بانک مقالات رشته علوم تربیتی

بر اساس نظريه سرمايه انساني درباره ارتباط آموزش و توسعه اقتصادي، بهبود بهداشت عمومي، مهارت و انگيزه نيروي كار، موجب بهبود بهره وري نيروي كار مي شود و آموزش با بهبود كيفيت افراد، عاملي موثر در رشد اقتصادي به شمار مي آيد. در اين مقاله با استفاده از الگوي رشد تعميم يافته سولو، نقش آموزش در رشد توليد استان فارس طي سال هاي 1355 تا 1379 مورد بررسي قرار گرفته است. بدين منظور از شاخص هاي آموزشي كمي و كيفي متعدد، به عنوان نهاده توليد، استفاده شده است.
نتايج حاكي از تاثير معنادار نرخ ثبت نام مقاطع متفاوت تحصيلي، نسبت دانش آموزان به كادر آموزشي در مقاطع مختلف و نرخ باسوادي در استان، به منزله متغيرهاي كمي و كيفي، بر رشد توليد در استان است. با توجه به نتايج، اشاعه و ترويج سواد آموزي در مناطق مختلف استان و براي گروه هاي متفاوت جنسي و سني، تشويق و در صورت امكان اجباري كردن فراگيري آموزش هاي قبل از متوسطه، آموزش مهارت ها و تخصص هاي مشخص در دوره متوسطه و رعايت استاندارد هاي مورد پذيرش برنامه ريزان آموزشي در زمينه كيفيت آموزش، موجبات رشد بيشتر توليد سرانه را در استان فراهم مي آورد.
بهبود شاخص هاي كيفي در كنار بهبود شاخص هاي كمي آموزشي، در رشد توليد سرانه استان موثر است.

 نسخه قابل چاپ

پژوهش حاضر با روش پيمايشي و نمونه اي شامل 40 مدرسه متوسطه روزانه سالي- واحدي استان اصفهان، 80 نفر از مديران مدارس و 40 نفر از دبيران مدارس مذكور در سال تحصيلي 82-83 انجام گرفته است. در اين پژوهش، از روش نمونه گيري خوشه اي چند مرحله اي و سه ابزار؛ چك ليست، سنجش نحوه ارايه دروس انتخابي، پرسشنامه مديران و دبيران استفاده شده است تا نحوه ارايه دروس انتخابي، مشكلات و راهكارهاي كيفيت بخشي به آن مورد بررسي قرار گيرد. داده هاي پژوهش در دو سطح آمار توصيفي و استنباطي مورد تجزيه و تحليل قرار گرفته اند. مهم ترين يافته هاي پژوهش بيانگر آن است كه:
1. ميانگين كل ميزان انطباق ارايه دروس انتخابي با آيين نامه هاي مربوط، در مجموع مولفه ها، در سطح زياد و معنادار بوده است. مدارس متوسطه در حدي قابل توجه به مفاد آيين نامه هاي مذكور متصف بوده است، اما در پاره اي موارد چون، جابه جايي دانش آموزان كلاس جبراني به تكميلي و بالعكس، برگزاري كلاس درس انتخابي با رعايت حداقل و حداكثر نفرات، ارايه كتاب كار به دانش آموزان، نظارت پيوسته بر كارشناسي آموزش هاي مربوط و رعايت جايگزيني ارايه دروس انتخابي با تكميلي، عدم تفاوت هايي انطباق هايي نيز مشهود بوده است. 2. ميانگين كل ميزان مشكلات ارايه دروس انتخابي در سطح زياد و معنادار بوده است. اساسي ترين مشكلات ارايه دروس انتخابي نيز در زمينه هايي چون؛ عدم نظارت دقيق كارشناسي هاي آموزش پرورش، عدم آشنايي دقيق مدارس با مفاد آيين نامه هاي مذكور، فقدان دبيران متخصص براي ارايه دروس متنوع انتخابي بوده است. 3. مهم ترين راهكارهاي كيفيت بخشي به ارايه دروس مذكور بر اساس ديد گاه هاي مديران و دبيران به ترتيب شامل؛ ملزم ساختن مدارس به ارايه دروس انتخابي پس از نيازسنجي از دانش آموزان، تدوين سر فصل هايي مشخص و هدايت گر براي كليه دروس انتخابي، آشناسازي دقيق مسوولان مدارس، اوليا، دبيران و دانش آموزان با قوانين، مقررات و اهداف دروس انتخابي، طراحي ساز و كارهايي براي ملاحظه نيازهاي دانش آموزان در محتواي دروس انتخابي، تصميم گيري قانونگذار براي برقراري ارزشيابي جدي تر دروس انتخابي و تاثير دهي آن در معدل تحصيلي دانش آموز و انتخاب دبيران تحصيلكرده مرتبط با دروس انتخابي توسط مديران مدارس بوده است.

