مقالات روانشناسی

اين مطالعه به منظور مقايسه راهبردهاي يادگيري در دانش آموزان «موفق» و«ناموفق» در سال 1378 انجام گرديده است . جامعه مورد مطالعه کليه دانش آموزان دختر پايه سوم مقطع متوسطه شهر تهران مي باشد . که از بين آنها با استفاده از روش نمونه گيري خوشه اي چند مرحله اي، 650 دانش آموز برحسب عملکرد تحصيلي (موفق و ناموفق) انتخاب گرديد. در اين پژوهش علاوه بر بررسي عملکرد تحصيلي ، از پرسشنامه راهبردهاي يادگيري استفاده به عمل آمد .داده هاي بدست آمده با استفاده از آزمون t مستقل و تحليل تمايز مورد بررسي قرار گرفت . نتايج بدست آمده نشان داد که بين دانش آموزان موفق و ناموفق از لحاظ ميزان استفاده از راهبردهاي بسط دهي و نظارت بر درک مطلب تفاوت معنادار (P<0.01) وجود دارد. به علاوه از لحاظ رشته تحصيلي در گروههاي رياضي – فيزيک  و علوم انساني تفاوت معناداري (P<0.01) در راهبردهاي بسط دهي و نظارت بر درک مطلب ودر گروههاي رياضي – فيزيک و علوم انساني تفاوت معنادار (P<0.05) در راهبرد هاي سازماندهي و نظارت بر درک مطلب بين دانش آموزان موفق و ناموفق وجود دارد . افزون بر آن نتايج تحليل تمايز نشان داد که در گروه رياضي – فيزيک ، راهبرد بسط دهي ،در گروه علوم تجربي راهبرد نظارت بر درک مطلب و در گروه علوم انساني راهبرد بسط دهي بيشترين سهم را در رابطه با موفقيت تحصيلي داشته اند.

پژوهش حاضر مطالعه اي از نوع همبستگي بوده که با هدف تعيين «ارتباط بين اسناد نيت ، هدفهاي اجتماعي و ادراک خودکارآمدي کودکان تيزهوش با پاسخهاي رفتاري به محرکهاي مبهم اجتماعي »انجام شده است وويژگيهاي کودکان پرخاشگر، کناره گير و مسئله گشا براي پاسخ به مؤلفه هاي اهداف اجتماعي و ادراک خودکار آمدي بررسي گرديد .نمونه مورد پژوهش ،370 نفر از دانش آموزان پايه اول راهنمايي مدارس استعدادهاي درخشان تهران بود. براي انجام پژوهش در مرحله اول تمام دانش آموزان پرسشنامه را تکميل نمودند و آنگاه پس از تجزيه و تحليل اوليه واستخراج نتايج ، 195 نفر از آنان براي پاسخ گويي به مؤلفه هاي «اهداف اجتماعي» و « ادراک خودکارآمدي » مجددا مورد آزمون قرار گرفتند. با استفاده از روشهاي آماري تحليل واريانس و آزمونهاي تعقيبي مشخص شد که بين ميانگين نمرات گروههاي «پرخاشگر» ،«کناره گير »، و «مسئله گشا » در پاسخ به مؤلفه هاي «هدفهاي اجتماعي » و «ادراک خودکارآمدي » تفاوت معني داري وجود دارد (P<0.05). و ميتوان نتيجه گرفت که کودکان «پرخاشگر» بر اهداف ضد اجتماعي تأکيد دارند،در حاليکه اهداف کودکان «کناره گير» و «مساله گشا» در پاسخ به محرکهاي مبهم عمدتا «اجتماع گرايانه» است.

در اين تحقيق «وضعيت اجتماعي » 1022 نوجوان 14-11 ساله و همبستگي آن با «مشکلات رفتار ارتباطي و افسردگي » مورد بررسي قرار گرفته است . همچنين وضعيت اجتماعي نوجوانان در گروههاي «مشهور » ، «طرد شده » ، «موردغفلت » و «متناقض» با مشکل رفتار ارتباطي و افسردگي مورد بررسي قرار گرفته است . بدين منظور از آزمودني ها خواسته شد تا پرسشنامه دوستي مبتني بر روش جامعه سنجي و مقياس افسردگي را تکميل نمايند . به علاوه معلمين دانش آموزان پرسشنامه مشکلات روان شناختي «راتر» را در مورد نوجوانان تکميل کردند. نتايج نشان ميدهد آزمودني هايي که توسط همسالان خود در مقوله هاي منفي برگزيده شده اند در مقياسهاي روان شناختي نيز نمرات بالايي کسب کرده اند. « دانش آموزان طرد شده » در مقايسه با ديگر گروهها نمرات بالايي در مقياس افسردگي و روانشناختي داشتند. با وجود اين، نوجوانان داراي مشکلات رفتاري در پرسشنامه دوستي، توسط همسالان خود به عنوان «رهبر» انتخاب شدند. بنظر مي رسد که نوجوانان داراي مشکلات رفتاري به منظور جلوگيري از انزواي اجتماعي خود درصدد يافتن افرادي هستند که ويژگيهاي رفتاري مشابه خود دارند تا از اين طريق فعاليت اجتماعي خود را حفظ نمايند.

