بانک مقالات علوم اجتماعی

اين موضوع كه زنان و مردان داراي وضعيت متفاوت و در نتيجه نيازهاي متفاوتي از نظر توسعه هستند، مورد قبول است. اين واقعيت بر هيچ كس پوشيده نيست كه بدون در نظر گرفتن زنان كه نيمي از جمعيت كشور را تشكيل مي دهند، دست يابي به توسعه واقعي ميسر نخواهد شد. لذا بايستي به اهميت اين نقش در توسعه توجه شود و مشكلات زنان هم به خاطر بهبود وضعيت آن ها و هم به منظور افزايش در توليد حل گردد. اين مقاله به بررسي موقعيت اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي زنان روستايي در سه روستاي توسعه نيافته، نيمه توسعه يافته و توسعه يافته در استان فارس پرداخته است. روش تحقيق مورد استفاده در اين پژوهش، روش تحقيق موردي با استفاده از پرسش نامه مي باشد. در اين مطالعه جنبه هاي اقتصادي شامل درآمد خانوار، دارايي ها و استقلال زنان، جنبه هاي اجتماعي شامل بعد خانوار، ميزان سواد زن، همسر و فرزندان، ميزان ساعات فراغت، دسترسي به خدمات آموزشي و اعتبار و جنبه هاي فرهنگي شامل قدرت تصميم گيري، منزلت و حقوق زنان در خانواده، مورد بررسي قرار گرفته است. يافته ها نشان مي دهد توسعه منجر به افزايش درآمد خانوار و سطح سواد زنان گرديده، اما بر اشتغال زنان به كارهاي كوچك درآمدزا، تاثير منفي گذاشته است، به طوري كه زنان در روستاي توسعه يافته، بيشتر به بهبود زندگي در منزل مي پردازند. توسعه بر تشكيل كلاس هاي آموزشي و دسترسي به اعتبارات، موثر بوده اما مشارکت زنان در تصميم گيري امور خانواده کاهش يافته است. منزلت زن در خانه طي جريان توسعه كاهش يافته و همسر‌ آزاري افزايش پيدا كرده است. در نهايت توسعه بر ميزان رضايت زنان روستايي از وضعيت خود موثر بوده است. در آخر، پيشنهاد شده است كه توسعه، بايستي علاوه بر توجه به جنبه هاي تكنولوژيكي و عمراني، با توجه به جنبه هاي روحي - رواني ابعاد وجود بشري نيز برنامه ريزي و طراحي شود.

 نسخه قابل چاپ

در اين پژوهش تلاش شده است تا با اتكا به روش علمي، شواهدي در زمينه تاثير ترجيحات جنسي زنان همسردار بر گرايش آن ها به رفتار باروري فراهم شود. نظري هاي ارزش كودكان و نظريه هاي فرهنگي باروري، چارچوب نظري اين تحقيق را تشكيل مي دهند. در اين تحقيق، با بهره گيري از روش تحقيق پيمايشي،‌ تكنيك مصاحبه حضوري و ابزار پرسش نامه، داده هايي از 550 زن همسردار ساكن در شهر تهران گردآوري شده است. هدف اصلي اين تحقيق تبيين جايگاه مفهوم رضايت از تركيب جنسي فرزندان بر گرايش زنان به رفتار باروري بوده و به همين منظور از انواع تكنيك هاي آماري به ويژه رگرسيون و رگرسيون لجستيك در اين زمينه بهره برداري شده است.
تحليل هاي تفكيكي اين تحقيق نشان داد كه در سطح متغيرهاي مربوط به خصوصيات فردي، متغيرهاي سن زن و تحصيلات زن، ‌در سطح متغيرهاي جمعيت شناختي، متغيرهاي تعداد كل فرزندان،‌مدت ازدواج، تعداد فرزندان دختر و تركيب جنسي فرزندان و در سطح متغيرهاي مربوط به نگرش هاي ذهني، متغيرهاي ارزيابي تركيب جنسي فرزندان بر اساس ترجيحات جنسي و تعداد فرزندان مطلوب در تبيين گرايش زنان به رفتار باروري نقش عمده اي برعهده دارند. تحليل هاي چند متغيره، در الگوي رگرسيون لجستيك در سطح مجموع متغيرهاي اصلي تحقيق نيز نشان داد كه متغيرهاي ارزيابي تركيب جنسي فرزندان بر مبناي ترجيحات جنسي، سال هاي ازدواج و محل تولد همسر در مجموع در پيش گرايش زنان همسردار به رفتار باروري مشاركت دارند و در حدود 84 درصد موارد، وضعيت متغير وابسته را به درستي پيش بيني مي كنند.

