بانک مقالات علوم اجتماعی
| رفاه اجتماعي زمستان 1384; 5(19 (مسایل کودکان و نوجوانان ایران)):205-224. |
| طهراني زاده مريم*,رسول زاده طباطبايي سيدكاظم,آزادفلاح پرويز |
|
طرح بحث: هدف اين پژوهش بررسي نگرش هاي ناکارآمد دختران فراري مي باشد. |
| كليد واژه: دختران فراري، فرار، نگرش هاي ناكارآمد |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| رفاه اجتماعي زمستان 1384; 5(19 (مسایل کودکان و نوجوانان ایران)):225-252. |
| اسدالهي عبدالرحيم*,برات وند محمود |
| * مرکز آموزش عالي علمي، کاربردي منطقه 3 زندان هاي کشور |
|
طرح بحث: اين مقاله به بررسي ارتباط سبب شناختي بين ايذا در دوران کودکي از سوي والدين و بروز جرم شرارت در دوره هاي بعدي زندگي اين کودکان مي پردازد. بر مبناي نظريه لئونارد برکوييتس و بندورا مي پردازد. |
| كليد واژه: جرم، زندانيان خوزستان، كودك آزاري، مجرمين |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| رفاه اجتماعي زمستان 1384; 5(19 (مسایل کودکان و نوجوانان ایران)):279-300. |
| علي زاده هنجي حسين محمد*,فضايلي اميرعباس |
| * سازمان مديريت و برنامه ريزي کشور |
|
طرح بحث: مشارکت عادلانه در تامين مالي هزينه هاي سلامت، از اهداف اصلي همه نظام هاي سلامتي است که به دنبال حمايت جامعه از مخاطرات مالي مي باشند. اندازه گيري ميزان موفقيت در نيل به هدف مشارکت عادلانه در تامين مالي نظام سلامت بر اساس ميزان مشارکت خانوار در تامين مالي نظام سلامت به عنوان درصدي از درآمد بالاتر از حداقل معاش که به سلامت اختصاص داده شده است، تعريف مي شود. به منظور مقايسه و ارزيابي سطح عدالت در تامين مالي سلامت، توزيع مشارکت در تامين مالي سلامت بين خانوارها با استفاده از شاخصي که "شاخص مشارکت عادلانه" ناميده مي شوند اندازه گيري مي گردد. |
| كليد واژه: شاخص مشاركت عادلانه در تامين مالي، ظرفيت پرداخت، هزينه هاي غير قابل تحمل |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| رفاه اجتماعي زمستان 1384; 5(19 (مسایل کودکان و نوجوانان ایران)):253-278. |
| السان مصطفي*,همتي مجتبي |
| * دانشگاه شهيد بهشتي |
|
طرح بحث: تامين اجتماعي، به عنوان يکي از نهادهاي ضروري براي زندگي نوين، در سايه تحولات جهاني در مفهوم حق و ساختار سياسي حکومت شکل گرفته است. با وجود انجام تحقيقات نسبتا مفصل در زمينه تامين اجتماعي از جنبه هاي اجتماعي، سياسي، اقتصادي و تاريخي، اين موضوع – به ويژه در کشورمان – به ندرت از لحاظ حقوقي مورد تجزيه و تحليل قرار گرفته است. |
| كليد واژه: بيمه، حقوق بشر، حقوق تامين اجتماعي، دولت رفاهي |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| رفاه اجتماعي زمستان 1384; 5(19 (مسایل کودکان و نوجوانان ایران)):301-330. |
| موسوي ميرطاهر* |
| * دانشگاه علوم بهزيستي و توانبخشي |
|
طرح بحث: در زمينه مشارکت اجتماع دو رويکرد اساسي روان شناختي و جامعه شناختي وجود دارد. در اين مقاله، نظرات يکي از صاحب نظران رويکرد روان شناختي به نام راجرز مورد بررسي قرار مي گيرد و سعي مي شود نظريه راجرز از لحاظ واقعيت هاي مسلط بر جامعه ايران در طول دهه هاي گذشته (از لحاظ جغرافيايي، تاريخي، اجتماعي، فکري، فرهنگي و روان شناختي) مورد آزمون تجربي قرار گيرد و اينکه آيا اين رويکرد نظري تبيين کننده واقعيت موجود در زمينه مشارکت اجتماعي در ايران مي باشد يا خير؟ |
| كليد واژه: مشاركت اجتماعي، اعتماد، تقدير گرايي، خرده فرهنگ دهقاني، محلي گرايي |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| رفاه اجتماعي پاییز 1384; 5(18 (فقر و نابرابری در ایران)):13-40. |