مقدمه: پژوهش حاضر، با استفاده از الگويابي معادلات ساختاري در پي وارسي رابطه ميان ارزش هاي فرهنگي (فردگرايي/ جمع گرايي، مردانگي/ زنانگي، ابهام گريزي، فاصله قدرت) و استفاده از رايانه با توجه به نقش واسطه اي تمايل به نوآوري، سودمندي و سهولت استفاده ادراک شده است.
روش: 381 دانشجوي دوره کارشناسي دانشگاه تهران به پرسشنامه اي متشکل از خرده مقياس هاي سودمندي و سهولت استفاده ادراک شده، گرايش به نوآوري، فردگرايي/ جمع گرايي، فاصله قدرت و ابهام گريزي و مردانگي/ زنانگي پاسخ دادند. براي تجزيه و تحليل داده ها از روش حداقل مجذورات جزيي(PLS) استفاده شد.
يافته ها: يافته ها به طور کلي نشان دادند که تمايل به نوآوري، سودمندي و سهولت استفاده ادراک شده نقش واسطه اي را در رابطه ميان جمع گرايي/ فردگرايي، ابهام گريزي، فاصله قدرت و استفاده از رايانه دارند: جمع گرايي/ فردگرايي از طريق تمايل به نوآوري، سودمندي و سهولت استفاده ادراک شده اثر غير مستقيم و مثبت بر استفاده از رايانه دارد. ابهام گريزي و فاصله قدرت نيز از طريق تمايل به نوآوري، سودمندي و سهولت استفاده ادراک شده اثر غير مستقيم و منفي بر استفاده از رايانه دارد. سهولت استفاده ادراک شده نيز از طريق سودمندي ادراک شده به صورت غير مستقيم و مثبت بر استفاده از رايانه اثر دارد.
نتيجه گيري: متغيرهاي فردي و ارزش هاي فرهنگي قادر به پيش بيني ميزان استفاده از رايانه در دانشجويان هستند.

مقدمه: پژوهش حاضر با هدف بررسي ساختار عاملي، اعتبار و روايي مقياس انتظار از ازدواج (MES) در دانشجويان انجام شد.
روش: جامعه آماري پژوهش کليه دانشجويان مجرد دوره کارشناسي دانشگاه اصفهان بود. نمونه پژوهش شامل 137 دانشجو (51 پسر، 86 دختر) از جامعه در دسترس به روش نمونه گيري طبقه اي انتخاب شد. ابزارهاي مورد استفاده مقياس انتظار از ازدواج (MES) و مقياس نگرش نسبت به ازدواج (MAS) بود. داده ها با استفاده از آزمون هاي تحليل عاملي، همبستگي و تحليل واريانس چند متغيري تحليل شد.
يافته ها: همساني دروني اين مقياس با استفاده از آلفاي کرونباخ 88.0 و ضريب بازآزمايي در فاصله سه هفته 91.0 بدست آمد. همچنين همسبتگي اين مقياس با مقياس نگرش نسبت به ازدواج 0.43 بدست آمد. همچنين نتايج تحليل عاملي نشان داد مقياس انتظار از ازدواج  (MES) يک ابزار چند بعدي و داراي سه عامل انتظار واقع گرايانه، انتظار ايده آل گرايانه، و انتظار بدبينانه مي باشد. از سويي ديگر نتايج نشان داد که دختران در مقايسه با پسران انتظار بدبينانه تري نسبت به ازدواج دارند.
نتيجه گيري: بطور کلي مي توان از مقياس انتظار از ازدواج به عنوان ابزاري معتبر و مناسب براي سنجش انتظار از ازدواج استفاده کرد.