 نسخه قابل چاپ

هدف از اجراي طرح ارزشيابي «اجراي آزمايشي ارزشيابي توصيفي در مدارس ابتدايي برخي از مناطق آموزشي كشور» بررسي ميزان تحقق اهداف مصوب شوراي عالي آموزش و پرورش براي طرح ارزشيابي توصيفي در سال تحصيلي 84-85 است. روش اين تحقيق از نوع تحقيقات پيمايشي و نيز شبه آزمايشي است. جامعه آماري طرح ارزشيابي شامل 240 مدرسه ابتدايي مشمول طرح در 26 استان است. در اين طرح از روش نمونه گيري چند مرحله اي منظم براي انتخاب تصادفي استان ها و مدارس نمونه استفاده شده است. حجم نمونه شامل 9651 نفر دانش آموز؛ 294 نفر معلم؛ 77 نفر مدير و 1236 نفر از والدين دانش آموزان است. روش هاي گرد آوري داده ها شامل فرم مصاحبه نيمه ساخت يافته؛ آزمون هاي سنجش پيشرفت تحصيلي (ياد آوري آموخته ها) و كاربست آموخته ها (دوام و ماندگاري يادگيري)؛ چك ليست مشاهده رفتار دانش آموز و معلم؛ پرسشنامه نگرش سنج؛ فرم هاي تحليل محتوا، پرسشنامه نظرخواهي و فرم مصاحبه باليني بوده است. مشخصات روان سنجي كليه ابزارها از طريق محاسبه روايي محتوايي؛ روايي سازه؛ درصد دشواري و ضريب تشخيص پرسش ها و ضريب پايايي آلفاي كرونباخ، مورد بررسي و تاييد قرار گرفت. براي تحليل آماري داده ها از آزمون يومن ويتني؛ آزمون تحليل واريانس دو طرفه، آزمون تعقيبي مقايسه ميانگين ها و آزمون يك متغيره كالموگروف اسميرونف استفاده شد. نتايج ارزشيابي نشان داد كه طرح ارزشيابي توصيفي در تحقق برخي از اهداف پيش بيني شده از سوي شوراي عالي موفق و در بسياري از موارد ناموفق بوده است. در طول سه سال اجراي آزمايشي ارزشيابي توصيفي، دومين هدف كميسيون معين شوراي عالي آموزش و پرورش يعني ارتقاي سطح بهداشت رواني از طريق افزايش بهداشت رواني محيط ياددهي- يادگيري كاملا تحقق يافته است. اما ديگر اهداف پيش بيني شده مهم يا كاملا تحقق نيافته اند يا زمينه هاي تحقق آن ها هنوز فراهم نشده است، از جمله اين اهداف مي توان به مواردي چون: 1- بهبود نگرش دانش آموزان نسبت به يادگيري، 2- افزايش ماندگاري ذهني (دوام و پايداري يادگيري)، 3- توجه به اهداف سطوح بالاتر حيطه شناختي، 4- تعميق يادگيري، 5- افزايش فرصت يادگيري از طريق مشاركت والدين در امر ياددهي و يادگيري، 6- كاهش حساسيت والدين نسبت به نمره، 7- ايجاد فرصت اصلاح براي دانش آموزان و معلم براي رفع كاستي هاي فرآيند يادگيري، 8- استفاده از باز خوردهاي فرآيندي در مسير بهبود يادگيري، 9- به كارگيري انواع ابزارهاي متفاوت سنجش توصيفي اشاره كرد. پيشنهاد مي شود كه اجراي آزمايشي ارزشيابي توصيفي در صورت رعايت برخي شرايط و انجام دادن اصلاحات زيربنايي كه در گزارش ارزشيابي به آن ها اشاره شده است، به مدت دو سال تحصيلي در پايه هاي چهارم و پنجم ابتدايي بدون افزايش حجم نمونه دانش آموزي مشمول طرح تمديد گرديد.