 نسخه قابل چاپ

يكي از پديده هاي اجتماعي جامعه معاصر ايران در حوزه روابط بين شخصي، پديده نوظهور معاشرت و دوستي دختر و پسر پيش از ازدواج است. اين مطالعه با هدف بررسي و شناخت نگرش دانشجويان نسبت به معاشرت و دوستي دختر و پسر پيش از ازدواج و همچنين بررسي رابطه عوامل اجتماعي و فرهنگي با نگرش به اين گونه معاشرت ها انجام شده است. در اين مطالعه كه به روش پيمايش صورت گرفته است، 398 نفر دانشجوي دختر و پسر از دانشگاه هاي شيراز و علوم پزشكي شيراز مورد بررسي قرار گرفتند. چهارچوب نظري مورد استفاده در اين مطالعه، نظريه تغيير نگرشي و ارزشي رونالد اينگلهارت بوده است.
يافته هاي پژوهش نشان مي دهد كه 25.6 درصد از دانشجويان داراي نگرشي مثبت، 50.8 درصد نگرشي ميانه و 23.6 درصد از آنان داراي نگرشي منفي به اين گونه معاشرت ها بوده اند. اين در حالي است كه نگرش خانواده ها منفي تر از نگرش دانشجويان بوده است و زنان نگرش بسيار منفي تري نسبت به مردان به اين گونه معاشرت ها داشته اند. از ميان متغيرهاي مورد بررسي، متغيرهاي (اولويت هاي ارزشي مادي / فرامادي، اعتقادات ديني، پايبندي به ارزش هاي ديني، نگرش خانواده، نگرش دوستان، جنسيت و ميزان هزينه شخصي)‌ داراي رابطه معنادار آماري با متغير وابسته بوده اند. در تحليل چند متغيره نيز متغيرهاي مستقل موجود در مدل تحقيق توانسته اند در كل 76.8 درصد از واريانس متغير وابسته را در جامعه آماري تبيين كنند كه اين مقدار نشانگر ميزان بالاي برازش مدل تحقيق مي باشد. به طور كلي نتايج اين مطالعه نشان داد كه متغيرهاي مربوط به فرض جامعه پذيري كه بيشتر فرهنگي بودند تاثير بيشتري بر نگرش دانشجويان داشتند تا متغيرهاي مربوط به فرض كميابي.

 نسخه قابل چاپ

در اين مقاله قواعد صرف فعل در گويش فاموري (از دهستان هاي شهرستان كازرون)، در صيغه هاي مختلف مورد بررسي و طبقه بندي قرار گرفته است. همچنين به دستگا فعل، مصدر، طريقه ي ساخت ماده ي فعل در زمان گذشته و حال و وندهاي فعل اشاره شده است. سپس با صرف نمونه فعل هايي در اين گويش و چند گويش همجواري به مقايسه ي آنها پرداخته شده و همين مقايسه با فارسي معيار در مورد فعل نيز صورت گرفته است. فعل در اين گويش داراي دو ماده ي گذشته و حال و سه وجه: اخباري، الترامي و امري است و همانند فارسي معيار شش صيغه دارد كه در همه ي صورت هاي فعلي به كار برده مي شود و شناسه ها همگي در آخر ماده ي فعل قرار مي گيرند.

