بانک مقالات علوم اجتماعی
| علوم اجتماعي و انساني دانشگاه شيراز بهار 1380; 16(2 (پیاپی 32) ویژه نامه علوم اجتماعی):3-24. |
| لهسائي زاده عبدالعلي* |
| * بخش جامعه شناسي دانشگاه شيراز |
|
هدف مقاله حاضر نخست ارائه يك چارچوب نظري از شاخص هاي نابرابري اجتماعي در كشورهاي پيراموني است تا زمينه براي تعيين طبقات و اقشار گوناگون اجتماعي در ايران فراهم آيد. سپس با توجه به سنجه هاي اقتصادي، سياسي و اجتماعي، طبقات و تقسيمات داخلي آنها در ايران پس از انقلاب تشريح شده است. طبقات موجود در جامعه كنوني ايران عبارتند از: سرمايه داران، كارگران، طبقه متوسط، توليد كنندگان مستقل، طبقه وابستگان، مالكان اراضي كشاورزي، كشاورزان سهم بر و مستأجر. امروزه در ساختار طبقاتي جامعه ايران، با پديده اي جديد به نام پايگاههاي طبقاتي چندگانه روبرو هستيم كه از تركيب طبقات بوجود آمده است. بعلت وجود پايگاههاي طبقاتي چندگانه، تعيين پايگاه طبقاتي خالص افراد با مشكل روبروست. |
| كليد واژه: نابرابري اجتماعي، قشربندي اجتماعي، طبقات اجتماعي |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| علوم اجتماعي و انساني دانشگاه شيراز بهار 1380; 16(2 (پیاپی 32) ویژه نامه علوم اجتماعی):49-73. |
| افراخته حسين* |
| * گروه علوم اجتماعي دانشگاه سيستان و بلوچستان |
|
در بررسيهاي ناحيه اي كشورهاي در حال توسعه به انواع روابط متقابل بين شهر و روستا اشاره مي شود. تفاوتهاي فضايي بيشتر مي تواند ناشي از بهره برداري بيشتر شهر از منابع روستايي باشد و تفاوتهاي كمتر مبين وجود روند «گسترش» در ناحيه است. |
| كليد واژه: ناحيه، روابط متقابل، ارتباطات فضايي، شهر انگلي، شهر خلاق، موقعيت حاشيه اي |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| علوم اجتماعي و انساني دانشگاه شيراز بهار 1380; 16(2 (پیاپی 32) ویژه نامه علوم اجتماعی):99-130. |
| لهسائي زاده عبدالعلي* |
| * بخش جامعه شناسي دانشگاه شيراز |
|
هدف مقاله حاضر، بررسي تاثير عوامل اقتصادي، اجتماعي، جمعيتي و ذهني بر نگرش مردان نسبت به نقش زنان در جامعه شهر شيراز مي باشد. پس از بررسي تحقيقات داخلي و خارجي و مروري بر نظريه هاي فمينيستي، كاركردگرايي و كنش متقابل نمادي، يك چارچوب نظري تلفيقي با استفاده از نظريه كالينز بر پا گرديده كه بر پايه آن يك مدل تجربي، شامل تأثير 12 متغير مستقل بر نگرش مردان نسبت به نقش زنان در جامعه، به دست آمد. روش تحقيق در اين مقاله، پيمايشي است. جامعه مورد مطالعه، مردان 18 سال به بالاي ساكن در خانوارهاي شيراز اعم از متأهلين و مجردين است كه يك نمونه 700 مردي، از 700 خانوار بر اساس نمونه گيري تصادفي ساده انتخاب شده اند. در اين تحقيق 12 فرضيه از الگوي پژوهش در نظر گرفته شده كه با استفاده از آمار استنباطي رابطه بين متغيرهاي مستقل و متغير وابسته عبارتند از: بين منزلت شغلي و نگرش مردان رابطه معني دار است، بين طبقه اجتماعي و نگرش نيز رابطه معني دار مي باشد، مردان با تحصيلات بالا نسبت به نقش زنان در جامعه نگرش مثبت تري دارند، تفاوت تحصيل مردان با زنان، دو عامل ذهني انتظار فايده و ارزيابي فايده، داراي رابطه معني داري با نگرش مردان مي باشد؛ همچنين كساني كه داراي مشاغل بالاتري مي باشند، داراي نگرش مثبت تري نيز هستند؛ بالاخره اينكه بين سن، تفاوت سني، درآمد، تفاوت منزلت شغلي، وضعيت تأهل و بعد خانوار پاسخگو با نگرش وي نسبت به نقش زنان در چامعه، رابطه معني داري وجود ندارد. |
