بانک مقالات رشته علوم تربیتی
| شاکريان عطا* |
| * دانشگاه آزاد اسلامي، واحد سنندج |
|
پژوهش حاضر با هدف بررسي ميزان موفقيت شوراهاي دانش آموزي بر اساس اهداف تعيين شده در استان کردستان انجام گرفته است. جامعه آماري کليه شوراهاي دانش آموزي مدارس متوسطه استان کردستان بوده که طبق آمار زير بالغ بر 349 شورا و در مجموع 3794 دانش آموز بوده است. حجم نمونه پژوهش 426 نفر (212 دختر، 214 پسر) بوده که به صورت تصادفي طبقه نسبتي در تمام واحدها (شوراها) از 65 مدرسه (33 پسرانه، 32 دخترانه) از شهرهاي سنندج (ناحيه 1 و 2)، سقز، مريوان، بيجار، ديواندره، قروه، موچش و دهگلان انتخاب شده اند. همچنين براي گردآوري داده ها از 60 مدير و مربي پرورشي و از سه نوع پرسشنامه محقق ساخته (پرسشنامه هاي دانش آموزي، مربيان و مديران و فرم تحليل محتوا، صورت جلسات و سوابق) استفاده شده است. در تدوين آن و محاسبه روايي از نظرات مربيان و متخصصان بهره جسته ايم. پايايي آن از طريق محاسبه ضريب آلفاي کرونباخ براي پرسشنامه دانش آموزان 0.92، براي پرسشنامه مربيان و مديران 0.93 و فرم تحليل محتوا اسناد و صورت جلسات 0.89 بوده است. |
| كليد واژه: شوراهاي دانش آموزي، دوره متوسطه، استان کردستان |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| فصلنامه تعليم و تربيت بهار 1387; 24(1 (مسلسل 93)):191-221. |
| يارعلي جواد*,شواخي عليرضا,عريضي فروغ السادات |
| * دانشگاه پيامبر اعظم (ص)، مرکز تربيت معلم و آموزش عالي استان اصفهان |
|
پژوهش حاضر با هدف دستيابي به ميزان و سهم تاثير محتواي کتابهاي تعليمات اجتماعي دوره راهنمايي تحصيلي در ايجاد مهارتهاي ارتباطي دريافت، پردازش و پاسخ در سه حيطه شناختي، عاطفي و رواني- حرکتي با بهره گيري از روش تحليل محتوا و ابزار «سيستم مقوله بندي متغيرهاي مربوط به مهارتهاي ارتباطي» انجام شده است. در مجموع 278 صفحه تجزيه و تحليل شد و واحد تحليل صفحه بود. 37 درصد صفحات «متن و عکس» و 27 درصد «متن» بوده است. «فعاليت» 35 درصد از محتواي کتابها و «متن نوشتاري» 45 درصد از آن را به خود اختصاص داده است. 12 صفحه هيچ مهارتي نداشته است. مهارت «برقراري ارتباط» بيش از بقيه (72 درصد) و مهارت «برقراري ارتباط با جنس مخالف» کمتر از بقيه (49 درصد) در محتواي کتابها وجود داشته است. در ميان مهارتهاي جرات ورزي، مهارت «شناخت حقوق خود و ديگران» و مهارت «تعريف و تشکر از ديگران» (69 درصد)، در ميان مهارتهاي همکاري، مهارت «همکاري در جامعه» (54 درصد)، در ميان مهارتهاي خودگرداني، مهارت «استقلال مالي و معنوي» (34 درصد)، در ميان مهارتهاي مقابله اي، مهارت «جلب حمايت و موافقت ديگران» (55 درصد) و در ميان مهارتهاي مربوط به جامعه، مهارت «شناخت و رعايت قوانين جامعه» (56 درصد) بيش از مهارتهاي ديگر مطرح شده اند. در مجموع کتابها از نظر ايجاد و پرورش مهارتهاي ارتباطي بسيار غني و قوي بوده و زمينه لازم را براي رشد اجتماعي و ارتباطي دانش آموزان فراهم کرده است. بنابراين پيشنهاد مي شود ضمن تکرار پژوهش روي کتابهاي ديگر براي معلمان، دوره هاي آموزش ضمن خدمت و براي والدين جلسات آموزش خانواده به صورت پايه اي و منسجم برگزار شود. همچنين با شناسايي و کمک به دانش آموزاني که در فرايند رشد اجتماعي و عاطفي دچار مشکل هستند مي توان آينده اي بهتر را براي جامعه رقم زد. |
