بانک مقالات علوم اجتماعی

اين مقاله تحقيقي، با هدف بررسي گفتمان سنت گراي موسيقي در ايران معاصر (1385- 1285) به بررسي خصوصيات و عناصر اصلي شکل گيري و تکوين گفتمان ياد شده پرداخته است. تاضمن تبارشناسي تاريخي و معرفي ويژگي هاي گفتماني اين دوره، تفسير و بازشناسي معنا کاوانه اي از اين گفتمان ارايه نمايد. اين مقاله از منظر مطالعات فرهنگي، به کمک روش تبار شناسي و تحليل تاريخي گفتمان نشان مي دهد که چگونه بسترهاي سياسي، اجتماعي و فرهنگي بر گفتمان ياد شده تاثير مستقيم و غيرمستقيم گذاشته اند. در اين دوران، گفتمان سنت گراي موسيقي در مقابل گفتمان هاي تجددگرا، باز شناسي مي شود؛ اين گفتمان تحت تاثير شرايط سياسي، اجتماعي و فرهنگي ايران معاصر شکل گرفته و تکوين يافته است. همچنين در اين دوران برگزاري کنگره بين المللي موسيقي تهران 1340 (ه. ش). و تاسيس مرکز حفظ و اشاعه موسيقي، نقطه عطفي در شکل گيري درون مايه هاي اصلي گفتمان سنت گرا به شمار مي آيند.

 نسخه قابل چاپ

مقاله حاضر خلاصه اي از بررسي بازنمايي زنان در ترانه هاي فولكلوريك لكي و لري و شناخت چگونگي مفاهيم جامعه شناختي همچون جمع گرايي، واقعگرايي، انسان گرايي و برابري خواهي در اين ترانه هاست. چارچوب مفهومي تحقيق برپايه نظرياتي است كه به پيش رويي و مترقي بودن ترانه هاي فولكلوريك در زندگي اجتماعي انسانها اعتقاد دارند. همچنين از نظريات فمينيستي و جامعه شناسي محتوا در شكل دهي چارچوب نظري استفاده شده است. در اين تحقيق از روش كيفي و با تحليل محتواي كيفي ترانه هاي «تك بيت» و بهره گيري از فن خلاصه سازي، ترانه ها، تجزيه و تحليل شده است.
در پايان بررسي كيفي 1121 ترانه، همه مفاهيم جامعه شناختي، كه نشان از تاثير سازنده ترانه ها دارد، بشكل قابل توجهي در ترانه ها يافت شد. همچنين مقولات مطروحه در سوالهاي مرتبط با بازنمايي زنان در ترانه ها نيز، بشكلي كلي، نشان حاكميت نگاه انساني توام با احترام به زنان بود. گرچه راوي غالب ترانه ها مردان بودند و زبان ترانه ها بيشتر مردانه مي نمايد، اما معدود ترانه هايي با زبان زنانه نيز وجود دارند. ترانه ها داراي زباني غيرجنسيتي هستند. محتواي فكري بسياري از ترانه ها به دوران زندگي بدوي و مادرتباري جامعه باز مي گردد. برخلاف بسياري از نظريات فمينيستي، اين بخش از فرهنگ توده مردم، يعني ترانه ها، نه تنها زن ستيز نبوده، بلكه ضمن غالب بودن نگاه انسان گرا و طبيعت دوست در آن، نشاني از جايگاه برتر زنان را در خود دارد.