| پيران پرويز* |
| * دانشگاه علامه طباطبايي |
|
در اين مقاله ابتدا كوشش شده است تا دو مفهوم كليدي بحث، يعني فقر و جنبش هاي اجتماعي تعريف و ديدگاه هاي مختلفي كه به بررسي اين مفاهيم پرداخته اند، معرفي گردند. در رابطه با مفهوم فقر و جنبش هاي اجتماعي همچنين به اغتشاش مفهومي گسترده اي كه به ويژه در ايران وجود دارد اشاره شده و از ديدگاه هاي عمده در مطالعة فقر و فقرزدايي ياد شده است. پس آن گاه با مروري بر مهم ترين انواع جنبش هاي اجتماعي در غرب و در جهان سوم، تلاش شده است تا نشان داده شود كه گرچه تغييرات اساسي در سطح جهان ـ از جمله پيدايش دولت رفاهي، جذب شدن جنبش هاي كارگري در درون اتحاديه ها و سنديكاها (كه نهادهاي ميانجي براي بي آزارسازي جنبش كارگري محسوب مي شوند) و يا جهاني شدن ـ نقش طبقة كارگر و لذا جنبش هاي كارگري را به شدت كاهش داده است، ليكن روابط فقر و جنبش هاي اجتماعي رابطه اي پايدار باقي مانده است. امروزه جنبش هاي چندطبقه اي جانشين جنبش متشكل كارگران گرديده ليكن هنوز تهي دستان شهري مهم ترين نيروي محركة جنبش هاي اجتماعي اند. از اين رو، رابطه فقر و جنبش هاي اجتماعي در دوره هاي مختلف مورد اشاره قرار گرفته اند. همچنين كوشش شده است تا نشان داده شود كه در حال حاضر بخش عمده اي از جنبش هاي اجتماعي، خشونت ستيز و درون سيستمي مي باشند و چنان چه دولت هاي جهان سومي هوشمندانه آن ها را به رسميت نشناسند امكان تبديل شدن آن ها به حركات شورش گرانه تخريبي وجود دارد كه ممكن است به دخالت بيگانگان منجر شود. |
| كليد واژه: ايران، جنبش اجتماعي، فقر |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| رفاه اجتماعي پاییز 1384; 5(18 (فقر و نابرابری در ایران)):41-64. |
| شياني مليحه* |
| * دانشگاه علوم بهزيستي و توانبخشي |
|
فقر از مهمترين و فراگيرترين مسايل اقتصادي و اجتماعي عصر حاضر به شمار مي رود. صاحبنظر با رهيافتهاي نظري متفاوت به بررسي اين پديده و ارتباط آن با مسائل مختلف پرداخته اند. در اين نوشتار تلاش گرديده با مرور مفهومي و نظري ارتباط ميان فقر، محروميت و شهروندي از منظر جامعه شناسي بررسي و سپس در بخشي از جامعه ايران مورد آزمون تجربي قرار گيرد. |
| كليد واژه: ايران، شهروندي، فقر، محروميت، نابرابري |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| رفاه اجتماعي پاییز 1384; 5(18 (فقر و نابرابری در ایران)):65-90. |
| كلانتري صمد*,رباني خوراسگاني رسول,صداقت كامران |
| * دانشگاه اصفهان |
|
مقاله حاضر به بررسي ارتباط ابعاد فقر با قانون گريزي شهروندان مي پردازد و فرضيه اصلي آن اين است كه فقر و قانون گريزي آسيب هاي عمده اجتماعي هستند كه در تعامل با هم مي باشند و هر چه شدت فقر افزايش يابد هنجارها, قوانين و ساختارهاي تنظيم كننده روابط اجتماعي انسان ها ضمانت اجرايي خود را از دست مي دهند. از اين رو براساس نظريه ساختاري فرصت مرتن، بوم شناختي برگس، تكنيك خنثي سازي ساترلند و نظريه تضاد به تحليل ارتباط ابعاد فقر با قانون گريزي پرداخته شد. |
| كليد واژه: آسيب اجتماعي، فقر ، قانون گريزي |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| رفاه اجتماعي پاییز 1384; 5(18 (فقر و نابرابری در ایران)):91-111. |
| كيمياگر سيدمسعود*,باژن مرجان |
| * دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي |
|
فقر يكي از عوامل مهم ايجاد سوء تغذيه و در عين حال يكي از عواقب آن است. به سخن ديگر، فقر سبب ايجاد سوء تغذيه و ناتواني جسمي و ذهني مي شود كه به نوبه خود فقر بيشتري را به دنبال خواهد داشت. با اين حال نبايد فراموش كرد كه فقر تنها علت سوء تغذيه نيست و عوامل فرهنگي، اجتماعي و بهداشت و سلامت عمومي جامعه در ايجاد سوء تغذيه نقش دارند. |