| كليد واژه: تحليل محتوا، مهارتهاي ارتباطي، اجتماعي، تعليمات اجتماعي، کتاب درسي، دوره راهنمايي |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| فصلنامه تعليم و تربيت زمستان 1386; 23(4 (مسلسل 92)):29-52. |
| برندك معصومه,حميدي منصورعلي |
|
هوش، هر چند سازه اي است نظري، اما به يکي از شاخصهايي گفته مي شود که در فرآيند آموختن جايگاه ويژه اي دارند. نظريه هاي هوش عاطفي هوش را مجموعه اي از مهارتها و تواناييهاي اجتماعي / عاطفي، آموختني مي دانند. آموزشگاهها بهترين مکان براي آموختن اين مهارتها هستند، ولي براي چندين کاري نياز به برنامه هايي است که مانند الگو عمل بکنند، در اين پژوهش تلاش شده است تا چنين الگويي در قالب يک برنامه آموزشي پديد آورده شود. به همين منظور بر آموزش همه سويه و پرداختن به مهارتهاي عاطفي / اجتماعي تاکيد شده و با توصيف وضعيت کنوني هوش عاطفي در ميان آموزندگان (دانش آموزان) دبيرستاني، راهکاري براي بهبود کيفيت آموختن و زندگي آنان ارايه گرديده است. برنامه تدوين شده با همکاري 30 دانش آموز دبيرستاني در دو گروه آزمايشي و گواه آزمايش شد. آزمايش در برگيرنده دو نشست سنجشي و 16 نشست آموزشي بود که در سنجش از گويه نامه هوش عاطفي بار - آن بهره گرفته شد. بر اساس يافته هاي اين پژوهش هر اندازه هوش عاطفي بيشتر باشد، دستاورد آموزشي هم بيشتر است، اما هر کس که دوره آموزشي را بگذراند از هوش عاطفي بيشتر برخوردار خواهد شد. |
| كليد واژه: مهارت آموزي عاطفي/ اجتماعي، هوش عاطفي |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| فصلنامه تعليم و تربيت زمستان 1386; 23(4 (مسلسل 92)):7-28. |
| بهرنگي محمدرضا,فراقي وايقان اعظم |
|
نظريه يادگيري نگاره مفهوم به عنوان نظريه جديد و مبتني بر آراي تربيتي بنيامين بلوم، هيلدا تابا، جروم برونر، گودناو، ويليام آستين، به الگوي يادگيري نگاره - کلمه استنتاج بروس جويس، مارشاويل، اميلي کالهون افزوده مي شود و در خانواده الگوهاي پردازش اطلاعات جاي مي گيرد. |
| كليد واژه: نگاره، تصوير مفهوم، يادگيري، ياددهي، اندازه اثر، الگوهاي تدريس |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| فصلنامه تعليم و تربيت زمستان 1386; 23(4 (مسلسل 92)):53-77. |
| آل حسيني فرشته,باقري خسرو |
|