 نسخه قابل چاپ

اعتماد اجتماعي از عناصر ضروري زندگي اجتماعي و از اجزا سازنده سرمايه اجتماعي به شمار مي آيد. به عقيده بسياري از محققين و صاحب نظران، يکي از عواملي که نقش قابل ملاحظه اي در افزايش اعتماد اجتماعي دارد، دين است. هدف تحقيق حاضر بررسي رابطه بين ميزان دينداري با ابعاد مختلف اعتماد اجتماعي به عنوان يکي از مولفه هاي اساسي سرمايه اجتماعي است.
روش مورد استفاده در اين تحقيق پيمايش بوده است. جامعه آماري تحقيق، کليه افراد 15 ساله و بيشتر شهر نجف آباد بوده اند که 244 نفر از آنها با روش خوشه اي چند مرحله اي انتخاب و مورد مصاحبه قرار گرفتند. داده ها با استفاده از ابزار پرسشنامه جمع آوري شده و به کمک نرم افزارهاي SPSS و ليزرل مورد تحليل قرارگرفته است.
يافته هاي تحقيق بيانگر اين است که بين ميزان دينداري با ابعاد مختلف ميزان اعتماد اجتماعي (به جز اعتماد به محيط)، رابطه مستقيم و معني داري وجود دارد. به عبارت ديگر با افزايش ميزان دينداري، اعتماد نهادي، اعتماد تعميم يافته و اعتماد بين شخصي افزايش مي يابد. در مجموع نيز با افزايش ميزان دينداري، ميزان اعتماد اجتماعي افزايش پيدا مي کند.
نتايج اين تحقيق همسو با ديدگاه جامعه شناسان بزرگي همچون دورکيم و گيدنز است که معتقدند رابطه مستقيمي بين ميزان دينداري و ميزان اعتماد اجتماعي وجود دارد.

 نسخه قابل چاپ

گسترش شهر نشيني از يک طرف و کمبود فضا از طرف ديگر، ازدحام و تراکم بيش از حد جمعيت و فعاليت را در شهرهاي امروزي سبب شده است. درهم تنيدگي و فشردگي جمعيت داراي پيامدهاي گسترده اي بوده که يکي از آن ها افزايش ناهنجاريهاي اجتماعي است. در اين فرايند کلان شهرهاي کشو ر ما نيز با افزايش بي سابقه جرم و جنايت رو به رو هستند که اين مساله نه تنها دستگاه قضايي را با چالشي بزرگ مواجه نموده، بلکه از نظر فرهنگي، اجتماعي، رواني، اقتصادي و حتي سياسي نيز مخاطره آميز بوده و هزينه هاي مادي و معنوي فراواني بر دوش جامعه مي گذارد. از آنجا که شهر شيراز به عنوان مترو پل جنوب از اين حيث در رده بالايي قرار دارد، مطالعه حاضر ضمن بررسي و مقايسه پراکنش فضايي جرم در بين مناطق مختلف شيراز، به ارزيابي شرايط محيطي شهر بر ميزان جرم و جنايت نيز پرداخته است. نتايج تحقيق نشان مي دهد که بين ارتکاب جرم و کيفيت محيط مسکوني رابطه معني داري وجود دارد، علاوه بر اين، ارتکاب جرم با نوع شغل و فعاليت مناطق مختلف نيز معني دار است. رابطه اين شاخصه ها در نقاط جرم خيز شهر به خوبي مشهود است.

 نسخه قابل چاپ

فرايند جهاني شدن مي تواند فرهنگ هاي سنتي را در معرض تهديد قرار دهد و موجب اشاعه ارزش ها و هنجارهاي فرهنگ جهاني يا غربي شود. اين مساله براي جامعه ايران که سه دهه قبل انقلابي را بر مبناي ارزش هاي اخلاقي ديني پشت سر گذاشته و داعيه ايجاد جامعه اي متمايز با فرهنگ مسلط جهاني داشته است بسيار پر اهميت مي باشد. شواهدي حاکي از آن است که گرايش به نقض هنجارهاي معارض با ارزش هاي سنتي و ديني در بخش هايي از جامعه از جمله جوانان رو به افزايش بوده است. با توجه به اينکه روز به روز شمار بيشتري از افراد جامعه به خصوص جوانان در معرض فرايندهاي جهاني شدن قرار مي گيرند، پرسش هاي اصلي تحقيق اين است که آيا قرار گرفتن در معرض فرايند جهاني شدن با گرايش به فرهنگ جهاني رابطه دارد؟ آيا کساني که بيشتر در معرض فرايند جهاني شدن قرار دارند بيشتر هنجارهاي سنتي و ديني را نقض مي کنند و به اصطلاح "كجروي فرهنگي" بيشتري دارند؟
اين پرسش ها با استفاده از داده هاي فراهم آمده از يک نمونه 376 نفري از دانشجويان دختر و پسر دانشگاه شهيد بهشتي تهران در بهار سال 1386 مورد بررسي قرار گرفت. يافته ها نشان مي دهد كه بين قرار گرفتن در معرض فرايند جهاني شدن، با پذيرش فرهنگ جهاني رابطه نسبتا ضعيفي (gamma=0.466، (kendalls tau=0.210 وجود دارد. همچنين قرار گرفتن در معرض فرايند جهاني شدن و كجروي فرهنگي نيز رابطه متوسطي gamma=0.630)، (kendalls tau=0.313 دارند اما بين پذيرش فرهنگ جهاني- غربي و كجروي فرهنگي رابطه نسبتا قوي (gamma=0.837، (kendalls tau=0.474 وجود دارد.
در بين ابعاد چهارگانه جهاني شدن فرهنگي، بر اساس مفهوم سازي برگر، پاسخگويان به ابعادي از فرهنگ جهاني که به اقتصاد بازار و حقوق شهروندي مربوط مي شود گرايش بالا و به بعدي که شامل زندگي به شيوه و سبك جهاني- غربي است، كمترين گرايش را داشتند. بنابراين مي توان گفت که در ارتباط با فرهنگ جهاني بايد بين عناصر عام و انساني آن مثل اقتصاد بازار و حقوق شهروندي و جنبه هاي خاص و غربي آن تمايز قايل شد.

