مقالات روانشناسی

مقدمه: پايبندي به آموزه هاي ديني و داشتن تقيدات مذهبي سد محکمي در برابر آسيب هاي اجتماعي، انحرافات اخلاقي و تاثيرات تهاجم فرهنگي است. تقيدات مذهبي هم بطور مستقيم رفتارهاي فردي را کنترل مي کند و هم بطور غير مستقيم از طريق افزايش عزت نفس، بهبود روابط بين اعضاي خانواده و افزايش نظارت والدين، موجب کاهش رفتارهاي نابهنجار مي شود. بر اين اساس مطالعه حاضر انجام شده است تا نقش اعتقادات ديني را در کاهش آسيب پذيري فرهنگي خانواده مورد مطالعه قرار دهد.
روش: در اين پژوهش تعداد 882 نفر از مردان و زنان متاهل شهر تهران با استفاده از روش نمونه گيري در دسترس انتخاب و مورد بررسي قرار گرفتند. روش پژوهش توصيفي - همبستگي بود و اطلاعات مورد نياز از طريق مقياس رضايت زناشويي انريچ و پرسشنامه محقق ساخته در زمينه شکاف بين نسلها، انحرافات اخلاقي، استفاده از فيلم و برنامه هاي مبتذل، سيستم نظارت و کنترل خانواده، سازگاري زناشويي، هويت يابي، گرايش به غرب و ضعف هويت ملي جمع آوري شد. داده هاي بدست آمده با استفاده از روشهاي آماري همبستگي و مقايسه گروه ها با بهره گيري از آزمون تحليل واريانس مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت.
نتايج: نتايج پژوهش نشان داد که اعتقاد و نگرش ديني با آسيب پذيري فرهنگي به ميزان 23/0 (با p?0.01)، داشتن تقيدات مذهبي با آسيب پذيري فرهنگي به ميزان  0.23 (با p?0.01) رابطه همبستگي معکوس داشتند. همچنين تقيدات مذهبي با ميزان نظارت و کنترل والدين بر روي فرزندانشان به ميزان 0.44 و با ميزان خودپنداري 0.35 رابطه همبستگي مثبت داشت.
نتيجه گيري: افزايش تقيدات مذهبي مي تواند به عنوان مانعي در برابر آسيب پذيري فرهنگي عمل کند و يا کاهش تقيدات ديني افزايش آسيب پذيري فرهنگي را پيش بيني نمايد. بنابراين و بر اساس يافته هاي مذکور، روش تقويت تقيدات مذهبي و افزايش نگرش ديني به عنوان يکي از روشهاي مناسب براي پيشگيري و کاهش آسيب پذيري فرهنگي در بين جامعه مورد مطالعه پيشنهاد مي شود.

مقدمه: شهر سردشت واقع در شمال غرب ايران، در سال 1366 مورد حمله شيميايي قرار گرفت. مطالعات بسياري، وضعيت نامطلوب سلامت طبي و رواني جانبازان شيميايي را گزارش کرده‌اند، که مي تواند بر کيفيت زندگي آنان تاثير بگذارد. تاکنون مطالعات کمي به توصيف کيفيت زندگي جانبازان شيميايي ايران اختصاص داشته است. اين تحقيق با هدف بررسي کيفيت زندگي جانبازان شيميايي 15 سال پس ازمواجهه با گاز خردل انجام گرفت.
روش: طي يک مطالعه مشاهده اي - مقطعي، 163 نفر از جانبازان شيميايي سردشت به صورت تصادفي ساده از کل جانبازان سردشت انتخاب گرديدند. کيفيت زندگي افراد با استفاده از پرسشنامه کيفيت زندگي ويسکانسين بررسي شد. همچنين داده هاي دموگرافيک و جانبازي بيماران ثبت شد. به منظور آناليز آماري، از جداول فراواني و فراواني نسبي استفاده گرديد. به منظور استنباط تحليلي داده ها، از تست هاي مختلف آماري همچون تست مجذور کاي استفاده شد (p<0.05).
نتايج: 138 نفر از نمونه ها (85%) مرد بودند. ميانگين سني افراد مورد بررسي 61/14±40 سال بود. 138 نفر (85%) کيفيت زندگي خود را نامناسب گزارش نمودند و 20 نفر (15 درصد) کيفيت زندگي خود را مناسب گزارش کردند. فراوان ترين فعاليت غيرشغلي جانبازان به ترتيب تماشاي تلويزيون، رفتن به مسجد، قدم زدن و گوش کردن به راديو بوده است و مهمترين عامل تعيين کننده کيفيت زندگي نمونه ها سلامت جسماني (83%) بود. از نظر ميزان اهميت به روابط اجتماعي بالاترين توجه به رابطه با خانواده گزارش گرديد (75 درصد) و از نظر فراواني عواطف مثبت و منفي بيشترين فراواني به ترتيب مربوط به رضايت از زندگي و احساس تنهايي بود.
نتيجه گيري: با توجه به اينکه حدود 85 درصد از افراد کيفيت زندگي خود را نامناسب گزارش نمودند و از طرفي کيفيت زندگي جمعيت هاي انساني، به عنوان چارچوبي براي ارايه خدمات و همچنين تخصيص منابع در نظر گرفته مي شود و ارتباط تنگاتنگي با وضعيت رواني - اجتماعي افراد دارد لذا به منظور ايجاد و حفظ تعادل رواني - اجتماعي در زندگي جانبازان ضرورت ادامه ارايه خدمات و تخصيص منابع بيشتر براي اين جمعيت، پس از گذشت سالها از حادثه بمباران شيميايي مشخص مي ‌باشد.