در اين مقاله استدلال شده است که ليوتار با تاکيد بر کثرت گرايي و قياس ناپذيري بنيادي بازيهاي زباني، امکان هر گونه داروي ميان داعيان حقيقت را منتفي مي کند. اگر محور يا نقطه اتکايي عقلاني، چون داوري مبتني بر شواهد، براي نظم بخشي، انتخاب و تصميم وجود نمي داشت، جهان، ترکيبي گيج کننده از واقعيات متکثر مي بود. آنچه ليوتار آن را در عقل، «شوق به امر ناشناخته» مي نامد، بدون برخورداري از «قدرت داوري»، به سرگرداني عقل منجر خواهد شد. در اين مقاله با اتخاذ موضعي حقيقت گرا، در جهت امکان دستيابي به «عدالت»، از طريق استحکام بخشيدن به مباني انتخاب و تصميم، استدلال شده است و از اين طريق، بر تقرير اصولي در جهت تقويت رکن داوري، به موازات رکن شناختي، تاکيد شده است. در بعد تعليم و تربيت، نقش و مسووليت مدارس در ترغيب ابتکار و ايجاد بصيرت، به جاي تمرکز بر سازگاري و انطباق با شرايط، مورد بحث قرار گرفته است. |
| كليد واژه: کثرت گرايي بنيادي، ليوتار، عقل، داوري، عدالت، تعليم و تربيت |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| فصلنامه تعليم و تربيت زمستان 1386; 23(4 (مسلسل 92)):79-116. |
| فرج الهي مهران,حقيقي فهيمه السادات |
|
پويايي و بقا در عرصه علم و عمل در سطح جهاني نيازمند يادگيري معنادار، عميق و مداوم است و سنجش تحقق يافتن آن به عهده نظام ارزشيابي است. ارزشيابي نيازها را کشف، هدفها را تدوين و امکانات ياددهي - يادگيري را فراهم مي کند و نارساييهاي موجود در همه مقاطع آموزشي به ويژه در مقطع ابتدايي را به دليل اهميت و جايگاه ويژه آن در کسب مهارتهاي پايه برطرف مي کند. بازنگري در سيستم ارزشيابي در سطوح مختلف اهداف و روشها و ابزارها لزوم روي آوردن به رويکردهاي نوين ارزشيابي را چه به صورت پاياني و چه به صورت مستمر (کمي و کيفي و ترکيبي) اجتناب ناپذير مي کند. هدف اين تحقيق «مشخص کردن نقش و تاثير ارزشيابي مستمر در تعميق يادگيري دانش آموزان پايه دوم مقطع ابتدايي شهر تهران» است. طرح ارزشيابي توصيفي به طور رسمي و آزمايشي از سال 1381 در چند منطقه و مدرسه ابتدايي (مناطق 1، 5، 9، 12 و 16) در حال اجراست و ارزشيابي مستمر راهکار اصلي اين طرح است. مدرسه عدالت دخترانه (منطقه يک) و مدرسه آزادگان پسرانه (منطقه 9) به عنوان گروه مشمول طرح و مدارس راضيه دخترانه و رسول اله پسرانه همان مناطق با توجه به نمونه هاي همتا به روش تصادفي انتخاب شدند. جامعه آماري 142 نفر گروه مشمول طرح (85 دختر، 57 پسر) و 143 نفر گروه غير مشمول طرح (72 دختر، 71 پسر) و در مجموع 285 نفر بود که سطوح يادگيري آنها از طريق آزمون 35 سوالي پيشرفت تحصيلي در سه سطح دانش، ادراک - کاربرد و قوه خلاقه و به روش مشاهده کنش متقابل در کلاسهاي درسي سنجيده شد. نتايج حاصل از تحليل داده ها، تفاوتي معنادار را در سطوح يادگيري دو گروه نشان مي دهد. فرضيه اصلي تحقيق مبتني بر وجود تفاوت معنادار ميان يادگيري دانش آموزاني است که ارزشيابي مستمر از فعاليت آنان به عمل مي آيد و يادگيري دانش آموزاني است که ارزشيابي پاياني از فعاليت آنها به عمل آيد. گروه مشمول طرح در کل آزمون، در سطوح مختلف يادگيري و قدرت خلاقه بهتر از گروه غيرمشمول طرح عمل کردند و ميان دختران و پسران گروه مشمول طرح تفاوت معنادار در هيچ يک از موارد مشاهده نشد. |
