همين راستا اين تحقيق با هدف بررسي اثرات زيست محيطي حاصل از توسعه گردشگري بر سواحل شهر رامسر تهيه و تنظيم شده است. منطقه مورد مطالعه سواحل درياي خزر و محدوده شهر رامسر است که هر ساله پذيراي گردشگران فراوان داخلي است يافته هاي ميداني و تکميل پرسشنامه که توسط ساکنين پر شده است بيانگر اين است که توسعه اين نوع گردشگري اثرات زيست محيطي فراواني را بر جاي گذاشته است که مهمترين آنها تخريب پوشش گياهي، آلودگي آب هاي ساحلي و از بين رفتن چشم انداز ساحلي است. |
| كليد واژه: گردشگري، گردشگري ساحل، پيامدهاي زيست محيطي، شهر رامسر |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| نگرش هاي نو در جغرافياي انساني (جعرافياي انساني) تابستان 1388; 1(3):39-50. |
| پيرستاني محمدرضا*,شفقتي مهدي |
| * گروه مهندسي عمران، دانشگاه آزاد اسلامي، واحد تهران، جنوب |
|
انسان از ابتداي خلقت با تغيير بر محيط زيست همواره با اکوسيستم به ستيز برخاسته است. اين منازعه هنگامي شدت بيشتري پيدا کرد که از دوره گذار از جامعه کوچ نشيني و شکار به يک زندگي ساکن و متمرکز در يک منطقه با فعاليت کشاورزي تبديل شد. بيشترين تغييرات محيط زيستي بر روي طبيعت از شروع اين دوره تحقق يافته است. حتي پيشرفت و زوال تمدن ها نيز در اثر ارتباط با تاثير متقابل انسان با طبيعت عنوان شده است. |
| كليد واژه: سد، محيط زيست، منابع آب، ارزيابي |
| |
|
نسخه قابل چاپ |