| كليد واژه: سوءتغذيه، فقر، نابرابري، ناتواني جسمي، ناتواني ذهني |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| رفاه اجتماعي پاییز 1384; 5(18 (فقر و نابرابری در ایران)):113-127. |
| اطهاري سيدكمال* |
|
فقر مسكن در ايران در مناطق شهري و روستايي معناي مختلفي دارد. در مناطق شهري، فقر مسكن عمدتا به صورت اسكان غيررسمي جلوه نموده و در حال گسترش است. فقر مسكن در مناطق روستايي عمدتا ناشي از بي دوامي سازه و مصالح ساختماني و نيز تعداد اتاق است. بهطور عام، ابعاد فقر در روستا فراتر از شهر و بهطور خاص فقر مسكن در آن نيز بيشتر است. |
| كليد واژه: ايران، سياست اجتماعي، عدالت اجتماعي، فقر، فقر مسكن |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| رفاه اجتماعي پاییز 1384; 5(18 (فقر و نابرابری در ایران)):169-200. |
| علاالديني پويا*,امامي يحيي |
| * دانشگاه تهران |
|
هدف اصلي اين مقاله بررسي جنبه هاي مختلف مهاجرت در ايران، هم به عنوان کشور مقصد و هم به عنوان کشور مبدا، در ارتباط با مساله فقر است. اين بررسي، اقدامي مقدماتي در گردآوري اطلاعات موجود درباب جنبه هاي مختلف پيوند مهاجرت نيروي کار و فقر در کشور است. اگرچه به دست دادن تحليلي عميق در باب اين موضوع اطلاعات بسيار گسترده تري را مي طلبد، مع هذا اميد مي رود از طريق غور در داده هاي موجود، ساختار کلي مهاجرت نيروي کار در ايران شناسايي شود، در مورد تاثير آن بر فقر گمانه زني هايي انجام گيرد، چالش هاي موجود برجسته شوند و مجموعه اي از پيشنهادهاي مقدماتي ارايه گردد. در طي مقاله، استدلال مي شود که مهاجرت اتباع افغان و عراقي به ايران هرچند که موجب بهبود نسبي وضع مهاجران با توجه به شرايط بحراني در کشورهاي مبداشان شده است، اما در عين حال آنان را به قشر نسبتا گسترده فقيري در حاشيه شهرهاي ايران تبديل ساخته است. همچنين در مقاله نشان داده مي شود که مهاجرت برون مرزي ايرانيان کشور را از بهره گيري از تحصيلات عالي، مهارت هاي ويژه و سرمايه هاي گسترده اين گروه محروم ساخته است. اين امر بي شک نتايج نامطلوبي در زمينة گسترش فقر به همراه داشته است. افزون بر اين، آثار انتقال ارز به ايران توسط مهاجران به دليل ويژگي هايشان محدود است. |
| كليد واژه: انتقال ارز، ايران، فقر، مهاجرت |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| رفاه اجتماعي پاییز 1384; 5(18 (فقر و نابرابری در ایران)):149-167. |
| بهادران پروين*,عريضي ساماني سيدحميدرضا |
| * دانشگاه علوم پزشكي اصفهان |
|
پژوهش هاي اخير نشان داده اند كه كودكان خانواده هاي فقير عملكرد شناختي ضعيف تري دارند. بر اين اساس پژوهش حاضر رابطه بين تاثيرات فقر بر كودكان را از طريق يكي از متغيرهاي همبسته يعني افسردگي مادران بررسي مي كند. 1426 مادر در دوره پس از زايمان در 1380 و سه سال بعد در 1383 به ابزارهاي پژوهش ـ شامل آزمون سرندسازي رشدي دنور و مركز مطالعات جمعيت شناختي (مقياس افسردگي) ـ در يك مطالعه طولي پاسخ دادند. نتايج نشان داد كه افسردگي مادران و فقر، رشد كودكان (به خصوص رشد شناختي آنان) را در معرض خطر قرار مي دهند. |
| كليد واژه: افسردگي مادران، رشد شناختي، رشد حركتي، فقر، كودك |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| رفاه اجتماعي پاییز 1384; 5(18 (فقر و نابرابری در ایران)):129-148. |
| ماهر علي* |
| * دانشگاه علوم پزشكي ايران |