| كليد واژه: ارزشيابي تحصيلي، ارزشيابي مستمر، ارزشيابي توصيفي، تعميق يادگيري، دوره ابتدايي |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| فصلنامه تعليم و تربيت زمستان 1386; 23(4 (مسلسل 92)):117-149. |
| زلقي علي*,ملكي حميد,مقدم زاده علي |
| * دانشگاه پيام نور |
|
پژوهش حاضر به منظور تدوين شاخصهاي تعيين کننده ميزان امنيت عمومي در مدارس متوسطه شهر تهران انجام شده است. در اين تحقيق، پس از مطالعه مباني نظري و الگوهاي موجود، شاخصهاي متعددي در ابعاد گوناگون استخراج و مورد بررسي اوليه قرار گرفت. پس از بررسي اوليه شاخصها، با بهره گيري از روش هاي نمونه گيري، از معلمان مدارس دوره متوسطه شهر تهران براي پاسخگويي به دفترچه اوليه شاخصها دعوت به عمل آمد. اطلاعات گردآوري شده مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت. نتايج تحليل عاملي نشان داد که شاخصها در دو عامل بيشترين بار را دارند و در مجموع، دو عامل بيشترين سهم واريانس را به خود اختصاص داده اند. با توجه به اين که عامل اول عمدتا شاخصهايي را پوشش داده است که در آنها جنبه هاي رفتاري و رواني امنيت در مدارس نهفته است، اين شاخصها در مجموع، عامل رواني- رفتاري نام گرفتند. در عامل دوم، ملاحظه شد که بيشتر شاخصها، جنبه هاي سخت و محسوس امنيت مدارس از جمله مسايل بهداشتي، فيزيکي، ساختماني و ... را پوشش داده اند. بنابراين، محقق عامل اخير را عامل ساختاري- بهداشتي نام گذاري کرد. در مرحله بعد شاخصهاي تفکيک شده در قالب عامل هاي دو گانه با توجه به آزمون خي دو تک نمونه اي و آمار توصيفي، مورد ارزيابي و رتبه بندي قرار گرفتند. در اين مراحل تعدادي از شاخصها حذف شد. در نهايت، نحوه محاسبه و تعاريف عملياتي شاخصهاي نهايي و نحوه محاسبه آنها در قالب دفترچه اي تدوين شد. از اين شاخصها مي توان براي بررسي ميزان امنيت عمومي مدارس متوسطه استفاده کرد. |
| كليد واژه: شاخص، مدارس ايمن، شاخصهاي رواني - رفتاري، شاخصهاي ساختاري - بهداشتي |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| فصلنامه تعليم و تربيت پاييز 1386; 23(3 (مسلسل 91)):15-53. |
| جلالي محمدرضا* |
| * گروه روان شناسي، دانشگاه بين المللي امام خميني قزوين |
|
در اين نوشتار، تاثير طبقه اجتماعي و نابرابري هاي طبقاتي بر پيشرفت و موفقيت تحصيلي با عنايت به نقش متغيرهاي بينابيني و واسطه اي نظير شيوه تربيتي و حساسيت آموزشي والدين، بازخورد معلمان، فرايند اجتماعي شدن، ويژگي ها و سنخ هاي شخصيتي مورد بررسي قرار مي گيرد. تعلق و اختصاص به طبقات اقتصادي و اجتماعي بالا و متوسط و پايين، تمايزاتي را در برخورداري ها و محروميت ها از فرصت ها و امكانات آموزشي مي آفريند كه امكان تثبيت و تحكيم پايگاه و منزلت اجتماعي براي طبقه بالا، تغيير و تحرك اجتماعي به پايگاه و منزلتي برتر براي طبقه متوسط و نوميدي در تغيير وضعيت و موقعيت براي طبقه محروم را زمينه سازي مي كند. تبلور عيني اين موقعيت متاثر از طبقه در استنادهاي پژوهشي و بحث فرصت هاي آموزشي، خاصه بهره گيري از مدرسه هاي خصوصي، كاملا محسوس است. |