 نسخه قابل چاپ

پژوهش حاضر با هدف بررسي ميزان استفاده از يافته هاي پژوهشي در حوزه هاي ستادي و اجرايي آموزش و پرورش انجام شده است. پژوهشگر با طرح پرسش هاي جانبي كوشيده است تا روش هاي موجود و موثر دست يابي به يافته هاي پژوهشي و موانع و مشكلات استفاده از نتايج پژوهش ها را نيز بررسي نمايد. روش پژوهش توصيفي بوده است و نمونه آماري اين پژوهش با استفاده از دو روش نمونه گيري تصادفي ساده و سرشماري، از ميان مديران، معاونان و كارشناسان حوزه ستادي و اجرايي وزارت آموزش و پرورش انتخاب شده است. ابزار پژوهش شامل چهار پرسشنامه است كه به ترتيب براي ارزشيابي ميزان استفاده از يافته ها، شناسايي روش ها و منابع دست يابي به يافته هاي پژوهشي، شناسايي مشكلات و موانع كاربست يافته ها و عوامل موثر در كاربست يافته هاي پژوهشي تهيه و استفاده شده است. داده هاي حاصل به دو شيوه توصيفي و استنباطي، تحليل آماري شده اند. يافته هاي پژوهش نشان مي دهد، ميزان استفاده از يافته هاي پژوهشي در حوزه هاي اجرايي بيش از حوزه هاي ستادي وزارت آموزش و پرورش است. به استناد يافته هاي اين پژوهش، ضعف نظام اطلاع رساني،سطح پايين كيفيت بعضي از پژوهش ها، به كار نگرفتن روش هاي موثر در اطلاع رساني يافته ها و…، از موانع عمده استفاده از يافته هاي پژوهشي معرفي شده اند. اين مقاله حاصل پژوهشي است كه با راهنمايي و نظارت دكتر محمد مهرمحمدي انجام شده است.

 نسخه قابل چاپ

در سال هاي اخير، ديدگاههاي نظري جديدي كه در علوم اجتماعي مطرح شده است. مفاهيم جديد، تغييراتي در علوم متداول ايجاد نمود. رويكرد جنسيتي از سه دهه قبل مطرح شد، و با تاكيد بر تفاوت ميان جنس- جنسيت و كليشه هاي جنسيتي بر كم توجهي نظري و پژوهشي علوم، نسبت به مسايل زنان انتقاد كرد. هدف از رويكرد جنسيتي توجه به موقعيت خاص زنان در ساختار اجتماعي و توجه به تجارب متفاوت آنان است. اين پژوهش نيز، در مورد شناخت از موقعيت نابرابر براي كاهش يا از ميان بردن علل تبعيض انجام شده است.
نابرابري جنسيتي از مباحث مهم در آموزش و پرورش ايران است. پژوهش هاي اجتماعي وسيله اي براي شناخت مسايل و مشكلات موجود در آموزش و پرورش هستند، در اين حوزه فعاليت هاي زيادي انجام گرفته است. به نظر مي رسد بررسي ها در مورد دختران، به دلايل بافت اجتماعي حاكم بر سازمان هاي پژوهشي، با رويكرد جنسيتي فاصله داشته و تنها با تاكيد بر متغير جنس، به عنوان عامل تفاوت ميان دختران و پسران صورت مي گيرد.