| كليد واژه: نگرش مردان، نقش زنان، ارزيابي فايده، انتظار فايده، سن، بعد خانوار، وضعيت تاهل، منزلت شغلي، تحصيلات، طبقه اجتماعي، درآمد |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| علوم اجتماعي و انساني دانشگاه شيراز بهار 1380; 16(2 (پیاپی 32) ویژه نامه علوم اجتماعی):149-172. |
| اميني مرضيه,يوسفي فريده |
|
اهداف عمده پژوهش حاض عبارت بودند از: (1) بررسي پايايي و روايي مقياس استرس دانشجو در فرهنگ ايراني، (2) شناخت منابع استرس در دانشجويان، (3) شناخت نحوه واكنش دانشجويان به منابع استرس، (4) بررسي تفاوتهاي دختران و پسران در منابع استرس و نحوه واكنش به آنها. آزمودنيهاي اين پژوهش جمعا 551 نفر از دانشجويان چهار دانشگاه شيراز، علوم پزشكي شيراز، آزاد شيراز و آزاد مرودشت بودند كه پرسشنامه استرس دانشجوي گادزلا را تكميل كردند. براي محاسبه پايايي از روش آلفاي كرونباخ استفاده شد و ضريبي برابر 0.92 براي كل مقياس بدست آمد. به منظور بررسي روايي پرسشنامه، از همبستگي آن با پرسشنامه هاي افسردگي بك و اضطراب تيلور استفاده گرديد. هر دو ضريب همبستگي بدست آمده در سطح يكهزارم معني دار بودند. |
| كليد واژه: منابع استرس، نحوه واكنش به منابع استرس، روايي و پايايي مقياس گادزلا |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| علوم اجتماعي و انساني دانشگاه شيراز بهار 1380; 16(2 (پیاپی 32) ویژه نامه علوم اجتماعی):75-97. |
| جهانگيري جهانگير,رجبي ماهرخ |
|
در اين پژوهش، فرهنگ و سواد تغذيه اي زنان در شهر شيراز، بررسي شده است. بران انجام اين تحقيق، 499 زن در سنين بالاتر از 15 سال با روش نمونه گيري طبقه بندي تصادفي انتخاب گرديدند. با توجه به اينكه زنان بعنوان مهمترين عامل در تهيه مواد غذايي و مشخص كردن سبد غذايي خانوار بشمار مي آيند، بهمين جهت آگاهي آنها از كيفيت مواد غذايي و تأثير آن بر سلامت و تأمين نيازهاي بدن و نيز باورهاي آنها در مورد نحوه استفاده از مواد غذايي، شيوه تهيه و نگهداري آنها، نقش عمده اي را در تغذيه خانوار ايفا مي كند. |
| كليد واژه: توسعه، فرهنگ تغذيه، سواد تغذيه اي، شيوه مصرف |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| علوم اجتماعي و انساني دانشگاه شيراز بهار و پاییز 1379; 16-15(2-1 (پياپي 31-30)):9-32. |
| امامي محمد,استوارسنگري كورش |
|
قرداد بيع بين المللي در تجارت بين الملل نقش مهم و محوري دارد و قراردادهاي ديگر نظير حمل و نقل و بيمه جهت تسهيل اجراي آن بوجود آمده اند؛ افزون بر اين بسياري از مسائل حاکم بر بيع بين المللي، در خصوص ديگر معاملات در تجارت بين الملل نيز بکار مي رود. قرارداد بيع بين المللي ويژگي هاي دارد که در قراردادهاي بيع داخلي مشاهده نمي گردد. در قراردادهاي بيع داخلي نظام حقوقي حاکم بر قرارداد، مشخص است و طرفين قرارداد با مراجعه به حقوق داخلي از چارچوب حقوقي آن اطلاع مي يابند، يعني تنها مساله در بيع داخلي، اطلاع از قوانين داخلي است. در حالي که در بيع بين المللي، فروشنده و خريدار در دو کشور متفاوت اقامت دارند، از اين رو قرارداد بيع بين المللي وابسته به چند نظام حقوقي است. فروشنده از يک کشور، کالايي را به خريدار مقيم کشور ديگر مي فروشد، اجراي قرارداد انتقال کالا يا هر شي و خدمتي از کشوري به کشور ديگر است، چه بسا نظام حقوقي دو کشور خريدار و فروشنده با هم تفاوت داشته باشد و قواعد متفاوتي بر انعقاد قرارداد و آثار آن حاکم شود، بدين لحاظ تنظيم قرارداد بيع بين المللي کالا بايد در چارچوبي بعمل آيد که مورد قبول دولتهاي طرفين واقع گردد. از اين رو تنظيم قرارداد بيع بين المللي از اهميت خاصي برخوردار است و وقوف به سازوکارهاي حقوقي حاکم بر آن بسياري از مشکلات اجرايي قرارداد را از ميان بر مي دارد. در اين مقاله تلاش داريم سازوکارهاي موجود را شناسايي کنيم و سپس مسايلي را که بايد در تنظيم قرارداد بيع بين المللي مورد توجه قرار گيرد، طرح نماييم. |