 نسخه قابل چاپ

گويش هاي يك زبان در واقع گونه هايي از آن زبان هستند كه از لحاظ آوايي، دستوري و واژگاني تفاوت هايي با يكديگر دارند.
گويش هاي بوشهري، يكي از گويش هاي ايراني نو و از گروه گويش هاي جنوبي ايراني است. ويژگي هاي آويي اين گويش ها نشان مي دهد كه به شاخه ي زبان هاي ايراني جنوب غربي تعلق دارند. گويش هاي بوشهري مانند بسياري از گويش هاي ايراني،‌ زير نفوذ فارسي معيار بوده است و واژه هاي آرامي،‌ عربي،‌ سرياني، تركي، مغولي،‌سنسكريت (هندي) لاتين، انگليسي،‌ايتاليايي،‌ فرانسوي، پرتغالي، ‌و هلندي در اين گويش وارد شده است. هدف مقاله، بررسي توصيفي واژه هاي دخيل انگليسي در گويش هاي بوشهري است. در اين پژوهش، 154 واژه دخيل مورد بررسي و تجزيه و تحليل قرار گرفته اند و از دو نوع روش تحقيق استفاده شده است: نخست از روش تحقيق ميداني كه با استفاده از ضبط صوت با گويش وران مصاحبه به عمل آمده است و اطلاعات مورد نياز بر روي نوار ضبط شده است. و ديگر از روش تحقيق كتابخانه اي استفاده شده است. در اين روش با مراجعه به منابع مكتوب ريشه واژگان و معادل يابي فارسي نو، به دقت صورت گرفته است.
نتايج تحقيق، نشان مي دهد كه اكثر گويش وران از ريشه و اصل وام واژگان آگاهي و شناخت ندارند و بسياري از اين واژه ها هنوز متداول و رايج است،‌ اما با نفوذ رسانه هاي گروهي و عمومي از قبيل مطبوعات و صدا و سيما و فارسي معيار اين واژگان در بين نسل جوان و تحصيل كرده روبه فراموشي است و اين به نوبه ي خود ارزش و اهميت اين تحقيق را نشان مي دهد.
ديگر اين كه گويش هاي بوشهري، واژه هاي دخيل را غالبا تغيير داده و با دستگاه آوايي خود تطبيق مي دهد و به رنگ گويشي در مي آورد.
سپس در برخي از وام واژه ها، در مقايسه با صورت اصلي واژه ها، از نظر معنايي نيز دگرگوني هايي صورت گرفته است.

 نسخه قابل چاپ

بيش از يكصد سال است كه زبان شناسان غربي و شرقي مبادرت به تحقيق و تفحص درباره ي متون قديم اوستاي نموده، نظريات و تفسيرهاي مختلفي را در اين راستا ارايه كرده اند. گرچه اين تفاسير در خور توجه اند،‌ اما بسياري از نكات مذهبي موجود در اين متون،‌ هنوز مجهول و ناشناخته باقي مانده است.
هدف از پژوهش حاضر، بررسي گاهان از دو جنبه ي زبان شناسي و مذهبي است. از لحاظ زبان شناسي، چگونگي نگارش متون گاهاني و بخش هاي پنج گانه ي آن،‌ بررسي شده و جنبه ي مذهبي آن، كه موضوع اصلي در اين پژوهش است، به معرفي اهورامزدا به عنوان خداي يگانه و آفرينش جلوه هايش درگاهان، مي پردازد.
تاليف گاهان به عنوان سروده هاي زردشت، دقيقا مربوط به زماني است كه «خدا» در انديشه ي مردم به گونه اي انتزاعي درآمده بود و تاكيد زردشت بر يكتا پرستي، از ميان اين نصوص كهن كاملا به چشم مي خورد. «سپند مينو»، «اشه»، «وهومنه» و «آرمييتي»، عناصر الهي و قابل پرستشي هستند كه درگاهان به عنوان جلوه هاي اهورا مزدا مطرح شده و آفريده ي او به شمار مي روند. آنها داراي مقاوم الوهيت اند و به عنوان هسته ي مركزي آييني،‌ پديده هاي الهي كم اهميت و بالقوه اي- كه در يسن هفته ها نيز حضور مي يابند- تابع آنها مي شوند. بعدا در اوستاي متاخر آنها نام «امشاسپندان» را به خود مي گيرند.

 نسخه قابل چاپ

پژوهش حاضر در پي  بررسي تاثير ايجاز و اختصار در خواندن و درك مطلب فارسي است. براي دست يابي به اين هدف، ابتدا چهار متن روزنامه اي به عنوان متن اصلي انتخاب شد و سپس موارد اطناب و حشو آنها حذف و تعديل گرديد. نتيجه ي اين حذف و تعديل فراهم شدن چهار متن كاهش يافته بود. درگام بعد، آزمون تك (C-Test) براي هر دو متن اصلي و كاهش يافته تهيه شد. آزمودني هاي تحقيق، 528 دانش آموز پسر دبيرستان هاي ناحيه ي 2 آموزش و پرورش شيراز بودند كه به نصف آنها آزمون متن اصلي و به نصف ديگر، آزمون متن كاهش يافته داده شد. پس از يك هفته، آزمون گروه نخست به گروه دوم و آ‍زمون گروه دوم به گروه نخست داده شد. نتايج تحقيق نشان داد كه ميانگين نمرات آزمون اصلي 80 و ميانگين نمرات آزمون متن كاهش يافته 85 و تفاوت ميانگين ها با 95%‌ اطمينان معني دار بود. نتيجه اينكه درك متن داراي ايجاز و اختصار، بهتر صورت گرفت.