 نسخه قابل چاپ

 اين مقاله، با استفاده از الگوي نظري- تحليلي «تواناسازي زنان» ارايه شده از سوي سارا لانگه، به تجزيه و تحليل وضعيت آموزشي دختران و زنان در ايران پرداخته مي شود. در اين الگو فرايند برابر سازي و تواناسازي زنان داراي پنج مرحله است: خدمت رساني، زمينه سازي براي دسترسي، آگاه سازي، زمينه سازي براي مشاركت، و دستيابي به قدرت، گذر از هر يك از اين مراحل نشان دهنده درجه بالاتري از نزديك شدن به برابري و افزايش سطح توانايي زنان است. نابرابري هاي جنسيتي در نظام آموزشي ايران با توجه به اين پنج مرحله تشريح و نشان داده مي شود كه در گذر از مرحله هاي خدمت رساني و در دسترس گذاري به مرحله بالاتر، ميزان توانمند سازي دختران و زنان ايراني در عرصه آموزش كشور كمتر مي شود. به طوري كه در مرحله پاياني، يعني تصميم گيري، برنامه ريزي و سياست گذاري آموزشي سهم ناچيزي دارند!

 نسخه قابل چاپ

كتاب هاي درسي آينه تمام نماي سياست هاي ايدئولوژيكي، فرهنگي، سياسي، ديني، و… است.
يكي از اساسي ترين رسالت هاي آموزش و پرورش هر كشور، القا و تنفيذ هويت ملي در جريان تربيت است. در اين راستا، كتاب هاي درسي نقش تعيين كننده اي در تكوين و تنفيذ هويت هاي جمعي؛ جنسيتي، گروهي و قومي ايفا مي كنند. در اين مقاله كتاب هاي درسي جغرافيا، تاريخ و تعليمات اجتماعي در دوره هاي ابتدايي و راهنمايي، در مجموعه 8 كتاب درسي، بررسي شده است.
نتايج نشان داد تنها در كتاب تعليمات اجتماعي سال اول راهنمايي تا حدي آگاهانه تعادلي در تكوين هويت جنسيتي دختر و پسر برقرار شده است. در كتاب هاي دوم و سوم راهنمايي، هويت جنسيتي دختران كمرنگ شده است.

 نسخه قابل چاپ

از مهم ترين اهداف نظام هاي آموزش و پرورش، شناخت، تربيت و بالندگي دختران امروز و زنان فردا است. معرفت شناسان با ديدگاه زنانه، زنان را به عنوان گروهي كه تجربه هاي متفاوت از مردان دارند، داراي ويژگي هاي خاص خود مي دانند، و مردان را به عنوان گروهي با ارزش ها و خصوصيات متفاوت در شرايطي نمي بينند، كه بتوانند مرجع زن باشند و قضاوتي صحيح در مورد زنان داشته باشند.
اشكال استفاده از نظريه هاي داراي سوگيري آن است كه بسياري از ابعاد و تجربه هاي گروه هاي ديگر از جامعه زنان/ دختران مورد توجه قرار نمي گيرد. در نتيجه اين نظريه ها، ضمن ايجاد نگرش ها و معيارهاي خاص، توجه را از مقوله هاي كلي مورد توجه دختران/ زنان در يك فرهنگ خاص يا در فرهنگ هاي گوناگون باز مي دارند. به تدريج، تاكيد از زن به جنسيت، و در سال هاي اخير به گروه تبديل شده است. بسياري از مسايل مربوط به شناخت، تربيت و بالندگي دختران/ زنان، نقطه نظرات كاربردي و پژوهشي جديد تري را طلب مي كند. رسالت آموزش و پرورش در قرن بيست و يكم، اين است كه ضمن فراهم ساختن فرصت هاي برابر در كليه ابعاد و سطوح و مشاركت كامل زنان و مردان در تصميم گيري، سياست گذاري و مديريت، شرايط پژوهشي مناسب را جهت ترسيم سيماي واقعي دختران امروز در جامعه به وجود آورد.

