تـجـارت طـلايـي
هرچند در سال گذشته ديگر آمار تجارت طلا در آمارهاي گمرك ايران ثبت نشد اما تا پيش از آن طبق آمارهاي رسمي، در دهه 90 شمسي، ايران حدود 333 تن طلا و نقره به ارزش بيش از يك ميليون دلار وارد و بيش از 6 تن طلا و نقره به ارزش 55 ميليون دلار صادر كرده بود. اين اختلاف فاحش در ارزش صادرات طلا نسبت به واردات آن نشان ميدهد كه ايران پس از وارد كردن طلا و نقره خام، مصنوعاتي را با آنها ساخته كه صادرات آنها چندين برابر واردات اوليه ارزشافزوده به همراه داشته است.
موضوع قابل توجه ديگر وجود شركاي تجاري مانند آمريكا و انگليس در اين بخش در سالهاي گذشته است. در اين سالها بيش از 1553 كيلوگرم طلا و نقره با ارزش 514 هزار دلار از ايران به كشور آمريكا صادر شده كه البته اين روند سه سالي ميشود كه ديگر متوقف شده است. اين آمار حاكي از سهم 25 درصدي كشور آمريكا از صادرات طلا و نقره ايران در دهه 90 ( البته به جز سال 90) است.
به گزارش ايسنا، در حالي كه در آمارهاي گمرك ايران اثري از واردات و صادرات طلا در سال گذشته نيست اما به گفته رئيس كل گمرك ايران در 16 بهمن ماه سال گذشته، تنها در 10 ماهه سال 90 بيش از 15 ميليارد دلار شمش طلا به ايران وارد و 470 ميليون دلار طلا و فراوردههاي ساخته شده از طلا صادر شد.
طبق اظهارات عباس معمارنژاد، بخش عمدهاي از واردات شمش طلا توسط دولت و بانك مركزي انجام ميشود، اما بخش خصوصي هم به اين امر روي آورده و مقادير قابل توجهي طلا وارد كرده است. همچنين صادرات و خروج طلا و مصنوعات آن از كشور هم تنها با مجوز بانك مركزي امكانپذير است.
با وجود اين، مراجعه به آمارهاي گمرك ايران نشان ميدهد كه در سال 90 هيچ طلا و نقرهاي از ايران خارج نشده و تنها يك كيلوگرم طلا و نقره به ارزش 889 دلار از كشور چين وارد ايران شده است. پيگيريها از گمرك ايران نشان ميدهد كه علت نبود آمار طلا و نقره در آمارهاي گمرك محرمانه شدن اين اطلاعات است.
اما پيش از محرمانه شدن اين اطلاعات در سال 90، گمرك آمارهايي از تجارت طلا در دهه 90 شمسي را منتشر كرده بود كه بررسي آنها نشان ميدهد در دهه 90 شمسي در حالي كه حدود 333 تن طلا و نقره به ارزش بيش از يك ميليون دلار وارد ايران شده، اما بيش از شش تن طلا و نقره به ارزش 55 ميليون دلار از ايران خارج شده است.
آمارهاي گمرك ايران نشان ميدهد در سالهاي 81، 82 و 83 هيچ طلا و نقرهاي وارد ايران نشده و سال 84، سال آغاز واردات طلا و نقره به ايران بوده است.
در سال 84 بيش از 196 هزار و 657 كيلوگرم طلا به ارزش 521 هزار دلار وارد ايران شد. از اين ميزان واردات، 364هزار دلار از كشور امارات متحده عربي، حدود 89هزار دلار از كشور چين، 36 هزار دلار از كشور تركيه، 10 هزار دلار از كشور انگليس، بيش از 6000 دلار از كشور آلمان، حدود شش هزار دلار از كشور تايوان، حدود 6000 دلار از جمهوري كره و 5/3هزار دلار از كشور ايتاليا وارد ايران شده است.
در سال 85 بيش از 118 هزار و 836 كيلوگرم طلا و نقره به ارزش 373 هزار دلار وارد ايران شد. از اين ميزان 217 هزار دلار از كشور امارات متحده عربي، حدود 77 هزار دلار از كشور چين، 31 هزار دلار از كشور تركيه، 19 هزار دلار از كشور انگلستان و 29 هزار دلار از ساير كشورهاي خارجي بوده است.
سال 86 را ميتوان سال آغاز كاهش واردات طلا و نقره به ايران دانست. در سال 86 بيش از 17 هزار و 336 كيلوگرم طلا و نقره به ارزش 95 هزار دلار وارد ايران شد. در اين سال 40 هزار دلار از كشور امارات متحده عربي، 36 هزار دلار از كشور چين، حدود 13 هزار دلار از كشور تركيه و 6000 دلار از كشور تايوان وارد ايران شد.