| كليد واژه: بيع بين الملل، قرار دادهاي نمونه، مقررات متحدالشكل، قانون حاكم بر قرارداد، معاهدات بين المللي |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| علوم اجتماعي و انساني دانشگاه شيراز بهار و پاییز 1379; 16-15(2-1 (پياپي 31-30)):85-96. |
| حسيني نسب سيدداوود,رامشه سيدمحمدحسين |
|
براي بررسي اين موضوع که آيا بين مولفه هاي يادگيري خود - نظم داده شده و هوش ارتباطي وجود دارد يا خير، 100 دانش آموز پسر و 96 دانش آموز دختر از مقطع راهنمايي و 65 دانش آموز پسر و 77 دانش آموز دختر از مقطع دبيرستان، در شهر تهران انتخاب شدند و به پرسشنامه "راهبردهاي انگيزشي براي يادگيري و آزمون ماتريس هاي پيشرونده ريون" پاسخ دادند. |
| كليد واژه: |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| علوم اجتماعي و انساني دانشگاه شيراز بهار و پاییز 1379; 16-15(2-1 (پياپي 31-30)):121-148. |
| دبيرمقدم محمد* |
| * دانشکده علوم تربيتی، دانشگاه علامه طباطبایی |
|
مقاله حاضر به توصيف ويژگيهاي زباني دو کودک دوقلو عقب مانده ذهني و منزوي به لحاظ اجتماعي و فيزيکي پرداخته است. از آنجا که وضعيت اين دو کودک از جمله موارد بسيار نادري است که از سوي زبانشناسان و روانشناسان زبان گزارش شده است يافته هاي مقاله هم به لحاظ توصيفي و هم به لحاظ نظري حائز اهميت است. داده هاي زباني بررسي شده حاکي از آن است که با وجود بهره هوشي کم و ارتباط زباني اندک آن دو کودک با ديگران توانش زباني شکل گرفته در آنها چشمگير است. ليکن دانش و معلومات غير زباني آنها بسيار محدود است. اين يافته ها مويد فرضيه "حوزه اي بودن" ذهن است، زيرا بر اساس آن فرضيه توانائي هاي ذهني هر فرد هر کدام حوزه اي مستقل است و نارسائي در يک حوزه الزاما به کاستي در حوزه ديگر نمي انجامد. همچنين يافته ها همسو با تفکر "عقل گرائي دکارتي" است که مدعي است (بخشي از) دانش زبان فطري و ذاتي است. فرضيه و تفکر فوق الذکر از مباني روش شناختي و فلسفي زبانشناسي زايشي مي باشد. |
| كليد واژه: |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| علوم اجتماعي و انساني دانشگاه شيراز بهار و پاییز 1379; 16-15(2-1 (پياپي 31-30)):176-192. |
| رياضي عبدالمهدي,عصار سيما |
|
در سال هاي اخير بررسي بافت کلان متني و گفتماني و تاثيري که گزينش قالب هاي کلان سخن بر الگوهاي نحوي مي گذارند مورد علاقه و توجه زياد زبانشناسان قرار گرفته است. بر همين اساس مقاله حاضر نتيجه تلاشي است که هدف آن علاوه بر تجزيه و تحليل گفتماني گونه خاصي از متون رسانه هاي گروهي، يعني سر مقاله هاي روزنامه هاي فارسي، پرداختن به ساخت نحوي آنها را نيز مورد نظر داشته است. بدين منظور، تعداد 60 سر مقاله بطور تصادفي از 6 روزنامه اخبار، کار و کارگر، جمهوري اسلامي، کيهان، ايران، و رسالت (از هر روزنامه 10 سر مقاله) انتخاب شدند. در سطح کلان، سرمقاله ها بر اساس الگوي سه جزئي، شامل مقدمه يا راهنما، پيرو و نتيجه يا ارزشيابي مورد تجزيه و تحليل قرار گرفتند. هدف اوليه تحقيق حاضر يافتن پاسخ اين سؤال بود که آيا بافت کلان گفتمان در دو زبان فارسي و انگليسي متفاوت است يا نه؟ قسمت اول مقاله پاسخ به اين سوال را ارائه خواهد داد. بخش دوم مقاله، انواع ساختار نحوي به کار رفته در جملات و ارتباط آنها را با عملکرد جملات در بافت کلان بررسي مي نمايد. |