 نسخه قابل چاپ

اصلاح برنامه ريزي درسي با رويكرد جنسيتي يكي از اقدام هاي مهم براي تحقق «برنامه آموزشي براي همه» است. با هدف شناسايي وضعيت سيماي زن در كتاب هاي درسي دوره ابتدايي 32 جلد كتاب اين دوره در 5 محور (تصاوير، اسامي، خانواده، فعاليت و شخصيت ها) مورد تحليل محتوا قرار گرفت. يافته ها نشان داد كه حضور زنان و دختران در كتاب هاي درسي كمتر از حضور مردان- پسران است، مادران هميشه نقش حاشيه اي را در خانواده دارند، زنان هويت شغلي ندارند و به صورت مستقل ارايه نشده اند، حضور دختران در عرصه هاي ورزشي بسيار محدود است، و زنان در عرصه علم، سياست و تاريخ حضور ندارند. بر اساس يافته ها، اصلاح سيماي زن در كتاب هاي درسي دوره ابتدايي نيازمند يك الگوي مفهومي مبتني بر توجه داشتن به هويت انساني يكسان زن و مرد، عدم تفاوت دو جنس در توانايي هاي شناختي- اجتماعي و فرصت هاي برابر آموزشي است. در اين الگو شخصيت فردي، خانوادگي و اجتماعي زن به همراه ويژگي هاي هر يك مي بايست مورد تاكيد قرار گيرد.

 نسخه قابل چاپ

پژوهش حاضر با هدف ارايه مدلي براي نظارت حمايتي صورت گرفته است: با توجه به هدف پژوهش سوالات آن عبارتند از:
مولفه هاي نظارت حمايتي كدام ها هستند؟
بر اساس مولفه هاي مذكور چه مدلي را مي توان براي نظام آموزش و پرورش كشور ارايه داد؟
درجه تناسب مدل پيشنهادي از نظر اساتيد، كارشناسان و ناظرين آموزشي به چه ميزان است؟
روش تحقيق پژوهش حاضر، از نوع توصيفي- پيمايشي است. جامعه آماري پژوهش حاضر را 434 تن از اعضاي هيات علمي رشته هاي علوم تربيتي، 2669 نفر از معلمان راهنما 1029 نفر از ارزشيابان آموزشي 607 تن از كارشناسان و كارشناس مسوولان آموزشي مناطق و نواحي آموزش و پرورش كل كشور (در مجموع 4739 نفر) تشكيل مي دهند. براي انتخاب گروه نمونه معرف 500 نفري، ابتدا از روش نمونه برداري خوشه اي و در دل خوشه ها از روش نمونه برداري طبقه اي نسبي استفاده شده است.
با توجه به مباني نظري و مطالعات جهاني، مولفه هاي نظارت حمايتي در شش مقوله شناسايي و استخراج شده اند و پس از استخراج مولفه ها، زير طبقات هر مولفه نيز به طور جداگانه مشخص شده است. براي پاسخ به سوالات پرسشنامه 121 سوالي تدوين شده و پس از اطمينان از روايي و اعتبار آن (%93) اطلاعات لازم گردآوري شده است. براي پاسخگويي به سوالات به ترتيب از آزمون هاي تي تك نمونه اي، تحليل عاملي و آلفاي كرونباخ استفاده شده است. نتايج نشان داده كه هر شش مولفه استخراج شده تاييد شده اند، به طوري كه مولفه ها پس از بررسي كارشناسان، اساتيد و ناظران به ترتيب ارزش هاي ويژه آن ها به نام هاي ارزشيابي پايان سال، مشاهده، توسعه حرفه اي، تعيين اهداف، طرح درس و تعهد حرفه اي نامگذاري و مدلي ارايه شده است. مدل ارايه شده با ضريب پايايي %93 و ميانگين كل 8.9 از 10 و با توافق بالاي %88 مورد تاييد قرار گرفته است.