| كليد واژه: |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| فصلنامه تعليم و تربيت پاييز 1386; 23(3 (مسلسل 91)):55-70. |
| زنجاني زاده اعزازي هما* |
| * گروه علوم اجتماعي، دانشگاه فردوسي مشهد |
|
هدف اين مقاله بررسي نقش آموزش و پرورش در توليد و بازتوليد نابرابري هاي جنسيتي است. بدين منظور نخست نظريه هاي مربوط به نابرابري هاي جنسيتي و سپس آراي جامعه شناسان در مورد نقش مدرسه به عنوان عامل حفظ و ثبات و همچنين عامل تغيير، بررسي مي شود و در ادامه، نشان داده مي شود كه چگونه مدرسه اين كاركرد دوگانه مكمل، اگر نه متضاد را داراست و در پايان با نگاهي به آموزش و پرورش ايران، راهكارهايي كه مي تواند از بازتوليد نابرابري ها جلوگيري كند ارايه مي شود. |
| كليد واژه: |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| فصلنامه تعليم و تربيت پاييز 1386; 23(3 (مسلسل 91)):71-101. |
| نوغاني محسن* |
| * گروه علوم اجتماعي، دانشكده ادبيات و علوم انساني، دانشگاه فردوسي مشهد |
|
تحليل جامعه شناختي موفقيت در دست يابي به آموزش عالي با تاكيد بر نقش سرمايه فرهنگي هدف اصلي اين پژوهش را تشكيل مي دهد. فرضيه اصلي به دنبال بررسي نقش سرمايه فرهنگي بر احتمال قبولي و نمره كسب شده داوطلبان آزمون سراسري ورود به دانشگاه با استفاده از متغيرهاي سرمايه اجتماعي، سرمايه اقتصادي و پيشينه تحصيلي است. |
| كليد واژه: |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| فصلنامه تعليم و تربيت پاييز 1386; 23(3 (مسلسل 91)):103-124. |
| اسماعيل سرخ جعفر* |
| * دانشگاه آزاد، واحد سقز |
|
اين مقاله، مساله نابرابري هاي آموزشي را در رابطه با ابعاد منطقه اي آن (دو زبانه، شهري و روستايي، مناطق محروم و مرفه) با مطالعه موردي آموزش ابتدايي استان آذربايجان غربي از سه ديدگاه زير مورد مطالعه قرار مي دهد: |
| كليد واژه: آموزشي (نابرابري)، فضاي قومي، فضاي منطقه اي، آموزش ابتدايي، آذربايجان غربي |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| فصلنامه تعليم و تربيت پاييز 1386; 23(3 (مسلسل 91)):125-163. |
| دهقان حسين* |
| * انجمن جامعه شناسي آموزش و پرورش ايران |
|
نابرابري فضايي كه به اختصار مي توان آن را توزيع نابرابر فرصت ها و مواضع اجتماعي در فضا دانست، در محدوده فناوري اطلاعات و ارتباطات گاه با واژه شكاف ديجيتالي نيز خوانده مي شود. اشكال قابل رويت اين نوع نابرابري در كشورهاي در حال توسعه، در برگيرنده نابرابري بين شهر و روستا، شهرهاي بزرگ و كوچك، نابرابري جغرافيايي در درون شهرهاي بزرگ، مناطق محروم و برخوردار و امثال آن مي باشد. همچنين اين نوع نابرابري در سطح بين المللي به تفاوت هاي شمال و جنوب و مشابه آن اطلاق مي شود. ميزان دستيابي به فناوري اطلاعات و ارتباطات و زيرساخت هاي آن در فضاهاي مختلف، دسترسي ها، كيفيت استفاده، قابليت مالي استفاده از آن و توانايي بهره برداري از آن، براي رفع نيازها، ابعاد مختلف نابرابري فضايي در حيطه فناوري اطلاعات و ارتباطات يا به عبارت ديگر شكاف ديجيتالي را بيان مي كند. |