| كليد واژه: متن، تجزيه و تحليل متن، گونه هاي زباني، ساختار متن |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| علوم اجتماعي و انساني دانشگاه شيراز بهار و پاییز 1379; 16-15(2-1 (پياپي 31-30)):149-174. |
| رحيمي مرتضي* |
| * دانشکده ادبيات و علوم انساني، دانشگاه شیراز |
|
در اين مقاله، بعد از تعريف لغوي و اصطلاحي واژه ارتداد نخست از اهميت بحث ارتداد و ضرورت بحث از آن سخن گفته شده و بعد از آن، از جايگاه ارتداد در فقه اسلامي سخن به ميان آمده و اينگونه نتيجه گيري شده که همه مذاهب فقهي اسلامي، ارتداد را بعنوان يک جرم مي شناسند. |
| كليد واژه: |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| علوم اجتماعي و انساني دانشگاه شيراز بهار و پاییز 1379; 16-15(2-1 (پياپي 31-30)):193-201. |
| كريمي دوستان غلام حسين* |
| * دانشکده ادبيات و علوم انساني، دانشگاه کردستان |
|
از افعالي که در ساخت موضوعي آنها هم موضوع بروني و هم موضوع دروني مستقيم وجود دارد، مي توان هم اسم فاعل و هم اسم مفعول ساخت و مصدر اين افعال مي تواند در ترکيبات اسمي با دو گروه اسمي ظاهر شود. از افعالي که داراي ساخت موضوعي با يک موضوع بروني هستند فقط مي توان اسم فاعل ساخت و مصدر آنها در ترکيبات اسمي با يک گروه اسمي رخ مي دهد. از افعال داراي ساخت موضوعي با يک موضوع دروني فقط مي توان اسم مفعول مشتق کرد و مصدر آنها در ترکيبات اسمي با يک گروه اسمي ظاهر مي گردد. |
| كليد واژه: افعال فارسي، مصدرهاي فارسي، ساخت موضوعي، اسم فاعل، اسم مفعول، گروه اسمي، اشتقاق |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| علوم اجتماعي و انساني دانشگاه شيراز بهار 1380; 16(2 (پیاپی 32) ویژه نامه علوم اجتماعی):131-147. |
| ايمان محمدتقي* |
| * بخش علوم اجتماعي دانشگاه شيراز |
|
پژوهش يا تحقيق علمي، مجموعه فعاليتهاي منظمي است كه بر اساس يك ديدگاه نظري معين، كه متأثر از روش شناسي خاصي مي باشد، به سؤالاتي مي پردازد كه در ذهن محقق ايجاد مي شود. در هر تحقيق سه عنصر روش، نظريه و روش شناسي وجود دارد. ارتباط نظام يافته اين سه عنصر با يكديگر، مي تواند به ارائه يك تحقيق با هويت علمي منجر گردد. در اين هويت، روش شناسي نقش مبنائي دارد، كه بر اساس آن نظريه تعيين مي شود. در فرآيند تحقيق، موضوع يا مسأله تحقيقاتي، در بستر نظريه تعريف، و متناسب با روش شناسي غالب بر آن؛ نظريه و روش تحقيق انتخاب مي گردد. بنابراين، ارزيابي اعتبار هر تحقيق به بررسي روش شناسي و بصورت عيني تر به ارزيابي دستور العمل هاي اجرائي نظري آن مربوط مي شود. هر گونه ابهام نظري در تحقيق مي تواند به كاهش اعتبار آن ختم شود. اشكال در اعتبار تحقيق بيانگر عدم همخواني سطح نظري و تجربي است، كه اين امر معلول ابهام در هر سطح يا هر دو خواهد بود. |
| كليد واژه: روش شناسي، رسانه ها، رويكرد كمي و كيفي، نظام معاني |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| علوم اجتماعي و انساني دانشگاه شيراز بهار 1380; 16(2 (پیاپی 32) ویژه نامه علوم اجتماعی):193-206. |
| احمدي -,مقدس -,خواجه نوري بيژن |
|