 نسخه قابل چاپ

پژوهش حاضر ميزان هماهنگي و همخواني ميان سه برنامه درسي قصد شده، اجرا شده و كسب شده علوم دوره ابتدايي را مورد مطالعه و بررسي قرار داده است.
جامعه مورد مطالعه اين پژوهش، اعضاي شوراي برنامه ريزي علوم، مديران، معلمان و دانش آموزان مدارس ابتدايي در سراسر كشور بوده است. داده هاي مورد نياز بر اساس مطالعه و تحليل كليه اسناد مربوطه به برنامه ريزي علوم، نظر سنجي از اعضاي شوراي برنامه ريزي علوم، مديران، معلمان و دانش آموزان، اجراي آزمون و مشاهده صد كلاس درس علوم در شهر تهران گردآوري شده است.
نتايج اين پژوهش، ضمن ارايه تصويري روشن از برنامه درسي علوم در سه مرحله ياد شده حاكي از آن است، با آنكه برنامه درسي علوم، طراحي مناسبي دارد اما در مرحله اجرا با مشكلات بسياري مانند ناكافي بودن آموزش معلمان، عدم دسترسي به امكانات و تجهيزات مورد نياز براي آموزش علوم و … رو به رو است.
بر اساس بررسي نمرات دانش آموزان در طول سال تحصيلي و نتايج دو آزمون دانشي و عملكردي كه در پايان سال تحصيلي به عمل آمد، گر چه اكثر دانش آموزان توانسته اند به اهداف برنامه قصد شده علوم (بالاي 70 درصد و در حد خوب) دست يابند اما سهم دستيابي به اهداف دانشي بيشتر از اهداف نگرشي و عملكرد بوده و عملا 30 درصد هدف ها محقق نشده اند.
با توجه به ماهيت عملي و تجربي علوم و تاكيد عمده برنامه قصد شده بر رشد و توسعه مهارت هاي فرايندي و نگرش ها از يك سو و ضعف هاي مشاهده شده در اجراي برنامه و تحقق نيافتن بخشي از هدف ها از سوي ديگر، لازم است شوراي برنامه ريزي علوم مديران و معلمان با تلاش بيشتر، راهكارهاي مناسب در زمينه كاهش ناهماهنگي ها و عدم تعادل هاي موجود در سه برنامه قصد شده، اجرا شده و كسب شده آموزش علوم دروه ابتدايي ارايه دهند. 

 نسخه قابل چاپ

 نسخه قابل چاپ

نهاد آموزش در هر جامعه اي مسوول ايجاد امكانات و فرصت هاي برابر آموزشي براي همه افراد كشور فارغ از جنس، نژاد، طبقه و قوميت است. وجود فاصله هاي جنسيتي در دسترسي و بهره مندي از آموزش، بيانگر آن است كه بخشي از افراد عليرغم گسترش آموزش در كشورها، همچنان از نابرابري در دسترسي به امكانات و منابع آموزشي رنج مي برند. نظام آموزشي حساس به جنسيت مي تواند تضميني براي دسترسي برابر دختران و پسران به آموزش و مشاركت كامل آنان در برنامه هاي توسعه اي كشورها باشد.
مقاله حاضر ضمن شناسايي ويژگي هاي نظام هاي آموزشي حساس به جنسيت، با استفاده از پژوهش انجام شده بخشي از فرآيند برنامه ريزي آموزشي در دوره آموزشي عمومي را با رويكرد جنسيتي مورد بررسي و تحليل قرار داده است. نتايج بررسي فوق نشان مي دهد كه نه تنها در فرآيند برنامه ريزي آموزشي، اهداف، اولويت ها، موارد مشخصي در زمينه دستيابي به برابري فرصت و رفع نابرابري هاي معطوف به جنسيت وجود ندارد، بلكه در برخي موارد كليشه هاي جنسيتي نيز مشاهده مي شود. ناكافي بودن شاخص هاي جنسيتي نيز موجب ناتواني فرايند برنامه ريزي آموزشي در شناسايي فاصله هاي جنسيتي در بهره مندي از آموزش شده است.