 نسخه قابل چاپ

با توجه به تسلط تاريخي روش شناسي اثباتي‎ـ کمي بر بخش عمده اي از نظريه و روش در علوم اجتماعي، غالبا چنين تصور شده که روش هاي کيفي فاقد ساختار و رويه هاي منظم بوده و از اصول تعريف شده و کلاسيک روش هاي کمي اثباتي تبعيت نمي کنند. بر اين مبنا، فرض شده است که نتايج و استدلال هاي مبتني بر آن چندان متقن و قابل‎ اعتماد نبوده ‎و اين نوع روش شناسي فاقد معيارهاي ارزيابي و دقت پذيري مي باشد. اين در حالي است كه روش شناسان و محققان کيفي در خلال چند دهه اخير راهبردها و معيارهايي را براي ارزيابي کيفيت داده ها و نتايج تحقيقات کيفي ارايه داده اند که نسبت به معيارهاي تحقيق کمي بسيار متنوع تر به نظر مي رسند. در اين راستا، هدف از اين مقاله معرفي معيارهاي ارزيابي کيفيت و بررسي اصول و راهبردهاي اعتباريابي و تعميم پذيري در تحقيق كيفي است. در اين مقاله، سعي شده است راهبردها و معيارهاي گوناگون تعيين کيفيت، معتبرسازي و تعميم پذيري در تحقيق کيفي مطرح و برخي از مهم ترين آن ‎ها مورد بحث قرار گيرند.

 نسخه قابل چاپ

امنيت حقي بنيادين و پيش نياز ارتقا رفاه و سلامت مردم است، در فرايند ادراک امنيت، جنسيت به عنوان مهم ترين عامل شخصيتي محسوب مي شود. امنيت يک فضا به کاربري هاي محاط کننده آن هم بستگي دارد. در اين مطالعه پس از بررسي مباني نظري، با توجه به جديد بودن موضوع، نمونه تجارب جهاني بررسي شده و در نهايت علاوه بر تعيين متغيرهاي برنامه ريزي کاربري، شاخص هاي لازم استخراج شده است که شامل خوانايي فضا، دسترسي داشتن به امداد، نظارت بر فضا، ميزان آشنايي فضا و تامين امنيت شبانه شهري مي باشد. سپس مطابق رويکرد مشارکتي پرسشنامه هايي با طيف ليکرت تنظيم شد. جهت برآورد حجم جامعه آماري، پس از آزمون اوليه، حجم نمونه بر اساس فرمول کوکران معادل با 300 عدد در نظر گرفته شده است. محدوده مطالعه ميداني بخشي از مرکز شهر تهران واقع در جنوب خيابان امام خميني است. سپس داده هاي خام دسته بندي شده و با استفاده از نرم افزار هاي Excel و SPSS تحليل شده اند. براي سنجش ميانگين احساس امنيت زنان، ابتدا کاربري هاي همگن در قالب نقشه اي پهنه بندي شد. در نهايت با استفاده از آزمون T-test ميانگين احساس امنيت در مواجهه با کاربري هاي مختلف مقايسه گرديدند. براي سنجش فرضيه اصلي تحقيق: "به نظر مي رسد بين ميزان تنوع کاربري ها و فعاليت هاي شهري در فضاي عمومي محدوده مطالعاتي، با افزايش ميزان امنيت زنان رابطه اي مستقيم وجود دارد"، از آزمون خي دو، روش همبستگي گاما و آزمون بتا استفاده شده و نتايج حاکي از اثبات فرضيه مذکور بوده و آزمون بتا نشان دهنده اثرگذاري بيشتر تنوع فعاليت ها، نسبت به کاربري ها است. سپس شاخص هاي موثر در برنامه ريزي کالبدي و احساس امنيت زنان در فضاي مورد مطالعه در قالب سوالات جداگانه اي و با استفاده از آزمون T سنجيده شدند و حيات شبانه فضاي مورد مطالعه بررسي و جمع بندي و پيشنهادات لازم ارايه شده است.