مقدمه: هدف اين پژوهش، بررسي شاخص هاي روان سنجي دو فرم حالت و رگه از مقياس هاي عاطفه مثبت و عاطفه منفي (پاناس) بود.
روش: روش تحقيق از نوع همبستگي بود. يک گروه نمونه با حجم 447 نفر (191 پسر و 256 دختر) از دانشجويان دانشگاه شيراز، به تصادف انتخاب شد. آزمودني ها به دو فرم حالت و رگه از مقياس هاي عاطفه مثبت و عاطفه منفي و دو زيرمقياس افسردگي و اضطراب از فهرست تجديد نظر شده نشانه هاي اختلالات رواني (Scl-90-R) پاسخ دادند.
يافته ها: تحليل عوامل نشان داد که هر يک از فرم هاي حالت و رگه از مقياس پاناس داراي دو عامل به نام هاي عاطفه مثبت و عاطفه منفي هستند. در مورد روايي همزمان نيز نتايج نشان داد که عاطفه منفي با زير مقياس هاي افسردگي و اضطراب به ترتيب داراي ضريب همبستگي67.0 و 56.0 بود و ضرايب همبستگي عاطفه مثبت با زير مقياس هاي افسردگي و اضطراب نيز به ترتيب 32.0- و 40.0- به دست آمد. ميزان شاخص آلفاي کرونباخ نيز براي دو فرم حالت و رگه از مقياس هاي عاطفه مثبت و عاطفه منفي، بين 82.0 و 88.0 متغير بود.
نتيجه گيري: فرم هاي حالت و رگه از مقياس هاي عاطفه مثبت و عاطفه منفي داراي اعتبار و روايي مناسبي بوده، و اين مقياس ها در موقعيت هاي پژوهشي و باليني قابل استفاده اند.

مقدمه: اين پژوهش با هدف مقايسه اثربخشي دارو درمانگري و رفتار درمانگري در زنان مبتلا به بي خوابي مزمن صورت گرفت.
روش: جامعه مورد پژوهش تمام زنان مراجعه کننده به يکي از کلينيک هاي خواب در شهر تهران، طي يک ماه، با شکايت بي خوابي مزمن بود. نمونه شامل 26 نفر از مراجعه کنندگان بود که بطور تصادفي در دو گروه 13 نفره (براي دارودرمانگري و رفتاردرمانگري) جايگزين شدند. هر دو گروه قبل از مداخله مورد ارزيابي روانشناختي قرار گرفتند. سپس افراد گروه رفتار درمانگري افراد طي 4 جلسه تحت آموزش تنش زدايي عضلاني تدريجي، تصويرسازي ذهني، موسيقي آرام بخش و بهداشت خواب قرار گرفتند و افراد گروه دارو درمانگري افراد تحت دارو درماني با داروهاي خواب آور به مدت 4 هفته قرار گرفتند و پس از 4 هفته مجددا هر دو گروه مورد ارزيابي روانشناختي قرار گرفتند. ابزار گردآوري اطلاعات شامل شاخص شدت بي خوابي، مقياس خواب آلودگي اپوورث، پرسشنامه وقفه تنفسي خواب برلين و پرسشنامه افسردگي بک بود.
يافته ها: نتايج به دست آمده نشان داد هر دو نوع مداخله مي تواند باعث بهبودي بي خوابي شود اما در مقايسه با يکديگر رفتاردرمانگري اثربخشي بيشتري در بهبود بي خوابي، نسبت به دارو درمانگري دارد.
نتيجه گيري: با توجه به يافته هاي اين پژوهش مي توان رفتاردرمانگري را همراه با دارو درمانگري و حتي به عنوان جايگزيني مناسب براي درمان بي خوابي مزمن پيشنهاد کرد.

مقدمه: هدف پژوهش، هنجاريابي مقياس تاکتيک هاي تعارض بين زنان و مردان متاهل شهر اصفهان بود.
روش: اين مطالعه از نوع پيمايشي بود و 250 زن و مرد متاهل با توجه به جنس و موقعيت اقتصادي - اجتماعي به شيوه نمونه گيري تصادفي طبقه اي و 45 نفر زن و مرد متاهل آزارديده به صورت تصادفي انتخاب شدند. ابزار پژوهش، مقياس تاکتيک هاي تعارض (CTS-2) بود که خشونت خانوادگي را در بعد آزارگر و آزار ديده در خرده مقياس هاي آزار (فيزيکي، صدمه جسمي، عاطفي و جنسي) و مذاکره ارزيابي مي نمايد. خرده مقياس آزار مالي نيز به آن اضافه شد. در تحليل داده ها از ضرايب اعتبار آلفاي کرونباخ، آزمون - بازآزمون، تحليل تمايزات و همبستگي با نمره کل استفاده گرديد.
يافته ها: محاسبه اعتبار بر اساس روش آلفاي کرونباخ و آزمون - بازآزمون و نيز ضرايب روايي بيانگر اعتبار و روايي مطلوبي براي اين مقياس بود. در ضمن ضرايب حساسيت و ويژگي بالا در نقاط برش 40 و 59 براي آزارگر و آزارديده نشان از قدرت تشخيص بالاي اين آزمون بود.
نتيجه گيري: اين مطالعه نشان داد مقياس تاکتيک هاي تعارض با 5 خرده مقياس و نيز خرده مقياس مالي افزوده شده به آن از ويژگي هاي روان سنجي بسيار مطلوب براي ارزيابي همسرآزاري در نمونه هاي ايراني برخوردار مي باشد.