مقدمه: شدت صدمات زلزله دي ماه 1383 شهر بم به حدي بود كه سازمان بهداشت جهاني در همان روزهاي نخستين حادثه توصيه نمود كه واحدهاي مقابله با PTSD به محل اعزام و وارد عمل شوند. در روزهاي آغازين حادثه تيمي از پزشكان و روانشناسان مركز تحقيقات علوم رفتاري دانشگاه علوم پزشكي بقيه اله (عج) به منظور ارزيابي ميزان و نوع آسيب هاي رواني وارده و همچنين عوامل موثر در ايجاد آنها به مراكز درماني شهر تهران و نقاهتگاه مركزي دانشگاه علوم پزشكي بقيه اله (عج) اعزام شدند.
روش: به روش نمونه گيري در دسترس 100 نفر از بازماندگان اين حادثه كه براي درمان به بيمارستانهاي تهران اعزام شده بودند و همينطور مجروحين بستري در نقاهتگاه مركزي دانشگاه علوم پزشكي بقيه اله (عج) مورد مصاحبه باليني و ارزيابي روانشناختي با استفاده از پرسشنامه محقق ساخته قرار گرفتند.
نتايج: 20 نفر به جز غمگيني قابل انتظار مشكل ديگري نداشتند. 22 نفر دچار PTSD، 33 نفر به افسردگي، 9 نفر همزمان دچار PTSD و افسردگي، 11 نفر به اضطراب و 5 نفر به افسردگي و اضطراب مبتلا بودند. 16% مصدومين مصرف مواد مخدر را ذكر مي كردند.
نتيجه گيري: اين مطالعه شيوع نسبتا بالايي از اختلالات رواني را در مصدومين زلزله از همان روزهاي آغازين نشان مي دهد. از ميان عوامل موثر بررسي شده تنها آسيب بستگان درجه اول به شكل معني داري (039/0 p) با ايجاد اين اختلالات مرتبط بوند.

مقدمه: مطالعه روابط والدين و کودک، يکي از بحث هاي مهم روانشناسي را تشکيل مي دهد. شيوه فرزندپروري يکي از مباحث مهم در اين حوزه است. هر يک از روشهاي فرزندپروري بر روي رفتار و شخصيت کودک تاثير متفاوتي مي گذارد. شيوه مستبدانه كودك را مضطرب و ناسازگار بار مي آورد، شيوه سهل گيرانه كودك را تكانشي، متوقع و وابسته بار مي آورد و چنين کودکاني عملكرد ضعيفي در مدرسه از خود نشان مي دهند، بر اين اساس در اين مطالعه رابطه الگوهاي فرزندپروري با سلامت رواني وموفقيت تحصيلي فرزندان مورد بررسي قرار گرفته است.
روش: اين پژوهش به روش همبستگي انجام شده و در آن رابطه بين متغيرها مورد بررسي قرار گرفته است. تعداد 400 نفر از دانش آموزان سال سوم راهنمايي منطقه چهار، شامل 200 دختر و 200 پسر که به طور تصادفي انتخاب شده بودند، به پرسشنامه 28 سوالي سلامت رواني گلد برگ پاسخ دادند و 400 مادر اين دانش آموزان نيز به پرسشنامه الگوهاي فرزندپروري بامريند پاسخ دادند. داده هاي بدست آمده با روشهاي آماري تحليل واريانس و تحليل رگراسيون مورد تجزيه و تحليل قرار گرفتند.
نتايج: نتايج نشان داد سلامت رواني و موفقيت تحصيلي در بين فرزنداني که با الگوي قاطع و اطمينان بخش تربيت مي شوند بيش از سلامت رواني و موفقيت تحصيلي فرزنداني بود که با الگوي استبدادي يا سهل گير تربيت شده بودند.
نتيجه گيري: لازم است والدين، بويژه مادران از شيوه هاي فرزندپروري، تاثير هر يک از الگوها بر وضعيت رواني، رفتاري و رشد شخصيت فرزندانشان آگاهي هاي لازم داشته باشند.