 نسخه قابل چاپ

مقاله با بيان مختصري از تاريخچه موسيقي درماني و تعريف و توصيف آن به شرح روش شناسي پژوهش و چگونگي استفاده از موسيقي در درمان بيماري ها مي پردازد. در اين بحث جنبه هاي عام و خاص تاثيرگذاري موسيقي در حواس انسان در سه سطح بررسي مي شود. اول غالب بودن عواطف و حواس، دوم حضور عواطف و حواس و سوم آگاهي برتر كه حاوي جنبه هاي بسيار قوي از روان درماني مي باشد. در ادامه به حوزه هاي رايج موسيقي درماني در نواحي ايران شامل آيين هايي با پيشينه فرهنگ آفريقايي، آيين هاي متاثر از فرهنگ آسياي ميانه (شامانيسم) و آيين هاي با منشا ايراني پرداخته مي شود. در قسمت اصلي مقاله مطالعه ميداني پرخواني در تركمن صحرا مورد بررسي قرار مي گيرد كه با ذكر سابقه تاريخي و روايت هاي مختلف اين مراسم آييني در منابع مختلف به بررسي مردم شناختي اين آيين در ميان تركمن ها و مشخصا به تحقيق در مورد اجراي آيين پرخواني توسط رجب پرخوان به عنوان آخرين بازمانده آن مي پردازد.
با شناخت و توصيف جزء به جزء مراحل پرخواني، ابزار و آلات، مراجعه كنندگان و شيوه هاي اجرا در مراحل مختلف به بيان شناخت و كاركردهاي موسيقي در اين آيين مي پردازيم. براي تعيين اين كاركردها مطالعات ميداني ژرفانگر با روش هاي خاص خود از قبيل حضور مستقيم در زمين تحقيق، مشاهده همراه با مشاركت، مصاحبه به همراه مطالعات كتابخانه اي و بهره جستن از نظريه كاركردگرايي (Fonctionalism) اساس كار پژوهش را تشكيل مي دهند.

 نسخه قابل چاپ

دانش بومي به مجموعه باورها، ارزش ها، ابزارها، روش ها و تجربيات هر قوم گفته مي شود كه در اثر ارتباط آن قوم با محيط پيرامون و در طول ساليان دراز پديد آمده و سينه به سينه و به شيوه هاي گوناگون از نسلي به نسل ديگر منتقل شده است.
در ايران کار تخصصي و ريز مردم نگاري بر روي کارابزارها، شيوه ساخت، شيوه و زمينه هاي کاربرد آن ها در مشاغل و پيشه ها و فنون گوناگون به نسبت کمتر به انجام رسيده است. و کار بر روي مهارت هاي بدني که بدون آن نه ابزاري مي توانست ساخته بشود و يا به کار گرفته آيد، از آن هم کمتر شده است. با اين وجود اگر همين اندازه کارهاي پراکنده در اين چند دهه جمع آوري و طبقه بندي شود- اعم از کارهاي ايرانيان و غير ايرانيان - مي تواند نقاط ضعف و قدرت را مشخص و تا از اين هم ديرتر نشده است، مي توان بازمانده تجربيات در زمينه مشاغل و ابزارهاي کار و مهارت هاي ملازم و دانش صريح و ضمني آن را در حد امكان ثبت و ضبط كرد. گلاب يکي از محصولاتي است که نام ايران و قمصر را در جهان بلند آوازه نموده، که هنوز هم هر سال مقادير بسياري از آن به خارج از کشور صادر مي شود. ارزش توليد و صادرات گلاب شايد بيش از جنبه اقتصادي آن، سهم جدي اين صنعت در شناساندن روح لطيف عنصر ايراني به جهانيان مي باشد. درباره گلاب و گلابگيري در کشورمان کارهايي چند صورت گرفته است، اما بيشتر آن ها بصورت کلي به مقوله گلاب پرداخته اند. در مقاله حاضر سعي شده است که بصورت ريز مردم نگارانه به معرفي و کاربرد، کار ابزارهاي سنتي گلابگير ي در قمصر پرداخته شود.