 نسخه قابل چاپ

نظريه پردازان ترجمه، عموما بر اين باورند كه ترجمه فعاليتي است ذهني، پيچيده، آگاهانه و هدفمند. به طور كلي شايد بتوان گفت كه در تمام مراحل ترجمه، گزينه هاي كلامي مترجم- اعم از سبك بيان، گزينش واژگان، انتخاب تعبيرات گوناگون، به كارگيري تركيبات مختلف، و مانند اين ها همه به گونه اي، آگاهانه يا ناآگاهانه، متاثر از جهت گيري هاي ايدئولوژيك وي است. در اين مقاله، مبحث ايدئولوژي در ترجمه و تاثيرات آن بر كار مترجم مورد بررسي و تجزيه و تحليل قرار گرفته است. نخست، پديده ي ايدئولوژي و مفاهيم گوناگون آن در زمينه هاي مختلف مورد بحث قرار گرفته و از ديدگاه زبان شناسي تعريف شده است. سپس، چهارچوبي كه از سوي حتيم و ميسن (1990،‌ 1991، 1997) براي سنجش و تجزيه و تحليل ايدئولوژي در متون ترجمه شده پيشنهاد گرديده است اجمالا معرفي شده و مقوله هايي كه در حيطه ي آن قرار مي گيرند. يعني: گفتمان (discourse)، گفتمان گونه (genre) و متن (text)، هر يك جداگانه مورد بحث قرار گرفته؛‌ نمونه اي از ترجمه هايي كه متاثر از هر يك از اين مقوله ها است در جاي خود ارايه شده و از منظر ايدئولوژي، مورد تجزيه و تحليل قرار گرفته است. بخش پاياني مقاله به واكاوي ترجمه انگليسي داستان بوف كور، اثر صادق هدايت، در چهارچوب تحليلي حتيم و ميسن مي پردازد و در حقيقت فشرده اي از يك پژوهش مفصل را ارايه مي دهد.

 نسخه قابل چاپ

هدف از اين تحقيق، تحليل محتواي آزمون اختصاصي گروه آزمايش زبان انگليسي، در آ‍زمون سراسري سال 82 و بررسي دشواري ها و نارسايي هاي اين آ‍زمون است. متناسب با يافته هاي بدست آمده،‌ راهكارهاي مناسب جهت رفع دشواري ها و نارسايي هاي آزمون ارايه مي شود. نتايج تحقيق نشان دهنده اين است كه آزمون از روايي مناسبي برخوردار نيست و از لحاظ اصول درست آزمون سازي، داراي كاستي هاي زيادي مي باشد.

 نسخه قابل چاپ

زبان فارسي بازمانده فارسي ميانه يا پهلوي و آن زبان بازمانده فارسي باستان است. فارسي ميانه ترفاني گونه اي از فارسي ميانه است كه متون مانوي بدان نوشته شده است. به گونه اي از پهلوي اشكاني كه متون مانوي بدان نوشته شده است، پهلوي اشكاني ترفاني گويند. عنوان ترفاني منسوب به جايي است كه متون مانوي در آنجا يافته شده اند. هدف اين مقاله بررسي ساختار دستوري فعل در فارسي ميانه ترفاني و پهلوي اشكاني ترفاني و چگونگي تحول آن از صورت ايراني باستان است.

 نسخه قابل چاپ

گويش بهبهاني، گويش قديمي و غالب مردم اين شهر مي باشد و از جمله گروه زبان هاي ايراني جنوب غربي محسوب مي شود. اين مقاله بطور كلي به توصيف دستگاه فعل و نقش و جاي قرارگرفتن شناسه هاي فعلي، ضماير پيوسته ي شخصي و روابط آنها در اين گويش مي پردازد. لازم يا متعدي بودن افعال در زمان هاي دستوري حال و گذشته،‌دو الگوي متفاوت دستوري را براي صرف افعال از لحاظ شناسه هاي فعلي، ‌وندها يا ضماير شخصي پيوسته و حتي ضماير فاعلي جدا ارايه مي دهد. الگوي اول شامل افعال لازم (ساخت حال و گذشته) و متعدي (ساخت حال) مي شود كه در صرف آنها در ساخت هاي مورد نظر، از الگوي دستوري مشتركي پيروي مي كنند. الگوي دوم شامل افعال متعدي در ساخت هاي گذشته مي شود. برخلاف الگوي اول در صرف اين افعال، شناسه ها، ضماير پيوسته شخصي و ضماير فاعلي جداي ويژه اي به كاربرده مي شود. اين ويژگي باعث شده است كه گويش بهبهاني از جمله گويش هاي "ارگتيو" به شمار آيد.