اما اين روند واردات در سال 87 شيب نزوليتري به خود گرفت و در اين سال فقط 104 كيلوگرم طلا و نقره به ارزش 13 هزار دلار از كشور چين وارد ايران شد. در سالهاي 88 و 89 هم به ترتيب تنها چهار و پنج كيلوگرم طلا و نقره به ارزش 442 دلار و 1000 دلار از دو كشور ژاپن و هند وارد ايران شد.
هرچند در سال 90 آمار صادرات طلا و نقره ديگر محرمانه شد، اما آمارهاي پيش از آن نشان ميدهد كه در دهه 90 بيش از 6700 كيلوگرم طلا و نقره به ارزش 55 ميليون دلار از ايران خارج شده است.
هرچند در سالهاي 81 تا 83 هيچ طلا و نقرهاي از ايران خارج نشده، اما در سال 84 اين روند آغاز شد. در اين سال بيش از 722 كيلوگرم طلا و نقره به ارزش 4 ميليون و 203 هزار دلار از ايران صادر شده است. از اين ميزان بيش از 3 ميليون و 935 هزار دلار به كشور امارات متحده عربي، حدود 105هزار دلار به كشور افغانستان، حدود 104هزار دلار به كشور تركيه، حدود 52 هزار دلار به كشور ايالات متحده آمريكا، حدود 6000 دلار به كشور انگليس و 102 دلار به كشور يونان صادر شده است.
در سال 85 هم 2293 كيلوگرم طلا و نقره با ارزش 9 ميليون و 283هزار دلار از ايران خارج شد. از اين ميزان 9 ميليون و 200 هزار دلار به كشور امارات و 83 هزار دلار به كشور ايالات متحده آمريكا صادر شده بود.
در سال 86 اين روند همچنان ادامه يافت و در مجموع 1026 كيلوگرم طلا و نقره به ارزش 4 ميليون دلار از ايران خارج شده است. از اين ميزان حدود 3 ميليون و 700 هزار دلار به كشور امارات متحده عربي، 282 هزار دلار به كشور ايالات متحده آمريكا و 23 هزار دلار به كشور انگلستان صادر شد.
در سال 87 هم اين صادرات ادامه يافت و 1045 كيلوگرم طلا و نقره به ارزش 11 ميليون و 700 هزار دلار از ايران خارج شد. در اين مدت 11 ميليون و 600 هزار دلار به كشور امارات متحده عربي، حدود 97 هزار دلار به كشور ايالات متحده آمريكا، 22 هزار دلار به كشور سوريه و 20 هزار دلار به كشور انگليس صادر شد.
در سال 88 شايد تنها تفاوت، نسبت به قبل از توقف صادرات طلا و نقره به كشور آمريكا بود. در اين سال هرچند 1615 كيلوگرم طلا و نقره به ارزش 26 ميليون دلار از ايران صادر شد، اما كشور آمريكا اين بار ديگر سهمي نداشت. در اين سال بيش از 25 ميليون و 400 هزار دلار به كشور امارات متحده عربي، 453 هزار دلار به كشور تركيه، 186 هزار دلار به كشور عراق، حدود 15 هزار دلار به كشور قطر و 10 هزار دلار به كشور لبنان صادر شد.
اما سال 89 آخرين سال صادرات طلا و نقره ايران بود. در سال 89 تنها 46 كيلوگرم طلا و نقره با ارزش 5/19 هزار دلار به كشور اردن صادر شده است. پس از آن هم به گواه آمارهاي گمرك ايران هيچ طلا و نقرهاي از ايران خارج نشد.
در سالهاي 84 تا 87 در مجموع بيش از 1553 كيلوگرم طلا و نقره با ارزش 514 هزار دلار از ايران به كشور آمريكا صادر شده كه البته از سال 88 ديگر اين مبادلات قطع شدهاند. ايران در سال 84 بيش از 259 كيلوگرم طلا و نقره با ارزش حدود 52 هزار دلار، در سال85 معادل 233 كيلوگرم طلا و نقره با ارزش 83 هزار دلار، در سال 86 معادل 752 كيلوگرم طلا و نقره با ارزش 282 هزار دلار و در سال 87 هم معادل 309كيلوگرم طلا و نقره با ارزش حدود 97 هزار دلار به كشور ايالات متحده آمريكا صادر كرده است