بانک مقالات علوم اجتماعی
| رفاه اجتماعي پاییز 1382; 3(9):263-282. |
| ستاري بهزاد,اعظم احد,محمدي محمدعلي |
|
پژوهش حاضر به منظور بررسي ميزان گرايش به اعتياد در افراد بالاي ده سال در سال 1381 انجام گرفته است. ميزان گرايش به اعتياد با آزمون محقق ساخته که در آن ابعاد مختلف گرايش (شناختي، عاطفي، عملي) در نظر گرفته شده بود و براساس پارامترهايي از قبيل سن، جنسيت، وضعيت تاهل، سابقه مصرف مواد، سابقه مصرف سيگار، ميزان درآمد خانواده و محل سکونت، در مجموع با 16 نوع متغير مستقل و با 77 سطح از اين متغيرها، سنجيده شد. جامعه آماري پژوهش شامل کليه افراد بالاي ده سال استان اردبيل در سال 1381 بود و با استفاده از روش "توصيفي پيمايشي" استفاده شد. در بخش توصيف داده ها، از شاخصهايي از قبيل نمرات، واريانس نمرات و انحراف استاندارد نمرات گرايش به اعتياد؛ و در بخش تحليل اطلاعات، از روش تحليل واريانس يک طرفه (ANOVA) و آزمون توکي (HSD) بهره گرفته شد. نتايج پژوهش نشان داد که ميزان گرايش به اعتياد در گروه هايي از قبيل بيکاران، بي سوادان، روستاييان، حاشيه نشينان شهرها، خانواده هاي داراي سابقه مصرف مواد و خانواده هاي پرجمعيت، و در برخي از شهرستانهاي استان از قبيل مشگين شهر، نسبت به ساير سطوح گروه هاي خود، بالا و داراي تفاوت معني دار است. |
| كليد واژه: |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| رفاه اجتماعي پاییز 1382; 3(9):283-294. |
| سرگلزايي محمدرضا,بلالي مود مهدي,آزاد رضا,اردكاني محمدرضا,ثمري علي اكبر |
|
ميزان بالاي شيوع سوء مصرف مواد در ايران و پيامدهاي رواني - اجتماعي آن ضرورت پژوهش هاي همه جانبه را بيش از پيش نمايان ساخته است. با توجه به ساختار جمعيتي جوان ايران، يکي از گروه هاي در معرض خطر دانشجويان هستند و اين امر در مورد گروهي از دانشجويان که به اقتضاي شغل خويش دسترسي آسان تري به مواد و داروهاي مختلف دارند (دانشجويان پزشکي) اهميت بيشتري دارد. با توجه به نکته هاي ياد شده، پژوهشگران فراواني سوء مصرف مواد بين دانشجويان پزشکي دانشگاه علوم پزشکي مشهد را در نيمه دوم سال 1380 مطالعه کرده اند. به اين منظور، پرسشنامه اي شامل سوالهايي درباره سن، جنسيت، وضعيت تاهل، محل سکونت، مقطع تحصيلي و مواد مصرفي احتمالي تهيه و بين 1126 دانشجوي پزشکي توزيع شد. از مجموع پرسشنامه ها، 433 مورد تکميل و برگشت داده شد و همين تعداد با استفاده از روشهاي آماري غير مولفه اي و به وسيله نرم افزار spss تجزيه و تحليل گرديد. نتايج نشان داد که بين متعيرهاي جنسيت و سن با سوء مصرف مواد ارتباط معنا داري وجود دارد و اين امر در مردان شايعتر است، اما ارتباطي بين مقطع تحصيلي و محل سکونت دانشجويان با سوء مصرف مواد به دست نيامد. علاوه بر اين، ارتباط معناداري بين سوء مصرف مواد و وضعيت تاهل و نيز بومي يا غير بومي بودن دانشجويان پيدا نشد. |
| كليد واژه: سوء مصرف مواد، وضعيت فردي، وضعيت خانوادگي، دانشجويان پزشكي، دانشگاه مشهد |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| رفاه اجتماعي پاییز 1382; 3(9):295-305. |
| كوهي ليلا* |
|