 نسخه قابل چاپ

مقاله حاضر در پي بررسي عوامل موثر بر نابرابري سياسي با محوريت فرهنگ سياسي مي باشد. در اين مقاله بعد از مرور ادبيات تحقيق، فرهنگ سياسي بعدسازي شده است. در ادبيات تحقيق نقش عوامل ديگري مانند توسعه اقتصادي، همبستگي اجتماعي عام، علقه امنيتي بر روي نابرابري سياسي ارزيابي شد. روش مطالعه تطبيقي است و از تکنيک تحليل ثانويه استفاده شده است. يافته ها بيان مي دارند که فرهنگ سياسي دموکراتيک در تعامل با توسعه اقتصادي و همبستگي اجتماعي عام داراي نقشي بسيار موثر در کاهش نابرابري سياسي مي باشد.

 نسخه قابل چاپ

در اين مقاله به کارآفريني از منظر آموزه ‌هاي اسلامي ‌پرداخته شده است. همان گونه که اخلاق و ارزش هاي ديني براي تمام رفتارهاي اجتماعي و عبادي خط مشي تعيين کرده است، براي کار و تلاش و توسعه يافتگي در جامعه انساني نيز تاکيد مضاعفي دارد. در آموزه ‌هاي قرآني پروردگار، براي انسان، کار و تلاش را مقرر داشته است.
سوال ‌هاي اصلي اين مقاله شامل جايگاه و موقعيت کارآفريني در مباني ديني، اعتقادي و همچنين چرايي و چگونگي دعوت به کار و کوشش در آموزه‌ هاي اسلامي‌ است.
روش بررسي، تتبع نظري و استنادي با استفاده از منابع معتبر اسلامي ‌است و يافته‌ هاي پژوهش با رويکردهاي کارآفريني بر پايه آموزه‌ هاي اسلامي ‌در قرآن کريم و سيره معصومين (ع) بدست آمده است.
نتيجه پژوهش نشان مي ‌دهد که صفت و خصوصيات کارآفريني در رفتار هر يک از انسان‌ ها مي ‌تواند تجلي پيدا کند و اخلاق اسلامي‌ در ايجاد کارآفريني موثر است. از اين نظر تفاوتي بين افراد نيست، اما اراده فردي، تلاش زياد، خوداتکايي، عدم وابستگي به ديگران و کرامت انساني، مبناي اين تعالي و پيشرفت است. بر اين اساس کوشش و تلاش هر يک از افراد در دنيا، سازنده آخرت وي خواهد بود.

 نسخه قابل چاپ

اين مقاله، گزيده ‌اي از يک پژوهش دانشگاهي است كه به بررسي پديده جهاني شدن و تاثير آن بر نقش رسانه ‌ها در حوزه فرهنگي ايران و نيز به بررسي اين مساله مي ‌پردازد كه جهاني شدن چه تاثيري بر نقش تلويزيون ايران در حوزه فرهنگ داشته و اين که عملکرد بهينه تلويزيون در اين زمينه چه بايد باشد.
در اين تحقيق دو هدف عمده دنبال شده است. اول، بررسي وضع موجود (چگونگي عملكرد) تلويزيون ايران در حوزه ‌هاي مختلف فرهنگ با توجه به جهاني شدن در اين زمينه و دوم، تصويرسازي وضع مطلوب تلويزيون با توجه به جهاني شدن در حوزه‌ فرهنگ.
جهت انجام بخش اول پژوهش، از روش تحليل محتوا (Content Analysis) و از تكنيک پرسشنامه معكوس (Inverse Questionnair) استفاده شد. در بخش دوم، جهت بررسي وضعيت مطلوب تلويزيون با توجه به جهاني شدن در حوزه فرهنگ، از روش دلفاي (Delphi) استفاده گرديده است. نتايج به دست آمده نشان مي ‌دهد که هرچند تلويزيون ايران در بسياري از حوزه‌ هاي فرهنگ الگوهاي جهاني را ترويج مي ‌کند، اما در کل در حوزه فرهنگ، به طور سنتي عمل مي‌ نمايد. شايان ذكر است كه ديدگاه‌ ها و نظرات خبرگان در بخش دلفاي، راه ‌کارهاي مناسبي را براي مديريت جهاني شدن در حوزه فرهنگ براي متوليان اين رسانه ارايه داده است.