 نسخه قابل چاپ

با توجه به اهميتي كه آمادگي جسماني بر سلامتي جسمي و رواني كودكان (كاهش عوامل بيماري قلبي، كنترل وزن كاهش اضطراب، افسردگي و…) دارد؛ اين تحقيق اثرات حذف معلمان تربيت بدني را بر آمادگي جسماني دانش آموزان پايه هاي اول تا سوم ابتدايي مورد بررسي قرار داده است. براي اين منظور ميزان آمادگي جسماني دو گروه از دانش آموزان پسر از طريق آزمون استاندارد ايفرد مورد سنجش و مقايسه قرار گرفت. يك گروه در پايه هاي اول تا سوم ابتدايي فاقد معلم تربيت بدني (55 نفر) و گروه ديگر در همين پايه ها داراي معلم تربيت بدني بودند (64 نفر). تجزيه و تحليل آماري نيز از طريق آزمون تي مستقل انجام گرفت. نتايج نشان داد كه ميزان آمادگي قلبي تنفسي (P<%1)، آمادگي عضلات شكم (P<%5) و توان عضلاني پاها (P>%5) در دانش آموزان فاقد معلم تربيت بدني به طور معنادار كمتر از دانش آموزان داراي معلم تربيت بدني است. در حالي كه از نظر ميزان آمادگي جسماني، در سه بخش آمادگي عضلات كمربند شانه اي، سرعت و چابكي بدن، تفاوتي ميان دو گروه ديده نشد.

 نسخه قابل چاپ

هدف از اين پژوهش، بررسي تاثير آموزش راهبردهاي علامت گذاري و حاشيه نويسي، سازماندهي و خلاصه كردن بر يادگيري دانش آموزان دختر مقطع اول دبيرستان شهرستان كوچصفهان بوده است. به منظور دستيابي به اين هدف از ميان كلاس هاي موجود، چهار كلاس (جمعا 136 دانش آموز) به شيوه نمونه گيري خوشه اي چند مرحله اي انتخاب شدند، سپس با استفاده از جايگزيني تصادفي، سه كلاس به گروه آزمايشي و يك كلاس به گروه گواه اختصاص يافتند. براي تعيين اين كه هر يك از گروه هاي آزمايشي، تحت آموزش كدام يك از راهبردهاي يادگيري قرار گيرند از شيوه انتخاب ساده استفاده شد. پس از آن به هر يك از گروه هاي آزمايشي، طي هفت جلسه و هر جلسه به مدت يك ساعت و چهل و پنج دقيقه راهبردهاي يادگيري آموزش داده شد (گروه گواه در طول اين مدت هيچ گونه آموزشي دريافت نكرد.) در اين مرحله دو متن 1900 و 950 كلمه اي كه از مجله هاي پيوند و رشد انتخاب شده بود، در اختيار آزمودني ها قرار گرفت. از متن نخست آزموني شامل 40 پرسش چهار گزينه اي و از متن دوم آزمودني شامل 42 پرسش چهار گزينه اي استخراج شد. آزمون نخست پيش از آموزش راهبردهاي يادگيري روي هر چهار گروه اجرا شد تا از همساني گروه ها اطمينان حاصل گردد. از آزمون دوم به عنوان پس آزمون و به منظور مشخص كردن تاثير متغير مستقل بر گروه ها استفاده شد. داده هاي پس آزمون به كمك تحليل واريانس يك طرفه و آزمون تعقيبي شفه مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت. نتايج حاصل تاثير سه روش آزمايشي را بر سطح يادگيري دانش آموزان گروه هاي آزمايشي مورد تاييد قرار داد، اما فرضيه مربوط به تفاوت ميان راهبردهاي يادگيري از نظر افزايش سطح يادگيري دانش آموزان مورد تاييد قرار نگرفت. بر اساس اين نتايج مي توان استدلال كرد كه هر يك از روش هاي نشانه گذاري و حاشيه نويسي، سازماندهي و خلاصه كردن در پيشبرد يادگيري دانش آموزان موثر واقع مي شود. از نظر كاربردي مي توان نتيجه گرفت كه هر يك از روش هاي مورد بررسي در اين پژوهش را مي توان به عنوان وسيله اي براي افزايش سطح توانايي مطالعه و يادگيري دانش آموزان مورد استفاده قرار داد.

 نسخه قابل چاپ