اين پژوهش به بررسي وضعيت روان شناختي کودکان داراي پدر معتاد اختصاص دارد. به همين منظور، از ميان مراجعين به مرکز ترک اعتياد شهيد ملت دوست، سوء مصرف کنندگان ترياک که 5-3 سال سابقه مصرف ترياک داشتند و داراي کودکان سنين 9-7 سال تمام بودند، گروه باليني شامل 40 نفر انتخاب شد. گروه مقايسه پژوهش نيز شامل 40 نفر از افرادي بود که سابقه سوء مصرف هيچ ماده اي را نداشتند. آنان از لحاظ سن، تحصيلات، وضعيت اقتصادي خود و همسرشان و نيز تعداد فرزندانشان با گروه باليني به صورت گروهي همتاسازي شدند. |
| كليد واژه: |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| رفاه اجتماعي پاییز 1382; 3(9):307-334. |
| كلدي عليرضا,مهدوي رمضان |
|
پژوهش حاضر به منظور بررسي علل بازگشت مجدد معتادان به اعتياد در اردوگاه کاردرماني و بازپروري استان زنجان، با هدف شناخت منبع کنترل (درماني و بيروني) که بازگشت مجدد داشته اند و همچنين علل و عوامل تاثير گذار بر بازگشت مجدد به اعتياد، در سال82-81 با حجم نمونه آماري شامل 277 نفر از معتاداني که بازگشت داشته اند اجرا شده است. |
| كليد واژه: |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| رفاه اجتماعي بهار 1382; 2(7):15-29. |
| شياني مليحه* |
|
مشارکت را مي توان فرايند سهيم شدن در تصميمهاي اثر گذار بر زندگي دانست. هر چند اين مفهوم را کم و بيش انديشمندان قرون گذشته طرح و به کار برده اند، اما تا به امروز در کاربردهاي مختلف، ابعاد تازه تري را به خود اختصاص داده است. يکي از ابعاد نوين، مشارکت اجتماعي کودکان است که در دهه هاي اخير با استناد به کنوانسيون حقوق کودک مطرح شده است. اين مهم را مي توان با هدف گسترش و توسعه توانمنديها و پذيرش مسووليت در زندگي اقتصادي، اجتماعي و در پيوند با شهروندي مورد توجه قرار دارد. آموزش بر محور حقوق و مسووليتهاي شهروندي گام نسبتا جديدي به سوي مشارکت اجتماعي کودکان تلقي شده است که همراه با برنامه ها و طرحهاي مشارکتي زمينه را براي توسعه جامعه فراهم خواهد کرد. در اين مقاله، تلاش شده است تا به استناد به رهيافتهاي نظري و مطالعات تجربي پيوند مشارکت و شهروندي مطرح و در چارچوب الگويي بر دو بعد آموزش و تجربه تاکيد شود . فرض اصلي بر اين قرار دارد که جامعه ايران نيازمند تحولي انديشمندانه در خصوص نگرش به مشارکت کودکان و ارايه و تکامل انواع راه حل هاي مشارکتي است، تا از اين طريق هر کودک راه هاي ايفاي نقش مسوولانه را کشف کند. |
| كليد واژه: |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| رفاه اجتماعي بهار 1382; 2(7):31-45. |
| كامكار مهديس* |
|
در جوامع و قبايل سنتي توجه ويژه اي به آغاز دوره نوجواني وجود داشت. اين دوره به منزله پيش دوره بزرگسالي شامل پذيرفتن تعهدها، مسووليت ها و اختيارات ويژه خود بود، و با مراسم خاص انجام مي شد که به رسميت شناختن نقش نوجوانان را در جامعه اعلام مي داشت اين رسم باستاني به مرور زمان به فراموشي سپرده شد، و احياي آن به وسطه ارزش سرمايه گذاري جامعه بر نسل توسط يونيسف در سپتامبر 2002 به رسميت شناخته شد. بحث کلي يونيسف آن است که ساختن جامعه جهاني، و دنيايي بر اساس آرامش و صلح بدون توجه به عقايد، ديدگاه ها، و تجربيات کودکان و نوجوانان به ويژه حول و حوش مقوله هايي که موثر بر زندگي خودشان است بي معناست. به همين دليل اعضا و همکاران يونيسف بحث هاي گسترده و در عين حال ويژه اي درباره علت شناسي، اپيدميولوژي، باورها و نگرش هاي پيشين، حال و آينده جهاني بر مشارکت کودکان نوجوانان دارند. |