 نسخه قابل چاپ

مورد کاوي حاضر که برگرفته از رساله دکتري است، با استفاده از مطالعه کتابخانه‌ اي، با تمرکز بر روي اسناد مربوط به مقررات گذاري و نحوه سازماندهي حرفه روابط عمومي در ايران، مشاهده حضوري فرايندهاي كار حرفه ‌اي در چهار وزارتخانه و مصاحبه‌ هاي عمقي با مديران، کارشناسان و کارورزان آنها انجام شده است. فقدان ساخت ‌ها و زيرساخت‌ هاي مادي از جمله تکنولوژيکي، از يک ‌سو و فقدان مباني فكري، حقوقي و مديريتي از سوي ديگر سبب شده است تا روابط عمومي ‌ها در ايران در پاسخگويي سيستماتيک و نهادينه شده به نيازهاي افکار عمومي ناتوان باشند. در نتيجه، کارکردهاي روابط عمومي نه تنها در مقابل افکار عمومي، بلکه به عنوان يک خرده سيستم در منظر سيستم بزرگ‌ تر (وزارتخانه ‌ها، شرکت ‌ها و ...) نيز نامطلوب به نظر مي ‌رسد.
جايگاه مشتريان نزد اين واحدها، در سطحي نازل است. بنابراين، بدون وجود استثنا، ميان نياز واقعي مشتريان و قابليت واقعي پاسخگويي روابط عمومي ها، شكافي به عمق توسعه دموكراتيک وجود دارد. مستندسازي نظام پاسخگويي به مشتريان به عنوان شاخص اصلي مشتري گرايي در سازمان‌ هاي مدرن، در غياب استراتژي ‌ها و سياست ‌هاي مشتري مدارانه، وجود ندارد و اساسا گرايش به سوي تامين اين ‌گونه تمهيدات در برنامه و عمل روابط عمومي ها ديده نمي ‌شود.
بر اساس يافته‌ هاي به دست آمده از اين پژوهش، روابط عمومي ‌ها در ايران با «الگوي تبليغي» سازگارند. «اطلاع يابي» از نيازها و انتظارات مشتريان و محيط در حال تغيير، به عنوان فرآيند اصلي کار در روابط عمومي ‌ها و بستر لازم براي «اطلاع رساني» و برقراري روابط و مناسبات سازنده و دوسويه، عامدا مورد غفلت قرار گرفته و زيرساخت ‌ها و ساختارهاي پژوهشي لازم براي تحقق اين امر وجود ندارد.