هدف: تحقيق حاضر با هدف تعيين ترجيح ارزشي و شدت جهت گيري نظام ارزشي زنان شاغل در سپاه از نظر سن، وضعيت تاهل و سابقه كار صورت گرفته است.
روش: پژوهش حاضر يك پژوهش توصيفي - پس رويداري است. براي تعيين نمونه، ابتدا از بين استان هاي كشور 10 استان، به صورت تصادفي انتخاب گرديد، سپس بر حسب تعداد خواهران شاغل در هر يك از استان هاي مذكور، 662 نفر به عنوان نمونه انتخاب و مورد مطالعه قرار گرفتند. افراد نمونه مورد بررسي، پرسشنامه نظام ارزشي و پرسشنامه مشخصات فردي - خانوادگي را تكميل كردند. داده هاي بدست آمده با روشهاي آماري t و تحليل واريانس (ANOVA) مورد تجزيه و تحليل قرار گرفتند.
نتايج: از نظر سن نتايج بدست آمده بيانگر تفاوت معنادار از نظر ترجيح ارزشهاي اقتصادي و سياسي بين آنهاست. بعلاوه ازنظر شدت جهت گيري ارزشي نتايج بدست آمده بيانگر تفاوت معنادار از نظر ارزشهاي سياسي، اجتماعي، مذهبي و جهاني سازي است. از نظر وضعيت تاهل، تفاوت معناداري بين افراد مجرد و متاهل از نظر ارزشهاي خانوادگي و هنري وجود دارد. از نظر سابقه خدمت بين سه گروه مورد مطالعه از نظر ارزشهاي اقتصادي و ملي تفاوت معناداري وجود دارد و از نظر شدت جهت گيري ارزشي فقط در ارزش مذهبي بين آنها تفاوت معنادار وجود دارد.
نتيجه  گيري: افراد مسن تر كمتر به مسائل اقتصادي و بيشتر به مسايل مذهبي و سياسي توجه دارند. ارزشهاي خانوادگي در افراد متاهل بيشتر از افراد مجرد است و ارزشهاي اقتصادي و ملي در افراد با سابقه خدمت بيشتر، كمتر از افراد با سابقه خدمت كمتر است.