| كليد واژه: |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| رفاه اجتماعي بهار 1382; 2(7):59-92. |
| زينالي حمزه* |
|
با تصويب قانون "حمايت از کودکان و نوجوانان" نشانه هايي از پذيرش "سياست کيفري افتراقي" در برخورد با جرايم عليه اطفال در حقوق کيفري ايران، نمايان گرديد. قانوني که بر خلاف عنوان کلي آن فقط با جرم انگاري برخي رفتارهاي خاص درصدد حمايت کيفري ويژه اطفال بر آمده است. با نگاهي به مباحث مطرح شده در جريان تصويب اين قانون، مشخص مي شود که قانونگذار در تصويب آن بيش از هر چيز از جامعه مدني، تعهدات بين المللي ايران به ويژه کنوانسيون حقوق کودک، واقعيتها و يافته هاي روانشناختي، جرم شناختي و بزه ديده شناختي، تاثير پذيرفته است. قانوني که با پايه ريزي اوليه "حقوق کيفري اطفال بزه ديده" در ايران براي اولين بار اصطلاح "کودک آزاري" را وارد ادبيات حقوق کيفري ايران کرد و سن بزه ديدگي را همگام با يافته هاي علمي و کنوانسيون حقوق کودک هجده سال تعيين نمود. جرم انگاري اعمالي نظير: هرگونه صدمه، اذيت، آزار، شکنجه جسمي و روحي کودکان، ناديده گرفتن عمدي سلامت و بهداشت رواني و جسمي کودکان، ممانعت از تحصيل آنها، هرگونه خريد، فروش، بهره کشي و به کارگيري کودکان به منظور ارتکاب اعمال خلاف، از نوآوريهاي قانون ياد شده به شمار مي آيد . قانوني که با جنبه عمومي دادن به "کودک آزاري" و جرم انگاري در راستاي اجباري نمودن گزارش دهي موارد کودک آزاري، بارقه هاي اميدي از شکل گيري نظام دادرسي خاص اطفال بزه ديده را همچنين نويد مي دهد. اما قانون حمايت از کودکان و نوجوانان در فرآيند تصويب و بعد از آن با چالشهاي فراواني روبرو مي شود، اعاده سه باره آن از طرف شوراي نگهبان خود گوياي مطلب است. چالشهايي که ضرورتهاي ناشي از توجه به واقعيتهاي علمي و تعهدهاي بين المللي ايران در تدوين قانون از يک سو، و دغدغه هاي شرعي و فقهي شوراي نگهبان از سوي ديگر، برشدت آن افزود و در نهايت نيز منجر به گنجاندن موادي در قانون (ماده 7 و 8) شد که کل رسالت و هدف تصويب آن را با ترديدهاي جدي مواجه ساخت. |
| كليد واژه: |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| رفاه اجتماعي بهار 1382; 2(7):93-110. |
| كمالي محمد,ايران فريبا |
|
برآوردهاي حاکي از ابتلاي حدود 1 درصد از جمعيت جهان به نوعي از معلوليت و ناتواني است که در ميان آنان 150 ميليون کودک زير 15 سال وجود دارند . علاوه بر مشکلات اجتماعي ، اقتصادي ، فرهنگي و ... که اين افراد و خانواده هاي آنان دارند، هزينه هاي سنگيني نيز براي امور مختلف آنان از جمله بهداشت ، درمان و توانبخشي ، آموزش و اشتغال ، مسکن و ساير نيازها بايد پرداخت شود. |
| كليد واژه: |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| رفاه اجتماعي بهار 1382; 2(7):111-118. |
| عبادي شيرين* |
| * انجمن حمايت از حقوق كودكان ايران |
|