در اين مقاله رفتار بزهكارانه دانش آموزان دبيرستانهاي نظام جديد و قديم شهر شيراز بررسي شده و مورد تطبيق گرفته است. عوامل جامعه پذيري نظير خانواده، مدرسه و گروه همسالان مورد توجه قرار گرفته و تأثير آنها بر رفتار بزهكارانه دانش آموزان سنجيده شده است. همچنين، برنامه هاي مدارس نظام قديم و جديد با يكديگر بلحاظ نقش اين برنامه ها در كنترل دانش آموزان و نظم اجتماعي و گرايش آنها به رفتار بزهكارانه مقايسه شده است. نظريه كنترل اجتماعي چارچوب نظري اين تحقيق را تشكيل مي دهد. اين نظريه رفتار بزهكارانه را به جوانان همه طبقات اجتماعي نسبت داده و آن را نتيجه كاركرد ضعيف نهادهاي بنيادين اجتماعي مانند خانواده و مدرسه مي داند. روش تحقيق كمّي به شيوه پيمايشي در اين تحقيق مورد استفاده قرار گرفته و نمونه مورد مطالعه، حدود 650 نفر از دانش آموزان دبيرستانهاي نظام قديم و جديد نواحي چهارگانه شهر شيراز مي باشند كه با روش نمونه گيري با طبقه بندي از هر ناحيه متناسب با تعداد دانش آموزن آن ناحيه انتخاب شده اند. يافته هاي تحقيق نشان مي دهد كه درصد بزهكاري در دانش آموزان نظام جديد، نسبت به دانش آموزان نظام قديم بيشتر است. همچنين بر اساس يافته هاي تحقيق بين محل تولد، جنسيت، وضعيت تحصيلي، استفاده از توليدات فرهنگي غرب، و نحوه گذراندن اوقات فراغت و رفتار بزهكارانه دانش آموزان رابطه معني داري وجود دارد. |
| كليد واژه: رفتار بزهكارانه، مدارس نظام هاي جديد و قديم، خانواده، گروه همسالان، كنترل اجتماعي |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| علوم اجتماعي و انساني دانشگاه شيراز بهار 1380; 16(2 (پیاپی 32) ویژه نامه علوم اجتماعی):173-191. |
| جهانگيري جهانگير,بوستاني داريوش |
|
هدف اين تحقيق، بررسي عوامل موثر بر فرهنگ سياسي افراد 20 سال به بالاي شهر شيراز مي باشد. در اين پژوهش، نظريات پارسونز، آلموند و وربا بعنوان چارچوب نظري مورد استفاده قرار گرفت. داده ها بوسيله پرسشنامه از يك نمونه 525 نفري از افراد 20 سال به بالا، در خرداد ماه 1379، جمع آوري شدند. متغيرهاي مستقل در اين تحقيق عبارتند از: تحصيلات، محل سكونت، منزلت شغلي، ميزان نفوذ بر تصميمات خانوادگي، بحث اجتماعي در مدرسه، مشاركت در تصميم گيري در محل كار، فراواني صحبت كردن در مورد مسايل سياسي، سن، جنس و و ضعيت تاهل. متغير وابسته نيز شامل فرهنگ سياسي است كه طبق نظريه آلموند و پارسونز به سه بخش تقسيم مي شود: 1- جهت گيري شناختي 2- جهت گيري احساسي 3- جهت گيري ارزشيابانه. متغيرهاي مستقل بطور انتخابي بر روي جهت گيريهاي سه گانه سنجيده شدند و نتايج نشان دادند كه اغلب متغيرها رابطه معناداري با متغير وابسته دارند و فرهنگ سياسي آنها يك فرهنگ سياسي تابع مي باشد. |
| كليد واژه: فرهنگ سياسي، جامعه پذيري سياسي، جهت گيري شناختي، جهت گيري احساسي، جهت گيري ارزشيابانه، فرهنگ مدني |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| علوم اجتماعي و انساني دانشگاه شيراز بهار و پاییز 1379; 16-15(2-1 (پياپي 31-30)):33-60. |
| انجوي نژاد سيدمهدي* |
| * دانشکده حقوق، دانشگاه شيراز |
|
سالهايي از عمرم را در پي شناخت ابن زهره و کتاب فقهي او صرف کرده ام، اگر چه در جهت رعايت موازين مقاله پژوهشي نکات زيادي از مطلب را جا گذاشته ام، با اميد به مفيد بودن اين مختصر براي ديگران، شرح حالي کوتاه همراه با پاره اي از نظرات فقهي او در قالب مقاله اي ارائه مي گردد: |
| كليد واژه: |
| |
|
نسخه قابل چاپ |