| كليد واژه: |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| فصلنامه تعليم و تربيت پاييز 1386; 23(3 (مسلسل 91)):165-180. |
| شارع پور محمود* |
| * گروه علوم اجتماعي، دانشگاه مازندران |
|
شكي نيست كه موفقيت آموزشي هر دانش آموزي تا حدودي وابسته به ويژگي هاي فردي اوست، اما نبايد فراموش كرد كه دانش آموز به عنوان عضوي از مدرسه، خانواده و اجتماع، ممكن است به منابع و حمايت هاي مختلفي دسترسي داشته باشد كه در موفقيت آموزشي او تاثير مهمي بيافريند. |
| كليد واژه: |
| |
| فصلنامه تعليم و تربيت زمستان 1385; 22(4 (مسلسل 88)):7-31. |
| مهرمحمدي محمود* |
| * دانشگاه تربيت مدرس |
|
نخستين بار، هاوارد گاردنر، در سال 1983 م، را عرضه كرد. اين نظريه، پنجره اي تازه به روي مربيان، معلمان و به طور كلي اصحاب تعليم و تربيت گشود. اين نظريه با رد نظريه غالب درباره مقوله هوش كه همان نگاه به اصطلاح تك مساحتي است، و با معرفي انواع هوش توانست يكي از عرصه هاي جدي تفاوت هاي فردي را كه نقشي اثرگذار بر غايات و فرآيند تعليم و تربيت دارد كالبد شكافي نمايد. |
| كليد واژه: |
| |
|
نسخه قابل چاپ |
| فصلنامه تعليم و تربيت زمستان 1385; 22(4 (مسلسل 88)):33-55. |
| پهلوان صادق اعظم,فرزاد ولي اله,نادري عزت اله |
|
تحقيق حاضر به منظور شناسايي متغيرهاي پيش بيني كننده پيشرفت رياضي روي چهار متغير با استفاده از روش تحليل مسير صورت گرفته است. در اين پژوهش از داده هاي به دست آمده از دانش آموزان ايراني در تيمز 2003 استفاده شده است. نتايج تحليل مسير نشان مي دهد كه متغير خود پنداره رياضي دانش آموزان ايراني بر پيشرفت رياضي آن ها اثري معنادار و مستقيم و بر نگرش نسبت به رياضي اثري معكوس و معنادار داشته است. همچنين متغير وضعيت اقتصادي- اجتماعي خانواده بر خود پنداره رياضي و پيشرفت رياضي اثري معنادار و مستقيم را نشان داده است. متغير نگرش نسبت به رياضي بر پيشرفت رياضي اثري مستقيم و معنادار و نيز جنسيت بر نگرش نسبت به رياضي اثري معنادار و معكوس داشته است. در اين پژوهش اثر متغيرهاي وضعيت اقتصادي- اجتماعي بر نگرش نسبت به رياضي و جنسيت بر خود پنداره رياضي معنادار نبوده است. همچنين به منظور مقايسه نمرات دانش آموزان در متغيرهاي مورد مطالعه، از آزمون t گروه هاي مستقل استفاده شده است. يافته ها نشان مي دهند كه تفاوت نمرات دانش آموزان دختر و پسر ايراني در متغيرهاي وضعيت اقتصادي- اجتماعي خانواده، خود پنداره رياضي و پيشرفت رياضي معنادار نيست، در حالي كه در متغير نگرش نسبت به رياضي ميان نمرات اين دانش آموزان در سطح 0.05 تفاوت معنادار است. |
| كليد واژه: |
| |
|
نسخه قابل چاپ |