 نسخه قابل چاپ

تحقيق حاضر به منظور بررسي نگرش دانشجويان به برنامه هاي فرهنگي و هنري و عوامل موثر بر ميزان علاقه، آگاهي و شرکت آنها در اين برنامه ها صورت گرفته است. جامعه آماري اين تحقيق دانشجويان دانشگاه شيراز در گروه ها و مقاطع مختلف آموزشي مي باشند. ابزار سنجش اين بررسي پرسش نامه کتبي است که بين 1400 دانشجو به صورت تصادفي توزيع گرديد که 780 پرسش نامه برگشت داده شد. يافته ها نشان مي دهد که ميزان علاقه دانشجويان به برنامه هاي فرهنگي و هنري نسبتا زياد است. اين افراد ضرورت برنامه هاي فرهنگي و هنري را در حد نسبتا زيادي حس مي کنند اما ميزان آگاهي آنان از اين برنامه ها بسيار ناچيز است. نتايج آزمون فرضيات نشان مي دهد که بين سه متغير علاقه، احساس نياز به کسب اطلاع و آگاهي با ميزان شرکت آنها رابطه مستقيم وجود دارد و آگاهي بيشترين رابطه را با شرکت دارد. به علاوه علاقه مندي در ميان زنان، افراد مجرد و غير شاغل، ساکنين شهرهاي بزرگ، افرادي که پدر و مادر آنها از سطح تحصيلات بالايي برخوردارند، کساني که وضع درآمدي بهتري دارند و نيز دانشجويان مقطع کارشناسي و دانشجويان گروه آموزشي هنر و معماري بيشتر است.

 نسخه قابل چاپ

هدف تحقيق حاضر، اعتباريابي، بررسي ويژگي هاي روان سنجي پرسش نامه سبک هاي اسنادي (ASQ) و تاثير جنسيت و رشته تحصيلي، بر سبک هاي اسنادي دانش آموزان سال دوم دبيرستان هاي شهر اهواز بود. تحقيق حاضر، در دو مرحله مطالعه مقدماتي (روي 100 نفر) و مطالعه اصلي (روز 390 نفر) انجام شد. در مرحله مطالعه اصلي 390 تن (192 پسر و 198 دختر) در دو رشته تحصيلي (رياضي – فيزيک) و علوم تجربي از چهار ناحيه آموزش و پرورش شهر اهواز، به صورت تصادفي چند مرحله اي انتخاب شدند. در اين تحقيق، براي اندازه گيري سبک هاي اسنادي از پرسش نامه سبک هاي اسنادي مثبت، منفي و کل رويدادها (پترسون و همکاران: 1982: موحد: 1382) استفاده شد. يافته هاي روان سنجي مربوط به ضرايب پايايي در مرحله مطالعاتي مقدماتي نشان داد که ضرايب آلفاي کرونباخ و تنصيف براي سبک اسنادي مثبت به ترتيب برابر با 0.73 و 0.68 ، براي سبک اسنادي منفي برابر با 0.62 و 0.63 و کل رويدادها 0.67 و 0.66 مي باشد. تحليل عاملي (روايي سازه) با استفاده از تحليل مولفه هاي اصلي (چرخش واريماکس) 2 عامل (سبک اسنادي مثبت و سبک اسنادي منفي) متمايز را نشان داد. ضرايب پايايي آلفاي کرونباخ و تنصيف و بازآزمايي پس از دو هفته در مرحله مطالعه اصلي به ترتيب 0.67 و 0.65 و 0.82 براي سبک اسنادي مثبت، 0.63 ، 0.61 و 0.85 براي سبک اسنادي منفي ضرايب آلفاي کرونباخ و تنصيف به ترتيب 0.59 و 0.60 براي کل رويدادها محاسبه شد. تحليل عاملي با استفاده از تحليل مولفه هاي اصلي 2 عامل (سبک اسنادي مثبت و سبک اسنادي منفي) را نشان داد. يافته هاي تحليل واريانس عاملي با اندازه هاي مکرر بر روي سبک هاي اسنادي مثبت، منفي و کل رويدادها نشان داد که بين دانش آموزان پسر و دختر تفاوت معني داري وجود دارد؛ اما بين دانش آموزان رشته هاي تحصيلي (رياضي – فيزيک) و علوم تجربي تفاوت معني داري وجود ندارد.