روانشناسي تربيتي ثابت کرده است که اگر به کودکان اعتماد کنيم ، آنان افرادي متکي به نفس بار مي آيند و اگر به آنها اجازه دهيم که در مسايل مربوط به خود تصميم گيري کنند، مسووليت پذير خواهند شد. بر همين اساس ماده 12 کنوانسيون بين المللي حقوق کودک توصيه مي کند که براي کودکان بايد فرصتهايي فراهم آورده شود تا بتوانند در هر يک از مراحل دادرسي، اجرايي و قضايي مربوط به خود به طور مستقيم يا از طريق يک نماينده ابراز عقيده نمايد. |
| كليد واژه: |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| رفاه اجتماعي بهار 1382; 2(7):119-130. |
| جليلي بهروز* |
| * دانشگاه علوم پزشكي ايران |
|
يکي از مسايل بسيار حساس که طبيب و روانپزشک اطفال با آن روبرو است خودکشي کودک و نوجوان است. اين مساله از نظر روند تفکر طفل و سني که در آن اقدام به خودکشي مي کند تفاسير گوناگوني دارد که طبيب بايد با آن آشنا بوده قادر به تعبير باشد، زيرا در غير آن صورت در اداره مساله دچار اشتباه و سردرگمي گرديده بسياري موارد حساس را مورد غفلت قرار خواهد داد. از سوي ديگر، ما بايد با واکنش والدين در اين مورد آشنا بوده، قادر به هدايت ايشان باشيم. چه بسيارند والديني که بدين اقدام طفل به ديدي تحقيرآميز و مسخره نگريسته، از جدي بودن مشکل نا آگاه اند، نيز والدين ديگر که پس از اقدام طفل دچار احساس گناه شديد شده از آن پس وي را مورد محافظتي افراط آميز قرار مي دهند، که اين هم چاره کار نمي باشد. مقاله حاضر ضمن مروري بر همه گير شناسي خودکشي در بين کودکان و نوجوانان توصيه به منظور پيشگيري و درمان اين مشکل ارايه کرده است. |
| كليد واژه: |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| رفاه اجتماعي بهار 1382; 2(7):49-58. |
| بابايي نعمت اله* |
|
سلامت کودکان و نوجوانان يک اولويت اصلي در همه کشورهاست، زيرا نام آنان "امروز" است و فردا براي پاسخگويي به نيازهاي آنان خيلي دير است، در عين حال نام ديگر آنان "فردا" است، چون آينده هر کشوري متکي به آنان است. نيازهاي سلامت کودکان در بستر تحولات اجتماعي در سطح جهاني و ملي گوياي کاستيهاي چندي است که در اين نوشته به برخي از آنها پرداخته مي شود و معمول است که در موضوع سلامت به ابعاد جسماني و فيزيکي سلامت کودکان بيشتر توجه شود و ابعاد رواني و اجتماعي سلامت کودکان کمتر مورد توجه قرار گيرد، در حالي که پديده انتقال اپيدميولوژيک در حال وقوع است و مشکلات بهداشتي و سلامت چهره عوض کرده است و آنچه در سالها و دهه هاي ديگر قرن بيست و يکم عمده خواهد شد: بيماريها، اختلالات رواني، رفتاري و اجتماعي است که جايگزين بيماريهاي عفوني و واگيردار مي شود. |
| كليد واژه: |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| رفاه اجتماعي بهار 1382; 2(7):131-140. |
| خوشابي كتايون* |
| * دانشگاه علوم بهزيستي و توانبخشي |
|