مقدمه: بدون شك در يك بيمارستان، جهت پيشبرد اهداف و انجام کار موثر، وجود انگيزه در پرسنل شاغل امر مهمي است. واحد پرستاري كه از واحدهاي حساس بيمارستان است نيازمند دقت در انتخاب پرستاران شايسته و انتخاب روشي از جانب سرپرستار جهت حفظ و بقا پرستاران است. به كارگيري مفروضات تئوري y در محيط كاري توسط سرپرستاران موجب توسعه قلمرو شغلي در پرستاران شده و در افزايش كارايي آنها موثر است. به كارگيري مفروضات تئوري x در كاهش انگيزه كاري، غيبت، ترك خدمت، عدم علاقه به كار پرستاران تاثير دارد. استفاده درست از تئوري هاي انگيزش x و y توسط سرپرستار سبب مي شود كه كوششها يا انگيزه هاي سرپرستار مبدل به انجام وظايف موثر شود. با توجه به اين مهم بر آن شديم تا در قالب يك هدف كلي به بررسي نگرش سرپرستاران بيمارستان بقيه اله (عج) نسبت به تئوري x و y بپردازيم.
روش: اين مطالعه يك پژوهش توصيفي است كه با روش نمونه گيري سرشماري و مبتني بر هدف انجام شده است. تعداد نمونه 27 نفر از سرپرستاران بخشهاي بستري بوده اند. ابزار جمع آوري اطلاعات پرسشنامه مي باشد كه حاوي سوالاتي منطبق بر اهداف تحقيق است و بر اساس مقياس كيلرت امتياز بندي شده است در اين مطالعه مشخصات داده ها بر حسب نوع اطلاعات به صورت پيوسته بر حسب مقياس اسمي، رتبه اي و نسبي تقسيم بندي شده است. داده ها با استفاده از روشهاي آمار توصيفي و استفاده از آمار استنباطي x (مجذور كاي دو) تجزيه و تحليل گرديده است.
نتايج: نتايج نشان داد كه 52 درصد از جامعه مورد مطالعه را زنان و 48 درصد را مردان تشكيل مي دهد. نتايج بيانگر آن است كه بين زنان و مردان نسبت به مفروضات تئوري x ارتباط معناداري وجود دارد. سطح نگرش مردان نسبت به مفروضات تئوري x مثبت تر است. نتايج نشان داد بين گروه سني و نگرش پاسخگويان نسبت به تئوري x و y ارتباط معناداري وجود دارد و گروه سني زير 35 سال و بالاي 40 سال نسبت به گروه سني 39-35 سال نگرش مثبت تري نسبت به مفروضات تئوري x دارند. يافته هاي پژوهش نشانگر آن است بين سوابق خدمتي و نگرش مسئولين بخشها نسبت به تئوري x و y ارتباط معناداري وجود دارد و سرپرستاراني كه بيش از 16 سال سابقه خدمت دارند نگرش مثبت تري نسبت به تئوري x دارند. همچنين ارتباط معني داري بين سوابق سرپرستاران و نگرش نسبت به تئوري x و y وجود دارد و پاسخگويان با سابقه سرپرستاري 3- 0 سال نسبت به تئوري x نگرش مثبت تري دارند.
نتيجه گيري: بر اساس نتايج پژوهش مي توان نتيجه گرفت سرپرستاران نسبت به مفروضات هر دو تئوري x و y نگرش مثبت دارند البته عوامل مهمي از قبيل سن، جنس، سابقه خدمت، سابقه سرپرستاري و ساير عوامل مي تواند بر روي اين نگرش موثر باشد.

مقدمه: بدون شك در يك بيمارستان، جهت پيشبرد اهداف و انجام کار موثر، وجود انگيزه در پرسنل شاغل امر مهمي است. واحد پرستاري كه از واحدهاي حساس بيمارستان است نيازمند دقت در انتخاب پرستاران شايسته و انتخاب روشي از جانب سرپرستار جهت حفظ و بقا پرستاران است. به كارگيري مفروضات تئوري y در محيط كاري توسط سرپرستاران موجب توسعه قلمرو شغلي در پرستاران شده و در افزايش كارايي آنها موثر است. به كارگيري مفروضات تئوري x در كاهش انگيزه كاري، غيبت، ترك خدمت، عدم علاقه به كار پرستاران تاثير دارد. استفاده درست از تئوري هاي انگيزش x و y توسط سرپرستار سبب مي شود كه كوششها يا انگيزه هاي سرپرستار مبدل به انجام وظايف موثر شود. با توجه به اين مهم بر آن شديم تا در قالب يك هدف كلي به بررسي نگرش سرپرستاران بيمارستان بقيه اله (عج) نسبت به تئوري x و y بپردازيم.
روش: اين مطالعه يك پژوهش توصيفي است كه با روش نمونه گيري سرشماري و مبتني بر هدف انجام شده است. تعداد نمونه 27 نفر از سرپرستاران بخشهاي بستري بوده اند. ابزار جمع آوري اطلاعات پرسشنامه مي باشد كه حاوي سوالاتي منطبق بر اهداف تحقيق است و بر اساس مقياس كيلرت امتياز بندي شده است در اين مطالعه مشخصات داده ها بر حسب نوع اطلاعات به صورت پيوسته بر حسب مقياس اسمي، رتبه اي و نسبي تقسيم بندي شده است. داده ها با استفاده از روشهاي آمار توصيفي و استفاده از آمار استنباطي x (مجذور كاي دو) تجزيه و تحليل گرديده است.
نتايج: نتايج نشان داد كه 52 درصد از جامعه مورد مطالعه را زنان و 48 درصد را مردان تشكيل مي دهد. نتايج بيانگر آن است كه بين زنان و مردان نسبت به مفروضات تئوري x ارتباط معناداري وجود دارد. سطح نگرش مردان نسبت به مفروضات تئوري x مثبت تر است. نتايج نشان داد بين گروه سني و نگرش پاسخگويان نسبت به تئوري x و y ارتباط معناداري وجود دارد و گروه سني زير 35 سال و بالاي 40 سال نسبت به گروه سني 39-35 سال نگرش مثبت تري نسبت به مفروضات تئوري x دارند. يافته هاي پژوهش نشانگر آن است بين سوابق خدمتي و نگرش مسئولين بخشها نسبت به تئوري x و y ارتباط معناداري وجود دارد و سرپرستاراني كه بيش از 16 سال سابقه خدمت دارند نگرش مثبت تري نسبت به تئوري x دارند. همچنين ارتباط معني داري بين سوابق سرپرستاران و نگرش نسبت به تئوري x و y وجود دارد و پاسخگويان با سابقه سرپرستاري 3- 0 سال نسبت به تئوري x نگرش مثبت تري دارند.
نتيجه گيري: بر اساس نتايج پژوهش مي توان نتيجه گرفت سرپرستاران نسبت به مفروضات هر دو تئوري x و y نگرش مثبت دارند البته عوامل مهمي از قبيل سن، جنس، سابقه خدمت، سابقه سرپرستاري و ساير عوامل مي تواند بر روي اين نگرش موثر باشد.