 نسخه قابل چاپ

هدف اين مقاله، مطالعه نحوه بازنمايي گفتمان «ايراني - اسلامي» در آگهي‌ هاي تجاري تلويزيوني در ايران است. در واقع مساله پژوهشي اين مقاله آن است كه با توجه به تاكيد قوانين نظام سياسي ايران براي گنجاندن ارزش ها و باورهاي ديني و نيز نمادها و نشانه هاي فرهنگ و تمدن ايراني، نياز است تا ميزان پيروي از اين قوانين اندازه‌ گيري شود. اين وجه از فعاليت ‌هاي تلويزيون ايران به لحاظ پژوهشي تا به امروز ناشناخته مانده و در اين مقاله مورد توجه قرار گرفته است. ما در اين مقاله با مدنظر قرار دادن آگهي هاي تجاري به مثابه يک متن فرهنگي، بر اساس رويكرد نشانه شناختي رولان بارت، آنها را مورد تحليل قرار داده ‌ايم. تحليل‌ هاي آگهي ‌هاي نمونه در اين مقاله نشان مي‌ دهند كه گرچه در محتواي آگهي هاي پخش شده از تلويزيون ايران، از مفاهيم ديني و نمادهاي فرهنگي استفاده شده، اما اين موضوع در مورد ارزش هاي ديني به شكل استفاده ابزاري بوده است و نه محتوايي. همچنين، اين تحليل‌ ها نشان مي ‌دهند اگر چه نمادهاي فرهنگ ايراني و مفاهيم ملي گرايانه و ميهن پرستانه بازنمايي شده‌ اند، اما اين بازنمايي گاهي اوقات به شكل شعاري و كليشه صورت گرفته است. در مجموع مي توان گفت آگهي هاي تلويزيوني ايران، به عنوان يکي از ژانرهاي تلويزيوني در بازنمايي گفتمان ايراني - اسلامي (حداقل تا سال 1387) چندان موفق نبوده اند و به اهداف مورد انتظار و تعريف شده، دست نيافته اند.

 نسخه قابل چاپ

مقاله حاضر به دنبال پاسخگويي به دو سوال اساسي است. مشاركت شهروندي در طراحي الگوهاي برنامه ‌ريزي شهري چه جايگاهي دارد؟ نقاط قوت، ضعف، فرصت ‌‌ها و تهديدهاي مشاركت شهروندان در طرح‌ هاي برنامه ريزي شهري كدامند؟ براي پاسخ به پرسش نخست، مشارکت شهروندي از جنبه ذهني بررسي شده است. اين بخش، تغيير در گرايش ها، باورها و ديدگاه‌ هاي مردم را مورد توجه قرار مي ‌دهد. براي پاسخ به پرسش دوم، رفتار مشارکت، سازوكار و نحوه مشارکت در حوزه‌‌ هاي فرهنگي - اجتماعي، مديريتي، حقوقي و فضايي بررسي شده است.
اين مطالعه به روش تحقيق كيفي انجام شده است. جمع آوري اطلاعات در قالب پرسشنامه باز همراه با مصاحبه عميق و با تکنيک تجزيه و تحليل (SWOT) صورت گرفته است. بررسي نقاط قوت، ضعف ‌‌ها، فرصت‌‌ ها و تهديدهاي اجتماعي - فرهنگي، مديريتي، قانوني و فضايي - کالبدي مشاركت شهروندان در طراحي، اجرا، حفاظت و نگهداري از طرح ‌ها و برنامه‌‌ هاي شهري از دلايل اساسي انتخاب اين تکنيک است.
جامعه آماري شامل 30 نفر از اساتيد و صاحب نظران حوزه‌‌ هاي برنامه ‌ريزي شهري و مشاركت شهروندي است كه از بين اساتيد دانشگاه تهران و سازمان شهرداري شهر تهران در سال 1386 به روش نمونه گيري هدفمند و در دسترس (نمونه متخصص و صاحب نظر در حوزه مورد مطالعه). انتخاب و بررسي شده است.
نتايج نشان داد كه طراحي الگوهاي جامع برنامه ريزي شهري در شهر تهران مستلزم مشاركت فعال شهروندان است. اين مشارکت بايد داوطلبانه و هدفمند صورت گيرد. برنامه ريزان شهري نخست بايد بر مشارکت ذهني و تغيير در باورها و گرايش ‌‌هاي شهروندان تاکيد نمايند. رفتار مشارکتي در برنامه‌‌ هاي شهري نيز بايد در دو بخش انجام شود. در طراحي و اجراي برنامه ‌‌هاي شهري، بايد مشارکت متخصصين و نخبگان در اولويت قرار گيرد. اما عمده مشکلات شهر تهران مربوط به حفاظت و نگهداري از طرح ‌ها و برنامه ‌هاي اجرا شده است. جلب مشارکت زنان، جوانان و بازنشستگان و علاقه ‌مندان و تعيين سازوکارهاي مشارکتي آنان در حوزه‌‌ هاي اجتماعي، مديريتي، قانوني و فضايي - کالبدي مي ‌تواند کارايي، اثربخشي و بهره وري برنامه ‌‌هاي مديريت شهري را تقويت کند.

 نسخه قابل چاپ