|
همواره يكي از دغدغه هاي اساسي كارشناسان مديريت و اقتصاد بهداشت در جهان اثرات متقابل سلامت بر فقر و فقر بر سلامت بوده است. |
| كليد واژه: ايران، توسعه، سلامت، فقر |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| رفاه اجتماعي پاییز 1384; 5(18 (فقر و نابرابری در ایران)):201-220. |
| يزداني بروجني فرشيد* |
| * سازمان تامين اجتماعي |
|
جهاني شدن وجوه مختلفي دارد. يكي از مهم ترين وجوه آن كه به شدت بر سازوكارهاي نابرابري و فقر تاثير مي گذارد، تحرك و آزادسازي سرمايه است. اين تحرك علاوه بر ايجاد محدوديت براي نيروي كار در جهت كسب حداقل هاي معيشتي، با قدرت چانه زني بالاي خود در زمينه كاهش ماليات ها، به كاهش قدرت دولت ها جهت برقراري حمايت هاي لازم اجتماعي از نيروي كار و مردمي، كه به شدت از نابرابري ها رنج مي برند، مي شود. كاهش حمايت هاي اجتماعي، فقر درآمدي را به فقر قابليتي تبديل مي كند و پيامد ناگزير آن استمرار و تشديد در فقر و نابرابري است. بررسي ارقام مربوط به برخي از سازوكارهاي مرتبط با فقر نيز در ايران مويد همين اثرگذاري مي باشد. جهاني شدن با رويكرد ليبرالي در اين عرصه اثرات منفي زيادي بر سطح زندگي اكثريت مردم گذاشته است و بسياري چاره كار را در تلاش جهت تغيير رويكرد جهاني شدن از رويكرد بازار محور به رويكرد مردم محور دانسته اند و چاره را در گام نخست در بازيابي قدرت دولت ها جهت برقراري گسترده حمايت هاي اجتماعي و اعمال نظارت هاي اجتماعي بر سرمايه مي دانند. |
| كليد واژه: ايران، تحرك سرمايه، جهاني شدن، نابرابري |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| رفاه اجتماعي پاییز 1384; 5(18 (فقر و نابرابری در ایران)):223-261. |
| قانعي راد محمدامين* |
| * مركز تحقيقات سياست علمي كشور |
|
مقاله حاضر رويكرد توسعه اجتماعي به برنامه هاي فقرزدايي و رفاه اجتماعي را مورد بحث و بررسي قرار مي دهد. در سال هاي پاياني دهه بيستم برخي از فرايندهاي عيني از قبيل جهاني شدن، رشد اقتصاد نوين جهاني، تضعيف دولت رفاه در كنار فرايندهاي فكري و فرهنگي همچون نقد نظام هاي سياسي و اقتصادي، و الگوهاي رايج توسعه اقتصادي، فقرزدايي و رفاه اجتماعي را به چالش كشيدند. نتيجه اين چالش طرح رويكرد توسعه اجتماعي يا توسعه جامعه محور بود. رويكرد توسعه اجتماعي به فقرزدايي و رفاه اجتماعي از حيث شاخص ها، تمايزپذيري، اهداف، تمركز، روش، مقاصد، سنجه هاي موفقيت و عاملين اجرا با رويكردهاي رايج رفاه و تامين اجتماعي متفاوت بودند. اولين بخش اين مقاله به طرح زمينه هاي تاريخي و مفهومي رويكرد توسعه اجتماعي مي پردازد و بخش دوم مقاله مفهوم فقرزدايي و رفاه اجتماعي با بنيان هاي محله اي را مطرح مي كند كه گسترش رويكرد توسعه اجتماعي به سطوح ملي و به ويژه در مناطق شهري مي باشد. در اين بخش مقولات توسعه اجتماع محور، كاربرد توانمندي ها و دارايي هاي محلي براي فقرزدايي و تامين رفاه، به قامت سازي خدمات رفاهي، كار داوطلبانه در اجتماع محلي و مراكز رفاهي اجتماع محور مورد بحث قرار مي گيرند. بخش سوم مقاله با ارزيابي قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي، تاثيرپذيري اين قانون از رويكرد توسعه اجتماعي در سياست ها و مواد قانوني مربوط به فقرزدايي و رفاه اجتماعي را آشكار مي كند. آخرين بخش مقاله ضمن نتيجه گيري از مباحث مطرح شده، بر ضرورت هاي گسترش رويكرد توسعه اجتماعي در فقرزدايي و ساماندهي نظام رفاه اجتماعي در ايران تاكيد مي كند. |
| كليد واژه: ايران، اجتماعات محلي، توسعه اجتماع محور، توسعه اجتماعي، فقرزدايي |
| |
|
نسخه قابل چاپ |