کودکان همواره آسيب پذيرترين اقشار جامعه هستند. به دلائل مختلف از جمله سن و نداشتن مهارت هاي کافي آنها قادر به حفاظت و حمايت کامل از خود نبوده و نيازمند حمايت بزرگسالان به خصوص والدين خود مي باشند. در صورت عدم کفايت و شايستگي والدين بيشترين مسائل و مشکلات از جمله انواع کودک آزاري در خانواده و توسط والدين رخ مي دهد که از زور و قدرت بيشتري برخوردار هستند. کودکان اغلب با حقوق خود آشنا نيستند و نمي توانند از خود در برابر انواع بد رفتاريها در خانواده محافظت کنند. کودک آزاري معضل بزرگ اجتماعي است که همه جوامع چه پيشرفته و چه در حال توسعه را در برمي گيرد و آثار کوتاه مدت و بلند مدت متعددي بر کودک وبزرگسال آينده باقي مي گذارد که گاه جبران ناپذير است. بنابراين پيشگيري از بروز انواع کودک آزاري (جسمي، جنسي، غفلت و بي توجهي عاطفي) اصل است و در تدوين تمامي برنامه هاي پيشگيري از بروز انواع کودک آزاري بايد به ابعاد حقوقي، آموزشي، حمايتي آن توجه کرد. |
| كليد واژه: |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| رفاه اجتماعي بهار 1382; 2(7):163-190. |
| مدني قهفرخي سعيد* |
|
بررسي روند کودک آزاري نيازمند اطلاعات قابل اعتماد درباره ميزان شيوع و بروز اين پديده در يک دوره زماني مشخص است. متاسفانه در حال حاضر هيچ يک از موسسات و مراجع مرتبط با آزار کودکان اعم از دستگاههاي حقوقي و يا سازمانهاي حمايتي دولتي و غير دولتي اطلاعات منظم و قابل اتکايي درباره آمار شيوع بروز کودک آزاري ندارند. لذا براي دريافت چگونگي روند کودک آزاري ناچاريم از روشهاي غير مستقيم استفاده نماييم. در اين مقاله بر اساس برخي مطالعات درباره علل مهم آزار کودکان، تلاش شده با اتکاء به ميزان شيوع علل مذکور در سه حوزه يعني اعتياد، فقر و اختلالات رواني، ارزيابي مشخص از روند آزار کودکان در ايران ارايه شود. |
| كليد واژه: |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| رفاه اجتماعي بهار 1382; 2(7):141-162. |
| رحيمي موقر آفرين,بابايي نعمت اله,رستمي محمدرضا |
|
بد رفتاري با کودک يک مشکل بهداشتي-رواني است که مورد بي توجهي زيادي قرار گرفته است. در ايران به دليل فراواني عوامل مستعد کننده و همچنين وجود شواهد گوناگون، به نظر مي رسد ميزان شيوع بدرفتاري با کودکان بالا باشد، ولي ميزان گزارش قانوني آن بسيار کم است. هدف از اين مطالعه، تعيين شيوع بدرفتاري جسمي با کودک در دو منطقه کاملا متفاوت تهران از نظر وضعيت اقتصادي اجتماعي و بررسي برخي از عوامل مخاطره آميز بوده است . |
| كليد واژه: |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| رفاه اجتماعي بهار 1382; 2(7):217-230. |
| جزايري عليرضا,رفيعي حسين,نظري محمدعلي |
|
مطالعات نشان داده است که اصلاح نگرش افراد درباره اعتياد از نگرش مثبت به نگرش منفي مي تواند از گرايش و ابتلاي آنها به اعتياد جلوگيري کند. در اين پژوهش به عنوان مقدمه هدف اصلاح نگرش سعي شده است که چگونگي نگرش نوجوانان شهر تهران نسبت به اعتياد، معتاد و مواد مخدر مطالعه شود تا بر اساس اين شناخت بتوان براي تغيير آنها اقدام کرد. بدين منظور، تعداد 1403 دانش آموز مقطع راهنمايي شهر تهران (49.3 درصد دختر و 50.7 درصد پسر با دامنه سني 11 تا 16 سال) از طريق يک مقياس محقق ساخته نگرش هاي خود را مطرح کردند. يافته هاي تحقيق نشان مي دهد که حدود 25 درصد دانش آموزان به مواد مخدر گرايش دارند و حدود 5 درصد از آنها نيز برآورد مي شود که به مصرف مواد پرداخته باشند. |
| كليد واژه: |
| |
|
نسخه قابل چاپ |