هدف: هدف پژوهش حاضر رواسازي و بررسي اعتبار آزمون بازخورد خوردن بود.
روش: بدين منظور 100 نفر از دانشجويان دختر و پسر دانشگاه شهيد بهشتي که بصورت تصادفي خوشه اي انتخاب شده بودند، مورد مطالعه قرار گرفتند. روشهاي بکار رفته شامل تحليل گويه ها (درجه دشواري، ضريب تميز و روش لوپ)، روايي سازه (تحليل عاملي تاييدي و همبستگي دروني) و اعتبار (عاملها و نمره کل پرسشنامه) بودند.
نتايج: در تحليل عاملي تاييدي سه عامل رژيم لاغري، پرخوري و اشتغال ذهني با غذا و مهار دهاني تاييد شدند. اعتبار اين آزمون از طريق محاسبه آلفا کرونباخ 86/0 بدست آمد.
بحث: با در نظر گرفتن نتيجه اين پژوهش مي توان گفت آزمون بازخورد خوردن به طور کلي ابزار معتبري است و مي توان از آن جهت سنجش بازخوردها و رفتارهاي بيمار گون خوردن در جمعيت ايراني استفاده کرد.

مقدمه: با توجه به اينکه اختلال استرس بعد از حادثه شايعترين اختلال روانپزشکي در افراد شرکت کننده در جنگ ايران و عراق است و نيز با توجه به تاثير گسترده خواب بر عملکرد شخصي و اجتماعي فرد و ضرورت تعيين عوامل مرتبط با کيفيت پايين خواب در اين بيماران اين تحقيق با هدف بررسي کيفيت خواب در جانبازان اختلال استرس بعد از حادثه صورت گرفته است.
روش: تحقيق حاضر يك پژوهش توصيفي - مقطعي است. نمونه مورد بررسي شامل 70 جانباز بود كه به روش تصادفي ساده از بين مراجعين به درمانگاه روانپزشکي بيمارستان بقيه اله (عج) انتخاب شدند. ابزار جمع آوري داده ها شامل پرسشنامه كيفيت خواب پيتزبورگ (PSQI) بود به منظور توصيف متغيرهاي كيفي از جداول فراواني و فراواني نسبي و به منظور توصيف متغيرهاي كمي از ميانگين، ميانه و انحراف معيار استفاده شد.
نتايج: ميانگين و انحراف معيار سن به ترتيب برابر 10/41 و 16/6± سال بود. ميانگين و انحراف معيار درصد جانبازي به ترتيب برابر 8/34 و 7/14± درصد بود. کيفيت خواب در 6/88 درصد داراي كيفيت نامناسب و 4/11 درصد آنان داراي كيفيت مناسب بود. فاصله رفتن به رختخواب تا به خواب رفتن بين 2 دقيقه تا 4 ساعت متفاوت بوده است. ميانگين و انحراف معيار آن برابر 49±65 دقيقه بود. کيفيت خواب در گروههاي شغل (012/0=p) و سابقه بستري روانپزشکي (001/0=p) اختلاف آماري معني داري داشت. کيفيت خواب با سن، وضعيت تاهل، تحصيلات، درصد جانبازي و مدت زمان حضور در جبهه همبستگي نشان نداد (05/0<P).
نتيجه گيري: مطالعه حاضر، کيفيت خواب جانبازان اختلال استرس بعد از حادثه را در حد نامطلوبي گزارش نمود. با توجه به تاثير قابل توجه کيفيت خواب بر عملکرد و کيفيت زندگي افراد، لازم است که اين جنبه از سلامتي اين افراد مورد توجه برنامه ريزان و مديران بهداشتي و همچنين پزشکان مرتبط قرار گيرد.