 نسخه قابل چاپ

هدف از اين مطالعه، بررسي رابطه ميزان جمع گرايي، خود – مهاري و ارزش هاي اجتماعي و خانوادگي است. گروه نمونه مورد مطالعه در اين پژوهش، شامل 206 دانشجوي دختر و پسر در دانشگاه شيراز بود (ميانگين و انحراف معيار سني گروه نمونه، به ترتيب برابر 21.8 و 3.5 بود). در اين مطالعه، جهت گردآوري اطلاعات از "مقياس ارزش هاي آسيايي و مقياس خود – مهاري استفاده شد. پس از اجراي اين دو مقايس، بر روي گروه نمونه، در مورد هر دو مقياس، تحليل عاملي به عمل آمد. نتايج اين تحليل، حاکي از وجود هفت عامل در مقياس ارزش هاي آسيايي و سه عامل در مقياس خود – مهاري بود. به منظور بررسي رابطه جمع گرايي، خود – مهاري و ارزش ها از روش تحليل رگرسيون چند گانه استفاده شد. نتايج اين تحليل، حاکي از آن بود که دو عامل "خود – کنترلي هيجاني" و "پيشرفت خانواده" در مقياس ارزش هاي آسيايي بيشترين قدرت پيش بيني را براي متغيير جمع گرايي دارا هستند. همچنين نتايج اين مطالعه نشان داد که خود – مهاري و برون گرايي، به عنوان عاملي از عوامل مقياس خود – مهاري، داراي همبستگي معناداري با جمع گرايي مي باشند. همچنين نتايج اين پژوهش نشان داد که سن و تحصيلات مادر، از عمده ترين متغيرهاي فردي و خانوادگي در پيش بيني جمع گرايي دانشجويان مي باشد.

 نسخه قابل چاپ

امروزه مساله وابستگي به مواد مخدر، به صورت يک مشکل جهاني در آمده است و عوارض ناشي از آن، از جنبه هاي مختلف بر جامعه ضربه وارد مي کند. خانواده، به عنوان عنصر اصلي جامعه، در پديد آمدن و درمان اين اختلاف، نقش به سزايي دارد. از جمله روش هاي روان درماني براي درمان اختلال وابستگي به مواد، گروه درماني و ديگري آموزش خانواده مي باشد. بر اين اساس، در اين پژوهش، به بررسي تاثير گروه درماني با ساختار و آموزش خانواده در کاهش ميزان تمايل به مصرف مواد و کاهش فراواني بازگشت در بيماران داراي تشخيص وابستگي به مواد افيوني مراجعه کننده به مرکز بازتواني اعتياد سازمان بهزيستي شهر اصفهان، پرداخته شد. روش پژوهشي مورد استفاده، روش نيمه تجربي از نوع (پيش آزمون – پس آزمون) همراه با پيگيري 2 ماهه بود. بدين منظور، 2 گروه 14 نفره از بين بيماران ياد شده، که سم زدايي را با موفقيت طي کرده بودند، به صورت تصادفي انتخاب شدند. گروه اول، به عنوان گروه آزمايش، يک دوره گروه درماني 8 جلسه اي گروه درماني و همسران آنان نيز يک دوره 8 جلسه اي آموزش خانواده دريافت کردند. گروه دوم، هم به عنوان گروه گواه از بين بيماران سم زدايي شده همان مرکز، به صورت تصادفي انتخاب شدند که مداخلات ياد شده را دريافت نکردند. براي سنجش ميزان بازگشت، از ابزار آزمايشگاهي رنگ سنجي نارک لايه (TLC) و براي سنجش ميزان تمايل به مصرف مواد، از مقياس پيش بيني بازگشت (RPS) استفاده سد. نتايج نهايي حاکي از آن بود که گروه درماني و آموزش خانواده، باعث کاهش معنادار ميزان وسوسه و تمايل به مصرف مواد در مرحله پس آزمون شده است. البته اين تفاوت، در مرحله پيگيري 2 ماهه، معنادار نبود. افزون بر اين، مداخلات ياد شده، باعث کاهش معنادار فراواني برگشت در گروه آزمايش در مرحله پيگيري شد.

 نسخه قابل چاپ